સનાતન સ્તોત્ર અને ગ્રંથ સંગ્રહ
શ્રી સુર્ય
સનાતન દેવ

અથ શ્રીસુદર્શનશતકમ્

अथ श्रीसुदर्शनशतकम्
રચયિતા: પારંપરિક વાચન સંખ્યા: 2
23px
.. અથ શ્રીસુદર્શનશતકમ્ ..

શ્રીસુદર્શનાય નમઃ
સૌદર્શન્યુજ્જિહાના દિશિ વિદિશિ તિરસ્કૃત્ય સાવિત્રમર્ચિ-
ર્બાહ્યાબાહ્યાન્ધકારક્ષતજગદગદઙ્કારભૂમ્ના સ્વધામ્ના .
દોઃખર્જૂદૂરગર્જદ્વિબુધરિપુવધૂકણ્ઠવૈકલ્યકલ્યા
જ્વાલા જાજ્વલ્યમાના વિતરતુ ભવતાં વીપ્સયાઽભીપ્સિતાનિ .. ૧..

પ્રત્યુદ્યાતં મયૂખૈર્નભસિ દિનકૃતઃ પ્રાપ્તસેવં પ્રભાભિ-
ર્ભૂમૌ સૌમેરવીભિર્દિવિ વરિવસિતં દીપ્તિભિર્દેવધામ્નામ્ .
ભુયસ્યૈ ભૂતયે વઃ સ્ફુરતુ સકલદિગ્ભ્રાન્તસાન્દ્રસ્ફુલિઙ્ગં
ચાક્રં જાગ્રત્પ્રતાપં ત્રિભુવનવિજયવ્યગ્રમુગ્રં મહસ્તત્ .. ૨..

પૂર્ણે પૂરૈઃ સુધાનાં સુમહતિ લસતસ્સોમબિમ્બાલવાલે-
બાહાશાખાવરુદ્ધક્ષિતિગગનદિવશ્ચક્રરાજદ્રુમસ્ય .
જ્યોતિશ્છદ્મા પ્રવાલઃ પ્રકટિતસુમનસ્સમ્પદુત્તંસલક્ષ્મીં
પુષ્ણન્નાશામુખેષુ પ્રદિશતુ ભવતાં સપ્રકર્ષં પ્રહર્ષમ્ .. ૩..

આરાદારાત્સહસ્રાદ્વિસરતિ વિમતક્ષેપદક્ષાદ્યદક્ષા-
ન્નાભેર્ભાસ્વત્સનાભેર્નિજવિભવપરિચ્છિન્નભૂમેશ્ચ નેમેઃ .
આમ્નાયૈરેકકણ્ઠૈઃ સ્તુતમહિમ મહો માધવીયસ્ય હેતે-
સ્તદ્વો દિક્ષ્વેધમાનં ચતસૃષુ ચતુરઃ પુષ્યતાત્પૂરુષાર્થાન્ .. ૪..

શ્યામં ધામપ્રસૃત્યા ક્વચન ભગવતઃ ક્વાપિ બભ્રુ પ્રકૃત્યા
શુભ્રં શેષસ્ય ભાષા ક્વચન મણિરુચા ક્વાપિ તસ્યૈવ રક્તમ્ .
નીલં શ્રીનેત્રકાન્ત્યા ક્વચિદપિ મિથુનસ્યાદિમસ્યેવ ચિત્રં
વ્યાપ્તન્વાનં વિતાનશ્રિયમુપચિનુતાચ્છર્મ વશ્ચક્રભાનમ્ .. ૫..

શંસન્ત્યુન્મેષમુચ્છોષિતપરમહસો ભાસ્વતઃ કૈટભારે-
રિન્ધે સન્ધ્યેવ નક્તઞ્ચરવિલયકરી યા જગદ્વન્દનીયા .
બન્ધૂકચ્છાયબન્ધુચ્છવિઘટિતઘનચ્છેદમેદસ્વિની સા
રાથાઙ્ગી રશ્મિભઙ્ગી પ્રણુદતુ ભવતાં પ્રત્યહોત્થાનમેનઃ .. ૬..

સામ્યં ધૂમ્યાપ્રવૃદ્ધ્યા પ્રકટયતિ નભસ્તારકાજાલકાનિ
સ્ફૌલિઙ્ગીં યાન્તિ કાન્તિં દિશતિ યદુદયે મેરુરઙ્ગારશઙ્કામ્ .
અગ્નિર્મગ્નાર્ચિરૈક્યં ભજતિ દિનનિશાવલ્લભૌ દુર્લભાભૌ
જ્વાલાવર્તાવિવ સ્તઃ પ્રહરણપતિજં ધામ વસ્તદ્ધિનોતુ .. ૭..

દૃષ્ટેઽધિવ્યોમચક્રે વિકચનવજપાસન્નિકાશે સકાશં
સ્વર્ભાનુર્ભાનુરેષ સ્ફુટમિતિ કલયન્નાગતો વેગતોઽસ્ય .
નિષ્ટપ્તો યૈર્નિવૃત્તો વિધુમિવ સહસા સ્પ્રષ્ટુમદ્યાપિ નેષ્ટે
ઘર્માંશું તે ઘટન્તામહિતવિહતયે ભાનવો ભાસ્વરા વઃ .. ૮..

દેવં હેમાદ્રિતુઙ્ગં પૃથુભુજશિખરં બિભ્રતીં મધ્યદેશે
નાભિદ્વીપાભિરામામરવિપિનવતીં શેષશીર્ષાસનસ્થામ્ .
નેમિં પર્યાયભૂમિં દિનકરકિરણાદૃષ્ટસીમઃપરીત્ય
પ્રીત્યૈ વશ્ચક્રવાલાચલ ઇવ વિલસન્નસ્તુ દિવ્યાસ્ત્રરશ્મિઃ .. ૯..

એકં લોકસ્ય ચક્ષુર્દ્વિવિધમપનુદત્કર્મ નમ્રત્રિનેત્રં
દાત્રર્થાનાં ચતુર્ણાં ગમયદરિગણં પઞ્ચતાં ષડ્ગુણાઢ્યમ્ .
સપ્તાર્ચિઃશોષિતાષ્ટાપદનવકિરણશ્રેણિરજ્યદ્દશાંશં
પર્યસ્યાદ્વઃ શતાઙ્ગાવયવપરિવૃઢજ્યોતિરીતીઃ સહસ્રમ્ .. ૧૦..

ઉચ્ચણ્ડે યચ્છિખણ્ડે નિબિડયતિ નભઃ ક્રોડમર્કોઽટતિ દ્યા-
મભ્યસ્ય પ્રૌઢતાપગ્લપિતવપુરપો બિભ્રતીરભ્રપઙ્ક્તીઃ .
ધત્તે શુષ્યત્સુધોત્સો વિધુરપમધુનઃ ક્ષૌદ્રકોશસ્ય સામ્યં
રક્ષન્ત્વસ્ત્રપ્રભોસ્તે રચિતસુચરિતવ્યુષ્ટયો ઘુષ્ટયોઃ વઃ .. ૧૧..

પદ્મૌઘો દીર્ઘિકામ્ભસ્યવનિધરતટે ગૈરિકામ્બુપ્રપાતઃ
સિન્દૂરં કુઞ્જરાણાં દિશિ દિશિ ગગને સાન્ધ્યમેઘપ્રબન્ધઃ .
પારાવારે પ્રવાલો વનભુવિ ચ તથા પ્રેક્ષ્યમાણઃ પ્રમુગ્ધૈઃ
સાધિષ્ઠં વઃ પ્રમોદં જનયતુ દનુજદ્વેષિણસ્ત્વૈષરાશિઃ .. ૧૨..

