.. ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தா ஶங்கரபா₄ஷ்ய ..

.. ப₄க₃வத்₃கீ₃தா ..

அத₂ அர்ஜுநவிஷாத₃யோகோ₃ நாம
ப்ரத₂மோ(அ)த்₄யாய꞉ .
ப₄க₃வத்ஶங்கராசார்யக்ருதபா₄ஷ்யம்
உபோத்₃கா₄ட꞉
ஓம்
நாராயண꞉ பரோ(அ)வ்யக்தாத₃ண்ட₃மவ்யக்தஸம்ப₄வம் .
அண்ட₃ஸ்யாந்தஸ்த்விமே லோகா꞉ ஸப்தத்₃வீபா ச மேதி₃நீ ..

ஸ ப₄க₃வாந் ஸ்ருஷ்ட்வேத₃ம் ஜக₃த் . தஸ்ய ச ஸ்தி₂திம் சிகீர்ஷு꞉ மரீட்₃யாதீ₃நக்₃ரே ஸ்ருஷ்ட்வா ப்ரஜாபதீந் ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணம் த₄ர்மம் க்₃ராஹயாமாஸ வேதோ₃க்தம் . ததோ(அ)ந்யாந் ச ஸநகஸநந்த₃நாதீ₃நுத்பாத்₃ய நிவ்ருத்திலக்ஷணம் த₄ர்மம் ஜ்ஞாநவைராக்₃யலக்ஷணம் க்₃ராஹயாமாஸ . த்₃விவிதோ₄ ஹி வேதோ₃க்தோ த₄ர்ம꞉ ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ நிவ்ருத்திலக்ஷணஶ்ச . ஜக₃த꞉ ஸ்தி₂திகாரணம் . ப்ராணிநாம் ஸாக்ஷாத₃ப்₄யுத₃யநி꞉ஶ்ரேயஸஹேதுர்ய꞉ ஸ த₄ர்மோ ப்₃ராஹ்மணாத்₃யைர்வர்ணிபி₄ராஶ்ரமிபி₄ஶ்ச ஶ்ரேயோ(அ)ர்தி₂பி₄ரநுஷ்டீ₂யமாந꞉ . தீ₃ர்கே₄ண காலேந அநுஷ்டா₂த்ரூணாம் காமோத்₃ப₄வாத்₃தீ₄யமாநவிவேகஜ்ஞாநஹேதுகேந
அத₄ர்மேண அபி₄பூ₄யமாநே த₄ர்மே, ப்ரவர்த₄மாநே ச அத₄ர்மே, ஜக₃த꞉ ஸ்தி₂திம் பரிபிபாலயிஷு꞉ ஸ ஆதி₃கர்தா நாராயணாக்₂யோ விஷ்ணுர்பௌ₄மஸ்ய ப்₃ரஹ்மணோ ப்₃ராஹ்மணத்வஸ்ய சாபி₄ரக்ஷணார்த₂ம் தே₃வக்யாம் வஸுதே₃வாத₃ம்ஶேந க்ருஷ்ண꞉ கில ஸம்ப₃பூ₄வ . ப்₃ராஹ்மணத்வஸ்ய ஹி ரக்ஷணேந ரக்ஷித꞉ ஸ்யாத்₃வைதி₃கோ த₄ர்ம꞉ தத₃தீ₄நத்வாத்₃வர்ணாஶ்ரமபே₄தா₃நாம் .
ஸ ச ப₄க₃வாந் ஜ்ஞாநைஶ்வர்யஶக்திப₃லவீர்யதேஜோபி₄꞉ ஸதா₃ ஸம்பந்நஸ்த்ரிகு₃ணாத்மிகாம் வைஷ்ணவீம் ஸ்வாம் மாயாம் மூலப்ரக்ருதிம் வஶீக்ருத்ய, அஜோ(அ)வ்யயோ பூ₄தாநாமீஶ்வரோ நித்யஶுத்₃த₄பு₃த்₃த₄முக்தஸ்வபா₄வோ(அ)பி ஸந், ஸ்வமாயயா தே₃ஹவாநிவ ஜாத இவ ச லோகாநுக்₃ரஹம் குர்வந் லக்ஷ்யதே . ஸ்வப்ரயோஜநாபா₄வே(அ)பி பூ₄தாநுஜிக்₄ருக்ஷயா வைதி₃கம் ஹி த₄ர்மத்₃வயமர்ஜுநாய ஶோகமோஹமஹோத₃தௌ₄ நிமக்₃நாய உபதி₃தே₃ஶ கு₃ணாதி₄கைர்ஹி க்₃ருஹீதோ(அ)நுஷ்டீ₂யமாநஶ்ச த₄ர்ம꞉ ப்ரசயம் க₃மிஷ்யதீதி . தம் த₄ர்மம் ப₄க₃வதா யதோ₂பதி₃ஷ்டம் வேத₃வ்யாஸ꞉ ஸர்வஜ்ஞோ ப₄க₃வாந் கீ₃தாக்₂யை꞉ ஸப்தபி₄꞉ ஶ்லோகஶதைருபநிப₃ப₃ந்த₄
.
ததி₃த₃ம் கீ₃தாஶாஸ்த்ரம் ஸமஸ்தவேதா₃ர்த₂ஸாரஸங்க்₃ரஹபூ₄தம் து₃ர்விஜ்ஞயார்த₂ம் தத₃ர்தா₂விஷ்கரணாய அநேகைர்விவ்ருதபத₃பதா₃ர்த₂வாக்யவாக்யார்த₂ந்யாயமபி அத்யந்தவிருத்₃தா₄நேகார்த₂த்வேந லௌகிகைர்க்₃ருஹ்யமாணமுபலப்₄யாஹம் விவேகதோ(அ)ர்த₂நிர்தா₄ரணார்த₂ம் ஸம்க்ஷேபதோ விவரணம் கரிஷ்யாமி .
தஸ்ய அஸ்ய கீ₃தாஶாஸ்த்ரஸ்ய ஸம்க்ஷேபத꞉ ப்ரயோஜநம் பரம் நி꞉ஶ்ரேயஸம் ஸஹேதுகஸ்ய ஸம்ஸாரஸ்ய அத்யந்தோபரமலக்ஷணம் . தச்ச ஸர்வகர்மஸந்ந்யாஸபூர்வகாதா₃த்மஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ரூபாத்₃த₄ர்மாத்₃ப₄வதி . ததா₂ இமமேவ கீ₃தார்த₂த₄ர்மமுத்₃தி₃ஶ்ய ப₄க₃வதைவோக்தம் . ஸ ஹி த₄ர்ம꞉ ஸுபர்யாப்தோ ப்₃ரஹ்மண꞉ பத₃வேத₃நே [ம.பா₄. 14.16.12] இத்யநுகீ₃தாஸு . தத்ரைவ சோக்தம் நைவ த₄ர்மீ ந சாத₄ர்மீ ந சைவ ஹி ஶுபா₄ஶுபீ₄ [ம.பா₄. 14.19.7], ய꞉ ஸ்யாதே₃காயநே லீநஸ்தூஷ்ணீம் கிம்சித₃சிந்தயந் [ம.பா₄. 14.19.1], ஜ்ஞாநம் ஸம்ந்யாஸலக்ஷணம் [ம.பா₄. 14.43.26] இதி ச . இஹாபி சாந்தே உக்தமர்ஜுநாய ஸர்வத₄ர்மாந் பரித்யஜ்ய மாமேகம் ஶரணம்
வ்ரஜ [கீ₃தா 18.66] இதி .
அப்₄யுத₃யார்தோ₂(அ)பி ய꞉ ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ த₄ர்மோ வர்ணாநாஶ்ரமாம்ஶ்சோத்₃தி₃ஶ்ய விஹித꞉ ஸ தே₃வாதி₃ஸ்தா₂நப்ராப்திஹேதுரபி ஸந், ஈஶ்வரார்பணபு₃த்₃த்₄யாநுஷ்டீ₂யமாந꞉ ஸத்த்வஶுத்₃த₄யே ப₄வதி ப₂லாபி₄ஸந்தி₄வர்ஜித꞉ . ஶுத்₃த₄ஸத்த்வஸ்ய ச ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யோக்₃யதாப்ராப்தித்₃வாரேண ஜ்ஞாநோத்பத்திஹேதுத்வேந ச நி꞉ஶ்ரேயஸஹேதுத்வமபி ப்ரதிபத்₃யதே . ததா₂ சேமமேவார்த₂மபி₄ஸந்தா₄ய வக்ஷ்யதி ப்₃ரஹ்மண்யாதா₄ய கர்மாணி [கீ₃தா 5.10], யோகி₃ந꞉ கர்ம குர்வந்தி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வாத்மஶுத்₃த₄யே [கீ₃தா 5.11] இதி .
இமம் த்₃விப்ரகாரம் த₄ர்மம் நி꞉ஶ்ரேயஸப்ரயோஜநம் . பரமார்த₂தத்த்வம் ச வாஸுதே₃வாக்₂யம் பரப்₃ரஹ்மாபி₄தே₄யபூ₄தம் விஶேஷத꞉ அபி₄வ்யஞ்ஜயத்₃விஶிஷ்டப்ரயோஜநஸம்ப₃ந்தா₄பி₄தே₄யவத்₃கீ₃தாஶாஸ்த்ரம் . யதஸ்தத₃ர்த₂விஜ்ஞாநேந ஸமஸ்தபுருஷார்த₂ஸித்₃தி₄꞉ . அத꞉ தத்₃விவரணே யத்ந꞉ க்ரியதே மயா ..

ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 1
த₄ர்மக்ஷேத்ரே குருக்ஷேத்ரே ஸமவேதா யுயுத்ஸவ꞉ .
மாமகா꞉ பாண்ட₃வாஶ்சைவ கிமகுர்வத ஸம்ஜய ..1.1..

ஸம்ஜய உவாச
த்₃ருஷ்ட்வா து பாண்ட₃வாநீகம் வ்யூட₄ம் து₃ர்யோத₄நஸ்ததா₃ .
ஆசார்யமுபஸம்க₃ம்ய ராஜா வசநமப்₃ரவீத் ..1.2..

பஶ்யைதாம் பாண்டு₃புத்ராணாமாசார்ய மஹதீம் சமூம் .
வ்யூடா₄ம் த்₃ருபத₃புத்ரேண தவ ஶிஷ்யேண தீ₄மதா ..1.3..

அத்ர ஶூரா மஹேஷ்வாஸா பீ₄மார்ஜுநஸமா யுதி₄ .
யுயுதா₄நோ விராடஶ்ச த்₃ருபத₃ஶ்ச மஹாரத₂꞉ ..1.4..

த்₄ருஷ்டகேதுஶ்சேகிதாந꞉ காஶிராஜஶ்ச வீர்யவாந் .
புருஜித்குந்திபோ₄ஜஶ்ச ஶைப்₃யஶ்ச நரபும்க₃வ꞉ ..1.5..

யுதா₄மந்யுஶ்ச விக்ராந்த உத்தமௌஜாஶ்ச வீர்யவாந் .
ஸௌப₄த்₃ரோ த்₃ரௌபதே₃யாஶ்ச ஸர்வ ஏவ மஹாரதா₂꞉ ..1.6..

அஸ்மாகம் து விஶிஷ்டா யே தாந்நிபோ₃த₄ த்₃விஜோத்தம .
நாயகா மம ஸைந்யஸ்ய ஸம்ஜ்ஞார்த₂ம் தாந் ப்₃ரவீமி தே ..1.7..

ப₄வாந் பீ₄ஷ்மஶ்ச கர்ணஶ்ச க்ருபஶ்ச ஸமிதிம்ஜய꞉ .
அஶ்வத்தா₂மா விகர்ணஶ்ச ஸௌமத₃த்திர்ஜயத்₃ரத₂꞉ ..1.8..

அந்யே ச ப₃ஹவ꞉ ஶூரா மத₃ர்தே₂ த்யக்தஜீவிதா꞉ .
நாநாஶஸ்த்ரப்ரஹரணா꞉ ஸர்வே யுத்₃த₄விஶாரதா₃꞉ ..1.9..

அபர்யாப்தம் தத₃ஸ்மாகம் ப₃லம் பீ₄ஷ்மாபி₄ரக்ஷிதம் .
பர்யாப்தம் த்வித₃மேதேஷாம் ப₃லம் பீ₄மாபி₄ரக்ஷிதம் ..1.10..

அயநேஷு ச ஸர்வேஷு யதா₂பா₄க₃மவஸ்தி₂தா꞉ .
பீ₄ஷ்மமேவாபி₄ரக்ஷந்து ப₄வந்த꞉ ஸர்வ ஏவ ஹி ..1.11..

தஸ்ய ஸம்ஜநயந் ஹர்ஷம் குருவ்ருத்₃த₄꞉ பிதாமஹ꞉ .
ஸிம்ஹநாத₃ம் விநத்₃யோச்சை꞉ ஶங்க₂ம் த₃த்₄மௌ ப்ரதாபவாந் ..1.12..

தத꞉ ஶங்கா₂ஶ்ச பே₄ர்யஶ்ச பணவாநககோ₃முகா₂꞉ .
ஸஹஸைவாப்₄யஹந்யந்த ஸ ஶப்₃த₃ஸ்துமுலோ(அ)ப₄வத் ..1.13..

தத꞉ ஶ்வேதைர்ஹயைர்யுக்தே மஹதி ஸ்யந்த₃நே ஸ்தி₂தௌ .
மாத₄வ꞉ பாண்ட₃வஶ்சைவ தி₃வ்யௌ ஶங்கௌ₂ ப்ரத₃த்₄மது꞉ ..1.14..

பாஞ்சஜந்யம் ஹ்ருஷீகேஶோ தே₃வத₃த்தம் த₄நம்ஜய꞉ .
பௌண்ட்₃ரம் த₃த்₄மௌ மஹாஶங்க₂ம் பீ₄மகர்மா வ்ருகோத₃ர꞉ ..1.15..

அநந்தவிஜயம் ராஜா குந்தீபுத்ரோ யுதி₄ஷ்டி₂ர꞉ .
நகுல꞉ ஸஹதே₃வஶ்ச ஸுகோ₄ஷமணிபுஷ்பகௌ ..1.16..

காஶ்யஶ்ச பரமேஷ்வாஸ꞉ ஶிக₂ண்டீ₃ ச மஹாரத₂꞉ .
த்₄ருஷ்டத்₃யும்நோ விராடஶ்ச ஸாத்யகிஶ்சாபராஜித꞉ ..1.17..

த்₃ருபதோ₃ த்₃ரௌபதே₃யாஶ்ச ஸர்வஶ꞉ ப்ருதி₂வீபதே .
ஸௌப₄த்₃ரஶ்ச மஹாபா₃ஹு꞉ ஶங்கா₂ந் த₃த்₄மு꞉ ப்ருத₂க்ப்ருத₂க் ..1.18..

ஸ கோ₄ஷோ தா₄ர்தராஷ்ட்ராணாம் ஹ்ருத₃யாநி வ்யதா₃ரயத் .
நப₄ஶ்ச ப்ருதி₂வீம் சைவ துமுலோ வ்யநுநாத₃யந் ..1.19..

அத₂ வ்யவஸ்தி₂தாந் த்₃ருஷ்ட்வா தா₄ர்தராஷ்ட்ராந் கபித்₄வஜ꞉ .
ப்ரவ்ருத்தே ஶஸ்த்ரஸம்பாதே த₄நுருத்₃யம்ய பாண்ட₃வ꞉ ..1.20..

ஹ்ருஷீகேஶம் ததா₃ வாக்யமித₃மாஹ மஹீபதே .
ஸேநயோருப₄யோர்மத்₄யே ரத₂ம் ஸ்தா₂பய மே(அ)ச்யுத ..1.21..

யாவதே₃தாந்நிரீக்ஷே(அ)ஹம் யோத்₃து₄காமாநவஸ்தி₂தாந் .
கைர்மயா ஸஹ யோத்₃த₄வ்யமஸ்மிந் ரணஸமுத்₃யமே ..1.22..

யோத்ஸ்யமாநாநவேக்ஷே(அ)ஹம் ய ஏதே(அ)த்ர ஸமாக₃தா꞉ .
தா₄ர்தராஷ்ட்ரஸ்ய து₃ர்பு₃த்₃தே₄ர்யுத்₃தே₄ ப்ரியசிகீர்ஷவ꞉ ..1.23..

ஏவமுக்தோ ஹ்ருஷீகேஶோ கு₃டா₃கேஶேந பா₄ரத .
ஸேநயோருப₄யோர்மத்₄யே ஸ்தா₂பயித்வா ரதோ₂த்தமம் ..1.24..

பீ₄ஷ்மத்₃ரோணப்ரமுக₂த꞉ ஸர்வேஷாம் ச மஹீக்ஷிதாம் .
உவாச பார்த₂ பஶ்யைதாந் ஸமவேதாந் குரூநிதி ..1.25..

தத்ராபஶ்யத்ஸ்தி₂தாந் பார்த₂꞉ பித்ரூநத₂ பிதாமஹாந் .
ஆசார்யாந்மாதுலாந் ப்₄ராத்ரூந் புத்ராந் பௌத்ராந் ஸகீ₂ம்ஸ்ததா₂ ..1.26..

ஶ்வஶுராந் ஸுஹ்ருத₃ஶ்சைவ ஸேநயோருப₄யோரபி .
தாந் ஸமீக்ஷ்ய ஸ கௌந்தேய꞉ ஸர்வாந் ப₃ந்தூ₄நவஸ்தி₂தாந் ..1.27..

க்ருபயா பரயாவிஷ்டோ விஷீத₃ந்நித₃மப்₃ரவீத் .
த்₃ருஷ்ட்வேமம் ஸ்வஜநம் க்ருஷ்ண யுயுத்ஸும் ஸமுபஸ்தி₂தம் ..1.28..

ஸீத₃ந்தி மம கா₃த்ராணி முக₂ம் ச பரிஶுஷ்யதி .
வேபது₂ஶ்ச ஶரீரே மே ரோமஹர்ஷஶ்ச ஜாயதே ..1.29..

கா₃ண்டீ₃வம் ஸ்ரம்ஸதே ஹஸ்தாத்த்வக்சைவ பரித₃ஹ்யதே .
ந ச ஶக்நோம்யவஸ்தா₂தும் ப்₄ரமதீவ ச மே மந꞉ ..1.30..

நிமித்தாநி ச பஶ்யாமி விபரீதாநி கேஶவ .
ந ச ஶ்ரேயோ(அ)நுபஶ்யாமி ஹத்வா ஸ்வஜநமாஹவே ..1.31..

ந காங்க்ஷே விஜயம் க்ருஷ்ண ந ச ராஜ்யம் ஸுகா₂நி ச .
கிம் நோ ராஜ்யேந கோ₃விந்த₃ கிம் போ₄கை₃ர்ஜீவிதேந வா ..1.32..

யேஷாமர்தே₂ காங்க்ஷிதம் நோ ராஜ்யம் போ₄கா₃꞉ ஸுகா₂நி ச .
த இமே(அ)வஸ்தி₂தா யுத்₃தே₄ ப்ராணாம்ஸ்த்யக்த்வா த₄நாநி ச ..1.33..

ஆசார்யா꞉ பிதர꞉ புத்ராஸ்ததை₂வ ச பிதாமஹா꞉ .
மாதுலா꞉ ஶ்வஶுரா꞉ பௌத்ரா꞉ ஶ்யாலா꞉ ஸம்ப₃ந்தி₄நஸ்ததா₂ ..1.34..

ஏதாந்ந ஹந்துமிச்சா₂மி க்₄நதோ(அ)பி மது₄ஸூத₃ந .
அபி த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய ஹேதோ꞉ கிம் நு மஹீக்ருதே ..1.35..

நிஹத்ய தா₄ர்தராஷ்ட்ராந்ந꞉ கா ப்ரீதி꞉ ஸ்யாஜ்ஜநார்த₃ந .
பாபமேவாஶ்ரயேத₃ஸ்மாந் ஹத்வைதாநாததாயிந꞉ ..1.36..

தஸ்மாந்நார்ஹா வயம் ஹந்தும் தா₄ர்தராஷ்ட்ராந் ஸ்வபா₃ந்த₄வாந் .
ஸ்வஜநம் ஹி கத₂ம் ஹத்வா ஸுகி₂ந꞉ ஸ்யாம மாத₄வ ..1.37..

யத்₃யப்யேதே ந பஶ்யந்தி லோபோ₄பஹதசேதஸ꞉ .
குலக்ஷயக்ருதம் தோ₃ஷம் மித்ரத்₃ரோஹே ச பாதகம் ..1.38..

கத₂ம் ந ஜ்ஞேயமஸ்மாபி₄꞉ பாபாத₃ஸ்மாந்நிவர்திதும் .
குலக்ஷயக்ருதம் தோ₃ஷம் ப்ரபஶ்யத்₃பி₄ர்ஜநார்த₃ந ..1.39..

குலக்ஷயே ப்ரணஶ்யந்தி குலத₄ர்மா꞉ ஸநாதநா꞉ .
த₄ர்மே நஷ்டே குலம் க்ருத்ஸ்நமத₄ர்மோ(அ)பி₄ப₄வத்யுத ..1.40..

அத₄ர்மாபி₄ப₄வாத்க்ருஷ்ண ப்ரது₃ஷ்யந்தி குலஸ்த்ரிய꞉ .
ஸ்த்ரீஷு து₃ஷ்டாஸு வார்ஷ்ணேய ஜாயதே வர்ணஸம்கர꞉ ..1.41..

ஸம்கரோ நரகாயைவ குலக்₄நாநாம் குலஸ்ய ச .
பதந்தி பிதரோ ஹ்யேஷாம் லுப்தபிண்டோ₃த₃கக்ரியா꞉ ..1.42..

தோ₃ஷைரேதை꞉ குலக்₄நாநாம் வர்ணஸம்கரகாரகை꞉ .
உத்ஸாத்₃யந்தே ஜாதித₄ர்மா꞉ குலத₄ர்மாஶ்ச ஶாஶ்வதா꞉ ..1.43..

உத்ஸந்நகுலத₄ர்மாணாம் மநுஷ்யாணாம் ஜநார்த₃ந .
நரகே நியதம் வாஸோ ப₄வதீத்யநுஶுஶ்ரும ..1.44..

அஹோ ப₃த மஹத்பாபம் கர்தும் வ்யவஸிதா வயம் .
யத்₃ராஜ்யஸுக₂லோபே₄ந ஹந்தும் ஸ்வஜநமுத்₃யதா꞉ ..1.45..

யதி₃ மாமப்ரதீகாரமஶஸ்த்ரம் ஶஸ்த்ரபாணய꞉ .
தா₄ர்தராஷ்ட்ரா ரணே ஹந்யுஸ்தந்மே க்ஷேமதரம் ப₄வேத் ..1.46..

ஏவமுக்த்வார்ஜுந꞉ ஸம்க்₂யே ரதோ₂பஸ்த₂ உபாவிஶத் .
விஸ்ருஜ்ய ஸஶரம் சாபம் ஶோகஸம்விக்₃நமாநஸ꞉ ..1.47..

இதி ஶங்கராசார்யக்ருதே கீ₃தாபா₄ஷ்யே ப்ரத₂மோ(அ)த்₄யாய꞉
..1..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 2
த்₃விதீயோ(அ)த்₄யாய꞉
ஸம்ஜய உவாச
தம் ததா₂ க்ருபயாவிஷ்டமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் .
விஷீத₃ந்தமித₃ம் வாக்யமுவாச மது₄ஸூத₃ந꞉ ..2.1..

குதஸ்த்வா கஶ்மலமித₃ம் விஷமே ஸமுபஸ்தி₂தம் .
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்₃யமகீர்திகரமர்ஜுந ..2.2..

க்லைப்₃யம் மா ஸ்ம க₃ம꞉ பார்த₂ நைதத்த்வய்யுபபத்₃யதே .
க்ஷுத்₃ரம் ஹ்ருத₃யதௌ₃ர்ப₃ல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட₂ பரம்தப ..2.3..

கத₂ம் பீ₄ஷ்மமஹம் ஸம்க்₂யே த்₃ரோணம் ச மது₄ஸூத₃ந .
இஷுபி₄꞉ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூத₃ந ..2.4..

கு₃ரூநஹத்வா ஹி மஹாநுபா₄வாஞ்
ஶ்ரேயோ போ₄க்தும் பை₄க்ஷ்யமபீஹ லோகே .
ஹத்வார்த₂காமாம்ஸ்து கு₃ரூநிஹைவ
பு₄ஞ்ஜீய போ₄கா₃ந் ருதி₄ரப்ரதி₃க்₃தா₄ந் ..2.5..

ந சைதத்₃வித்₃ம꞉ கதரந்நோ க₃ரீயோ
யத்₃வா ஜயேம யதி₃ வா நோ ஜயேயு꞉ .
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஸ்
தே(அ)வஸ்தி₂தா꞉ ப்ரமுகே₂ தா₄ர்தராஷ்ட்ரா꞉ ..2.6..

கார்பண்யதோ₃ஷோபஹதஸ்வபா₄வ꞉
ப்ருச்சா₂மி த்வாம் த₄ர்மஸம்மூட₄சேதா꞉ .
யச்ச்₂ரேய꞉ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்₃ரூஹி தந்மே
ஶிஷ்யஸ்தே(அ)ஹம் ஶாதி₄ மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ..2.7..

ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்₃யாத்₃
யச்சோ₂கமுச்சோ₂ஷணமிந்த்₃ரியாணாம் .
அவாப்ய பூ₄மாவஸபத்நம்ருத்₃த₄ம்
ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதி₄பத்யம் ..2.8..

ஸம்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வா ஹ்ருஷீகேஶம் கு₃டா₃கேஶ꞉ பரந்தப꞉ .
ந யோத்ஸ்ய இதி கோ₃விந்த₃முக்த்வா தூஷ்ணீம் ப₃பூ₄வ ஹ ..2.9..

தமுவாச ஹ்ருஷீகேஶ꞉ ப்ரஹஸந்நிவ பா₄ரத .
ஸேநயோருப₄யோர்மத்₄யே விஷீத₃ந்தமித₃ம் வச꞉ ..2.10..

அத்ர ச த்₃ருஷ்ட்வா து பாண்ட₃வாநீகமித்யாரப்₄ய யாவத்ந யோத்ஸ்ய இதி கோ₃விந்த₃முக்த்வா தூஷ்ணீம் ப₃பூ₄வ ஹ இத்யேதத₃ந்த꞉ ப்ராணிநாம் ஶோகமோஹாதி₃ஸம்ஸாரபீ₃ஜபூ₄ததோ₃ஷோத்₃ப₄வகாரணப்ரத₃ர்ஶநார்த₂த்வேந வ்யாக்₂யேயோ க்₃ரந்த₂꞉ . ததா₂ ஹி அர்ஜுநேந ராஜ்யகு₃ருபுத்ரமித்ரஸுஹ்ருத்ஸ்வஜநஸம்ப₃ந்தி₄பா₃ந்த₄வேஷு அஹமேதேஷாம் மமைதே இத்யேவம் ப்₄ராந்திப்ரத்யயநிமித்தஸ்நேஹவிச்சே₂தா₃தி₃நிமித்தௌ ஆத்மந꞉ ஶோகமோஹௌ ப்ரத₃ர்ஶிதௌ . கத₂ம் பீ₄ஷ்மமஹம் ஸம்க்₂யே இத்யாதி₃நா . ஶோகமோஹாப்₄யாம் ஹ்யபி₄பூ₄தவிவேகவிஜ்ஞாந꞉ ஸ்வத ஏவ க்ஷத்ரத₄ர்மே யுத்₃தே₄ ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி தஸ்மாத்₃யுத்₃தா₄து₃பரராம . பரத₄ர்மம் ச பி₄க்ஷாஜீவநாதி₃கம்
கர்தும் ப்ரவவ்ருதே . ததா₂ ச ஸர்வப்ராணிநாம் ஶோகமோஹாதி₃தோ₃ஷாவிஷ்டசேதஸாம் ஸ்வபா₄வத ஏவ ஸ்வத₄ர்மபரித்யாக₃꞉ ப்ரதிஷித்₃த₄ஸேவா ச ஸ்யாத் . ஸ்வத₄ர்மே ப்ரவ்ருத்தாநாமபி தேஷாம் வாங்மந꞉காயாதீ₃நாம் ப்ரவ்ருத்தி꞉ ப₂லாபி₄ஸம்தி₄பூர்விகைவ ஸாஹம்காரா ச ப₄வதி . தத்ரைவம் ஸதி த₄ர்மாத₄ர்மோபசயாதி₃ஷ்டாநிஷ்டஜந்மஸுக₂து₃꞉கா₂தி₃ப்ராப்திலக்ஷண꞉ ஸம்ஸாரோ(அ)நுபரதோ ப₄வதி . இத்யத꞉ ஸம்ஸாரபீ₃ஜபூ₄தௌ ஶோகமோஹௌ . தயோஶ்ச ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸபூர்வகாதா₃த்மஜ்ஞாநாத்நாந்யதோ நிவ்ருத்திரிதி தது₃பதி₃தி₃க்ஷு꞉ ஸர்வலோகாநுக்₃ரஹார்த₂மர்ஜுநம்
நிமித்தீக்ருத்ய ஆஹ ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வ꞉ அஶோச்யாநித்யாதி₃ .
அத்ர கேசிதா₃ஹு꞉ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸபூர்வகாதா₃த்மஜ்ஞாநநிஷ்டா₂மாத்ராதே₃வ கேவலாத்கைவல்யம் ந ப்ராப்யத ஏவ . கிம் தர்ஹி ? அக்₃நிஹோத்ராதி₃ஶ்ரௌதஸ்மார்தகர்மஸஹிதாத்ஜ்ஞாநாத்கைவல்யப்ராப்திரிதி ஸர்வாஸு கீ₃தாஸு நிஶ்சிதோ(அ)ர்த₂ இதி . ஜ்ஞாபகம் சாஹுரஸ்யார்த₂ஸ்ய
அத₂ சேத்த்வமிமம் த₄ர்ம்யம் ஸம்க்₃ராமம் ந கரிஷ்யஸி [கீ₃தா 2.33] கர்மண்யேவாதி₄காரஸ்தே [கீ₃தா 2.47], குரு கர்மைவ தஸ்மாத்த்வம் [கீ₃தா 4.15] இத்யாதி₃ . ஹிம்ஸாதி₃யுக்தத்வாத்வைதி₃கம் கர்ம அத₄ர்மாய இதீயமப்யாஶங்கா ந கார்யா . கத₂ம் ? க்ஷாத்ரம் கர்ம யுத்₃த₄லக்ஷணம் கு₃ருப்₄ராத்ருபுத்ராதி₃ஹிம்ஸாலக்ஷணமத்யந்தம் க்ரூரமபி ஸ்வத₄ர்ம இதி க்ருத்வா நாத₄ர்மாய . தத₃கரணே ச தத꞉ ஸ்வத₄ர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி [கீ₃தா 2.33] இதி ப்₃ருவதா யாவஜ்ஜீவாதி₃ஶ்ருதிசோதி₃தாநாம் பஶ்வாதி₃ஹிம்ஸாலக்ஷணாநாம் ச கர்மணாம் ப்ராகே₃வ நாத₄ர்மத்வமிதி ஸுநிஶ்சிதமுக்தம் ப₄வதி இதி .
தத₃ஸத் . ஜ்ஞாநகர்மநிஷ்ட₂யோர்விபா₄க₃வசநாத்₃பு₃த்₃தி₄த்₃வயாஶ்ரயயோ꞉ . அஶோச்யாநித்யாதி₃நா ப₄க₃வதா யாவத்ஸ்வத₄ர்மமபி சாவேக்ஷ்ய இத்யேதத₃ந்தேந க்₃ரந்தே₂ந யத்பரமார்தா₂த்மதத்த்வநிரூபணம் க்ருதம், தத்ஸாம்க்₂யம் . தத்₃விஷயா பு₃த்₃தி₄ராத்மநோ ஜந்மாதி₃ஷட்₃விக்ரியாபா₄வாத₃கர்தா ஆத்மேதி ப்ரகரணார்த₂நிரூபணாத்₃யா ஜாயதே, ஸா ஸாம்க்₂யபு₃த்₃தி₄꞉ . ஸா யேஷாம் ஜ்ஞாநிநாமுசிதா ப₄வதி, தே ஸாம்க்₂யா꞉ . ஏதஸ்யா பு₃த்₃தே₄ர்ஜந்மந꞉ ப்ராகாத்மநோ தே₃ஹாதி₃வ்யதிரிக்தத்வகர்த்ருத்வபோ₄க்த்ருத்வபோ₄க்த்ருத்வாத்₃யபேக்ஷோ த₄ர்மாத₄ர்மவிவேகபூர்வகோ மோக்ஷஸாத₄நாநுஷ்டா₂நலக்ஷணோ யோக₃꞉ . தத்₃விஷயா பு₃த்₃தி₄꞉ யோக₃பு₃த்₃தி₄꞉
. ஸா யேஷாம் கர்மிணாமுசிதா ப₄வதி தே யோகி₃ந꞉ . ததா₂ ச ப₄க₃வதா விப₄க்தே த்₃வே பு₃த்₃தீ₄ நிர்தி₃ஷ்டே ஏஷா தே(அ)பி₄ஹிதா ஸாம்க்₂யே பு₃த்₃தி₄ர்யோகே₃ த்விமாம் ஶ்ருணு இதி . தயோஶ்ச ஸாம்க்₂யபு₃த்₃த்₄யாஶ்ரயாம் ஜ்ஞாநயோகே₃ந நிஷ்டா₂ம் ஸாம்க்₂யாநாம் விப₄க்தாம் வக்ஷ்யதி புரா வேதா₃த்மநா மயா ப்ரோக்தா இதி . ததா₂ ச யோக₃பு₃த்₃த்₄யாஶ்ரயாம் கர்மயோகே₃ந நிஷ்டா₂ம் விப₄க்தாம் வக்ஷ்யதி கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாமிதி . ஏவம் ஸாம்க்₂யபு₃த்₃தி₄ம் யோக₃பு₃த்₃தி₄ம் ச ஆஶ்ரித்ய த்₃வே நிஷ்டே₂ விப₄க்தே ப₄க₃வதைவ உக்தே ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ கர்த்ருத்வாகர்த்ருத்வைகத்வாநேகத்வபு₃த்₃த்₄யாஶ்ரயயோ꞉
யுக₃பதே₃கபுருஷாஶ்ரயத்வாஸம்ப₄வம் பஶ்யதா . யதா₂ ஏதத்₃விபா₄க₃வசநம் ததை₂வ த₃ர்ஶிதம் ஶாதபதீ₂யே ப்₃ராஹ்மணே ஏதமேவ ப்ரவ்ராஜிநோ லோகமிச்ச₂ந்தோ ப்₃ராஹ்மணா꞉ ப்ரவ்ரஜந்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.22] இதி ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸம் விதா₄ய தச்சே₂ஷேண கிம் ப்ரஜயா கரிஷ்யாமோ யேஷாம் நோ(அ)யமாத்மாயம் லோக꞉ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.22] இதி . தத்ரைவ ச ப்ராக்₃தா₃ரபரிக்₃ரஹாத்புருஷ ஆத்மோ ப்ராக்ருதோ த₄ர்மஜிஜ்ஞாஸோத்தரகாலம் லோகத்ரயஸாத₄நம் . புத்ரம், த்₃விப்ரகாரம் ச வித்தம் மாநுஷம் த்₃விப்ரகாரம் ச . தத்ர மாநுஷம் கர்மரூபம் பித்ருலோகப்ராப்திஸாத₄நம் வித்₃யாம்
ச தை₃வம் வித்தம் தே₃வலோகப்ராப்திஸாத₄நம் . ஸோ(அ)காமயத [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 1.4.17] இதி அவித்₃யாகாமவத ஏவ ஸர்வாணி கர்மாணி ஶ்ரௌதாதீ₃நி த₃ர்ஶிதாநி . தேப்₄யோ வ்யுத்தா₂ய, ப்ரவ்ரஜந்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.22] இதி வ்யுத்தா₂நமாத்மாநமேவ லோகமிச்ச₂தோ(அ)காமஸ்ய விஹிதம் . ததே₃தத்₃விபா₄க₃வசநமநுபபந்நம் ஸ்யாத்₃யதி₃ ஶ்ரௌதகர்மஜ்ஞாநயோ꞉ ஸமுச்சயோ(அ)பி₄ப்ரேத꞉ ஸ்யாத்₃ப₄க₃வத꞉ .
ந சார்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்ந உபபந்நோ ப₄வதி ஜ்யாயஸீ சேத்கர்மணஸ்தே [கீ₃தா 3.1] இத்யாதி₃꞉ . ஏகபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வாஸம்ப₄வம் பு₃த்₃தி₄கர்மணோ꞉ ப₄க₃வதா பூர்வமநுக்தம் கத₂மர்ஜுநோ(அ)ஶ்ருதம் பு₃த்₃தா₄ ச கர்மணோ ஜ்யாயஸ்த்வம் ப₄க₃வத்யத்₄யாரோபயேந்ம்ருஷைவ ஜ்யாயஸீ சேத்கர்மணஸ்தே மதா பு₃த்₃தி₄꞉ இதி .
கிம் ச யதி₃ பு₃த்₃தி₄கர்மணோ꞉ ஸர்வேஷாம் ஸமுச்சய உக்த꞉ ஸ்யாதர்ஜுநஸ்யாபி ஸ உக்த ஏவேதி, யச்ச்₂ராய ஏதயோரேகம் தந்மே ப்₃ரூஹி ஸுநிஶ்சிதமிதி கத₂முப₄யோருபதே₃ஶே ஸதி அந்யதரவிஷய ஏவ ப்ரஶ்ந꞉ ஸ்யாத்? ந ஹி பித்தப்ரஶமநார்தி₂ந꞉ வைத்₃யேந மது₄ரம் ஶீதலம் ச போ₄க்தவ்யமித்யுபதி₃ஷ்டே தயோரந்யதரத்பித்தப்ரஶமநகாரணம் ப்₃ரூஹி இதி ப்ரஶ்ந꞉ ஸம்ப₄வதி .
அதா₂ர்ஜுநஸ்ய ப₄க₃வது₃க்தவசநார்த₂விவேகாநவதா₄ரணநிமித்த꞉ ப்ரஶ்ந꞉ கல்ப்யேத, ததா₂பி ப₄க₃வதா ப்ரஶ்நாநுரூபம் ப்ரதிவசநம் தே₃யம் மயா பு₃த்₃தி₄கர்மணோ꞉ ஸமுச்சய உக்த꞉ கிமர்த₂மித்த₂ம் த்வம் ப்₄ராந்தோ(அ)ஸி இதி . ந து புந꞉ ப்ரதிவசநமநநுரூபம் ப்ருஷ்டாத₃ந்யதே₃வ த்₃வே நிஷ்டா₂ மயா புரா ப்ரோக்தா இதி வக்தும் யுக்தம் .
நாபி ஸ்மார்தேநைவ கர்மணா பு₃த்₃தே₄꞉ ஸமுச்சயே அபி₄ப்ரேதே விபா₄க₃வசநாதி₃ ஸர்வமுபபநநம் . கிம் ச க்ஷத்ரியஸ்ய யுத்₃த₄ம் ஸ்மார்தம் கர்ம ஸ்வத₄ர்ம இதி ஜாநத꞉ தத்கிம் கர்மணி கோ₄ரோ மாம் நியோஜயஸி இத்யுபாலம்போ₄(அ)நுபபந்ந꞉ .
தஸ்மாத்₃கீ₃தாஶாஸ்த்ரே ஈஷந்மாத்ரேணாபி ஶ்ரௌதேந ஸ்மார்தேந வா கர்மணா ஆத்மஜ்ஞாநஸ்ய ஸமுச்சயோ ந கேநசித்₃த₃ர்ஶயிதும் ஶக்ய꞉ . யஸ்ய த்வஜ்ஞாநாத்ராகா₃தி₃தோ₃ஷதோ வா கர்மணி ப்ரவ்ருத்தஸ்ய யஜ்ஞேந தா₃நேந தபஸா வா விஶுத்₃த₄ஸத்த்வஸ்ய ஜ்ஞாநமுத்பந்நம் பரமார்த₂தத்த்வவிஷயமேகமேவேத₃ம் ஸர்வம் ப்₃ரஹ்ம அகர்த்ரு ச இதி, தஸ்ய கர்மணி கர்மப்ரயோஜநே ச நிவ்ருத்தே(அ)பி லோகஸம்க்₃ரஹார்த₂ம் யத்நபூர்வம் யதா₂ ப்ரவ்ருத்தி꞉, ததை₂வ ப்ரவ்ருத்தஸ்ய யத்ப்ரவ்ருத்திரூபம் த்₃ருஶ்யதே ந தத்கர்ம யேந பு₃த்₃தே₄꞉ ஸமுச்சய꞉ ஸ்யாத் . யதா₂ ப₄க₃வதோ வாஸுதே₃வஸ்ய க்ஷத்ரத₄ர்மசேஷ்டிதம் ந ஜ்ஞாநேந ஸமுச்சீயதே புருஷார்த₂ஸித்₃த₄யே, தத்₃வத்தத்ப₂லாபி₄ஸம்த்₄யஹம்காராபா₄வஸ்ய
துல்யத்வாத்₃விது₃ஷ꞉ . தத்த்வவிந்நாஹம் கரோமீதி மந்யதே, ந ச தத்ப₂லமபி₄ஸந்த₄த்தே . யதா₂ ச ஸ்வர்கா₃தி₃காமார்தி₂நோ(அ)க்₃நிஹோத்ராதி₃கர்மலக்ஷணத₄ர்மாநுஷ்டா₂நாய ஆஹிதாக்₃நே꞉ காம்யே ஏவ அக்₃நிஹோத்ராதௌ₃ ப்ரவ்ருத்தஸ்ய ஸாமி க்ருதே விநஷ்டா(அ)பி காமே ததே₃வ அக்₃நிஹோத்ராத்₃யநுதிஷ்ட₂தோ(அ)பி ந தத்காம்யமக்₃நிஹோத்ராதி₃ ப₄வதி . ததா₂ ச த₃ர்ஶயதி ப₄க₃வாந் குர்வந்நபி ந லிப்யதே ந கரோதி ந லிப்யதே இதி தத்ர தத்ர ..