ભાનો ભા નો ત્વદીયા સ્ફુરતિ કુમુદિનીમિત્ર તે કુત્ર તેજ-
સ્તારાસ્તારાદધીરોઽસ્યનલ ન ભવતઃ સ્વૈરમૈરમ્મદાર્ચિઃ .
શંસન્તીત્થં નભઃસ્થા યદુદયસમયે ચક્રરાજાંશવસ્તે
યુષ્માકં પ્રૌઢતાપપ્રભવગદાપક્રમાય ક્રમન્તામ્ .. ૧૩..

જગ્ધ્વા કર્ણેષુ દૂર્વાઙ્કુરમરિસુદૃશામક્ષિષુ સ્વર્વધૂનાં
પીત્વા ચામ્ભશ્ચરન્ત્યઃ સવૃષમનુગતા વલ્લવેનાદિમેન .
ગાવો વશ્ચક્રભર્તુઃ પરમમૃતરસં પ્રશ્રિતાનાં દુહાનાઃ
ઋદ્ધિં સ્વાલોકલુપ્તત્રિભુનતમસઃ સાનુબન્ધાં દદન્તામ્ .. ૧૪..

સેનાં સેનાં મઘોનો મહતિ રણમુખેઽલં ભયં લમ્ભયન્તી-
રુત્સેકોષ્ણાલુદોષ્ણાં પ્રથમદિવિષદામાવલીર્યાવલીઢે .
વિશ્વં વિશ્વમ્ભરાદ્યં રથપદધિપતેર્લીલયા પાલયન્તી
ઋદ્ધિઃ સા દીધિતીનાં વૃજિનમનુજનુર્માર્જયત્વાર્જિતં વઃ .. ૧૫..

તપ્તા સ્વેનોષ્મણેવ પ્રતિભટવપુષામસ્રધારાં ધયન્તી
પ્રાપ્તેવ ક્ષીબભાવં પ્રતિદિશમસકૃત્તન્વતી ઘૂર્ણિતાનિ .
વંશાસ્થિસ્ફોટશબ્દં પ્રકટયતિ પટૂન્યાઽઽવહન્ત્યટ્ટહાસાન્
ભા સા વઃ સ્યન્દનાઙ્ગપ્રભુસમુદયિની સ્પન્દતાં ચિન્તિતાય .. ૧૬..

દેવૈરાસેવ્યમાનો દનુજભટભુજાદણ્ડદર્પોષ્ણતપ્તૈ-
રાશારોધોઽતિલઙ્ઘી લુઠદુડુપટલીલક્ષ્યડિણ્ડીરપિણ્ડઃ .
રિઙ્ગજ્જ્વાલાતરઙ્ગત્રુટિતરિપુતરુવ્રાતપાતોગ્રમાર્ગ-
શ્ચાક્રો વઃ શોચિરોધઃ શમયતુ દુરિતાપહ્નવં દાવવહ્નિમ્ .. ૧૭..

ભ્રામ્યતી સંશ્રિતાનાં ભ્રમશમનકરી ચ્છન્ન સૂર્યપ્રકાશા
સૂર્યાલોકાનુરૂપા રિપુહૃદયતમસ્કારિણી નિસ્તમસ્કા .
ધારાસમ્પાતિની ચ પ્રકટિતદહના દીપ્તિરસ્ત્રેશિતુર્વ-
શ્ચિત્રા ભદ્રાય વિદ્રાવિતવિમતજના જાયતામાયતાય .. ૧૮..

નિન્યે વન્યેવ કાશીદવશિખિજટિલજ્યોતિષા યેન દાહં
કૃત્યા વૃત્ત્યા વિલિલ્યે શલભસુલભયા યત્ર ચિત્રપ્રભાવે .
રુદ્રોઽપ્યદ્રેર્દુહિત્રા સહ ગહનગુહાં યદ્ભયાદભ્યયાસીત્
દિશ્યાદ્વિશ્વાર્ચિતો વઃ સ શુભમનિભૃતં શૌરિહેતિપ્રતાપઃ .. ૧૯..

ઉદ્યન્બિમ્બાદુદારાન્નયનજલહિમં માર્જયન્નિર્જરીણા-
મજ્ઞાનધ્વાન્તમૂર્ચ્છાકરજનિરજનીભઞ્જનવ્યઞ્જિતાધ્વા .
ન્યક્કુર્વાણો ગ્રહાણાં સ્ફુરણમપહરન્નર્ચિષઃ પાવકીયા-
શ્ચક્રેશાર્કપ્રકાશો દિશતુ દશ દિશો વ્યશ્નુવાનં યશો વઃ .. ૨૦..

વર્ગસ્ય સ્વર્ગધામ્નામપિ દનુજનુષાં વિગ્રહં નિગ્રહીતું
દાતું સદ્યોઽબલાનાં શ્રિયમતિશયિનીં પત્રભઙ્ગાનુવૃત્યા .
યોક્તું દેદીપ્યતે યા યુગપદપિ પુરો ભૂતિમય્યા પ્રકૃત્યા
સા વો નુદ્યાદવિદ્યાં દ્યુતિરમૃતરસસ્યન્દિની સ્યાન્દનાઙ્ગી .. ૨૧..

દાહં દાહં સપત્નાન્સમરભુવિ લસદ્ભસ્મના વર્ત્મના યાન્
ક્રવ્યાદપ્રેતભૂતાદ્યભિલષિતપુષા પ્રીતકાપાલિકેન .
કઙ્કાલૈઃ કાલધૌતં ગિરિમિવ કુરુતે યઃ સ્વકીર્તેર્વિહર્તું
ઘૃષ્ટિઃ સાન્દૃષ્ટિકં વઃ સકલમુપનયત્વાયુધાગ્રેસરસ્ય .. ૨૨..

દગ્ધાનાં દાનવાનાં સભસિતનિચયૈરસ્થિભિઃ સર્વશુભ્રાં
પૃથ્વીં કૃત્વાપિ ભૂયો નવરુધિરઝરીકૌતુકં કૌણપેભ્યઃ .
કુર્વાણં વાષ્પપૂરૈઃ કુચતટઘુસૃણક્ષાલનૈસ્તદ્વધૂનાં
પાપં પાપચ્યમાનં શમયતુ ભવતાં શસ્ત્રરાજસ્ય તેજઃ .. ૨૩..

માગાન્મોષં લલાટાનલ ઇતિ મદનદ્વેષિણા ધ્યાયતેવ
સ્રષ્ટ્રા પ્રોન્નિદ્રવાસામ્બુજદલપટલપ્લોષમુત્પશ્યતેવ .
વજ્રાગ્નિર્મા સ્મ નાશં વ્રજદિતિ ચકિતેનેવ શક્રેણ બદ્ધૈઃ
સ્તોત્રૈરસ્ત્રેશ્વરસ્ય દ્યતુ દુરિતશતં દ્યોતમાના દ્યુતિર્વઃ .. ૨૪..

.. ઇતિ જ્વાલાવર્ણનમ્ ..
અથ નેમિવર્ણનમ્

શસ્ત્રાસ્ત્રં શાત્રવાણાં શલભકુલમિવ જ્વાલયા લેલિહાના
ઘૌષૈઃ સ્વૈઃ ક્ષોભયન્તી વિઘટિતભગવદ્યોગનિદ્રાન્સમુદ્રાન્ .
વ્યૂઢોરઃપ્રૌઢચારત્રુટિતપટુરટત્કીકસક્ષુણ્ણદૈત્યા
નેમિઃ સૌદર્શની વઃ શ્રિયમતિશયિનીં દાશતાશતાબ્દમ્ .. ૨૫..