யச்ச பூர்வை꞉ பூர்வதரம் க்ருதம் கர்மணைவ ஹி ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா ஜநகாத₃ய꞉ இதி, தத்து ப்ரவிப₄ஜ்ய விஜ்ஞேயம் . தத்கத₂ம் ? யதி₃ தாவத்பூர்வே ஜநகாத₃ய꞉ தத்த்வவிதோ₃(அ)பி ப்ரவ்ருத்தகர்மாண꞉ ஸ்யு꞉, தே லோகஸம்க்₃ரஹார்த₂ம் கு₃ணா கு₃ணேஷு வர்தந்தே இதி ஜ்ஞாநேநைவ ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா꞉, கர்மஸம்ந்யாஸே ப்ராப்தே(அ)பி கர்மணா ஸஹைவ ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா꞉, ந கர்மஸம்ந்யாஸம் க்ருதவந்த இத்யர்த₂꞉ .
அத₂ ந தே தத்த்வவித₃꞉ . ஈஶ்வரஸமர்பிதேந கர்மணா ஸாத₄நபூ₄தேந ஸம்ஸித்₃தி₄ம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ம், ஜ்ஞாநோத்பத்திலக்ஷணாம் வா ஸம்ஸித்₃தி₄ம், ஆஸ்தி₂தா ஜநகாத₃ய இதி வ்யாக்₂யேயம் . ஏதமேவார்த₂ம் வக்ஷ்யதி ப₄க₃வாந் ஸத்த்வஶுத்₃த₄யே கர்ம குர்வந்தி இதி . ஸ்வகர்மணா தமப்₄யர்ச்ய ஸித்₃தி₄ம் விந்த₃தி மாநவ꞉ இத்யுக்த்வா ஸித்₃தி₄ம் ப்ராப்தஸ்ய புநர்ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ம் வக்ஷ்யதி ஸித்₃தி₄ம் ப்ராப்தோ யதா₂ ப்₃ரஹ்ம இத்யாதி₃நா ..

தஸ்மாத்₃கீ₃தாஶாஸ்த்ரே கேவலாதே₃வ தத்த்வஜ்ஞாநாந்மோக்ஷப்ராப்தி꞉ ந கர்மஸமுச்சிதாதிதி நிஶ்சிதோ(அ)ர்த₂꞉ . யதா₂ சாயமர்த₂꞉, ததா₂ ப்ரகரணஶோ விப₄ஜ்ய தத்ர தத்ர த₃ர்ஶயிஷ்யாம꞉ ..

தத்ரைவ த₄ர்மஸம்மூட₄சேதஸோ மித்₂யாஜ்ஞாநவதோ மஹதி ஶோகஸாக₃ரே நிமக்₃நஸ்ய அர்ஜுநஸ்ய அந்யத்ராத்மஜ்ஞாநாது₃த்₃த₄ரணமபஶ்யந் ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வ꞉ தத꞉ க்ருபயா அர்ஜுநமுத்₃தி₃தா₄ரயிஷு꞉ ஆத்மஜ்ஞாநாயாவதாரயந்நாஹ
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
அஶோச்யாநந்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதா₃ம்ஶ்ச பா₄ஷஸே .
க₃தாஸூநக₃தாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டி₃தா꞉ ..2.11..

ந ஶோச்யா அஶோச்யா꞉ பீ₄ஷ்மத்₃ரோணாத₃ய꞉ . ஸத்₃வ்ருத்தத்வாத்பரமார்த₂ஸ்வரூபேண ச நித்யத்வாத், தாநஶோச்யாநந்வஶோசோ(அ)நுஶோசிதவாநஸி தே ம்ரியந்தே மந்நிமித்தம், அஹம் தைர்விநாபூ₄த꞉ கிம் கரிஷ்யாமி ராஜ்யஸுகா₂தி₃நா இதி . த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதா₃ந் ப்ரஜ்ஞாவதாம் பு₃த்₃தி₄மதாம் வாதா₃ம்ஶ்ச வசநாநி ச பா₄ஷஸே . ததே₃தத்மௌட்₄யம் பாண்டி₃த்யம் ச விருத்₃த₄மாத்மநி த₃ர்ஶயஸி உந்மத்த இவ இத்யபி₄ப்ராய꞉ . யஸ்மாத்க₃தாஸூந் க₃தப்ராணாந்ம்ருதாந், அக₃தாஸூநக₃தப்ராணாந் ஜீவதஶ்ச
நாநுஶோசந்தி பண்டி₃தா꞉ ஆத்மஜ்ஞா꞉ . பண்டா₃ ஆத்மவிஷயா பு₃த்₃தி₄ர்யேஷாம் தே ஹி பண்டி₃தா꞉, பாண்டி₃த்யம் நிர்வித்₃ய [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.5.1] இதி ஶ்ருதே꞉ . பரமார்த₂தஸ்து தாந்நித்யாநஶோச்யாநநுஶோசஸி, அதோ மூடோ₄(அ)ஸி இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.11..

==============================
குதஸ்தே அஶோச்யா꞉ ? யதோ நித்யா꞉ . கத₂ம் ?
ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜநாதி₄பா꞉ .
ந சைவ ந ப₄விஷ்யாம꞉ ஸர்வே வயமத꞉ பரம் ..2.12..

ந த்வேவ ஜாது கதா₃சித₃ஹம் நாஸம் கிந்த்வாஸமேவ . அதீதேஷு தே₃ஹோத்பத்திவிநாஶேஷு க₄டாதி₃ஷு வியதி₃வ நித்ய ஏவ அஹமாஸமித்யபி₄ப்ராய꞉ . ததா₂ ந த்வம் நாஸீ꞉, கிந்த்வாஸீரேவ . ததா₂ நேமே ஜநாதி₄பா ஆஸந் கிந்த்வாஸந்நேவ . ததா₂ ந சைவ ந ப₄விஷ்யாம꞉, கிந்து ப₄விஷ்யாம ஏவ, ஸர்வே வயமதோ(அ)ஸ்மாத்₃தே₃ஹவிநாஶாத்பரமுத்தரகாலே(அ)பி . த்ரிஷ்வபி காலேஷு நித்யா ஆத்மஸ்வரூபேண இத்யர்த₂꞉ . தே₃ஹாபே₄தா₃நுவ்ருத்த்யா ப₃ஹுவசநம், நாத்மபே₄தா₃பி₄ப்ராயேண ..2.12..

==============================
தத்ர கத₂மிவ நித்ய ஆத்மேதி த்₃ருஷ்டாந்தமாஹ
தே₃ஹிநோ(அ)ஸ்மிந் யதா₂ தே₃ஹே கௌமாரம் யௌவநம் ஜரா .
ததா₂ தே₃ஹாந்தரப்ராப்திர்தீ₄ரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ..2.13..

தே₃ஹோ(அ)ஸ்ய அஸ்தீதி தே₃ஹீ, தஸ்ய தே₃ஹிநோ தே₃ஹவத꞉ ஆத்மநோ(அ)ஸ்மிந் வர்தமாநே தே₃ஹா யதா₂ யேந ப்ரகாரேண கௌமாரம் குமாரபா₄வோ பா₃ல்யாவஸ்தா₂, யௌவநம் யூநோ பா₄வோ மத்₄யமாவஸ்தா₂, ஜரா வயோஹாநி꞉ ஜீர்ணாவஸ்தா₂, இத்யேதா꞉ திஸ்ரோ(அ)வஸ்தா₂꞉ அந்யோந்யவிலக்ஷணா꞉ . தாஸாம் ப்ரத₂மாவஸ்தா₂நாஶே ந நாஶ꞉, த்₃விதீயாவஸ்தோ₂பஜநே ந உபஜந ஆத்மந꞉ . கிம் தர்ஹி ?அவிக்ரியஸ்யைவ த்₃விதீயத்ருதீயாவஸ்தா₂ப்ராப்தி꞉ ஆத்மநோ த்₃ருஷ்டா . ததா₂ தத்₃வதே₃வ தே₃ஹாத₃ந்யோ தே₃ஹோ தே₃ஹாந்தரம், தஸ்ய ப்ராப்தி꞉ தே₃ஹாந்தரப்ராப்தி꞉ அவிக்ரியஸ்யைவ ஆத்மந இத்யர்த₂꞉ . தீ₄ரோ தீ₄மாந் தத்ரைவம் ஸதி ந முஹ்யதி ந மோஹமாபத்₃யதே ..2.13..

==============================
யத்₃யப்யாத்மவிநாஶநிமித்தோ மோஹோ ந ஸம்ப₄வதி நித்ய ஆத்மா இதி விஜாநத꞉, ததா₂பி ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉க₂ப்ராப்திநிமித்தோ மோஹோ லௌகிகோ த்₃ருஶ்யதே, ஸுக₂வியோக₃நிமித்தோ மோஹோ து₃꞉க₂ஸம்யோக₃நிமித்த ச ஶோக꞉ . இத்யேதத₃ர்ஜுநஸ்ய வசநமாஶங்கய ப₄க₃வாநாஹ
மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉க₂தா₃꞉ .
ஆக₃மாபாயிநோ(அ)நித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பா₄ரத ..2.14..

மாத்ரா ஆபி₄꞉ மீயந்தே ஶப்₃தா₃த₃ய இதி ஶ்ரோத்ராதீ₃நி இந்த்₃ரியாணி . மாத்ராணாம் ஸ்பர்ஶா꞉ ஶப்₃தா₃தி₃பி₄꞉ ஸம்யோகா₃꞉ . தே ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉க₂தா₃꞉ ஶீதமுஷ்ணம் ஸுக₂ம் து₃꞉க₂ம் ச ப்ரயச்ச₂ந்தீதி . அத₂வா ஸ்ப்ருஶ்யந்த இதி ஸ்பர்ஶா விஷயா꞉ ஶப்₃தா₃த₃ய꞉ . மாத்ராஶ்ச ஸ்பர்ஶாஶ்ச ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉க₂தா₃꞉ . ஶீதம் கதா₃சித்ஸுக₂ம் கதா₃சித்து₃꞉க₂ம் . ததா₂ உஷ்ணமபி அநியதஸ்வரூபம் . ஸுக₂து₃꞉கே₂ புந꞉ நியதரூபே யதோ ந வ்யபி₄சரத꞉ . அதஸ்தாப்₄யாம் ப்ருத₂க்ஶீதோஷ்ணயோ꞉ க்₃ரஹணம் . யஸ்மாத்தே மாத்ராஸ்பர்ஶாத₃ய꞉
ஆக₃மாபாயிந꞉ ஆக₃மாபாயஶீலா꞉ தஸ்மாதநித்யா꞉ . அத꞉ தாந் ஶீதோஷ்ணாதீ₃ந் திதிக்ஷஸ்வ ப்ரஸஹஸ்வ . தேஷு ஹர்ஷம் விஷாத₃ம் வா மா கார்ஷீ꞉ இத்யர்த₂꞉ ..2.14..

==============================
ஶீதோஷ்ணாதீ₃ந் ஸஹத꞉ கிம் ஸ்யாதி₃தி ஶ்ருணு
யம் ஹி ந வ்யத₂யந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப₄ .
ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂ம் தீ₄ரம் ஸோ(அ)ம்ருதத்வாய கல்பதே ..2.15..

யம் ஹி புருஷம் ஸமே து₃꞉க₂ஸுகே₂ யஸ்ய தம் ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂ம் ஸுக₂து₃꞉க₂ப்ராப்தௌ ஹர்ஷவிஷாத₃ரஹிதம் தீ₄ரம் தீ₄மந்தம் ந வ்யத₂யந்தி ந சாலயந்தி நித்யாத்மத₃ர்ஶநாதேதே யதோ₂க்தா꞉ ஶீதோஷ்ணாத₃ய꞉, ஸ நித்யாத்மஸ்வரூபத₃ர்ஶநிஷ்டோ₂ த்₃வந்த்₃வஸஹிஷ்ணு꞉ அம்ருதத்வாய அம்ருதபா₄வாய மோக்ஷாயேத்யர்த₂꞉ கல்பதே ஸமர்தோ₂ ப₄வதி ..2.15..

==============================
இதஶ்ச ஶோகமோஹௌ அக்ருத்வா ஶீதோஷ்ணாதி₃ஸஹநம் யுக்தம், யஸ்மாத்
நாஸதோ வித்₃யதே பா₄வோ நாபா₄வோ வித்₃யதே ஸத꞉ .
உப₄யோரபி த்₃ருஷ்டோ(அ)ந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வத₃ர்ஶிபி₄꞉ ..2.16..

ந அஸதோ (அ)வித்₃யமாநஸ்ய ஶீதோஷ்ணாதே₃꞉ ஸகாரணஸ்ய ந வித்₃யதே நாஸ்தி பா₄வோ ப₄வநமஸ்திதா ..

ந ஹி ஶீதோஷ்ணாதி₃ ஸகாரணம் ப்ரமாணைர்நிரூப்யமாணம் வஸ்து ஸம்ப₄வதி . விகாரோ ஹி ஸ꞉, விகாரஶ்ச வ்யபி₄சரதி . யதா₂ க₄டாதி₃ஸம்ஸ்தா₂நம் சக்ஷுஷா நிரூப்யமாணம் ம்ருத்₃வ்யதிரேகேணாநுபலப்₃தே₄ரஸத் . ததா₂ ஸர்வோ விகார꞉ காரணவ்யதிரேகேணாநுபலப்₃தே₄ரஸத் . ஜந்மப்ரத்₄வம்ஸாப்₄யாம் ப்ராகூ₃ர்த்₄வம் சாநுபலப்₃தே₄꞉ . கார்யஸ்ய க₄டாதே₃꞉ ம்ருதா₃தி₃காரணஸ்ய ச தத்காரணவ்யதிரேகேணாநுபலப்₃தே₄ரஸத்த்வம் ..

தத₃ஸத்த்வே ஸர்வாபா₄வப்ரஸங்க₃ இதி சேத், ந . ஸர்வத்ர பு₃த்₃தி₄த்₃வயோபலப்₃தே₄꞉, ஸத்₃பு₃த்₃தி₄ரஸத்₃பு₃த்₃தி₄ரிதி . யத்₃விஷயா பு₃த்₃தி₄ர்ந வ்யபி₄சரதி, தத்ஸத் . யத்₃விஷயா வ்யபி₄சரதி, தத₃ஸத் . இதி ஸத₃ஸத்₃விபா₄கே₃ பு₃த்₃தி₄தந்த்ரே ஸ்தி₂தே . ஸர்வத்ர த்₃வே பு₃த்₃தீ₄ ஸர்வைருபலப்₄யேதே ஸமாநாதி₄கரணே ந நீலோத்பலவத், ஸந் க₄ட꞉ ஸந் பட꞉, ஸந் ஹஸ்தீ இதி . ஏவம் ஸர்வத்ர . தயோர்பு₃த்₃த்₄யோ꞉ க₄டாதி₃பு₃த்₃தி₄ர்வ்யபி₄சரதி . ததா₂ ச த₃ர்ஶிதம் . ந து ஸத்₃பு₃த்₃தி₄꞉ . தஸ்மாத்க₄டாதி₃பு₃த்₃தி₄விஷயோ(அ)ஸந், வ்யபி₄சாராத் . ந து ஸத்₃பு₃த்₃தி₄விஷய꞉, அவ்யபி₄சாராத் ..

க₄டே விநஷ்டே க₄டபு₃த்₃தௌ₄ வ்யபி₄சரந்த்யாம் ஸத்₃பு₃த்₃தி₄ரபி வ்யபி₄சரதீதி சேத்ந . படாதே₃வபி ஸத்₃பு₃த்₃தி₄த₃ர்ஶநாத் . விஶேஷணவிஷயைவ ஸா ஸத்₃பு₃த்₃தி₄꞉ .
ஸத்₃பு₃த்₃தி₄வத்க₄டபு₃த்₃தி₄ரபி க₄டாந்தரா த்₃ருஶ்யத இதி சேத், ந . படாதௌ₃ அத₃ர்ஶநாத் ..

ஸத்₃பு₃த்₃தி₄ரபி நஷ்டே க₄டே ந த்₃ருஶ்யத இதி சேத், ந . விஶேஷ்யாபா₄வாத் . ஸத்₃பு₃த்₃தி₄ர்விஶேஷணவிஷயா ஸதீ விஶேஷ்யாபா₄வே விஶேஷணாநுபபத்தௌ கிம்விஷயா ஸ்யாத்? ந து புந꞉ ஸத்₃பு₃த்₃தே₄꞉ விஷயாபா₄வாத் ..

ஏகாதி₄கரணத்வம் க₄டாதி₃விஶேஷ்யாபா₄வே ந யுக்தமிதி சேத், ந . இத₃முத₃கமிதி மரீச்யாதௌ₃ அந்யதராபா₄வே(அ)பி ஸாமாநாதி₄கரண்யத₃ர்ஶநாத் ..

தஸ்மாத்₃தே₃ஹாதே₃ர்த்₃வந்த்₃வஸ்ய ச ஸகாரணஸ்ய அஸதோ ந வித்₃யதே பா₄வ இதி . ததா₂ ஸதஶ்ச ஆத்மநோ(அ)பா₄வோ(அ)வித்₃யமாநதா ந வித்₃யதே, ஸர்வத்ராவ்யபி₄சாராதித்யவோசாம ..

ஏவமாத்மாநாத்மநோ꞉ ஸத₃ஸதோ꞉ உப₄யோரபி த்₃ருஷ்ட꞉ உபலப்₃தோ₄(அ)ந்தோ நிர்ணய꞉ ஸத்ஸதே₃வ, அஸதஸதே₃வேதி, த்வநயோ꞉ யதோ₂க்தயோ꞉ தத்த்வத₃ர்ஶிபி₄꞉ . ததி₃தி ஸர்வநாம ஸர்வம் ச ப்₃ரஹ்ம, தஸ்ய நாம ததி₃தி, தத்₃பா₄வஸ்தத்த்வம், ப்₃ரஹ்மணோ யாதா₂த்ம்யம் . தத்₃த்₃ரஷ்டும் ஶீலம் யேஷாம் தே தத்த்வத₃ர்ஶிந꞉, தைஸ்தத்த்வத₃ர்ஶிபி₄꞉ . த்வமபி தத்த்வத₃ர்ஶிநாம் த்₃ருஷ்டிமாஶ்ரித்ய ஶோகம் மோஹம் ச ஹித்வா ஶீதோஷ்ணாதீ₃நி நியதாநியதரூபாணி த்₃வந்த்₃வாநி விகாரோ(அ)யமஸந்நேவ மரீசிஜலவந்மித்₂யாவபா₄ஸதே இதி மநஸி நிஶ்சித்ய திதிக்ஷஸ்வ இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.16..

==============================
கிம் புநஸ்தத்யத்ஸதே₃வ ஸர்வதை₃வ அஸ்தீதி . உச்யதே
அவிநாஶி து தத்₃வித்₃தி₄ யேந ஸர்வமித₃ம் ததம் .
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ..2.17..

அவிநாஶி ந விநஷ்டும் ஶீலம் யஸ்யேதி . துஶப்₃தோ₃(அ)ஸதோ விஶேஷணார்த₂꞉ . தத்வித்₃தி₄ விஜாநீஹி . கிம் ? யேந ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த்ததம் வ்யாப்தம் ஸதா₃க்₂யேந ப்₃ரஹ்மணா ஸாகாஶம், ஆகாஶேநைவ க₄டாத₃ய꞉ . விநாஶமத₃ர்ஶநமபா₄வம் . அவ்யயஸ்ய ந வ்யேதி உபசயாபசயௌ ந யாதி இதி அவ்யயம் தஸ்ய அவ்யயஸ்ய . நைதத்ஸதா₃க்₂யம் ப்₃ரஹ்ம ஸ்வேந ரூபேண வ்யேதி வ்யபி₄சரதி, நிரவயவத்வாத், தே₃ஹாதி₃வத் . நாப்யாத்மீயேந, ஆத்மீயாபா₄வாத் . யதா₂ தே₃வத₃த்தோ த₄நஹாந்யா வ்யேதி, ந து ஏவம் ப்₃ரஹ்ம வ்யேதி . அதோ(அ)வ்யயஸ்ய அஸ்ய ப்₃ரஹ்மண꞉ விநாஶம் ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி, ந கஶ்சிதத்மாநம் விநாஶயிதும் ஶக்நோதி ஈஶ்வரோ(அ)பி . ஆத்மா ஹி ப்₃ரஹ்ம, ஸ்வாத்மநி ச க்ரியாவிரோதா₄த் ..2.17..

==============================
கிம் புநஸ்தத₃ஸத்யத்ஸ்வாத்மஸத்தாம் வ்யபி₄சரதீதி, உச்யதே
அந்தவந்த இமே தே₃ஹா நித்யஸ்யோக்தா꞉ ஶரீரிண꞉ .
அநாஶிநோ(அ)ப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்₃யுத்₄யஸ்வ பா₄ரத ..2.18..

அந்த꞉ விநாஶ꞉ வித்₃யதே யேஷாம் தே அந்தவந்த꞉ . யதா₂ ம்ருக₃த்ருஷ்ணிகாதௌ₃ ஸத்₃பு₃த்₃தி₄꞉ அநுவ்ருத்தா ப்ரமாணநிரூபணாந்தே விச்சி₂த்₃யதே, ஸ தஸ்ய அந்த꞉ . ததா₂ இமே தே₃ஹா꞉ ஸ்வப்நமாயாதே₃ஹாதி₃வச அந்தவந்த꞉ நித்யஸ்ய ஶரீரிண꞉ ஶரீரவதோ(அ)நாஶிநோ(அ)ப்ரமேயர்ய ஆத்மநோ(அ)ந்தவந்த இதி உக்தா꞉ விவேகிபி₄ரித்யர்த₂꞉ . நித்யஸ்ய அநாஶிந꞉ இதி ந புநருக்தம் . நித்யத்வஸ்ய த்₃விவித₄த்வாத்லோகா, நாஶஸ்ய ச . யதா₂ தே₃ஹோ ப₄ஸ்மீபூ₄தோ(அ)த₃ர்ஶநம் க₃தோ நஷ்ட உச்யதே . வித்₃யமாநோ(அ)பி யதா₂ அந்யதா₂ பரிணதோ வ்யாத்₄யாதி₃யுக்தோ ஜாதோ நஷ்ட உச்யதே . தத்ர நித்யஸ்ய ட₂நாஶிந꞉ இதி த்₃விவிதே₄நாபி நாஶேந அஸம்ப₃ந்தோ₄(அ)ஸ்யேத்யர்த₂꞉ . அந்யதா₂ ப்ருதி₂வ்யாதி₃வத₃பி நித்யத்வம் ஸ்யாத்
ஆத்மந꞉ . தத்மா பூ₄தி₃தி நித்யஸ்ய அநாஶிந꞉ இத்யாஹ . அப்ரமேயம்ய ந ப்ரமேயஸ்ய ப்ரத்யக்ஷாதி₃ப்ரமாணை꞉ அபரிச்சா₂த்₃யஸ்யேத்யர்த₂꞉ ..

நநு ஆக₃மேந ஆத்மா பரிச்சி₂த்₃யதே, ப்ரத்யக்ஷாதி₃நா ச பூர்வம் . ந . ஆத்மந꞉ ஸ்வத꞉ஸித்₃த₄த்வாத் . ஸிரா ஹி ஆத்மநி ப்ரமாதரி ப்ரமித்ஸோ꞉ ப்ரமாணாந்வேஷணா ப₄வதி . ந ஹி பூர்வமித்த₂மஹமிதி ஆத்மாநமப்ரமாய ப சாத்ப்ரமேயபரிச்சா₂தா₃ய ப்ரவர்ததே . ந ஹி ஆத்மா நாம கஸ்யசிதப்ரஸித்₃தோ₄ ப₄வதி . ஶாஸ்த்ரம் து அந்த்யம் ப்ரமாணமதத்₃த₄ர்மாத்₄யாரோபணமாத்ரநிவர்தகத்வேந ப்ரமாணத்வமாத்மந꞉ ப்ரதிபத்₃யதே, ந ஹ்யஜ்ஞாதார்த₂ஜ்ஞாபகத்வேந . ததா₂ ச ஶ்ருதி꞉ யத்ஸாக்ஷாத₃பரோக்ஷாத்₃ப்₃ரஹ்ம ய ஆத்மா ஸர்வாந்தர꞉ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.4.1] இதி . யஸ்மாதே₃வம் நித்யோ(அ)விக்ரியஶ்சாத்மா தஸ்மாத்₃யுத்₄யஸ்வ, யுத்₃தா₄து₃பரமம் மா கார்ஷீ꞉ இத்யர்த₂꞉ .
ந ஹ்யத்ர யுத்₃த₄கர்தவ்யதா விதீ₄யதே, யுத்₃தே₄ ப்ரவ்ருத்த ஏவ ஹி அஸௌ ஶோகமோஹப்ரதிப₃த்₃த₄꞉ தூஷ்ணீமாஸ்தே . அத꞉ தஸ்ய ப்ரதிப₃ந்தா₄பநயநமாத்ரம் ப₄க₃வதா க்ரியதே . தஸ்மாத்₃யுத்₄யஸ்வ இதி அநுவாத₃மாத்ரம், ந விதி₄꞉ ..2.18..

==============================
ஶோகமோஹாதி₃ஸம்ஸாரகாரணநிவ்ருத்த்யர்த₂ம் கீ₃தாஶாஸ்த்ரம், ந ப்ரவர்தகமித்யேதஸ்யார்த₂ஸ்ய ஸாக்ஷிபூ₄தே ருசௌ ஆநிநாய ப₄க₃வாந் . யத்து மந்யஸே யுத்₃தா₄ பீ₄ஷ்மாத₃யோ மயா ஹந்யந்தே அஹமேவ தேஷாம் ஹந்தா இதி, ஏஷா பு₃த்₃தி₄ர்ம்ருஷைவ தே . கத₂ம் ?
ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் யஶ்சைநம் மந்யதே ஹதம் .
உபௌ₄ தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ..2.19..

ய ஏநம் ப்ரக்ருதம் தே₃ஹிநம் வேத்தி விஜாநாதி ஹந்தாரம் ஹநநக்ரியாயா꞉ கர்தாரம் ய ச ஏநமந்யோ மந்யதே ஹதம் தே₃ஹஹநநேந ஹதோ(அ)ஹமிதி ஹநநக்ரியாயா꞉ கர்மபூ₄தம் . தௌ உபௌ₄ ந விஜாநீத꞉ ந ஜ்ஞாதவந்தௌ அவிவேகேந ஆத்மாநம் . ஹந்தா அஹம், ஹதோ(அ)ஸ்ம்யஹமிதி தே₃ஹஹநநேந ஆத்மாநமஹம் ப்ரத்யயவிஷயம் யௌ விஜாநீத꞉ தௌ ஆத்மஸ்வரூபாநபி₄ஜ்ஞௌ இத்யர்த₂꞉ . யஸ்மாத்ந அயமத்மா ஹந்தி ந ஹநநக்ரியாயா꞉ கர்தா ப₄வதி, ந ச ஹந்யதே ந ச கர்ம ப₄வதீத்யர்த₂꞉, அவிக்ரியத்வாத் ..2.19..

==============================
கத₂மவிக்ரிய ஆத்மேதி த்₃விதீயோ மந்த்ர꞉
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதா₃சிந்
நாயம் பூ₄த்வா ப₄விதா வா ந பூ₄ய꞉ .
அஜோ நித்ய꞉ ஶாஶ்வதோ(அ)யம் புராணோ
ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ..2.20..

ந ஜாயதே நோத்பத்₃யதே, ஜநிலக்ஷணா வஸ்துவிக்ரியா ந ஆத்மநோ வித்₃யதே இத்யர்த₂꞉ . ததா₂ ந ம்ரியதே வா . வாஶப்₃த₃꞉ சார்தே₂ . ந ம்ரியதே ச இதி அந்த்யா விநாஶலக்ஷணா விக்ரியா ப்ரதிஷித்₄யதே . கதா₃சிச்ச₂ப்₃த₃꞉ ஸர்வவிக்ரியாப்ரதிஷேதை₄꞉ ஸம்ப₃த்₄யதே ந கதா₃சித்ஜாயதே, ந கதா₃சித்ம்ரியதே, இத்யேவம் . யஸ்மாதயமாத்மா பூ₄த்வா ப₄வநக்ரியாமநுபூ₄ய பஶ்சாதப₄விதா அபா₄வம் க₃ந்தா ந பூ₄ய꞉ புந꞉, தஸ்மாத்ந ம்ரியதே . யோ ஹி பூ₄த்வா ந ப₄விதா ஸ ம்ரியத இத்யுச்யதே லோகா . வாஶப்₃தா₃த்நஶப்₃தா₃ச்ச அயமாத்மா அபூ₄த்வா வா ப₄விதா தே₃ஹவத்ந பூ₄ய꞉ . தஸ்மாத்ந ஜாயதே . யோ ஹி அபூ₄த்வா ப₄விதா ஸ ஜாயத இத்யுச்யதே . நைவமாத்மா . அதோ ந ஜாயதே . யஸ்மாதே₃வம் தஸ்மாதஜ꞉, யஸ்மாத்ந ம்ரியதே தஸ்மாத்நித்யஶ்ச .
யத்₃யபி ஆத்₃யந்தயோர்விக்ரியயோ꞉ ப்ரதிஷேதே₄ ஸர்வா விக்ரியா꞉ ப்ரதிஷித்₃தா₄ ப₄வந்தி, ததா₂பி மத்₄யபா₄விநீநாம் விக்ரியாணாம் ஸ்வஶப்₃தை₃ரேவ ப்ரதிஷேத₄꞉ கர்தவ்யோ(அ)நுக்தாநாமபி யௌவநாதி₃ஸமஸ்தவிக்ரியாணாம் ப்ரதிஷேதோ₄ யதா₂ ஸ்யாதித்யாஹ ஶாஶ்வத இத்யாதி₃நா . ஶாஶ்வத இதி அபக்ஷயலக்ஷணா விக்ரியா ப்ரதிஷித்₄யதே . ஶஶ்வத்₃ப₄வ꞉ ஶாஶ்வத꞉ . ந அபக்ஷீயதே ஸ்வரூபேண, நிரவயவத்வாத் . நாபி கு₃ணக்ஷயேண அபக்ஷய꞉, நிர்கு₃ணத்வாத் . அபக்ஷயவிபரீதாபி வ்ருத்₃தி₄லக்ஷணா விக்ரியா ப்ரதிஷித்₄யதே புராண இதி . யோ ஹி அவயவாக₃மேந உபசீயதே ஸ வர்த₄தே அபி₄நவ இதி ச உச்யதே . அயம் து ஆத்மா நிரவயவத்வாத்புராபி
நவ ஏவேதி புராண꞉ ந வர்த₄தே இத்யர்த₂꞉ . ததா₂ ந ஹந்யதே . ஹந்தி꞉ அத்ர விபரிணாமார்தே₂ த்₃ரஷ்டவ்யோ(அ)புநருக்ததாயை . ந விபரிணம்யதே இத்யர்த₂꞉ .
ஹந்யமாநே விபரிணம்யமாநே(அ)பி ஶரீரா꞉ . அஸ்மிந்மந்த்ரே ஷட்₃பா₄வவிகாரா லௌகிகவஸ்துவிக்ரியா ஆத்மநி ப்ரதிஷித்₄யந்தே . ஸர்வப்ரகாரவிக்ரியாரஹித ஆத்மா இதி வாக்யார்த₂꞉ . யஸ்மாதே₃வம் தஸ்மாதுபௌ₄ தௌ ந விஜாநீத꞉ இதி பூர்வேண மந்த்ரேண அஸ்ய ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ..2.20..

==============================
ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரமித்யநேந மந்த்ரேண ஹநநக்ரியாயா꞉ கர்தா கர்ம ச ந ப₄வதி இதி ப்ரதிஜ்ஞாய, ந ஜாயதே இத்யநேந அவிக்ரியத்வம் ஹேதுமுக்த்வா ப்ரதிஜ்ஞாதார்த₂முபஸம்ஹரதி
வேதா₃விநாஶிநம் நித்யம் ய ஏநமஜமவ்யயம் .
கத₂ம் ஸ புருஷ꞉ பார்த₂ கம் கா₄தயதி ஹந்தி கம் ..2.21..

வேத₃ விஜாநாதி அவிநாஶிநமந்த்யபா₄வவிகாரரஹிதம் நித்யம் விபரிணாமரஹிதம் யோ வேத₃ இதி ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . ஏநம் பூர்வேண மத்ரேணோக்தலக்ஷணமஜம் ஜந்மரஹிதமவ்யயமபக்ஷயரஹிதம் கத₂ம் கேந ப்ரகாரேண ஸ வித்₃வாந் புருஷோ(அ)தி₄க்ருத꞉ ஹந்தி ஹநநக்ரியாம் கரோதி, கத₂ம் வா கா₄தயதி ஹந்தாரம் ப்ரயோஜயதி . ந கத₂ம்சித்கம்சித₂ந்தி, ந கத₂ம்சித்கம்சித்கா₄தயதி இதி உப₄யத்ர ஆக்ஷேப꞉ ஏவார்த₂꞉ ப்ரஶ்நார்தா₂ஸம்ப₄வாத் . ஹேத்வர்த₂ஸ்ய ச அவிக்ரியத்வஸ்ய துல்யத்வாத்விது₃ஷ꞉ ஸர்வகர்மப்ரதிஷேத₄ ஏவ ப்ரகரணார்தோ₂(அ)பி₄ப்ரேதோ ப₄க₃வதா . ஹந்தேஸ்
து ஆக்ஷேப꞉ உதா₃ஹரணார்த₂த்வேந கதி₂த꞉ . விது₃ஷ꞉ கம் கர்மாஸம்ப₄வே ஹேதுவிஶேஷம் பஶ்யந் கர்மாண்யாக்ஷிபதி ப₄க₃வாந் கத₂ம் ஸ புருஷ꞉ இதி .
நநு உக்த ஏவாத்மநோ(அ)விக்ரியத்வம் ஸர்வகர்மாஸம்ப₄வகாரணவிஶேஷ꞉ . ஸத்யமுக்த꞉ . ந து ஸ காரணவிஶேஷ꞉, அந்யத்வாத்விது₃ஷோ(அ)விக்ரியாதா₃த்மந꞉ . ந ஹி அவிக்ரியம் ஸ்தா₂ணும் விதி₃தவத꞉ கர்ம ந ஸம்ப₄வதி இதி சேத், ந . விது₃ஷ꞉ ஆத்மத்வாத் . ந தே₃ஹாதி₃ஸம்கா₄தஸ்ய வித்₃வத்தா . அத꞉ பாரிஶேஷ்யாதஸம்ஹத ஆத்மா வித்₃வாநவிக்ரிய꞉ இதி தஸ்ய விது₃ஷ꞉ கர்மாஸம்ப₄வாதாக்ஷேபோ யுக்த꞉ கத₂ம் ஸ புருஷ꞉ இதி . யதா₂ பு₃த்₃த்₄யாத்₃யாஹ்ருதஸ்ய ஶப்₃தா₃த்₃யர்த₂ஸ்ய அவிக்ரிய ஏவ ஸந் பு₃த்₃தி₄வ்ருத்த்யவிவேகவிஜ்ஞாநேந அவித்₃யயா உபலப்₃தா₄ ஆத்மா கல்ப்யதே,
ஏவமேவ ஆத்மாநாத்மவிவேகஜ்ஞாநேந பு₃த்₃தி₄வ்ருத்த்யா வித்₃யா அஸத்யரூபயைவ பரமார்த₂தோ(அ)விக்ரிய ஏவ ஆத்மா வித்₃வாநுச்யதே . விது₃ஷ꞉ கர்மாஸம்ப₄வவசநாத்யாநி கர்மாணி ஶாஸ்த்ரேண விதீ₄யந்தே தாநி அவிது₃ஷோ விஹிதாநி இதி ப₄க₃வதோ நிஶ்சயோ(அ)வக₃ம்யதே ..

நநு வித்₃யாபி அவிது₃ஷ ஏவ விதீ₄யதே, விதி₃தவித்₃யஸ்ய பிஷ்டபேஷணவத்வித்₃யாவிதா₄நாநர்த₂க்யாத் . தத்ர அவிது₃ஷ꞉ கர்மாணி விதீ₄யந்தே ந விது₃ஷ꞉ இதி விஶேஷோ நோபபத்₃யதே இதி சேத், ந . அநுஷ்டே₂யஸ்ய பா₄வாபா₄வவிஶேஷோபபத்தே꞉ . அக்₃நிஹோத்ராதி₃வித்₄யர்த₂ஜ்ஞாநோத்தரகாலமக்₃நிஹோத்ராதி₃கர்ம அநேகஸாத₄நோபஸம்ஹாரபூர்வகமநுஷ்டே₂யம் கர்தா அஹம், மம கர்தவ்யமித்யேவம் ப்ரகாரவிஜ்ஞாநவதோ(அ)விது₃ஷ꞉ யதா₂ அநுஷ்டே₂யம் ப₄வதி, ந து ததா₂ ந ஜாயதே இத்யாத்₃யாத்மஸ்வருபவித்₄யர்த₂ஜ்ஞாநோத்தரகாலபா₄வி கிம்சித₃நுஷ்டே₂யம் ப₄வதி . கிந்து நாஹம் கர்தா, நாஹம் போ₄க்தா இத்யாத்₃ய்
ஆத்மைகத்வாகர்த்ருத்வாதி₃விஷயஜ்ஞாநாத்நாந்யது₃த்பத்₃யதே இதி ஏஷ விஶேஷ உபபத்₃யதே . ய꞉ புந꞉ கர்தா அஹமிதி வேத்தி ஆத்மாநம், தஸ்ய மம இத₃ம் கர்தவ்யமிதி அவஶ்யம்பா₄விநீ பு₃த்₃தி₄꞉ ஸ்யாத் . தத₃பேக்ஷயா ஸோ(அ)தி₄க்ரியதே இதி தம் ப்ரதி கர்மாணி ஸம்ப₄வந்தி . ஸ ச அவித்₃வாநுபௌ₄ தௌ ந விஜாநீத꞉ இதி வசநாத்விஶேஷிதஸ்ய ச விது₃ஷ꞉ கர்மாக்ஷேபவசநாத்கத₂ம் ஸ புருஷ꞉ இதி .
தஸ்மாத்விஶேஷிதஸ்ய அவிக்ரியாத்மத₃ர்ஶிந꞉ விது₃ஷ꞉ முமுக்ஷோ ச ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸே ஏவ அதி₄கார꞉ . அத ஏவ ப₄க₃வாந்நாராயண꞉ ஸாம்க்₂யாந் விது₃ஷோ(அ)விது₃ஷ ச கர்மிண꞉ ப்ரவிப₄ஜ்ய த்₃வே நிஷ்டே₂ க்₃ராஹயதிஜ்ஞாநயோகே₃ந ஸாம்க்₂யாநாம் கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாமிதி . ததா₂ ச புத்ராய ஆஹ ப₄க₃வாந் வ்யாஸ꞉ த்₃வாவிமாவத₂ பந்தா₂நௌ [ம்ஹாஶா 241.6] இத்யாதி₃ . ததா₂ ச க்ரியாபத₂ஶ்சைவ புரஸ்தாத்பஶ்சாத்ஸம்ந்யாஸஶ்ச இதி . ஏதமேவ விபா₄க₃ம் புந꞉ புநர்த₃ர்ஶயிஷ்யதி ப₄க₃வாந் அதத்த்வவிதஹம்காரவிமூடா₄த்மா கர்தாஹமிதி மந்யதே, தத்த்வவித்து, நாஹம் கரோமி இதி . ததா₂ ச ஸர்வகர்மாணி மநஸா ஸம்ந்யஸ்யாஸ்தே
இத்யாதி₃ ..

தத்ர கேசித்பண்டி₃தம்மந்யா வத₃ந்தி ஜந்மாதி₃ஷட்₃பா₄வவிக்ரியாரஹிதோ(அ)விக்ரியோ(அ)கர்தா ஏகோ(அ)ஹமாத்மா இதி ந கஸ்யசித்ஜ்ஞாநமுத்பத்₃யதே, யஸ்மிந் ஸதி ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸ꞉ உபதி₃ஶ்யதே இதி . தந்ந . ந ஜாயதே இத்யாதி₃ ஶாஸ்த்ரோபதே₃ஶாநர்த₂க்யப்ரஸங்கா₃த் . யதா₂ ச ஶாஸ்த்ரோபதே₃ஶஸாமர்த்₂யாத்த₄ர்மாத₄ர்மாஸ்தித்வவிஜ்ஞாநம் கர்துஶ்ச தே₃ஹாந்தரஸம்ப₃ந்த₄விஜ்ஞாநமுத்பத்₃யதே, ததா₂ ஶாஸ்த்ராத்தஸ்யைவ ஆத்மநோ(அ)விக்ரியத்வாகர்த்ருத்வைகத்வாதி₃விஜ்ஞாநம் கஸ்மாத்நோத்பத்₃யதே இதி ப்ரஷ்டவ்யா꞉ தே . கரணாகோ₃சரத்வாதிதி சேத், ந . மநஸைவாநுத்₃ரஷ்டவ்யம் [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.19] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஶாஸ்த்ராசார்யோபதே₃ஶஶமத₃மாதி₃ஸம்ஸ்க்ருதம் மந ஆத்மத₃ர்ஶநே கரணம் . ததா₂ ச தத₃தி₄க₃மாய அநுமாநே ஆக₃மே ச ஸதி ஜ்ஞாநம் நோத்பத்₃யத இதி ஸாஹஸமாத்ரமேதத் . ஜ்ஞாநம்
ச உத்பத்₃யமாநம் தத்₃விபரீதமஜ்ஞாநமவஶ்யம் பா₃த₄தே இத்யப்₄யுபக₃ந்தவ்யம் . தச்ச அஜ்ஞாநம் த₃ர்ஶிதம் ஹந்தா அஹம், ஹதோ(அ)ஸ்மி இதி உபௌ₄ தௌ ந விஜாநீத இதி . அத்ர ச ஆத்மந꞉ ஹநநக்ரியாயா꞉ கர்த்ருத்வம் கர்மத்வம் ஹேதுகர்த்ருத்வம் ச அஜ்ஞாநக்ருதம் த₃ர்ஶிதம் . தச்ச ஸர்வக்ரியாஸ்வபி ஸமாநம் கர்த்ருத்வாதே₃꞉ அவித்₃யாக்ருதத்வமவிக்ரியத்வாதாத்மந꞉ . விக்ரியாவாந் ஹி கர்தா ஆத்மந꞉ கர்மபூ₄தமந்யம் ப்ரயோஜயதி குரு இதி .
ததே₃ததவிஶேஷேண விது₃ஷ꞉ ஸர்வக்ரியாஸு கர்த்ருத்வம் ஹேதுகர்த்ருத்வம் ச ப்ரதிஷேத₄தி ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வோ விது₃ஷ꞉ கர்மாதி₄காராபா₄வப்ரத₃ர்ஶநார்த₂ம் வேதா₃விநாஶிநம், கத₂ம் ஸ புருஷ꞉ இத்யாதி₃நா . க்வ புந꞉ விது₃ஷோ(அ)தி₄கார இதி ஏதது₃க்தம் பூர்வமேவ ஜ்ஞாநயோகே₃ந ஸாம்க்₂யாநாமிதி . ததா₂ ச ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸம் வக்ஷ்யதி ஸர்வகர்மாணி மநஸா இத்யாதி₃நா ..