ધારા ચક્રસ્ય તારાગણકપિશઘૃણિદ્યોતિતદ્યુપ્રચારા
પારાવારામ્બુપૂરક્વથનપિશુનિતોત્તાલપાતાલયાત્રા .
ગોત્રાદ્રિસ્ફોટશબ્દપ્રકટિતવસુધામણ્ડલીચણ્ડયાના
પન્થાનં વઃ પ્રદિશ્યાત્પ્રશમનકુશલા પાપ્મનામાત્મનીનમ્ .. ૨૬..

યાત્રા યા ત્રાતલોકા પ્રકટિતવરુણત્રાસમુદ્રે સમુદ્રે
સત્ત્વાસત્ત્વાસહોષ્ણાકૃતસગરુદગસ્પન્દદાના દદાના .
હાનિં હા નિન્દિતાનાં જગતિ પરિષદાં દાનવીનાં નવીનાં
ચક્રે ચક્રેશનેમિઃ શમમુપહરતુ સપ્રભાવપ્રભા વઃ .. ૨૭..

યત્રામિત્રાન્દિધક્ષૌ પ્રવિશતિ બલિનો ધામ નિઃસીમધામ્નિ
ગ્રસ્તાપસ્તાપશીર્ણૈઃ પ્રગુણિતસિકતો મૌક્તિકૈઃશૌક્તિકેયૈઃ .
રાશિર્વારામપારાં પ્રકટયતિ પુનર્વૈરિદારાશ્રુપૂરૈઃ
વૃદ્ધિં નિર્યાતિ નિર્યાપયતુ સ દુરિતાન્યસ્ત્રરાજપ્રધિર્વઃ .. ૨૮..

કક્ષ્યાતૌલ્યેન કદ્રૂતનયફણમણીન્કલ્યદીપસ્ય યુઞ્જન્
પાતાલાન્તઃ પ્રતાપી નિખિલમપિ તમઃ સ્વેન ધામ્ના નિગીર્ય .
દૈતેયપ્રેયસીનાં વમતિ હૃદિ હતપ્રેયસાં ભૂયસાં ય-
શ્ચક્રાગ્રીયાગ્રદેશો દહતુ વિલસિતં ભૂયસામંહસાં વઃ .. ૨૯..

કૃષ્ણામ્ભોદસ્ય ભૂષા કૃતનયનનયવ્યાહતિર્ભાર્ગવસ્ય
પ્રાપ્તામાવેદયન્તી પ્રતિભટસુદૃશામુદ્ભટાં વાષ્પવૃષ્ટિમ્ .
નિષ્ટપ્તાષ્ટાપદશ્રીઃ સમમમરચમૂગર્જિતૈરુજ્જિહાના
કીર્તિ વઃ કેતકીભિઃ પ્રથયતુ સદૃશીં ચઞ્ચલા ચક્રધારા .. ૩૦..

વપ્રાણાં ભેદિનીં યઃ પરિણતિમખિલશ્લાઘનીયાં દધાનઃ
ક્ષુણ્ણાં નક્ષત્રમાલાં દિશિ દિશિ વિકિરન્વિદ્યુતા તુલ્યકક્ષ્યઃ .
નિર્યાણેનોત્કટેન પ્રકટયતિ નવં દાનવારિપ્રકર્ષં
ચક્રાધીશસ્ય ભદ્રો વશયતુ ભવતાં સ પ્રધિશ્ચિત્તવૃત્તિમ્ .. ૩૧..

નાકૌકઃ શત્રુજત્રુત્રુટનવિઘટિતસ્કન્ધનીરન્ધ્રનિર્યન્
નવ્યક્રવ્યાસ્રહવ્યગ્રસનરસલસજ્જ્વાલજિહ્વાલવહ્નિમ્ .
યં દૃષ્ટ્વા સાંયુગીનં પુનરપિ વિદધત્યાશિષો વીર્યવૃદ્ધ્યૈ
ગીર્વાણા નિર્વૃણાના વિતરતુ સ જયં વિષ્ણુહેતિપ્રધિર્વઃ .. ૩૨..

ધન્વાધ્વન્યસ્ય ધારાસલિલમિવ ધનં દુર્ગતસ્યેવ દૃષ્ટિ-
ર્જાત્યન્ધસ્યેવ પઙ્ગોઃ પદવિહૃતિરિવ પ્રીણની પ્રેમભાજામ્ .
પત્યુર્માયાક્રિયાયાં પ્રકટપરિણતિર્વિશ્વરક્ષાક્ષમાયાં
માયામાયામિનીં વસ્ત્રુટયતુ મહતી નેમિરસ્ત્રેશ્વરસ્ય .. ૩૩..

ત્રાણં યા વિષ્ટપાનાં વિતરતિ ચ યયા કલ્પ્યતે કામપૂર્તિ-
ર્ન સ્થાતું યત્પુરસ્તાત્પ્રભવતિ કલયાપ્યોષધીનામધીશઃ .
ઉન્મેષો યાતિ યસ્યા ન સમયનિયતિં સા શ્રિયં વઃ પ્રદેયા-
ન્ન્યક્કૃત્ય દ્યોતમાના ત્રિપુરહરદૃશં નેમિરસ્ત્રેશ્વરસ્ય .. ૩૪..

નક્ષત્રક્ષોદભૂતિપ્રકરવિકિરણશ્વેતિતાશાવકાશા
જીર્ણૈઃ પર્ણૈરિવ દ્યાં જલધરપટલૈશ્ચૂર્ણિતૈરૂર્ણુવાના .
આજાવાજાનવાજાનતરિપુજનતારણ્યમાવર્તમાના
નેમિર્વાત્યેવ ચાક્રી પ્રણુદતુ ભવતાં સંહતં પાપતૂલમ્ .. ૩૫..

ક્ષિપ્ત્વા નેપથ્યશાટીમિવ જલદઘટાં જિષ્ણુકોદણ્ડચિત્રાં
તારાપુઞ્જં પ્રસૂનાઞ્જલિમિવ વિપુલે વ્યોમરઙ્ગે વિકીર્ય .
નિર્વેદગ્લાનિચિન્તાપ્રભૃતિપરવશાનન્તરા દાનવેન્દ્રાન્
નૃત્યન્નાનાલયાઢ્યં નટ ઇવ તનુતાં શર્મ ચક્રપ્રધિર્વઃ .. ૩૬..

દૌર્ગત્યપ્રૌઢતાપપ્રતિભટવિભવા વિત્તધારાઃસૃજન્તી
ગર્જન્તી ચીત્ક્રિયાભિર્જ્વલદનલશિખોદ્દામસૌદામનીકા .
અવ્યાત્ક્રવ્યાદ્વધૂટીનયનજલભરૈર્દિક્ષુ નવ્યાનનાવ્યાન્
પુષ્યન્તી સિન્ધુપૂરાન્ રથચરણપતેર્નેમિકાદમ્બિની વઃ .. ૩૭..