நநு மநஸா இதி வசநாத்ந வாசிகாநாம் காயிகாநா ச ஸம்ந்யாஸ꞉ இதி சேத், ந . ஸர்வகர்மாணி இதி விஶேஷிதத்வாத் . மாநஸாநாமேவ ஸர்வகர்மணாமிதி சேத், ந . மநோவ்யாபாரபூர்வகத்வாத்₃வாக்காயவ்யாபாராணாம் மநோவ்யாபாராபா₄வே தத₃நுபபத்தே꞉ . ஶாஸ்த்ரீயாணாம் வாக்காயகர்மணாம் காரணாநி மாநஸாநி கர்மாணி வர்ஜயித்வா அந்யாநி ஸர்வகர்மாணி மநஸா ஸம்ந்யஸ்யேதி₃தி சேத், ந . நைவ குர்வந்ந காரயநிதி விஶேஷணாத் . ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸோ(அ)யம் ப₄க₃வதா உக்த꞉ மரிஷ்யதோ ந ஜீவத இதி சேத், ந . நவத்₃வாரே புரே தே₃ஹீ ஆஸ்தே இதி விஶேணாநுபபத்தே꞉ . ந ஹி ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸேந ம்ருதஸ்ய தத்₃தே₃ஹே ஆஸநம் ஸம்ப₄வதி .
அகுர்வதோ(அ)காரயத ச தே₃ஹே ஸம்ந்யஸ்ய இதி ஸம்ப₃ந்தோ₄ ந தே₃ஹே ஆஸ்தே இதி சேத், ந . ஸர்வத்ர ஆத்மநோ(அ)விக்ரியத்வாவதா₄ரணாத் . ஆஸநக்ரியாயாஶ்சாதி₄கரணாபேக்ஷத்வாத் . தத₃நபேக்ஷத்வாச்ச ஸம்ந்யாஸஸ்ய . ஸம்பூர்வஸ்து ந்யாஸஶப்₃தோ₃(அ)த்ர த்யாகா₃ர்த₂꞉, ந நிக்ஷேபார்த₂꞉ . தஸ்மாத்கீ₃தாஶாஸ்த்ரே ஆத்மஜ்ஞாநவத꞉ ஸம்ந்யாஸ ஏவ அதி₄காரோ ந கர்மணீதி தத்ர தத்ர உபரிஷ்டாதாத்மஜ்ஞாநப்ரகரணே த₃ர்ஶயிஷ்யாம꞉ ..2.21..

==============================
ப்ரக்ருதம் து வக்ஷ்யாம꞉ . தத்ர ஆத்மநோ(அ)விநாஶித்வம் ப்ரதிஜ்ஞாதம் . தத்கிமிவேதி, உச்யதே
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணாநி யதா₂ விஹாய
நவாநி க்₃ருஹ்ணாதி நரோ(அ)பராணி .
ததா₂ ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாநி
அந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தே₃ஹீ ..2.22..

வாஸாம்ஸி வஸ்த்ராணி ஜீர்ணாநி து₃ர்ப₃லதாம் க₃தாநி யதா₂ லோகே விஹாய பரித்யஜ்ய நவாநி அபி₄நவாநி க்₃ருஹ்ணாதி உபாத₃த்தே நர꞉ புருஷோ(அ)பராணி அந்யாநி, ததா₂ தத்₃வதே₃வ ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாநி அந்யாநி ஸம்யாதி ஸம்க₃ச்ச₂தி நவாநி தே₃ஹீ ஆத்மா புருஷவதவிக்ரிய ஏவேத்யர்த₂꞉ ..2.22..

==============================
கஸ்மாதவிக்ரிய ஏவேதி, ஆஹ
நைநம் சி₂ந்த₃ந்தி ஶஸ்த்ராணி நைநம் த₃ஹதி பாவக꞉ .
ந சைநம் க்லேத₃யந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருத꞉ ..2.23..

ஏநம் ப்ரக்ருதம் தே₃ஹிநம் ந சி₂ந்த₃ந்தி ஶஸ்த்ராணி, நிரவயவத்வாத்நாவயவவிபா₄க₃ம் குர்வந்தி . ஶஸ்த்ராணி அஸ்யாதீ₃நி . ததா₂ நைநம் த₃ஹதி பாவக꞉, அக்₃நிரபி ந ப₄ஸ்மீகரோதி . ததா₂ ந சைநம் க்லேத₃யந்தி ஆப꞉ . அபாம் ஹி ஸாவயவஸ்ய வஸ்துந ஆத்₃ரீபா₄வகரணேந அவயவவிஶ்லேஷாபாத₃நே ஸாமர்த்₂யம் . தந்ந நிரவயவே ஆத்மநி ஸம்ப₄வதி . ததா₂ ஸ்நேஹவத்த்₃ரவ்யம் ஸ்நேஹஶோஷணேந நாஶயதி வாயு꞉ . ஏநம் த்வாத்மாநம் ந ஶோஷயதி மாருதோ(அ)பி ..2.23..

==============================
யத ஏவம் தஸ்மாத்
அச்சே₂த்₃யோ(அ)யமதா₃ஹ்யோ(அ)யமக்லேத்₃யோ(அ)ஶோஷ்ய ஏவ ச .
நித்ய꞉ ஸர்வக₃த꞉ ஸ்தா₂ணுரசலோ(அ)யம் ஸநாதந꞉ ..2.24..

யஸ்மாதந்யோந்யநாஶஹேதுபூ₄தாநி ஏநமாத்மாநம் நாஶயிதும் நோத்ஸஹந்தே அஸ்யாதீ₃நி தஸ்மாத்நித்ய꞉ . நித்யத்வாத்ஸர்வக₃த꞉ . ஸர்வக₃தத்வாத்ஸ்தா₂ணுரிவ, ஸ்தி₂ர இத்யேதத் . ஸ்தி₂ரத்வாதசலோ(அ)யமாத்மா . அத꞉ ஸநாதநஶ்சிரந்தந꞉, ந காரணாத்குதஶ்சிந்நிஷ்பந்ந꞉, அபி₄நவ இத்யர்த₂꞉ .
நைதேஷாம் லோகாநாம் பௌநருக்த்யம் சோத₃நீயம், யத꞉ ஏகேநைவ லோகாநாத்மந꞉ நித்யத்வமவிக்ரியத்வம் சோக்தம் ந ஜாயதே ம்ரியதே வா இத்யாதி₃நா . தத்ர யதே₃வ ஆத்மவிஷயம் கிம்சிது₃ச்யதே, ததே₃தஸ்மாத்லோகார்தா₂ந்நாதிரிச்யதே . கிம்சிச்ச₂ப்₃த₃த꞉ புநருக்தம், கிம்சித₃ர்த₂த꞉ இதி . து₃ர்போ₃த₄த்வாதாத்மவஸ்துந꞉ புந꞉ புந꞉ ப்ரஸங்க₃மாபாத்₃ய ஶப்₃தா₃ந்தரேண ததே₃வ வஸ்து நிரூபயதி ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வ꞉ கத₂ம் நு நாம ஸம்ஸாரிணாமஸம்ஸாரித்வபு₃த்₃தி₄கோ₃சரதாமாபந்நம் ஸதவ்யக்தம் தத்த்வம் ஸம்ஸாரநிவ்ருத்தயே ஸ்யாதிதி ..2.24..

==============================
கிம் ச
அவ்யக்தோ(அ)யமசிந்த்யோ(அ)யமவிகார்யோ(அ)யமுச்யதே .
தஸ்மாதே₃வம் விதி₃த்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.25..

அவ்யக்த꞉ ஸர்வகரணாவிஷயத்வாத்ந வ்யஜ்யத இதி அவ்யக்தோ(அ)யமாத்மா . அதஏவ அசிந்த்யோ(அ)யம் . யத்₃தி₄ இந்த்₃ரியகோ₃சரஸ்தச்சிந்தாவிஷயத்வமாபத்₃யதே . அயம் த்வாத்மா அநிந்த்₃ரியகோ₃சரத்வாதசிந்த்ய꞉ . அதஏவ அவிகார்ய꞉, யதா₂ க்ஷீரம் த₃த்₄யாதஞ்சநாதி₃நா விகாரி ந ததா₂ அயமாத்மா . நிரவயவத்வாச்சாவிக்ரிய꞉ . ந ஹி நிரவயவம் கிம்சித்விக்ரியாத்மகம் த்₃ருஷ்டாம் . அவிக்ரியத்வாதவிகார்யோ(அ)யமாத்மா உச்யதே . தஸ்மாதேவம் யதோ₂க்தப்ரகாரேண ஏநமாத்மாநம் விதி₃த்வா த்வம் ந அநுஶோசிதுமர்ஹஸி ஹந்தாஹமேஷாம், மயைதே ஹந்யந்த இதி ..2.25..

==============================
ஆத்மநோ(அ)நித்யத்வமப்₄யுபக₃ம்ய இத₃முச்யதே
அத₂ சைநம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ருதம் .
ததா₂பி த்வம் மஹாபா₃ஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.26..

அத₂ ச இதி அப்₄யுபக₃மார்த₂꞉ . ஏநம் ப்ரக்ருதமாத்மாநம் நித்யஜாதம் லோகப்ரஸித்₃த₄யா ப்ரத்யநேகஶரீரோத்பத்தி ஜாதோ ஜாத இதி மந்யஸே . ததா₂ ப்ரதிதத்தத்₃விநாஶம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ருதம் ம்ருதோ ம்ருத இதி . ததா₂பி ததா₂பா₄வே(அ)ப்யாத்மநி த்வம் மஹாபா₃ஹோ, ந ஏவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி, ஜந்மவதோ நாஶோ நாஶவதோ ஜந்ம சேத்யேதாவவஶ்யம்பா₄விநாவிதி ..2.26..

==============================
ததா₂ ச ஸதி
ஜாதஸ்ய ஹி த்₄ருவோ ம்ருத்யுர்த்₄ருவம் ஜந்ம ம்ருதஸ்ய ச .
தஸ்மாத₃பரிஹார்யே(அ)ர்தே₂ ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.27..

ஜாதஸ்ய ஹி லப்₃த₄ஜந்மந꞉ த்₄ருவோ(அ)வ்யபி₄சாரீ ம்ருத்யுர்மரணம் த்₄ருவ ஜந்ம ம்ருதஸ்ய ச . தஸ்மாத₃பரிஹார்யோ(அ)யம் ஜந்மமரணலக்ஷணோ(அ)ர்த₂꞉ . தஸ்மிந்நபரிஹார்யே(அ)ர்தே₂ ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.27..

==============================
கார்யகரணஸம்கா₄தாத்மகாந்யபி பூ₄தாந்யுத்₃தி₃ஶ்ய ஶோகோ ந யுக்த꞉ கர்தும், யத꞉
அவ்யக்தாதீ₃நி பூ₄தாநி வ்யக்தமத்₄யாநி பா₄ரத .
அவ்யக்தநித₄நாந்யேவ தத்ர கா பரிதே₃வநா ..2.28..

அவ்யக்தாதீ₃ந்யவ்யக்தமத₃ர்ஶநமநுபலப்₃தி₄꞉ ஆதி₃ர்யேஷாம் பூ₄தாநாம் புத்ரமித்ராதி₃கார்யகரணஸம்கா₄தாத்மகாநாம் தாநி அவ்யக்ததீ₃நி பூ₄தாநி ப்ராகு₃த்பத்தே꞉, உத்பந்நாநி ச ப்ராங்மரணாத்வ்யக்தமத்₄யாநி . அவ்யக்தநித₄நாந்யேவ புநரவ்யக்தமத₃ர்ஶநம் நித₄நம் மரணம் யேஷாம் தாநி அவ்யக்தநித₄நாநி . மரணாதூ₃ர்த்₄வமப்யவ்யக்ததாமேவ ப்ரதிபத்₃யந்தே இத்யர்த₂꞉ . ததா₂ சோக்தம்
அத₃ர்ஶநாதா₃பதித꞉ புநஶ்சாத₃ர்ஶநம் க₃த꞉ .
நாஸௌ தவ ந தஸ்ய த்வம் வ்ருதா₂ கா பரிதே₃வநா .. [ம்ஹா. ஷ்த்ரீ. 2.13] இதி .
தத்ர கா பரிதே₃வநா கோ வா ப்ரலாபோ(அ)த்₃ருஷ்டத்₃ருஷ்டப்ரநஷ்டப்₄ராந்திபூ₄தேஷு பூ₄தேஷ்வித்யர்த₂꞉ ..2.28..

==============================
து₃ர்விஜ்ஞேயோ(அ)த₂ம் ப்ரக்ருத ஆத்மா . கிம் த்வாமேவைகமுபாலபே₄ ஸாதா₄ரணே ப்₄ராந்திநிமித்தே . கத₂ம் து₃ர்விஜ்ஞேயோ(அ)யமாத்மா இத்யத ஆஹ
ஆஶ்சர்யவத்பஶ்யதி கஶ்சிதே₃நம்
ஆஶ்சர்யவத்₃வத₃தி ததை₂வ சாந்ய꞉ .
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்ய꞉ ஶ்ருணோதி
ஶ்ருத்வாப்யேநம் வேத₃ ந சைவ கஶ்சித் ..2.29..

ஆஶ்சர்யவதாஶ்சர்யமத்₃ருஷ்டபூர்வமத்₃பு₄தமகஸ்மாத்₃த்₃ருஶ்யமாநம் தேந துல்யமாஶ்சர்யவதாஶ்சர்யமிவ ஏநமாத்மாநம் பஶ்யதி கஶ்சித் . ஆஶ்சர்யவதே₃நம் வத₃தி ததை₂வ சாந்ய꞉ . ஆஶ்சர்யவச்ச ஏநமந்ய꞉ ஸ்ருணோதி . ஶ்ருத்வா த்₃ருஷ்ட்வா உக்த்வாபி ஏநமாத்மாநம் வேத₃ ந சைவ கஶ்சித் . அத₂வா யோ(அ)யமாத்மாநம் பஶ்யதி ஸ ஆஶ்சர்யதுல்ய꞉, யோ வத₃தி ய ச ஸ்ருணோதி ஸோ(அ)நேகஸஹஸ்ரேஷு கஶ்சிதே₃வ ப₄வதி . அதோ து₃ர்போ₃த₄ ஆத்மா இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.29..

==============================
அதே₂தா₃நீம் ப்ரகரணார்த₂முபஸம்ஹரந் ப்₃ரூதே
தே₃ஹீ நித்யமவத்₄யோ(அ)யம் தே₃ஹே ஸர்வஸ்ய பா₄ரத .
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூ₄தாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.30..

தே₃ஹீ ஶரீரீ நித்யம் ஸர்வதா₃ ஸர்வாவஸ்தா₂ஸு அவத்₄ய꞉ நிரவயவத்வாந்நித்யத்வாச்ச . தத்ர அவத்₄யோ(அ)யம் தே₃ஹே ஶரீரே ஸர்வஸ்ய ஸர்வக₃தத்வாத்ஸ்தா₂வராதி₃ஷு ஸ்தி₂தோ(அ)பி ஸர்வஸ்ய ப்ராணிஜாதஸ்ய தே₃ஹே வத்₄யமாநே(அ)ப்யயம் தே₃ஹீ ந வத்₄யோ யஸ்மாத், தஸ்மாத்₃பீ₄ஷ்மாதீ₃நி ஸர்வாணி பூ₄தாநி உத்₃தி₃ஶ்ய ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ..2.30..

==============================
இஹ பரமார்த₂தத்த்வாபேக்ஷாயாம் ஶோகோ மோஹோ வா ந ஸம்ப₄வதீத்யுக்தம் . ந கேவலம் பரமார்த₂தத்த்வாபேக்ஷாயாமேவ, கிம் து
ஸ்வத₄ர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி .
த₄ர்ம்யாத்₃தி₄ யுத்₃தா₄ச்ச்₂ரேயோ(அ)ந்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்₃யதே ..2.31..

ஸ்வத₄ர்மமபி ஸ்வோ த₄ர்ம꞉ க்ஷத்ரியஸ்ய யுத்₃த₄ம் தமபி அவேக்ஷ்ய த்வம் ந விகம்பிதும் ப்ரசலிதும் நார்ஹஸி க்ஷத்ரியஸ்ய ஸ்வாபா₄விகாத்₃த₄ர்மாதா₃த்மஸ்வாபா₄வ்யாதி₃த்யபி₄ப்ராய꞉ . தச்ச யுத்₃த₄ம் ப்ருதி₂வீஜயத்₃வாரேண த₄ர்மார்த₂ம் ப்ரஜாரக்ஷணார்த₂ம் சேதி த₄ர்மாத₃நபேதம் பரம் த₄ர்ம்யம் . தஸ்மாத்₃த₄ர்ம்யாத்₃யுத்₃தா₄ச்ச்₂ரேயோ(அ)ந்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்₃யதே ஹி யஸ்மாத் ..2.31..

==============================
குதஶ்ச தத்யுத்₃த₄ம் கர்தவ்யமிதி, உச்யதே
யத்₃ருச்ச₂யா சோபபந்நம் ஸ்வர்க₃த்₃வாரமபாவ்ருதம் .
ஸுகி₂ந꞉ க்ஷத்ரியா꞉ பார்த₂ லப₄ந்தே யுத்₃த₄மீத்₃ருஶம் ..2.32..

யத்₃ருச்ச₂யா ச அப்ரார்தி₂ததயா உபபந்நமாக₃தம் ஸ்வர்க₃த்₃வாரமபாவ்ருதமுத்₃கா₄டிதம் ய ஏததீ₃த்₃ருஶம் யுத்₃த₄ம் லப₄ந்தே க்ஷத்ரியா꞉ ஹே பார்த₂, கிம் ந ஸுகி₂நஸ்தே ? ..2.32..

==============================
ஏதம் கர்தவ்யதாப்ராப்தமபி
அத₂ சேத்த்வமிமம் த₄ர்ம்யம் ஸம்க்₃ராமம் ந கரிஷ்யஸி .
தத꞉ ஸ்வத₄ர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ..2.33..

அத₂ சேத்த்வமிமம் த₄ர்ம்யம் த₄ர்மாத₃நபேதம் விஹிதம் ஸம்க்₃ராமம் யுத்₃த₄ம் ந கரிஷ்யஸி சேத், தத꞉ தத₃கரணாத்ஸ்வத₄ர்மம் கீர்திம் ச மஹாதே₃வாதி₃ஸமாக₃மநிமித்தாம் ஹித்வா கேவலம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ..2.33..

==============================
ந கேவலம் ஸ்வத₄ர்மகீர்திபரித்யாக₃꞉
அகீர்திம் சாபி பூ₄தாநி கத₂யிஷ்யந்தி தே(அ)வ்யயாம் .
ஸம்பா₄விதஸ்ய சாகீர்திர்மரணாத₃திரிச்யதே ..2.34..

அகீர்திம் சாபி யுத்₃தா₄ பூ₄தாநி கத₂யிஷ்யந்தி தே தவ அவ்யயாம் தீ₃ர்க₄காலாம் . த₄ர்மாத்மா ஶூர இத்யேவமாதி₃பி₄꞉ கு₃ணை꞉ ஸம்பா₄விதஸ்ய ச அகீர்தி꞉ மரணாததிரிச்யதே, ஸம்பா₄விதஸ்ய ச அகீர்தே꞉ வரம் மரணமித்யர்த₂꞉ ..2.34..

==============================
கிம் ச
ப₄யாத்₃ரணாது₃பரதம் மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதா₂꞉ .
யேஷாம் ச த்வம் ப₃ஹுமதோ பூ₄த்வா யாஸ்யஸி லாக₄வம் ..2.35..

ப₄யாத்கர்ணாதி₃ப்₄ய꞉ ரணாத்யுத்₃தா₄துபரதம் நிவ்ருத்தம் மம்ஸ்யந்தே சிந்தயிஷ்யந்தி ந க்ருபயேதி த்வாம் மஹாரதா₂꞉ து₃ர்யோத₄நப்ரப்₄ருதய꞉ . யேஷாம் ச த்வம் து₃ர்யோத₄நாதீ₃நாம் ப₃ஹுமதோ ப₃ஹுபி₄ர்கு₃ணைர்யுக்த꞉ இத்யேவம் மத꞉ ப₃ஹுமதோ பூ₄த்வா புநர்யாஸ்யஸி லாக₄வம் லகு₄பா₄வம் ..2.35..

==============================
கிம் ச
அவாச்யவாதா₃ம்ஶ்ச ப₃ஹூந் வதி₃ஷ்யந்தி தவாஹிதா꞉ .
நிந்த₃ந்தஸ்தவ ஸாமர்த்₂யம் ததோ து₃꞉க₂தரம் நு கிம் ..2.36..

அவாச்யவாதா₃நவக்தவ்யவாதா₃ம்ஶ்ச ப₃ஹூநநேகப்ரகாராந் வதி₃ஷ்யந்தி தவாஹிதா꞉ ஶத்ரவ꞉ நிந்த₃ந்த꞉ குத்ஸயந்த꞉ தவ த்வதீ₃யம் ஸாமர்த்₂யம் நிவாதகவசாதி₃யுத்₃த₄நிமித்தம் . ததஸ்தஸ்மாத்நிந்தா₃ப்ராப்தேர்து₃꞉கா₂த்து₃꞉க₂தரம் நு கிம் ? தத꞉ கஷ்டதரம் து₃꞉க₂ம் நாஸ்தீத்யர்த₂꞉ ..2.36..

==============================
யுரா புந꞉ க்ரியமாணே கர்ணாதி₃பி₄꞉
ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்க₃ம் ஜித்வா வா போ₄க்ஷ்யஸே மஹீம் .
தஸ்மாது₃த்திஷ்ட₂ கௌந்தேய யுத்₃தா₄ய க்ருதநிஶ்சய꞉ ..2.37..

ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்க₃ம், ஹத꞉ ஸந் ஸ்வர்க₃ம் ப்ராப்ஸ்யஸி . ஜித்வா வா கர்ணாதீ₃ந் ஶூராந் போ₄க்ஷ்யஸே மஹீம் . உப₄யதா₂பி தவ லாப₄ ஏவேத்யபி₄ப்ராய꞉ . யத ஏவம் தஸ்மாதுத்திஷ்ட₂ கௌந்தேய யுத்₃தா₄ய க்ருதாநி ச ய꞉ ஜேஷ்யாமி ஶத்ரூந், மரிஷ்யாமி வா இதி நிஶ்சயம் க்ருத்வேத்யர்த₂꞉ ..2.37..

==============================
தத்ர யுத்₃த₄ம் ஸ்வத₄ர்ம இத்யேவம் யுத்₄யமாநஸ்யோபதே₃ஶமிமம் ஸ்ருணு
ஸுக₂து₃꞉கே₂ ஸமே க்ருத்வா லாபா₄லாபௌ₄ ஜயாஜயௌ .
ததோ யுத்₃தா₄ய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ..2.38..

ஸுக₂து₃꞉கே₂ ஸமே துல்யே க்ருத்வா, ராக₃த்₃வேஷாவப்யக்ருத்வேத்யேதத் . ததா₂ லாபா₄லாபௌ₄ ஜயாஜயௌ ச ஸமௌ க்ருத்வா ததோ யுத்₃தா₄ய யுஜ்யஸ்வ க₄டாஸ்வ . ந ஏவம் யுத்₃த₄ம் குர்வந் பாபமவாப்ஸ்யஸி . இத்யேஷ உபதே₃ஶ꞉ ப்ராஸங்கி₃க꞉ ..2.38..

==============================
ஶோகமோஹாபநயநாய லௌகிகோ ந்யாய꞉ ஸ்வத₄ர்மமபி சாவேக்ஷ்ய இத்யாத்₃யை꞉ லோகைருக்த꞉, ந து தாத்பர்யேண . பரமார்த₂த₃ர்ஶநமிஹ ப்ரக்ருதம் . தச்சோக்தமுபஸம்ஹ்ரியதே ஏஷா தே(அ)பி₄ஹிதா இதி ஶாஸ்த்ரவிஷயவிபா₄க₃ப்ரத₃ர்ஶநாய . இஹ ஹி ப்ரத₃ர்ஶிதே புந꞉ ஶாஸ்த்ரவிஷயவிபா₄கே₃ உபரிஷ்டாத்ஜ்ஞாநயோகே₃ந ஸாம்க்₂யாநாம் கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாமிதி நிஷ்டா₂த்₃வயவிஷயம் ஶாஸ்த்ரம் ஸுக₂ம் ப்ரவர்திஷ்யதே, ஶ்ரோதாரஶ்ச விஷயவிபா₄கே₃ந ஸுக₂ம் க்₃ரஹீஷ்யந்தி இத்யத ஆஹ
ஏஷா தே(அ)பி₄ஹிதா ஸாம்க்₂யே பு₃த்₃தி₄ர்யோகே₃ த்விமாம் ஶ்ருணு .
பு₃த்₃த்₄யா யுக்தோ யயா பார்த₂ கர்மப₃ந்த₄ம் ப்ரஹாஸ்யஸி ..2.39..

ஏஷா தே துப்₄யமபி₄ஹிதா உக்தா ஸாம்க்₂யே பரமார்த₂வஸ்துவிவேகவிஷயே பு₃த்₃தி₄ர்ஜ்ஞாநம் ஸாக்ஷாத்ஶோகமோஹாதி₃ஸம்ஸாரஹேதுதோ₃ஷநிவ்ருத்திகாரணம் . யோகே₃ து தத்ப்ராப்த்யுபாயே நி꞉ஸங்க₃தயா த்₃வந்த்₃வப்ரஹாணபூர்வகமீஶ்வராராத₄நார்தே₂ கர்மயோகே₃ கர்மாநுஷ்டா₂நே ஸமாதி₄யோகே₃ சேமாமநந்தரமேவோச்யமாநாம் பு₃த்₃தி₄ம் ஶ்ருணு . தாம் ச பு₃த்₃தி₄ம் ஸ்தௌதி ப்ரரோசநார்த₂ம் பு₃த்₃த்₄யா யயா யோக₃விஷயயா யுக்த꞉ . ஹே பார்த₂, கர்மப₃ந்த₄ம் கர்மைவ த₄ர்மாத₄ர்மாக்₂யோ ப₃ந்த₄꞉ கர்மப₃ந்த₄ஸ்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி ஈஶ்வரப்ரஸாத₃நிமித்தஜ்ஞாநப்ராப்தேரித்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.39..

==============================
கிம் சாந்யத்
நேஹாபி₄க்ரமநாஶோ(அ)ஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்₃யதே .
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய த₄ர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ ப₄யாத் ..2.40..

நேஹ மோக்ஷமார்கே₃ கர்மயோகே₃ அபி₄க்ரமநாஶோ(அ)பி₄க்ரமணமபி₄க்ரம꞉ ப்ராரம்ப₄ஸ்தஸ்ய நாஶோ நாஸ்தி யதா₂ க்ருஷ்யாதே₃꞉ . யோக₃விஷயே ப்ராரம்ப₄ஸ்ய ந அநைகாந்திகப₂லத்வமித்யர்த₂꞉ . கிம் ச நாபி சிகித்ஸாவத்ப்ரத்யவாயோ வித்₃யதே ப₄வதி . கிம் து ஸ்வல்பமபி அஸ்ய த₄ர்மஸ்ய யோக₃த₄ர்மஸ்ய அநுஷ்டி₂தம் த்ராயதே ரக்ஷதி மஹத꞉ ப₄யாத்ஸம்ஸாரப₄யாத்ஜந்மமரணாதி₃லக்ஷணாத் ..2.40..

==============================
யேயம் ஸாம்க்₂யே பு₃த்₃தி₄ருக்தா யோகே₃ ச, வக்ஷ்யமாணலக்ஷணா ஸா
வ்யவஸாயாத்மிகா பு₃த்₃தி₄ரேகேஹ குருநந்த₃ந .
ப₃ஹுஶாகா₂ ஹ்யநந்தாஶ்ச பு₃த்₃த₄யோ(அ)வ்யவஸாயிநாம் ..2.41..

வ்யவஸாயாத்மிகா நிஶ்சயஸ்வபா₄வா ஏகா ஏவ பு₃த்₃தி₄ரிதரவிபரீதபு₃த்₃தி₄ஶாகா₂பே₄த₃ஸ்ய வாதி₄கா, ஸம்யக்ப்ரமாணஜநிதத்வாத், இஹ ஶ்ரேயோமார்கே₃ . ஹே குருநந்த₃ந ! யா꞉ புநரிதரா விபரீதபு₃த்₃த₄ய꞉, யாஸாம் ஶாகா₂பே₄த₃ப்ரசாரவஶாதநந்தோ(அ)பாரோ(அ)நுபரத꞉
ஸம்ஸாரோ நித்யப்ரததோ விஸ்தீர்ணோ ப₄வதி, ப்ரமாணஜநிதவிவேகபு₃த்₃தி₄நிமித்தவஶாச்ச உபரதாஸ்வநந்தபே₄த₃பு₃த்₃தி₄ஷு ஸம்ஸாரோ(அ)ப்யுபரமதே தா பு₃த்₃த₄யோ ப₃ஹுஶாகா₂꞉ ப₃ஹ்வ்வய꞉ ஶாகா₂꞉ யாஸாம் தா꞉ ப₃ஹுஶாகா₂꞉, ப₃ஹுபே₄தா₃ இத்யேதத் . ப்ரதிஶாகா₂பே₄தே₃ந ஹ்யநந்தா ச பு₃த்₃த₄ய꞉ . கேஷாம் ? அவ்யவஸாயிநாம் ப்ரமாணஜநிதவிவேகபு₃த்₃தி₄ரஹிதாநாமித்யர்த₂꞉ ..2.41..

==============================
யேஷாம் வ்யவஸாயாத்மிகா பு₃த்₃தி₄ர்நாஸ்தி தே
யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவத₃ந்த்யவிபஶ்சித꞉ .
வேத₃வாத₃ரதா꞉ பார்த₂ நாந்யத₃ஸ்தீதி வாதி₃ந꞉ ..2.42..

யாமிமாம் வக்ஷ்யமாணாம் புஷ்பிதாம் புஷ்பித இவ வ்ருக்ஷ꞉ ஶோப₄மாநாம் ஶ்ரூயமாணரமணீயாம் வாசம் வாக்யலக்ஷணாம் ப்ரவத₃ந்தி . கே ? அவிபஶ்சிதோ(அ)மேத₄ஸோ(அ)விவேகிந இத்யர்த₂꞉ . வேத₃வாத₃ரதா꞉ ப₃ஹ்வ்யர்த₂வாத₃ப₂லஸாத₄நப்ரகாஶகேஷு வேத₃வாக்யேஷு ரதா꞉ ஹே பார்த₂, ந அந்யத்ஸ்வர்க₃ப்ராப்த்யாதி₃ப₂லஸாத₄நேப்₄ய꞉ கர்மப்₄யோ(அ)ஸ்தி இத்யேவம் வாதி₃ந꞉ வத₃நஶீலா꞉ ..2.42..

==============================
தே ச
காமாத்மாந꞉ ஸ்வர்க₃பரா ஜந்மகர்மப₂லப்ரதா₃ம் .
க்ரியாவிஶேஷப₃ஹுலாம் போ₄கை₃ஶ்வர்யக₃திம் ப்ரதி ..2.43..

காமாத்மாந꞉ காமஸ்வபா₄வா꞉, காமபரா இத்யர்த₂꞉ . ஸ்வர்க₃பரா꞉ ஸ்வர்க₃꞉ பர꞉ புருஷார்த₂꞉ யேஷாம் தே ஸ்வர்க₃பரா꞉ ஸ்வர்க₃ப்ரதா₄நா꞉ . ஜந்மகர்மப₂லப்ரதா₃ம் கர்மண꞉ ப₂லம் கர்மப₂லம் ஜந்மைவ கர்மப₂லம் ஜந்மகர்மப₂லம் தத்ப்ரத₃தா₃தீதி ஜந்மகர்மப₂லப்ரதா₃, தாம் வாசம் . ப்ரவத₃ந்தி இத்யநுஷஜ்யதே . க்ரியாவிஶேஷப₃ஹுலாம் க்ரியாணாம் விஶேஷா꞉ க்ரியாவிஶேஷா꞉ தே ப₃ஹுலா யஸ்யாம் வாசி தாம் ஸ்வர்க₃பஶுபுத்ராத்₃யர்தா₂꞉ யயா வாசா பா₃ஹுல்யேந ப்ரகாஶ்யந்தே . போ₄கை₃ஶ்வர்யக₃திம்
ப்ரதி போ₄க₃ஶ்ச ஐஶ்வர்யம் ச போ₄கை₃ஶ்வர்யே, தயோர்க₃தி꞉ ப்ராப்தி꞉ போ₄கை₃ஶ்வர்யக₃தி꞉, தாம் ப்ரதி ஸாத₄நபூ₄தா꞉ யே க்ரியாவிஶேஷா꞉ தத்₃ப₃ஹுலாம் தாம் வாசம் ப்ரவத₃ந்த꞉ மூடா₄꞉ ஸம்ஸாரே பரிவர்தந்தே இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.43..

==============================
தேஷாம் ச
போ₄கை₃ஶ்வர்யப்ரஸக்தாநாம் தயாபஹ்ருதசேதஸாம் .
வ்யவஸாயாத்மிகா பு₃த்₃தி₄꞉ ஸமாதௌ₄ ந விதீ₄யதே ..2.44..

போ₄கை₃ஶ்வர்யப்ரஸக்தாநாம் போ₄க₃꞉ கர்தவ்ய꞉ சைஶ்வர்யம் ச இதி போ₄கை₃ஶ்வர்யயோரேவ ப்ரணயவதாம் ததா₃த்மபூ₄தாநாம் . தயா க்ரியாவிஶேஷப₃ஹுலயா வாசா அபஹ்ருதசேதஸாமாச்சா₂தி₃தவிவேகப்ரஜ்ஞாநாம் வ்யவஸாயாத்மிகா ஸாம்க்₂யே யோகே₃ வா பு₃த்₃தி₄꞉ ஸமாதௌ₄ ஸமாதீ₄யதே அஸ்மிந் புருஷோபபோ₄கா₃ய ஸர்வமிதி ஸமாதி₄꞉ அந்த꞉கரணம் பு₃த்₃தி₄꞉ தஸ்மிந் ஸமாதௌ₄, ந விதீ₄யதே ந ப₄வதி இத்யர்த₂꞉ ..2.44..

==============================
ய ஏவம் விவேகபு₃த்₃தி₄ரஹிதா꞉ தேஷாம் காமாத்மநாம் யத்ப₂லம் ததா₃ஹ
த்ரைகு₃ண்யவிஷயா வேதா₃ நிஸ்த்ரைகு₃ண்யோ ப₄வார்ஜுந .
நிர்த்₃வந்த்₃வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ₂ நிர்யோக₃க்ஷேம ஆத்மவாந் ..2.45..

த்ரைகு₃ண்யவிஷயா꞉ த்ரைகு₃ண்யம் ஸம்ஸாரோ விஷய꞉ ப்ரகாஶயிதவ்ய꞉ யேஷாம் தே வேதா₃꞉ த்ரைகு₃ண்யவிஷயா꞉ . த்வம் து நிஸ்த்ரைகு₃ண்யோ ப₄வ அர்ஜுந, நிஷ்காமோ ப₄வ இத்யர்த₂꞉ . நிர்த்₃வந்த்₃வ꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂ஹேதூ ஸப்ரதிபக்ஷௌ பதா₃ர்தௌ₂ த்₃வந்த்₃வஶப்₃த₃வாச்யௌ . தத꞉ நிர்க₃த꞉ நிர்த்₃வந்த்₃வோ ப₄வ . நித்யஸத்த்வஸ்த₂꞉ ஸதா₃ ஸத்த்வகு₃ணாஶ்ரிதோ ப₄வ . ததா₂ நிர்யோக₃க்ஷேமோ(அ)நுபாத்தஸ்ய உபாதா₃நம் யோக₃꞉, உபாத்தஸ்ய ரக்ஷணம் க்ஷேம꞉, யோக₃க்ஷேமப்ரதா₄நஸ்ய ஶ்ரேயஸி ப்ரவ்ருத்திர்து₃ஷ்கரா இத்யத꞉ நிர்யோக₃க்ஷேமோ
ப₄வ . ஆத்மவாநப்ரமத்தஶ்ச ப₄வ . ஏஷ தவ உபதே₃ஶ꞉ ஸ்வத₄ர்மமநுதிஷ்ட₂த꞉ ..2.45..

==============================
ஸர்வேஷு வேதோ₃க்தேஷு கர்மஸு யாந்யுக்தாந்யநந்தாநி ப₂லாநி தாநி நாபேக்ஷ்யந்தே சேத், கிமர்த₂ம் தாநி ஈஶ்வராயேத்யநுஷ்டீ₂யந்தே இத்யுச்யதே . ஸ்ருணு
யாவாநர்த₂ உத₃பாநே ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கே .
தாவாந் ஸர்வேஷு வேதே₃ஷு ப்₃ராஹ்மணஸ்ய விஜாநத꞉ ..2.46..

யதா₂ லோகே கூபதடா₃கா₃த்₃யநேகஸ்மிநுத₃பாநே பரிச்சி₂ந்நோத₃கே யாவாந் யாவத்பரிமாண꞉ ஸ்நாநபாநாதி₃ரர்த₂꞉ ப₂லம் ப்ரயோஜநம் ஸ ஸர்வோ(அ)ர்த₂꞉ ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கே(அ)பி யோ(அ)ர்த₂꞉ தாவாநேவ ஸம்பத்₃யதே, தத்ர அந்தர்ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . ஏவம் தாவாந் தாவத்பரிமாண ஏவ ஸம்பத்₃யதே ஸர்வேஷு வேதே₃ஷு வேதோ₃க்தேஷு கர்மஸு யோ(அ)ர்த₂꞉ யத்கர்மப₂லம் ஸோ(அ)ர்த₂꞉ ப்₃ராஹ்மணஸ்ய ஸம்ந்யாஸிந꞉ பரமார்த₂தத்த்வம் விஜாநத꞉ யோ(அ)ர்த₂꞉ யத்விஜ்ஞாநப₂லம் ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கஸ்தா₂நீயம் தஸ்மிந் தாவாநேவ ஸம்பத்₃யதே தத்ரைவாந்தர்ப₄வதீத்யர்த₂꞉
. யதா₂ க்ருதாய விஜிதாயாத₄ரேயா꞉ ஸம்யந்த்யேவமேநம் ஸர்வம் தத₃பி₄ஸமேதி யத்கிம்சித்ப்ரஜா꞉ ஸாது₄ குர்வந்தி யஸ்தத்₃வேத₃ யத்ஸ வேத₃ [Cஹாஊ 4.1.2] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஸர்வம் கர்மாகி₂லமிதி ச வக்ஷ்யதி . தஸ்மாத்ப்ராக்ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂தி₄காரப்ராப்தே꞉ கர்மண்யதி₄க்ருதேந கூபதடா₃கா₃த்₃யர்த₂ஸ்தா₂நீயமபி கர்ம கர்தவ்யம் ..2.46..

==============================
தவ ச
கர்மண்யேவாதி₄காரஸ்தே மா ப₂லேஷு கதா₃சந .
மா கர்மப₂லஹேதுர்பூ₄ர்மா தே ஸங்கோ₃(அ)ஸ்த்வகர்மணி ..2.47..

கர்மண்யேவாதி₄காரோ ந ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யாம் தே தவ . தத்ர ச கர்ம குர்வத꞉ மா ப₂லேஷு அதி₄காரோ(அ)ஸ்து, கர்மப₂லத்ருஷ்ணா மா பூ₄த்கதா₃சந கஸ்யாம்சித₃ப்யவஸ்தா₂யாமித்யர்த₂꞉ . யதா₃ கர்மப₂லே த்ருஷ்ணா தே ஸ்யாத்ததா₃ கர்மப₂லப்ராப்தேர்ஹேது꞉ ஸ்யா꞉, ஏவம் மா கர்மப₂லஹேது꞉ பூ₄꞉ . யதா₃ ஹி கர்மப₂லத்ருஷ்ணாப்ரயுக்த꞉ கர்மணி ப்ரவர்ததே ததா₃ கர்மப₂லஸ்யைவ ஜந்மநோ ஹேதுர்ப₄வேத் . யதி₃ கர்மப₂லம் நேஷ்யதே, கிம் கர்மணா து₃꞉க₂ரூபேண ? இதி மா தே தவ ஸங்கோ₃(அ)ஸ்த்வகர்மணி அகரணே ப்ரீதிர்மா பூ₄த் ..2.47..

==============================
யதி₃ கர்மப₂லப்ரயுக்தேந ந கர்தவ்யம் கர்ம, கத₂ம் தர்ஹி கர்தவ்யமிதி . உச்யதே
யோக₃ஸ்த₂꞉ குரு கர்மாணி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா த₄நம்ஜய .
ஸித்₃த்₄யஸித்₃த்₄யோ꞉ ஸமோ பூ₄த்வா ஸமத்வம் யோக₃ உச்யதே ..2.48..

யோக₃ஸ்த₂꞉ ஸந் குரு கர்மாணி கேவலமீஶ்வரார்த₂ம் . தத்ராபீஶ்வரோ மே துஷ்யது இதி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா த₄நம்ஜய . ப₂லத்ருஷ்ணாஶூந்யேந க்ரியமாணே கர்மணி ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஜா ஜ்ஞாநப்ராப்திலக்ஷணா ஸித்₃தி₄꞉, தத்₃விபர்யயஜா அஸித்₃தி₄꞉, தயோ꞉ ஸித்₃த்₄யஸித்₃த்₄யோரபி ஸம꞉ துல்யோ பூ₄த்வா குரு கர்மாணி . கோ(அ)ஸௌ யோகோ₃ யத்ரஸ்த₂꞉ குரு இத்யுக்தம் ? இத₃மேவ தத் ஸித்₃த்₄யஸித்₃த்₄யோ꞉ ஸமத்வம் யோக₃ உச்யதே ..2.48..