સન્દોહં દાનવાનામજસમજમિવાલભ્ય જાજ્વલ્યમાને
વહ્નાવહ્નાય જુહ્વત્ત્રિદશપરિષદે સ્વસ્વભાગપ્રદાયી .
સ્તોત્રૈર્બહ્માદિગીતૈર્મુખરપરિસરં શ્લાઘ્યશસ્ત્રપ્રયોગં
પ્રાપ્તઃ સઙ્ગ્રામસત્રં પ્રધિરસુરરિપોઃ પ્રાર્થિતં પ્રસ્નુતાં વઃ .. ૩૮..

.. ઇતિનેમિવર્ણનમ્ ..
અથ અરવર્ણનમ્ તૃતીયમ્

ઉત્પાતાલાતકલ્પાન્યસુરપરિષદામાહવપ્રાર્થિનીના-
મધ્વાનધ્વાવવોધક્ષપણચણતમઃ ક્ષેપદીપોપમાનિ .
ત્રૈલોક્યાગારભારોદ્વહનસહમણિસ્તમ્ભસમ્પત્સખાનિ
ત્રાયન્તામન્તિમાયાં વિપદિ સપદિ વોઽરાણિ સૌદર્શનાનિ .. ૩૯..

જ્વાલાજાલપ્રવાલસ્તબકિતશિરસો નાભિમાવાલયન્ત્યઃ
સિક્તા રક્તામ્બુપૂરૈઃ શકલિતવપુષાં શાત્રવાનીકિનીનામ્ .
ચક્રાક્રીડપ્રરૂઢાભુજગશયભુજોપઘ્નનિઘ્નપ્રચારાઃ
પુષ્પ્યન્ત્યઃકીર્તિપુષ્પાણ્યરકનકલતાઃ પ્રીતયે વઃ પ્રથન્તામ્ .. ૪૦..

જ્વાલાજાલાબ્ધિમુદ્રં ક્ષ્તીવલયમિવાબિભ્રતી નેમિચક્રં
નાગેન્દ્રસ્યેવ નાભેઃ ફણપરિષદિવ પ્રૌઢરત્નપ્રકાશા .
દત્તાં વો દિવ્યહેતેર્મતિમરવિતતિઃ ખ્યાતસાહસ્રસઙ્ખ્યા
સઙ્ખ્યાવત્સઙ્ઘચિત્તશ્રવણહરગુણસ્યન્દિસન્દર્ભગર્ભામ્ .. ૪૧..

બ્રહ્મેશોપક્રમાણાં બહુવિધવિમતક્ષોદસમ્મોદિતાનાં
સેવાયૈ દેવતાનાં દનુજકુલરિપોઃ પિણ્ડિકાદ્યઙ્ગભાજામ્ .
તત્તદ્ધામાન્તસીમાવિભજનવિધયે માનદણ્ડાયમાના
ભૂમાનં ભૂયસા વો દિશતુ દશશતી ભાસ્વરાણામરાણામ્ .. ૪૨..

જ્વાલાકલ્લોલમાલાનિબિડપરિસરાં નેમિવેલાં દધાને
પૂર્વેણાક્રાન્તમધ્યે ભુવનમયહવિર્ભોજિના પૂરુષેણ .
પ્રસ્ફૂર્જત્પ્રાજ્યરત્ને રથપદજલધાવેધમાનૈઃ સ્ફુલિઙ્ગૈઃ
ભદ્રં વો વિદ્રુમાણાં શ્રિયમરવિતતિર્વિસ્તૃણાના વિધત્તામ્ .. ૪૩..

નાસીરસ્વૈરભગ્નપ્રતિભટરુધિરાસારધારાવસેકા-
નેકાન્તસ્મેરપદ્મપ્રકરસહચરચ્છાયયા પ્રાપ્ય નાભ્યા .
મુક્તાનીવાઙ્કુરાણિ સ્ફુરદનલશિખાદર્શિતપ્રાક્પ્રવાલા-
ન્યવ્યાઘાતેન ભવ્યં પ્રદદતુ ભવતાં દિવ્યહેતેરરાણિ .. ૪૪..

દાવોલ્કામણ્ડલીવ દ્રુમગણગહને બાડવસ્યેવ વહ્ને-
ર્જ્વાલાવૃદ્ધિર્મહાબ્ધૌ પ્રવયસિ તમસિ પ્રાતરર્કપ્રભેવ .
ચક્રે યા દાનવાનાં હયકરટિઘટાસઙ્કટે જાઘટીતિ
પ્રાજ્યં સા વઃ પ્રેદેયાત્પદમરપરિષત્પદ્મનાભાયુધસ્ય .. ૪૫..

તાપાદ્દૈત્યપ્રતાપાતપસમુચિતાત્ત્રાયમાણં ત્રિલોકીં
લોલૈર્જ્વાલાકલાપૈઃ પ્રકટયદભિતશ્ચીનપટ્ટાઞ્ચલાનિ .
છત્રાકારં શલાકા ઇવ કનકકૃતાઃ શૌરિદોર્દણ્ડલગ્નં
ભૂયાસુર્ભૂષયન્ત્યો રથચરણમરસ્ફૂર્તયઃકીર્તયે વઃ .. ૪૬..

નાભીશાલાનિખાતાં નહનસમુચિતાં વૈરિલક્ષ્મીવશાનાં
સંયદ્વારીહૃતાનાં સમનુવિદધતી કાઞ્ચનાલાનપઙ્ક્તિમ્ .
રાજ્યા ચ પ્રાજ્યદૈત્યવ્રજવિજયમહોત્તમ્ભિતાનાં ભુજાનાં
તુલ્યા ચક્રારમાલા તુલયતુ ભવતાં તૂલવચ્છત્રુલોકમ્ .. ૪૭..

આનેમેશ્ચક્રવાલાત્ત્વિષ ઇવ વિતતાઃપિણ્ડિકાચણ્ડદીપ્તે-
ર્દીપ્તા દીપા ઇવારાદ્ગહનરણતમીગાહિનઃ પૂરુષસ્ય .
શાણે રેખાયિતાનાં રથચરણમયે શત્રુશૌણ્ડીર્યહેમ્નાં
રેખાઃ પ્રત્યગ્રલગ્ના ઇવ ભુવનમરશ્રેયણઃ પ્રીણયન્તુ .. ૪૮..

દીપ્તૈરર્ચિઃપ્રરોહૈર્દલવતિ વિધૃતે બાહુનાલેનવિષ્ણો-
રુદ્યત્પ્રદ્યોતનાભમ્પ્રથયતિ પુરુષં કર્ણિકાવર્ણિકાયામ્ .
ચૂડાલં વેદમૌલિં કલયતિ કમલે ચક્રનામ્નોપલક્ષ્યે
લક્ષ્મીં સ્ફારામરાણિ પ્રતિવિદધતુ વઃ કેસરશ્રીકરાણિ .. ૪૯..

ધાતુસ્યન્દૈરમન્દૈઃ કલુષિતવપુષો નિર્ઝરામ્ભઃપ્રપાતા-
નર્ચિષ્મત્યા સ્વમૂર્ત્યા રથચરણગિરેર્નેમિનાભીતટસ્ય .
વ્યાકુર્વાણારપઙ્ક્તિર્વિતરતુ વિભુતાવિસ્તૃતિં વિત્તકોટી-
કોટીરચ્છત્રપીઠીકટકકરિઘટાચામરસ્રગ્વિણીં વઃ .. ૫૦..

અથ નાભિવર્ણનમ્

ઐક્યેન દ્વાદશાનામશિશિરમહસાં દર્શયન્તી પ્રવૃત્તિં
દત્તઃ સ્વર્લોકલક્ષ્મ્યાસ્તિલક ઇવ મુખે પદ્મરાગદ્રવેણ .
દેયાદ્દૈતેયદર્પક્ષતિકરણરણપ્રીણિતામ્ભોજનાભિ-
ર્નાભિર્નાભિત્વમુર્વ્યાસ્સુરપતિવિભવસ્પર્શિ સૌદર્શની વઃ .. ૫૧..

શસ્ત્રશ્યામે શતાઙ્ગક્ષિતિભૃતિ તરલૈરુત્તરઙ્ગે તુરઙ્ગૈ-
સ્ત્વઙ્ગન્માતઙ્ગનક્રે કુપિતભટમુખચ્છાયમુગ્ધપ્રવાલે .
અસ્તોકં પ્રસ્નુવાના પ્રતિભટજલધૌ પાટવં વાડવસ્ય
શ્રેયો વસ્સંવિધત્તાં શ્રિતદુરિતહરા શ્રીધરાસ્ત્રસ્ય નાભિઃ .. ૫૨..

જ્વાલાચૂડાલકાલાનલચલનસમાડમ્બરા સામ્પરાયં
યાસાવાસાદ્ય માદ્યત્સુરસુભટભુજાસ્ફોટકોલાહલાઢ્યમ્ .
દૈત્યારણ્યં દહન્તી વિરચયતિ યશોભૂતિશુભ્રાં ધરિત્રીં
સા વશ્ચક્રસ્ય નક્રસ્યદમૃદિતગજત્રાયિણી નાભિરવ્યાત્ .. ૫૩..

વિન્દન્તી સાન્ધ્યમર્ચિર્વિદલિતવપુષઃપ્રત્યનીકસ્ય રક્તૈઃ
સ્ફાયન્નક્ષત્રરાશિર્દિશિ દિશિ કણશઃ કીકસૈઃ કીર્યમાણૈઃ .
નાકૌકઃપક્ષ્મલાક્ષીનવમદહસિતચ્છાયયા ચન્દ્રપાદાન્
રાથાઙ્ગી વિસ્તૃણાના રચયતુ કુશલં પિણ્ડિકાયામિની વઃ .. ૫૪..

નિઃસીમં નિસ્સૃતાયા ભુજધરણિધરાઘાટતઃકૈટભારે-
રાશાકૂલઙ્કષર્દ્ધેરહિતબલમહામ્ભોધિમાસાદયન્ત્યાઃ .
ચક્રજ્વાલાપગાયાશ્ચલદરલહરીમાલિકાદન્તુરાયાઃ
બિભ્રત્યાવર્તભાવં ભ્રમયતુ ભુવને પિણ્ડિકા વઃ પ્રશસ્તિમ્ .. ૫૫..

પાણૌ કૃત્વાહવાગ્રે પ્રતિભટવિજયોપાર્જિતાં વીરલક્ષ્મી-
માનીતાયાસ્તતોઽસ્યાઃ સ્વસવિધમસુરદ્વેષિણા પૂરુષેણ .
પ્રાસાદં વાસહેતોર્વિરચિતમરુણૈ રશ્મિભિઃ સૂચયન્તી
નાભિર્વો નિર્મિમીતાં રથચરણપતેર્નિવૃતિં નિર્વિઘાતામ્ .. ૫૬..

ડિણ્ડીરાપાણ્ડુગણ્ડિરરિયુવતિમુખૈઃ પિણ્ડિકા કૃષ્ણહેતે-
રુચ્ચણ્ડાશ્રુપ્રવર્ષૈરુપરતતિલકૈરુક્તશૌણ્ડીર્યચર્યા .
દ્વિત્રગ્રામાધિપત્યદ્રુહિણમદમષીદૂષિતાક્ષક્ષમાભૃત્
સેવાહેવાકપાકં શમયતુ ભવતાં કર્મ શર્મપ્રતીપમ્ .. ૫૭..

પર્યાપ્તામુન્નતિં યા પ્રથયતિ કમલં યા તિરોભાવ્ય ભાતિ
સ્રષ્ટુસ્સૃષ્ટેર્દવીયઃ કુવલયમહિતં યા બિભર્તિ સ્વરૂપમ્ .
ભૂમ્ના સ્વેનાન્તરિક્ષં કબલયતિ ચ યા સા વિચિત્રા વિધત્તાં
દૈતેયારાતિનાભિર્દ્રવિણપતિપદદ્રોહિણીં સમ્પદં વઃ .. ૫૮..

વાણીવાઙ્ગૈશ્ચતુર્ભિઃ સદસિ સુમનસાં દ્યોતમાનસ્વરૂપા
બાહ્વન્તઃસ્થા મુરારેરભિમતમખિલં શ્રીરિવ સ્પર્શયન્તી .
દુર્ગેવોગ્રાકૃતિર્યા ત્રિભુવનજનનસ્થેમસંહારધુર્યા
મર્યાદાલઙ્ઘનં વઃ ક્ષપયતુ મહતી હેતિવર્યસ્ય નાભિઃ .. ૫૯..

સ્રગ્ભિઃ સન્તાનજાભિર્મધુરમધુરસસ્યન્દસન્દોહિનીભિઃ
પાટીરૈઃ પ્રૌઢચન્દ્રાતપચયસુષમાલોપનૈર્લેપનૈશ્ચ .
ધૂપૈઃ કાલાગરૂણામપિ સુરસુદૃશો વિસ્રમર્ચાસુ યસ્યાઃ
ગન્ધં રુન્ધન્તિ સા વશ્ચિરમસુરભિદો નાભિરવ્યાદભવ્યાત્ .. ૬૦..

અંહસ્સંહૃત્ય દગ્ધ્વા પ્રીતિજનિજનિતં પ્રૌઢસંસારવન્યા
દૂરાધ્વન્યાનધન્યાન્મહતિ વિનતિભિર્ધામનિ સ્થાપયન્તી .
વિશ્રાન્તિં શાશ્વતીં યા નયતિ રમયતાં ચક્રરાજસ્ય નાભિઃ
સંયન્મોમુહ્યમાનત્રિદશરિપુદશાસાક્ષિણી સાઽક્ષિણી વઃ .. ૬૧..

.. ઇતિ નાભિવર્ણનમ્ ..

અથાક્ષવર્ણનમ્
શ્રુત્વા યન્નામ શબ્દં શ્રુતિપથકટુકં દેવનક્રડનેષુ
સ્વર્વૈરિસ્વૈરવત્યો ભયવિવશધિયઃ કાતરન્યસ્તશારાઃ .
મન્દાક્ષં યાન્ત્યમન્દં પ્રતિયુવતિમુખૈર્દર્શિતોત્પ્રાસદર્પૈ-
રક્ષં સૌદર્શનં તત્ક્ષપયતુ ભવતામેધમાનાં ધનાયામ્ .. ૬૨..

વ્યસ્તસ્કન્ધં વિશીર્ણપ્રસવપરિકરં પ્રત્તપત્રોપમર્દં
સંયદ્વર્ષાસુ તર્ષાતુરખગપરિષત્પીતરક્તોદકાસુ .
અક્ષં રક્ષસ્તરૂણામશનિવદશનૈરાપતન્મૂર્ધ્નિ-મૂર્ધ્નિ
સ્તાદસ્ત્રાધીશિતુર્વઃ સ્તબકિતયશસે દ્વેષિણાં પ્લોષણાય .. ૬૩..