==============================
யத்புந꞉ ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யுக்தமீஶ்வராராத₄நார்த₂ம் கர்மோக்தம், ஏதஸ்மாத்கர்மண꞉
தூ₃ரேண ஹ்யவரம் கர்ம பு₃த்₃தி₄யோகா₃த்₃த₄நம்ஜய .
பு₃த்₃தௌ₄ ஶரணமந்விச்ச₂ க்ருபணா꞉ ப₂லஹேதவ꞉ ..2.49..

தூ₃ரேண அதிவிப்ரகர்ஷேண அத்யந்தமேவ ஹ்யவரமத₄மம் நிக்ருஷ்டம் கர்ம ப₂லார்தி₂நா க்ரியமாணம் பு₃த்₃தி₄யோகா₃த்ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யுக்தாத்கர்மண꞉, ஜந்மமரணாதி₃ஹேதுத்வாத் . ஹே த₄நம்ஜய, யத ஏவம் தத꞉ யோக₃விஷயாயாம் பு₃த்₃தௌ₄ தத்பரிபாகஜாயாம் வா ஸாம்க்₂யபு₃த்₃தௌ₄ ஶரணமாஶ்ரயமப₄யப்ராப்திகாரணமந்விச்ச₂ ப்ரார்த₂யஸ்வ, பரமார்த₂ஜ்ஞாநஶரணோ ப₄வேத்யர்த₂꞉ . யதோ(அ)வரம் கர்ம குர்வாணா꞉ க்ருபணா꞉ தீ₃நா꞉ ப₂லஹேதவ꞉ ப₂லத்ருஷ்ணாப்ரயுக்தா꞉ ஸந்த꞉, யோ வா ஏதத₃க்ஷரம் கா₃ர்க்₃யவிதி₃த்வாஸ்மால்லோகாத்ப்ரைதி ஸ க்ருபண꞉ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.8.10] இதி ஶ்ருதே꞉
..2.49..

==============================
ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யுக்த꞉ ஸந் ஸ்வத₄ர்மமநுதிஷ்ட₂ந் யத்ப₂லம் ப்ராப்நோதி தச்ச்₂ருணு
பு₃த்₃தி₄யுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே₄ ஸுக்ருதது₃ஷ்க்ருதே .
தஸ்மாத்₃யோகா₃ய யுஜ்யஸ்வ யோக₃꞉ கர்மஸு கௌஶலம் ..2.50..

பு₃த்₃தி₄யுக்த꞉ கர்மஸமத்வவிஷயயா பு₃த்₃த்₄யா யுக்தோ பு₃த்₃தி₄யுக்த꞉ ஸ꞉ ஜஹாதி பரித்யஜதி இஹ அஸ்மிந் லோகே உபே₄ ஸுக்ருதது₃ஷ்க்ருதே புண்யபாபே ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஜ்ஞாநப்ராப்தித்₃வாரேண யத꞉, தஸ்மாத்ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யோகா₃ய யுஜ்யஸ்வ க₄டாஸ்வ . யோகோ₃ ஹி கர்மஸு கௌஶலம் ஸ்வத₄ர்மாக்₂யேஷு கர்மஸு வர்தமாநஸ்ய யா ஸித்₃த்₄யஸித்₃த்₄யோ꞉ ஸமத்வபு₃த்₃தி₄ரீஶ்வரார்பிதசேதஸ்தயா தத்கௌஶலம் குஶலபா₄வ꞉ . தத்₃தி₄ கௌஶலம் யத்₃ப₃ந்த₄நஸ்வபா₄வாந்யபி கர்மாணி ஸமத்வபு₃த்₃த்₄யா ஸ்வபா₄வாந்நிவர்தந்தே . தஸ்மாத்ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யுக்தோ ப₄வ த்வம் ..2.50..

==============================
யஸ்மாத்
கர்மஜம் பு₃த்₃தி₄யுக்தா ஹி ப₂லம் த்யக்த்வா மநீஷிண꞉ .
ஜந்மப₃ந்த₄விநிர்முக்தா꞉ பத₃ம் க₃ச்ச₂ந்த்யநாமயம் ..2.51..

கர்மஜம் ப₂லம் த்யக்த்வா இதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . இஷ்டாநிஷ்டதே₃ஹப்ராப்தி꞉ கர்மஜம் ப₂லம் கர்மப்₄யோ ஜாதம் பு₃த்₃தி₄யுக்தா꞉ ஸமத்வபு₃த்₃தி₄யுக்தா꞉ ஸந்த꞉ ஹி யஸ்மாத்ப₂லம் த்யக்த்வா பரித்யஜ்ய மநீஷிண꞉ ஜ்ஞாநிநோ பூ₄த்வா, ஜந்மப₃ந்த₄விநிர்முக்தா꞉ ஜந்மைவ ப₃ந்த₄꞉ ஜந்மப₃ந்த₄꞉ தேந விநிர்முக்தா꞉ ஜீவந்த ஏவ ஜந்மப₃ந்தா₄த்விநிர்முக்தா꞉ ஸந்த꞉, பத₃ம் பரமம் விஷ்ணோ꞉ மோக்ஷாக்₂யம் க₃ச்ச₂ந்தி அநாமயம் ஸர்வோபத்₃ரவரஹிதமித்யர்த₂꞉ . அத₂வா பு₃த்₃தி₄யோகா₃த்₃த₄நம்ஜய இத்யாரப்₄ய
பரமார்த₂த₃ர்ஶநலக்ஷணைவ ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கஸ்தா₂நீயா கர்மயோக₃ஜஸத்த்வஶுத்₃த₄ஜநிதா பு₃த்₃தி₄ர்த₃ர்ஶிதா, ஸாக்ஷாத்ஸுக்ருதது₃ஷ்க்ருதப்ரஹாணாதி₃ஹேதுத்வஶ்ரவணாத் ..2.51..

==============================
யோகா₃நுஷ்டா₂நஜநிதஸத்த்வஶுத்₃த₄ஜா பு₃த்₃தி₄꞉ கதா₃ ப்ராப்ஸ்யதே இத்யுச்யதே
யதா₃ தே மோஹகலிலம் பு₃த்₃தி₄ர்வ்யதிதரிஷ்யதி .
ததா₃ க₃ந்தாஸி நிர்வேத₃ம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ..2.52..

யதா₃ யஸ்மிந் காலே தே தவ மோஹகலிலம் மோஹாத்மகமவிவேகரூபம் காலுஷ்யம் யேந ஆத்மாநாத்மவிவேகபோ₃த₄ம் கலுஷீக்ருத்ய விஷயம் ப்ரத்யந்த꞉கரணம் ப்ரவர்ததே, தத்தவ பு₃த்₃தி₄꞉ வ்யதிதரிஷ்யதி வ்யதிக்ரமிஷ்யதி, அதிஶுத்₃த₄பா₄வமாபாத்ர்யதே இத்யர்த₂꞉ . ததா₃ தஸ்மிந் காலே க₃ந்தாஸி ப்ராப்ஸ்யஸி நிர்வேத₃ம் வைராக்₃யம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச, ததா₃ ஶ்ரோதவ்யம் ஶ்ருதம் ச தே நிஷ்ப₂லம் ப்ரதிபா₄தீத்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.52..

==============================
மோஹகலிலாத்யயத்₃வாரேண லப்₃தா₄த்மவிவேகஜப்ரஜ்ஞ꞉ கதா₃ கர்மயோக₃ஜம் ப₂லம் பரமார்த₂யோக₃மவாப்ஸ்யாமீதி சேத், தத்ஸ்ருணு
ஶ்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா₃ ஸ்தா₂ஸ்யதி நிஶ்சலா .
ஸமாதா₄வசலா பு₃த்₃தி₄ஸ்ததா₃ யோக₃மவாப்ஸ்யஸ்யி ..2.53..

ஶ்ருதிவிப்ரதிந்நா அநேகஸாத்₄யஸாத₄நஸம்ப₃ந்த₄ப்ரகாஶநஶ்ருதிபி₄꞉ ஶ்ரவணை꞉ ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்திலக்ஷணை꞉ விப்ரதிபந்நா நாநாப்ரதிந்நா விக்ஷிப்தா ஸதீ தே தவ பு₃த்₃தி₄ர்யதா₃ யஸ்மிந் காலே ஸ்தா₂ஸ்யதி ஸ்தி₂ரீபூ₄தா ப₄விஷ்யதி நிஶ்சலா விக்ஷேபசலநவர்ஜிதா ஸதீ ஸமாதௌ₄, ஸமாதீ₄யதே சித்தமஸ்மிந்நிதி ஸமாதி₄ராத்மா, தஸ்மிநாத்மநி இத்யேதத் . அசலா தத்ராபி விகல்பவர்ஜிதா இத்யேதத் . பு₃த்₃தி₄ரந்த꞉கரணம் . ததா₃ தஸ்மிந் காலே யோக₃மவாப்ஸ்யஸி விவேகப்ரஜ்ஞாம் ஸமாதி₄ம் ப்ராப்ஸ்யஸி ..2.53..

==============================
ப்ரஶ்நபீ₃ஜம் ப்ரதிலப்₄ய அர்ஜுந உவாசலப்₃த₄ஸமாதி₄ப்ரஜ்ஞஸ்ய லக்ஷணபு₃பு₄த்ஸயா
அர்ஜுந உவாச
அர்ஜுந உவாச
ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பா₄ஷா ஸமாதி₄ஸ்த₂ஸ்ய கேஶவ .
ஸ்தி₂ததீ₄꞉ கிம் ப்ரபா₄ஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ..2.54..

ஸ்தி₂தா ப்ரதிஷ்டி₂தா அஹமஸ்மி பரம் ப்₃ரஹ்ம இதி ப்ரஜ்ஞா யஸ்ய ஸ꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்தஸ்ய ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பா₄ஷா கிம் பா₄ஷணம் வசநம் கத₂மஸௌ பரைர்பா₄ஷ்யதே ஸமாதி₄ஸ்த₂ஸ்ய ஸமாதௌ₄ ஸ்தி₂தஸ்ய ஹே கேஶவ . ஸ்தி₂ததீ₄꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞ꞉ ஸ்வயம் வா கிம் ப்ரபா₄ஷேத . கிமாஸீத வ்ரஜேத கிமாஸநம் வ்ரஜநம் வா தஸ்ய கத₂மித்யர்த₂꞉ . ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய லக்ஷணமநேந லோகேந ப்ருச்ச₂யதே ..2.54..

==============================
யோ ஹ்யாதி₃த ஏவ ஸம்ந்யஸ்ய கர்மாணி ஜ்ஞாநயோக₃நிஷ்டா₂யாம் ப்ரவ்ருத்த꞉, யஶ்ச கர்மயோகே₃ந, தயோ꞉ ப்ரஜஹாதி இத்யாரப்₄ய ஆ அத்₄யாயபரிஸமாப்தே꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞலக்ஷணம் ஸாத₄நம் சோபதி₃ஶ்யதே . ஸர்வத்ரைவ ஹி அத்₄யாத்மஶாஸ்த்ரே க்ருதார்த₂லக்ஷணாநி யாநி தாந்யேவ ஸாத₄நாநி உபதி₃ஶ்யந்தே, யத்நஸாத்₄யத்வாத் . யாநி யத்நஸாத்₄யாநி ஸாத₄நாநி லக்ஷணாநி ச ப₄வந்தி தாநி ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ப்ரஜஹாதி யதா₃ காமாந் ஸர்வாந் பார்த₂ மநோக₃தாந் .
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்ட꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ததோ₃ச்யதே ..2.55..

ப்ரஜஹாதி ப்ரகர்ஷேண ஜஹாதி பரித்யஜதி யதா₃ யஸ்மிந் காலே ஸர்வாந் ஸமஸ்தாந் காமாநிச்சா₂பே₄தா₃ந் ஹே பார்த₂, மநோக₃தாந்மநஸி ப்ரவிஷ்டாஅந் ஹ்ருதி₃ ப்ரவிஷ்டாந் . ஸர்வகாமபரித்யாகே₃ துஷ்டிகாரணாபா₄வாத்ஶரீரதா₄ரணநிமித்தஶேஷே ச ஸதி உந்மத்தப்ரமத்தஸ்யேவ ப்ரவ்ருத்தி꞉ ப்ராப்தா, இத்யத உச்யதே ஆத்மந்யேவ ப்ரத்யகா₃த்மஸ்வரூபே ஏவ ஆத்மநா ஸ்வேநைவ பா₃ஹ்யலாப₄நிரபேக்ஷஸ்துஷ்டா꞉ பரமார்த₂த₃ர்ஶநாம்ருதரஸலாபே₄ந அந்யஸ்மாத₃லம்ப்ரத்யயவாந் ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞ꞉ ஸ்தி₂தா ப்ரதிஷ்டி₂தா ஆத்மாநாத்மவிவேகஜா ப்ரஜ்ஞா யஸ்ய ஸ꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞ꞉ வித்₃வாந் ததா₃ உச்யதே . த்யக்தபுத்ரவித்தலோகைஷண꞉ ஸம்ந்யாஸீ ஆத்மாராம ஆத்மக்ரீடா₃꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞ இத்யர்த₂꞉ ..2.55..

==============================
கிம் ச
து₃꞉கே₂ஷ்வநுத்₃விக்₃நமநா꞉ ஸுகே₂ஷு விக₃தஸ்ப்ருஹ꞉ .
வீதராக₃ப₄யக்ரோத₄꞉ ஸ்தி₂ததீ₄ர்முநிருச்யதே ..2.56..

து₃꞉கே₂ஷ்வாத்₄யாத்மிகாதி₃ஷு ப்ராப்தேஷு ந உத்₃விக்₃நம் ந ப்ரக்ஷுபி₄தம் து₃꞉க₂ப்ராப்தௌ மநோ யஸ்ய ஸோ(அ)யமநுத்₃விக்₃நமநா꞉ . ததா₂ ஸுகே₂ஷு ப்ராப்தேஷு விக₃தா ஸ்ப்ருஹா த்ருஷ்ணா யஸ்ய, ந அக்₃நிரிவ இந்த₄நாத்₃யாதா₄நே ஸுகா₂ந்யநு விவர்த₄தே ஸ விக₃தஸ்ப்ருஹ꞉ . வீதராக₃ப₄யக்ரோத₄꞉ ராக₃ ச ப₄யம் ச க்ரோத₄ ச வீதா விக₃தா யஸ்மாத்ஸ வீதராக₃ப₄யக்ரோத₄꞉ . ஸ்தி₂ததீ₄꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞோ முநி꞉ ஸம்ந்யாஸீ ததா₃ உச்யதே ..2.56..

==============================
கிம் ச
ய꞉ ஸர்வத்ராநபி₄ஸ்நேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபா₄ஶுப₄ம் .
நாபி₄நந்த₃தி ந த்₃வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.57..

ய꞉ முநி꞉ ஸர்வத்ர தே₃ஹஜீவிதாதி₃ஷ்வபி அநபி₄ஸ்நேஹோ(அ)பி₄ஸ்நேஹவர்ஜிதஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபா₄ஶுப₄ம் தத்தத்ஶுப₄மஶுப₄ம் வா லப்₃த்₄வா நாபி₄நந்த₃தி ந த்₃வேஷ்டி ஶுப₄ம் ப்ராப்ய ந துஷ்யதி ந ஹ்ருஷ்யதி, அஶுப₄ம் ச ப்ராப்ய ந த்₃வேஷ்டி இத்யர்த₂꞉ . தஸ்ய ஏவம் ஹர்ஷவிஷாத₃வர்ஜிதஸ்ய விவேகஜா ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ப₄வதி ..2.57..

==============================
கிம் ச
யதா₃ ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோ(அ)ங்கா₃நீவ ஸர்வஶ꞉ .
இந்த்₃ரியாணீந்த்₃ரியார்தே₂ப்₄யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.58..

யதா₃ ஸம்ஹரதே ஸம்யகு₃பஸம்ஹரதே சாயம் ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யாம் ப்ரவ்ருத்தோ யதி꞉ கூர்மோ(அ)ங்கா₃நி இவ யதா₂ கூர்மோ ப₄யாத்ஸ்வாந்யங்கா₃நி உபஸம்ஹரதி ஸர்வஶ꞉ ஸர்வத꞉, ஏவம் ஜ்ஞாநநிஷ்ட₂꞉ இந்த்₃ரியாணி இந்த்₃ரியார்தே₂ப்₄ய꞉ ஸர்வவிஷயேப்₄ய உபஸம்ஹரதே . தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா இத்யுக்தார்த₂ம் வாக்யம் ..2.58..

==============================
தத்ர விஷயாநநாஹரத꞉ ஆதுரஸ்யாபி இந்த்₃ரியாணி கூர்மாங்கா₃நீவ ஸம்ஹ்ரியந்தே ந து தத்₃விஷயோ ராக₃꞉ ஸ கத₂ம் ஸம்ஹ்ரியதே இத்யுச்யதே
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே₃ஹிந꞉ .
ரஸவர்ஜம் ரஸோ(அ)ப்யஸ்ய பரம் த்₃ருஷ்ட்வா நிவர்ததே ..2.59..

யத்₃யபி விஷயா꞉ விஷயோபலக்ஷிதாநி விஷயஶப்₃த₃வாச்யாநி இந்த்₃ரியாணி நிராஹாரஸ்ய அநாஹ்ரியமாணவிஷயஸ்ய கஷ்டே தபஸி ஸ்தி₂தஸ்ய மூர்க₂ஸ்யாபி விநிவர்தந்தே தே₃ஹிநோ தே₃ஹவத꞉ ரஸவர்ஜம் ரஸோ ராகோ₃ விஷயேஷு யஸ்தம் வர்ஜயித்வா . ரஸஶப்₃தோ₃ ராகே₃ ப்ரஸித்₃த₄꞉, ஸ்வரஸேந ப்ரவ்ருத்த꞉ ரஸிக꞉ ரஸஜ்ஞ꞉, இத்யாதி₃த₃ர்ஶநாத் . ஸோ(அ)பி ரஸோ ரஞ்ஜநரூப꞉ ஸூக்ஷ்மோ(அ)ஸ்ய யதே꞉ பரம் பரமார்த₂தத்த்வம் ப்₃ரஹ்ம த்₃ருஷ்ட்வா உபலப்₄ய அஹமேவ ததிதி வர்தமாநஸ்ய நிவர்ததே நிர்பீ₃ஜம் விஷயவிஜ்ஞாநம் ஸம்பத்₃யதே இத்யர்த₂꞉ . நாஸதி ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநே ரஸஸ்ய உச்சே₂த₃꞉
. தஸ்மாத்ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநாத்மிகாயா꞉ ப்ரஜ்ஞாயா꞉ ஸ்தை₂ர்யம் கர்தவ்யமித்யபி₄ப்ராய꞉ ..2.59..

==============================
ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநலக்ஷணப்ரஜ்ஞாஸ்தை₂ர்யம் சிகீர்ஷதா ஆதௌ₃ இந்த்₃ரியாணி ஸ்வவஶே ஸ்தா₂பயிதவ்யாநி, யஸ்மாத்தத₃நவஸ்தா₂பநே தோ₃ஷமாஹ
யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சித꞉ .
இந்த்₃ரியாணி ப்ரமாதீ₂நி ஹரந்தி ப்ரஸப₄ம் மந꞉ ..2.60..

யதத꞉ ப்ரயத்நம் குர்வத꞉ ஹி யஸ்மாத்கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சித꞉ மேதா₄விநோ(அ)பி இதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . இந்த்₃ரியாணி ப்ரமாதீ₂நி ப்ரமத₂நஶீலாநி விஷயாபி₄முக₂ம் ஹி புருஷம் விக்ஷோப₄யந்தி ஆகுலீகுர்வந்தி, ஆகுலீக்ருத்ய ச ஹரந்தி ப்ரஸப₄ம் ப்ரஸஹ்ய ப்ரகாஶமேவ பஶ்யதோ விவேகவிஜ்ஞாநயுக்தம் மந꞉ ..2.60..

==============================
யதஸ்தஸ்மாத்
தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பர꞉ .
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்₃ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.61..

தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய ஸம்யமநம் வஶீகரணம் க்ருத்வா யுக்த꞉ ஸமாஹித꞉ ஸநாஸீத மத்பரோ(அ)ஹம் வாஸுதே₃வ꞉ ஸர்வப்ரத்யகா₃த்மா பரோ யஸ்ய ஸ மத்பர꞉, நாந்யோ(அ)ஹம் தஸ்மாதித்யாஸீத இத்யர்த₂꞉ . ஏவமாஸீநஸ்ய யதேர்வஶே ஹி யஸ்யேந்த்₃ரியாணி வர்தந்தே அப்₄யாஸப₃லாத்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.61..

==============================
அதே₂தா₃நீம் பராப₄விஷ்யத꞉ ஸர்வாநர்த₂மூலமித₃முச்யதே
த்₄யாயதோ விஷயாந் பும்ஸ꞉ ஸங்க₃ஸ்தேஷூபஜாயதே .
ஸங்கா₃த்ஸம்ஜாயதே காம꞉ காமாத்க்ரோதோ₄(அ)பி₄ஜாயதே ..2.62..

க்ரோதா₄த்₃ப₄வதி ஸம்மோஹ꞉ ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்ருதிவிப்₄ரம꞉ .
ஸ்ம்ருதிப்₄ரம்ஶாத்₃பு₃த்₃தி₄நாஶோ பு₃த்₃தி₄நாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ..2.63..