દીક્ષાં સઙ્ગામસત્રે મહતિ કૃતવતો દીપ્તિભિસ્સંહતાભિઃ
જિહ્વાલે સપ્તજિહ્વે દનુજકુલહવિર્જુહ્વતો નેમિજુહ્વા .
વૈકુણ્ઠાસ્ત્રસ્ય કુણ્ડં મહદિવ વિલસત્પિણ્ડિકાવેદિમધ્યે
દિશ્યાદ્દિવ્યર્દ્ધિદેશ્યં પદમિહ ભવતામક્ષતોન્મેષમક્ષમ્ .. ૬૪..

તુઙ્ગાદ્દોરદ્રિશૃઙ્ગાદ્દનુજવિજયિનઃ સ્પષ્ટદાનોદ્યમાનાં
શત્રુસ્તમ્બેરમાણં શિરસિ નિપતતઃ સ્રસ્તમુક્તાસ્થિપુઞ્જે .
રક્તૈરભ્યક્તમૂર્તેર્વિદલનગલિતૈર્વ્યક્તવીરાયિતર્દ્ધે-
ર્હર્યક્ષસ્યારિભઙ્ગં જનયતુ જગતામીડિતં ક્રીડિતં વઃ .. ૬૫..

ઉન્મીલત્પદ્મરાગં કટકમિવ ધૃતં બાહુના યન્મુરારે-
ર્દીપ્તાન્ રશ્મીન્દધાનં નયનમિવ યદુત્તારકં વિષ્ટપસ્ય .
ચક્રેશાર્કસ્ય યદ્વાપરિધિરભિદધદ્દૈત્યહત્યામિવ દ્રા-
ગક્ષં પક્ષે પતિત્વા પરિઘટયતુ વસ્તદ્દ્રઢિષ્ઠાં પ્રતિષ્ઠામ્ .. ૬૬..

ક્રીડત્પ્રાક્ક્રોડદંષ્ટ્રાહતિદલિતહિરણ્યાક્ષવક્ષઃકવાટ-
પ્રાદુર્ભૂતપ્રભૂતક્ષતજસમુદિતારુણ્યમુદ્રં સમુદ્રમ્ ..

ઉન્મીલત્કિંશુકાભૈરુપહસદમિતૈરંશુભિઃ સંશયઘ્ની-
મક્ષં ચક્રસ્ય દત્તામઘશતશમનં દાશુષીં શેમુષીં વઃ .. ૬૭..

પદ્મોલ્લાસપ્રદં યજ્જનયતિ જગતીમેધમાનપ્રબોધાં
યસ્યચ્છાયાસમાના લસતિ પરિસરે રોહિણી તારકાગ્ર્યા .
નાનાહેત્યુન્નતત્ત્વં પ્રકટયતિ ચ યત્પ્રાપ્તકૃષ્ણપ્રયાણં
ત્રેધા ભિન્નસ્ય ધામ્નસ્સમુદય ઇવ તત્પાતુ વશ્ચાક્રમક્ષમ્ .. ૬૮..

શોચિર્ભિઃ પદ્મરાગદ્રવસમસુષમૈશ્શોભમાનાવકાશં
પ્રત્યગ્રાશોકરાગપ્રતિભટવપુષા ભૂષિતં પૂરુષેણ .
અન્તઃ સ્વચ્છન્દમગ્નોત્થિતભૃગુતનયં ક્ષત્રિયાણાં ક્ષતાના-
મારબ્ધં શોણિતૌઘૈસ્સર ઇવ ભવતો દિવ્યહેત્યક્ષમવ્યાત્ .. ૬૯..

મત્તાનામિન્દ્રિયાણાં કૃતવિષયમહાકાનનક્રીડનાનાં
સૃષ્ટં ચક્રેશ્વરેણ ગ્રહણધિષણયા વારિવદ્વારણાનામ્ .
ગમ્ભીરં યન્ત્રગર્તં કમપિ કૃતધિયો મન્વતે યત્પ્રદેયા-
દસ્થૂલાં સંવિદં વસ્ત્રિજગદભિમતસ્થૂલલક્ષં તદક્ષમ્ .. ૭૦..

પ્રણાદીન્સન્નિયમ્ય પ્રણિહિતમનસાં યોગિનામન્તરઙ્ગે
તુઙ્ગં સઙ્કોચ્ય રૂપં વિરચિતદહરાકાશકૃચ્છ્રાસિકેન .
પ્રાપ્તં યત્પૂરુષેણ સ્વમહિમસદૃશં ધામ કામપ્રદં વો
ભૂયાભૂર્ભુવસ્સ્વસ્ત્રયવરિવસિતં પુષ્કરાક્ષાયુધાક્ષમ્ .. ૭૧..

વિદ્ધાન્વીધ્રેણ ધામ્ના ચરણનખભુવા બદ્ધવાસસ્ય મધ્યે
ચક્રાધ્યક્ષસ્ય બિભ્રત્પરિહસિતજપાપુષ્પકોશાન્પ્રકાશાન્ .
શુભ્રૈરભ્રૈરદભ્રૈશ્શરદિ તત ઇતો વ્યોમ વિભ્રાજમાનં
પ્રાતસ્ત્યાદિત્યરોચિસ્તતમિવ ભવતઃ પાતુ રાથાઙ્ગમક્ષમ્ .. ૭૨..

શ્રીવાણીવાઙ્મૃડાન્યો વિદધતિ ભજનં શક્તયો યસ્ય દિક્ષુ
પ્રાહ વ્યૂહં યદાદ્યં પ્રથમમપિ ગુણં ભારતી પાઞ્ચરાત્રી .
ઘોરાં શાન્તાં ચ મૂર્તિં પ્રથયતિ પુરુષઃ પ્રાક્તનઃ પ્રાર્થનાભિ-
ર્ભક્તાનાં યસ્ય મધ્યે દિશતુ તદનઘામક્ષમધ્યક્ષતાં વઃ .. ૭૩..

રક્ષઃપક્ષેણ રક્ષત્ક્ષતમમરગણં લક્ષ્યવૈલક્ષ્યમાજૌ
લક્ષ્મીમક્ષીયમાણાં બલમથનભુજે વજ્રશિક્ષાનપેક્ષે .
નિક્ષિપ્ય ક્ષિપ્રમધ્યક્ષયતિ જગતિ યદ્દક્ષતાં દિવ્યહેતે-
રક્ષામામક્ષમાં તાં ક્ષપયતુ ભવતામક્ષજિલ્લક્ષ્યમક્ષમ્ .. ૭૪..

.. ઇત્યક્ષવર્ણનમ્ ..

અથસુદર્શનપુરુષવર્ણનમ્
જ્યોતિશ્ચૂડાલમૌલિસ્ત્રિનયનવદનઃ ષોડશોત્તુઙ્ગબાહુઃ
પ્રત્યાલીઢેન તિષ્ઠન્પ્રણવશશધરાધારષટ્કોણવર્તી .
નિસ્સીમેન સ્વધામ્ના નિખિલમપિ જગત્ક્ષેમવન્નિર્મિમાણો
ભૂયાત્સૌદર્શનો વઃ પ્રતિભટપરુષઃ પૂરુષઃ પૌરુષાય .. ૭૫..

વાણી પૌરાણિકી યં પ્રથયતિ મહિતં પ્રેક્ષણં કૈટભારેઃ
શક્તિર્યસ્યેષુદંષ્ટ્રાનખપરશુમુખવ્યાપિની તદ્વિભૂત્યામ્ .
કર્તું યત્તત્ત્વબોધો ન નિશિતમતિભિર્નારદાદ્યૈશ્ચ શક્યો
દૈવીં વો માનુષીં ચ ક્ષિપતુ સ વિપદં દુસ્રામસ્ત્રરાજઃ .. ૭૬..

રૂઢસ્તારાલવાલે રુચિરદલચયઃ શ્યામલૈશ્શસ્ત્રજાલૈ-
ર્જ્વાલાભિસ્સપ્રવાલઃ પ્રકટિતકુસુમો બદ્ધસઙ્ઘૈઃ સ્ફુલિઙ્ગૈઃ .
પ્રાપ્તાનાં પાદમૂલં પ્રકૃતિમધુરયા છાયયા તાપહૃદ્વો
દત્તામુદ્દોઃપ્રકાણ્ડઃ ફલમભિલષિતં વિષ્ણુસઙ્કલ્પવૃક્ષઃ .. ૭૭..

ધામ્નામૈરમ્મદાનાં નિચયમિવ ચિરસ્થાયિનાં દ્વાદશાનાં
માર્તણ્ડાનાં સમૂઢં મહ ઇવ બહુલાં રત્નભાસામિવર્દ્ધિમ્ .
અર્ચિસ્સઙ્ઘાતમેકીકૃતમિવ શિખિનાં વાડવાગ્રેસરાણાં
શઙ્કન્તે યસ્ય રૂપં સ ભવતુ ભવતાં તેજસે ચક્રરાજઃ .. ૭૮..

ઉગ્રં પશ્યાક્ષમુદ્યદ્ભ્રુકુટિ સમુકુટં કુણ્ડલિસ્પષ્ટદંષ્ટ્રં
ચણ્ડાસ્ત્રૈર્બાહુદણ્ડૈર્લસદનલસમક્ષૌમલક્ષ્યોરુકાણ્ડમ્ .
પ્રત્યાલીઢસ્થપાદં પ્રથયતુ ભવતાં પાલનવ્યગ્રમગ્રે
ચક્રેશોઽકાલકાલેરિતભટવિકટાટોપલોપાય રૂપમ્ .. ૭૯..

ચક્રં કુન્તં કૃપાણં પરશુહુતવહાવઙ્કુશં દણ્ડશક્તી
શઙ્ખં કોદણ્ડપાશૌ હલમુસલગદાવજ્રશૂલાંશ્ચ હેતીન્ .
દોર્ભિસ્સવ્યાપસવ્યૈર્દધતતુલબલસ્તમ્ભિતારાતિદર્પૈ-
ર્વ્યૂહસ્તેજોભિમાની નરકવિજયિનો જૃમ્ભતાં સમ્પદે વઃ .. ૮૦..

પીતં કેશે રિપોરપ્યસૃજિ રથપદે સંશ્રિતેઽપ્યુત્કટાક્ષં
ચન્દ્રાધઃકારિ યન્ત્રે વપુષિ ચ દલને મણ્ડલે ચ સ્વરાઙ્કમ્ .
હસ્તે વક્ત્રે ચ હેતિસ્તબકિતમસમં લોચને મોચને ચ
સ્તાદસ્તોકાય ધામ્ને સુરવરપરિષત્સેવિતં દૈવતં વઃ .. ૮૧..

ચિત્રાકારૈસ્સ્વચારૈર્મિતસકલજગજ્જાગરૂકપ્રતાપો
મન્ત્રં તન્ત્રાનુરૂપં મનસિ કલયતો માનયન્નાત્મગુહ્યાન્ .
પઞ્ચાઙ્ગસ્ફૂર્તિનિર્વર્તિતરિપુવિજયો ધામ ષણ્ણાં ગુણાનાં
લક્ષ્મીં રાજાસનસ્થો વિતરતુ ભવતાં પૂરુષશ્ચક્રવર્તી .. ૮૨..

અક્ષાવૃત્તાભ્રમાલાન્યરવિવરલુઠચ્ચન્દ્રચણ્ડદ્યુતીનિ
જ્વાલાજાલાવલીઢસ્ફુટદુડુપટલીપાણ્ડુદિઙ્મણ્ડલાનિ .
ચક્રાન્તાક્રાન્તચક્રાચલચલિતમહીચક્રવાલાર્તશેષા-
ણ્યસ્ત્રગ્રામાગ્રિમસ્ય પ્રદદતુ ભવતાં પ્રાર્થિતં પ્રસ્થિતાનિ .. ૮૩..

શૂલં ત્યક્તાત્મશીલં સૃણિરણુકઘૃણિઃ પટ્ટસઃ સ્પષ્ટસાદઃ
શક્તિશ્શાલીનશક્તિઃ કુલિશમકુશલં કુણ્ઠધારઃ કુઠારઃ .
દણ્ડશ્ચણ્ડત્વશૂન્યો ભવતિ તનુધનુર્યત્પુરસ્તાત્સ વઃ સ્તાદ્
ગ્રસ્તાશેષાસ્ત્રગર્વો રથચરણપતિઃ કર્મણે શાર્મણાય .. ૮૪..

ક્ષુણ્ણાજાનેયવૃન્દં ક્ષુભિતરથગણં સન્નસાન્નાહ્યયૂથં
ક્ષ્વેલાસંરમ્ભહેલાકલકલવિગલત્પૂર્વગીર્વાણગર્વમ્ .
કુર્વાણઃસામ્પરાયં રથચરણપતિઃ સ્થેયસીં વઃપ્રશસ્તિં
દુગ્ધાં દુગ્ધાબ્ધિભાસં ભયવિવશશુનાસીરનાસીરવર્તી .. ૮૫..

દ્રુહ્યદ્દોશ્શાલિમાલિપ્રહરણરભસોત્તાનિતે વૈનતેયે
વિદ્રાતિ દ્રાક્પ્રયુક્તઃ પ્રધનભુવિ પરાવર્તમાનેન ભર્ત્રા .
નિર્જિત્ય પ્રત્યનીકં નિરવધિકચરદ્ધાસ્તિકાશ્વીયરથ્યં
પથ્યં વિશ્વસ્ય દાશ્વાન્પ્રથયતુ ભવતો હેતિરિન્દ્રાનુજસ્ય .. ૮૬..

નન્દિન્યાનન્દશૂન્યે ગલતિ ગણપતૌ વ્યાકુલે બાહુલેયે
ચણ્ડે ચાકિત્યકુણ્ઠે પ્રમથપરિષદિ પ્રાપ્તવત્યાં પ્રમાથમ્ .
ઉચ્છિદ્યાજૌ બલિષ્ઠં વલિજભુજવનં યો દદાવાદિભિક્ષો-
ર્ભિક્ષાં તત્પ્રાણરૂપાં સ ભવદકુશલં કૃષ્ણહેતિઃક્ષિણોતુ .. ૮૭..

રક્તૌઘાભ્યક્તમુક્તાફલલુલિતલલદ્વીચિવૃદ્ધૌ મહાબ્ધૌ
સન્ધ્યાસમ્બદ્ધતારાજલધરશબલાકાશનીકાશકાન્તૌ .
ગમ્ભીરારમ્ભમમ્ભશ્ચરમસુરકુલં વેદવિઘ્નં વિનિઘ્નન્
નિવિઘ્નં વઃ પ્રસૂતાં વ્યપગતવિપદં સમ્પદં ચક્રરાજઃ .. ૮૮..

કાશીવિપ્લોષચૈદ્યક્ષપણધરણિજધ્વંસસૂર્યાપિધાન-
ગ્રાહદ્વેધાત્વમાલિત્રુટનમુખકથાવસ્તુસત્કીર્તિગાથાઃ .
ગીયન્તે કિન્નરીભિઃ કનકગિરિગુહાગેહિનીભિર્યદીયા
દેયાદ્દૈતેયવૈરી સ સકલભુવનશ્લાઘનીયાં શ્રિયં વઃ .. ૮૯..

નાનાવર્ણાન્વિવૃણ્વન્વિરચિતભુવનાનુગ્રહાન્ વિગ્રહાન્ યઃ
ચક્રેષ્વષ્ટાસુ મૃષ્ટાસુરવરતરુણીકણ્ઠકસ્તૂરિકેષુ
. આતારાદર્ણમાલાવધિષુ વસતિ યઃ પૂરુષો વસ્સ દેયાત્
વ્યધ્વૈરુદ્ધૂતસત્ત્વૈરુપહિતમબહિર્ધ્વાન્તમધ્વાન્તવર્તી .. ૯૦..

દ્વાત્રિંશત્ષોડશાષ્ટપ્રભૃતિપૃથુભુજસ્ફૂર્તિર્ભિમૂર્તિભેદૈઃ
કાલાદ્યે ચક્રષટ્કે પ્રકટિતવિભવઃપઞ્ચકૃત્યાનુરૂપમ્ .
અર્થાનામર્થિતાનામહરહરખિલં નિર્વિલમ્બૈર્વિલમ્બૈઃ
કુર્વાણો ભક્તવર્ગં કુશલિનમવતાદાયુધગ્રામણીર્વઃ .. ૯૧..

કોણૈરર્ણૈસ્સરોજૈરપિ કપિશગુણૈઃ ષડ્ભિરુદ્ભિન્નશોભે
શ્રીવાણીપૂર્વિકાભિર્દધતિ વિકસતશ્શક્તિભિઃ કેશવાદીન્ .
તારાન્તે ભૂપુરાદૌ રથચરણગદાશાર્ઙ્ગખડ્ગાઙ્કિતાશે
યન્ત્રે તન્ત્રોદિતે વઃ સ્ફુરતુ કૃતપદં લક્ષ્મ લક્ષ્મીસખસ્ય .. ૯૨..

દંષ્ટ્રાકાન્ત્યા કડારે કપટકિટિતનોઃ કૈટભારેરધસ્તા-
દૂર્ધ્વં હાસેન વિદ્ધે નરહરિવપુષો મણ્ડલે વાસવીયે .
પ્રાક્પ્રત્યક્સાન્ધ્યસાન્દ્રચ્છવિભરભરિતે વ્યોમ્નિ વિદ્યોતમાનો
દૈતેયોત્પાતશંસી રવિરિવ રહયત્વસ્ત્રરાજો રુજં વઃ .. ૯૩..

કોણે ક્વાપિ સ્થિતોઽપિ ત્રિભુવનવિતતશ્ચન્દ્રધામાપિ રૂક્ષો
રુક્મચ્છાયોઽપિ કૃષ્ણાકૃતિરનલમયોઽપ્યાશ્રિતત્રાણકારી .
ધારાસારોઽપિ દીપ્તો દિનકરરુચિરોઽપ્યુલ્લસત્તારકશ્રી-
શ્ચક્રેશશ્ચિત્રભૂમા વિતરતુ વિમતત્રાસનં શાસનં વઃ .. ૯૪..

શુક્લશ્શક્ર સ્તવસ્તે સહ દહન કલાં કાલ તેઽયં ન કાલઃ
કિં વો રક્ષાંસિ રક્ષા તવ ફલતુ પતે યાદસાં પાદસેવા .
વાયો હૃદ્યોઽસિ ભર્તુસ્ત્યજ ધનદ મદં સેવ્યતાં ત્રયમ્બકેતિ
પ્રાહુર્યદ્યન્ત્રપાલાસ્સ દનુજવિજયી હન્તુ તન્દ્રાલુતાં વઃ .. ૯૫..

ગાયત્ર્યર્ણારચક્રે પ્રથમમનુસખસ્સ્મેરપત્રારવિન્દે
બિમ્બં વહ્નેસ્ત્રિકોણં વહતિ જયિજયાદ્યષ્ટશક્તૌ નિષણ્ણા .
શોકં વોઽશોકમૂલે પદસવિધલસદ્ભીમભીમાક્ષભીમા-
પુંસો દિવ્યાસ્ત્રધામા પુરુષહરિમયી મૂર્તિરસ્યત્વપૂર્વા .. ૯૬..

પાશ્ચાત્યાશોકપુષ્પપ્રકરનિપતિતૈઃ પ્રાપ્તરાગં પરાગૈઃ
સન્ધ્યારોચિસ્સગન્ધૈઃ સ્વપદશશધરં પ્રેક્ષ્ય તારાનુષક્તમ્ .
પદ્માનાબદ્ધકોશાનિવ સુરનિવહૈરઞ્જલીન્ કલ્પ્યમાનાં-
શ્ચક્રાધીશોઽભિનન્દન્પ્રદિશતુ સદૃશીમુત્તમશ્લોકતાં વઃ .. ૯૭..

રક્તાશોકસ્ય વેદસ્ય ચ વિહિતપદં પ્રાપ્તશાખસ્ય મૂલે
ચક્રૈરસ્ત્રૈસ્તદાદ્યૈરપિ મહિતચતુર્દ્વિશ્ચતુર્વાહુદણ્ડમ્ .
આસીનં ભાસમાનં સ્થિતમપિ ભયતસ્ત્રાયતાં તત્ત્વમેકં
પશ્ચાત્પૂર્વત્ર ભાગે સ્ફુટનરહરિતામાનુષં જાનુષાદ્વઃ .. ૯૮..

પ્રાણે દત્તપ્રયાણે મુષિતદિશિ દૃશિ ત્વક્તસારે શરીરે
મત્યાં વ્યામોહવત્યાં સતમસિ મનસિ વ્યાહતે વ્યાહૃતે ચ .
ચક્રાન્તર્વર્તિ મૃત્યુપ્રતિભયમુભયાકારચિત્રં પવિત્રં
તેજસ્તત્તિષ્ઠતાં વસ્ત્રિદશકુલધનં ત્રીક્ષણં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રમ્ .. ૯૯..

યસ્મિન્વિન્યસ્ય ભારં વિજયિનિ જગતાં જઙ્ગમસ્થાવરાણાં
લક્ષ્મીનારાયણાખ્યં મિથુનમનુભવત્યત્યુદારાન્વિહારાન્ .
આરોગ્યં ભૂતિમાયુઃ કૃતમિહ બહુના યદ્યદાસ્થાપદં વ-
સ્તત્તત્સદ્યઃ સમસ્તં દિશતુ સ પુરુષો દિવ્યહેત્યક્ષવર્તી .. ૧૦૦..

પદ્યાનાં તત્ત્વવિદ્યાદ્યુમણિગિરિશવિધ્યઙ્ગસઙ્ખ્યાધરાણા-
મર્ચિષ્વઙ્ગેષુ નેમ્યાદિષુ ચ પરમતઃ પુંસિ ષડ્વિંશતેશ્ચ .
સઙ્ઘૈઃ સૌદર્શનં યઃ પઠતિ કૃતમિદં કૂરનારાયણેન -
સ્તોત્રં નિર્વિષ્ટભોગો ભજતિ સ પરમાં ચક્રસાયુજ્યલક્ષ્મીમ્ .. ૧૦૧..

.. ઇતિ શ્રીકૂરનારાયણમુનિપ્રણીતં સુદર્શનશતકં સમાપ્તમ્ ..
પાઠ જપ: 0/108
प्रतिलिपि (Copy) भयो!