த்₄யாயதஶ்சிந்தயதோ விஷயாத்ஶப்₃தா₃தீ₃ந் விஷயவிஶேஷாநாலோசயத꞉ பும்ஸ꞉ புருஷஸ்ய ஸங்க₃꞉ ஆஸக்தி꞉ ப்ரீதிஸ்தேஷு விஷயேஷு உபஜாயதே உத்பத்₃யதே . ஸங்கா₃த்ப்ரீதே꞉ ஸம்ஜாயதே ஸமுத்பத்₃யதே காமஸ்த்ருஷ்ணா . காமாத்குதஶ்சித்ப்ரதிஹதாத்க்ரோதோ₄(அ)பி₄ஜாயதே .
க்ரோதா₄த்₃ப₄வதி ஸம்மோஹோ(அ)விவேக꞉ கார்யாகார்யவிஷய꞉ . க்ருத்₃தோ₄ ஹி ஸம்மூட₄꞉ ஸந் கு₃ருமப்யாக்ரோஶதி . ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்ருதிவிப்₄ரம꞉ ஶாஸ்த்ராசார்யோபதே₃ஶாஹிதஸம்ஸ்காரஜநிதாயா꞉ ஸ்ம்ருதே ஸ்யாத்விப்₄ரமோ ப்₄ரம்ஶ꞉ ஸ்ம்ருத்யுத்பத்திநிமித்தப்ராப்தௌ அநுத்பத்தி꞉ . தத꞉ ஸ்ம்ருதிப்₄ரம்ஶாத்பு₃த்₃தி₄நாஶ꞉ பு₃த்₃தி₄நாஶ꞉ . கார்யாகார்யவிஷயவிவேகாயோக்₃யதா அந்த꞉கரணஸ்ய பு₃த்₃தே₄ர்நாஶ உச்யதே . பு₃த்₃தே₄ர்நாஶாத்ப்ரணஶ்யதி . தாவதே₃வ ஹி புருஷ꞉ யாவத₃ந்த꞉கரணம் ததீ₃யம் கார்யாகார்யவிஷயவிவேகயோக்₃யம் . தத₃யோக்₃யத்வே நஷ்ட ஏவ புருஷோ ப₄வதி . அத꞉
தஸ்யாந்த꞉கரணஸ்ய பு₃த்₃தே₄ர்நாஶாத்ப்ரணஶ்யதி புருஷார்தா₂யோக்₃யோ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ ..2.6263..

==============================
ஸர்வாநர்த₂ஸ்ய மூலமுக்தம் விஷயாபி₄த்₄யாநம் . அத₂ இதா₃நீம் மோக்ஷகாரணமித₃முச்யதே
ராக₃த்₃வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்₃ரியைஶ்சரந் .
ஆத்மவஶ்யைர்விதே₄யாத்மா ப்ரஸாத₃மதி₄க₃ச்ச₂தி ..2.64..

ராக₃த்₃வேஷவியுக்தை ராக₃ஶ்ச த்₃வேஷஶ்ச ராக₃த்₃வேஷௌ, தத்புர꞉ஸரா ஹி இந்த்₃ரியாணாம் ப்ரவ்ருத்தி꞉ ஸ்வாபா₄விகீ, தத்ர யோ முமுக்ஷு꞉ ப₄வதி ஸ꞉ தாப்₄யாம் வியுக்தை꞉ ஶ்ரோத்ராதி₃பி₄ரிந்த்₃ரியைர்விஷயாநவர்ஜநீயாந் சரநுபலப₄மாந꞉ ஆத்மவஶ்யைராத்மநோ வஶ்யாநி வஶீபூ₄தாநி இந்த்₃ரியாணி தைராத்மவஶ்யைர்விதே₄யாத்மா இச்சா₂த꞉ விதே₄ய ஆத்மா அந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸோ(அ)யம் ப்ரஸாத₃மதி₄க₃ச்ச₂தி . ப்ரஸாத₃꞉ ப்ரஸந்நதா ஸ்வாஸ்த்₂யம் ..2.64..

==============================
ப்ரஸாதே₃ ஸதி கிம் ஸ்யாதித்யுச்யதே
ப்ரஸாதே₃ ஸர்வது₃꞉கா₂நாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே .
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு பு₃த்₃தி₄꞉ பர்யவதிஷ்ட₂தே ..2.65..

ப்ரஸாதே₃ ஸர்வது₃꞉கா₂நாமாத்₄யாத்மிகாதீ₃நாம் ஹாநிர்விநாஶோ(அ)ஸ்ய யதேருபஜாயதே . கிம் ச ப்ரஸந்நசேதஸ꞉ ஸ்வஸ்தா₂ந்த꞉கரணஸ்ய ஹி யஸ்மாதாஶு ஶீக்₄ரம் பு₃த்₃தி₄꞉ பர்யவதிஷ்ட₂தே ஆகாஶமிவ பரி ஸமந்தாதவதிஷ்ட₂தே, ஆத்மஸ்வரூபேணைவ நிஶ்சலீப₄வதீத்யர்த₂꞉ .
ஏவம் ப்ரஸந்நசேதஸோ(அ)வஸ்தி₂தபு₃த்₃தி₄꞉ க்ருதக்ருத்யதா யத꞉, தஸ்மாத்ராக₃த்₃வேஷவியுக்தைரிந்த்₃ரியை꞉ ஶாஸ்த்ராவிருத்₃தே₄ஷு அவர்ஜநீயேஷு யுக்த꞉ ஸமாசரேதிதி வாக்யார்த₂꞉ ..2.65..

==============================
ஸேயம் ப்ரஸந்நதா ஸ்தூயதே
நாஸ்தி பு₃த்₃தி₄ரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பா₄வநா .
ந சாபா₄வயத꞉ ஶாந்திரஶாந்தஸ்ய குத꞉ ஸுக₂ம் ..2.66..

நாஸ்தி ந வித்₃யதே ந ப₄வதீத்யர்த₂꞉, பு₃த்₃தி₄꞉ ஆத்மஸ்வரூபவிஷயா அயுக்தஸ்ய அஸமாஹிதாந்த꞉கரணஸ்ய . ந ச அஸ்தி அயுக்தஸ்ய பா₄வநா ஆத்மஜ்ஞாநாபி₄நிவேஶ꞉ . ததா₂ ந சாஸ்த்யபா₄வயத ஆத்மஜ்ஞாநாபி₄நிவேஶமகுர்வத꞉ ஶாந்திருபஶம꞉ . அஶாந்தஸ்ய குத꞉ ஸுக₂ம் ? இந்த்₃ரியாணாம் ஹி விஷயஸேவாத்ருஷ்ணாத꞉ நிவ்ருத்திர்யா தத்ஸுக₂ம், ந விஷயவிஷயா த்ருஷ்ணா . து₃꞉க₂மேவ ஹி ஸா . ந த்ருஷ்ணாயாம் ஸத்யாம் ஸுக₂ஸ்ய க₃ந்த₄மாத்ரமப்யுபபத்₃யதே இத்யர்த₂꞉ ..2.66..

==============================
அயுக்தஸ்ய கஸ்மாத்₃பு₃த்₃தி₄ர்நாஸ்தி இத்யுச்யதே
இந்த்₃ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோ(அ)நுவிதீ₄யதே .
தத₃ஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்ப₄ஸி ..2.67..

இந்த்₃ரியாணாம் ஹி யஸ்மாத்சரதாம் ஸ்வஸ்வவிஷயேஷு ப்ரவர்தமாநாநாம் யத்மநோ(அ)நுவிதீ₄யதே அநுப்ரவர்ததே ததிந்த்₃ரியவிஷயவிகல்பநேந ப்ரவ்ருத்தம் மநோ(அ)ஸ்ய யதே꞉ ஹரதி ப்ரஜ்ஞாமாத்மாநாத்மவிவேகஜாம் நாஶயதி . கத₂ம் ? வாயு꞉ நாவமிவ அம்ப₄ஸி உத₃கே ஜிக₃மிஷதாம் மார்கா₃து₃த்₃த்₄ருத்ய உந்மார்கே₃ யதா₂ வாயு꞉ நாவம் ப்ரவர்தயதி, ஏவமாத்மவிஷயாம் ப்ரஜ்ஞாம் ஹ்ருத்வா மநோ விஷயவிஷயாம் கரோதி ..2.67..

==============================
யததோ ஹி இத்யுபந்யஸ்தஸ்யார்த₂ஸ்ய அநேகதா₄ உபபத்திமுக்த்வா தம் சார்த₂முபபாத்₃ய உபஸம்ஹரதி
தஸ்மாத்₃யஸ்ய மஹாபா₃ஹோ நிக்₃ருஹீதாநி ஸர்வஶ꞉ .
இந்த்₃ரியாணீந்த்₃ரியார்தே₂ப்₄யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.68..

இந்த்₃ரியாணாம் ப்ரவ்ருத்தௌ தோ₃ஷ உபபாதி₃தோ யஸ்மாத்தஸ்மாத்யஸ்ய யதே꞉ ஹே மஹாபா₃ஹோ, நிக்₃ருஹீதாநி ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரை꞉ மாநஸாதி₃பே₄தை₃꞉ இந்த்₃ரியாணி இந்த்₃ரியார்தே₂ப்₄ய꞉ ஶப்₃தா₃தி₃ப்₄யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா ..2.68..

==============================
யோ(அ)யம் லௌகிகோ வைதி₃க ச வ்யவஹார꞉ ஸ உத்பந்நவிவேகஜ்ஞாநஸ்ய ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய அவித்₃யாகார்யத்வாதவித்₃யாநிவ்ருத்தௌ நிவர்ததே, அவித்₃யாயா ச வித்₃யாவிரோதா₄த்நிவ்ருத்தி꞉, இத்யேதமர்த₂ம் ஸ்பு₂டீகுர்வந்நாஹ
யா நிஶா ஸர்வபூ₄தாநாம் தஸ்யாம் ஜாக₃ர்தி ஸம்யமீ .
யஸ்யாம் ஜாக்₃ரதி பூ₄தாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநே꞉ ..2.69..

யா நிஶா ராத்ரி꞉ ஸர்வபதா₃ர்தா₂நாமவிவேககரீ தம꞉ஸ்வபா₄வத்வாத்ஸர்வபூ₄தாநாம் ஸர்வேஷாம் பூ₄தாநாம் . கிம் தத்பரமார்த₂தத்த்வம் ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய விஷய꞉ . யதா₂ நக்தம்சராணாமஹரேவ ஸத₃ந்யேஷாம் நிஶா ப₄வதி, தத்₃வத்நக்தம்சரஸ்தா₂நீயாநாமஜ்ஞாநாம் ஸர்வபூ₄தாநாம் நிஶேவ நிஶா பரமார்த₂தத்த்வம், அகோ₃சரத்வாத₃தத்₃பு₃த்₃தீ₄நாம் . தஸ்யாம் பரமார்த₂தத்த்வலக்ஷணாயாமஜ்ஞாநநித்₃ராயா꞉ ப்ரபு₃த்₃தோ₄ ஜாக₃ர்தி ஸம்யமீ ஸம்யமவாந், ஜிதேந்த்₃ரியோ யோகீ₃த்யர்த₂꞉ . யஸ்யாம் க்₃ராஹ்யக்₃ராஹகபே₄த₃லக்ஷணாயாமவித்₃யாநிஶாயாம் ப்ரஸுப்தாந்யேவ பூ₄தாநி ஜாக்₃ரதி இதி உச்யந்தே, யஸ்யாம்
நிஶாயாம் ப்ரஸுப்தா இவ ஸ்வப்நத்₃ருஶ꞉, ஸா நிஶா அவித்₃யாரூபத்வாத்பரமார்த₂தத்த்வம் பஶ்யதோ முநே꞉ .
அத꞉ கர்மாணி அவித்₃யாவஸ்தா₂யாமேவ சோத்₃யந்தே, ந வித்₃யாவஸ்தா₂யாம் . வித்₃யாயாம் ஹி ஸத்யாமுதி₃தே ஸவிதரி ஶார்வரமிவ தம꞉ ப்ரணாஶமுபக₃ச்ச₂தி அவித்₃யா . ப்ராக்வித்₃யோத்பத்தே꞉ அவித்₃யா ப்ரமாணபு₃த்₃த்₄யா க்₃ருஹ்யமாணா க்ரியாகாரகப₂லபே₄த₃ரூபா ஸதீ ஸர்வகர்மஹேதுத்வம் ப்ரதிபத்₃யதே . ந அப்ரமாணபு₃த்₃த்₄யா க்₃ருஹ்யமாணாயா꞉ கர்மஹேதுத்வோபபத்தி꞉, ப்ரமாணபூ₄தேந வேதே₃ந மம சோதி₃தம் கர்தவ்யம் கர்ம இதி ஹி கர்மணி கர்தா ப்ரவர்ததே, ந அவித்₃யாமாத்ரமித₃ம் ஸர்வம் பே₄த₃ஜாதமிதி ஜ்ஞாநம் தஸ்ய ஆத்மஜ்ஞஸ்ய ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸே ஏவ அதி₄காரோ ந ப்ரவ்ருத்தௌ . ததா₂ ச த₃ர்ஶயிஷ்யதி தத்₃பு₃த்₃த₄யஸ்ததா₃த்மாந꞉ இத்யாதி₃நா ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யாமேவ தஸ்ய அதி₄காரம் .
தத்ராபி ப்ரவர்தகப்ரமாணாபா₄வே ப்ரவ்ருத்த்யநுபபத்தி꞉ இதி சேத், ந . ஸ்வாத்மவிஷயத்வாதா₃த்மவிஜ்ஞாநஸ்ய . ந ஹ்யாத்மந꞉ ஸ்வாத்மநி ப்ரவர்தகப்ரமாணாபேக்ஷதா, ஆத்மத்வாதே₃வ . தத₃ந்தத்வாச்ச ஸர்வப்ரமாணாநாம் ப்ரமாணத்வஸ்ய . ந ஹ்யாத்மஸ்வரூபாதி₄க₃மே ஸதி புந꞉ ப்ரமாணப்ரமேயவ்யவஹார꞉ ஸம்ப₄வதி . ப்ரமாத்ருத்வம் ஹ்யாத்மந꞉ நிவர்தயதி அந்த்யம் ப்ரமாணம் . நிவர்தயதே₃வ சாப்ரமாணீப₄வதி, ஸ்வப்நகாலப்ரமாணமிவ ப்ரபோ₃தே₄ . லோகே ச வஸ்த்வதி₄க₃மே ப்ரவ்ருத்திஹேதுத்வாத₃ர்ஶநாத்ப்ரமாணஸ்ய . தஸ்மாந்நாத்மவித₃꞉ கர்மண்யதி₄கார இதி ஸித்₃த₄ம் ..2.69..

==============================
விது₃ஷஸ்த்யக்தைஷணஸ்ய ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ்ய யதேரேவ மோக்ஷப்ராப்தி꞉, ந து அஸம்ந்யாஸிந꞉ காமகாமிந꞉ இத்யேதமர்த₂ம் த்₃ருஷ்டாந்தேந ப்ரதிபாத₃யிஷ்யநாஹ
ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்ட₂ம்
ஸமுத்₃ரமாப꞉ ப்ரவிஶந்தி யத்₃வத் .
தத்₃வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே
ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ..2.70..

ஆபூர்யமாணமத்₃பி₄ரசலப்ரதிஷ்ட₂மசலதயா ப்ரதிஷ்டா₂ அவஸ்தி₂தி꞉ யஸ்ய தமசலப்ரதிஷ்ட₂ம் ஸமுத்₃ரமாப꞉ ஸர்வதோ க₃தா꞉ ப்ரவிஶந்தி ஸ்வாத்மஸ்த₂மவிக்ரியமேவ ஸந்தம் யத்₃வத், தத்₃வத்காமா꞉ விஷயஸம்நிதா₄வபி ஸர்வத꞉ இச்சா₂விஶேஷா꞉ யம் புருஷம் ஸமுத்₃ரமிவ ஆப꞉ அவிகுர்வந்த꞉ ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஆத்மந்யேவ ப்ரலீயந்தே ந ஸ்வாத்மவஶம் குர்வந்தி, ஸ ஶாந்திர்மோக்ஷமாப்நோதி, நேதர꞉ காமகாமீ, காம்யந்த இதி காமா꞉ விஷயா꞉ தாந் காமயிதும் ஶீலம் யஸ்ய ஸ꞉ காமகாமீ, நைவ ப்ராப்நோதீத்யர்த₂꞉ ..2.70..

==============================
யஸ்மாதே₃வம் தஸ்மாத்
விஹாய காமாந் ய꞉ ஸர்வாந் புமாம்ஶ்சரதி நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ .
நிர்மமோ நிரஹம்கார꞉ ஸ ஶாந்திமதி₄க₃ச்ச₂தி ..2.71..

விஹாய பரித்யஜ்ய காமாந் ய꞉ ஸம்ந்யாஸீ புமாந் ஸர்வாநஶேஷத꞉ கார்த்ஸ்ந்யேந சரதி, ஜீவநமாத்ரசேஷ்டாஶேஷ꞉ பர்யடதீத்யர்த₂꞉ . நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ ஶரீரஜீவநமாத்ரே(அ)பி நிர்க₃தா ஸ்ப்ருஹா யஸ்ய ஸ꞉ நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ ஸந்நிர்மம꞉ ஶரீரஜீவநமாத்ராக்ஷிப்தபரிக்₃ரஹே(அ)பி மமேத₃மித்யபி₄நிவேஶவர்ஜித꞉, நிரஹம்கார꞉ வித்₃யாவத்த்வாதி₃நிமித்தாத்மஸம்பா₄வநாரஹித꞉ இத்யேதத் . ஸ ஏவம்பூ₄த꞉ ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞ꞉ ப்₃ரஹ்மவித்ஶாந்திம் ஸர்வஸம்ஸாரது₃꞉கோ₂பரமலக்ஷணாம் நிர்வாணாக்₂யாமதி₄க₃ச்ச₂தி ப்ராப்நோதி ப்₃ரஹ்மபூ₄தோ ப₄வதி இத்யர்த₂꞉
..2.71..

==============================
ஸைஷா ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ ஸ்தூயதே
ஏஷா ப்₃ராஹ்மீ ஸ்தி₂தி꞉ பார்த₂ நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி .
ஸ்தி₂த்வாஸ்யாமந்தகாலே(அ)பி ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம்ருச்ச₂தி ..2.72..

ஏஷா யதோ₂க்தா ப்₃ராஹ்மீ ப்₃ரஹ்மணி ப₄வா இயம் ஸ்தி₂தி꞉ ஸர்வம் கர்ம ஸம்ந்யஸ்ய ப்₃ரஹ்மரூபேணைவ அவஸ்தா₂நமித்யேதத் . ஹே பார்த₂, நைநாம் ஸ்தி₂திம் ப்ராப்ய லப்₃த்₄வா ந விமுஹ்யதி ந மோஹம் ப்ராப்நோதி . ஸ்தி₂த்வாஸ்யாம் ஸ்தி₂தௌ ப்₃ராஹ்ம்யாம் யதோ₂க்தாயாமந்தகாலே(அ)பி அந்த்யே வயஸ்யபி ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் ப்₃ரஹ்மநிர்வ்ருதிம் மோக்ஷம்ருச்ச₂தி க₃ச்ச₂தி . கிமு வக்தவ்யம் ப்₃ரஹ்மசர்யாதே₃வ ஸம்ந்யஸ்ய யாவஜ்ஜீவம் யோ ப்₃ரஹ்மண்யேவ அவதிஷ்ட₂தே ஸ ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம்ருச்ச₂தி இதி ..2.72..

இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்யஸ்ய ஶ்ரீகோ₃விந்த₃ப₄க₃வத்பூஜ்யபாத₃ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே த்₃விதீயோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 3
த்ருதீயோ(அ)த்₄யாய꞉ ஶங்கரபா₄ஷ்யம்
ஶாஸ்த்ரஸ்ய ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்திவிஷயபூ₄தே த்₃வே பு₃த்₃தீ₄ ப₄க₃வதா நிர்தி₃ஷ்டே, ஸாங்க்₂யே பு₃த்₃தி₄ர்யோகே₃ பு₃த்₃தி₄ரிதி ச . தத்ர ப்ரஜஹாதி யதா₃ காமாநித்யாரப்₄ய ஆ அத்₄யாயபரிஸமாப்தே꞉ ஸாங்க்₂யபு₃த்₃த்₄யாஶ்ரிதாநாம் ஸம்ந்யாஸம் கர்தவ்யமுக்த்வா தேஷாம் தந்நிஷ்ட₂தயைவ ச க்ருதார்த₂தா உக்தா ஏஷா ப்₃ராஹ்மீ ஸ்தி₂தி꞉ இதி . அர்ஜுநாய ச கர்மண்யேவாதி₄காரஸ்தே, மா ஸங்கோ₃(அ)ஸ்த்வகர்மணி இதி கர்ம ஏவ கர்தவ்யமுக்தவாந் யோக₃பு₃த்₃தி₄மாஶ்ரித்ய, ந தத ஏவ ஶ்ரேய꞉ப்ராப்திமுக்தவாந் . ததே₃ததா₃லக்ஷ்ய பர்யாகுலீபூ₄தபு₃த்₃தி₄ரர்ஜுந உவாச கத₂ம் ப₄க்தாய ஶ்ரேயோ(அ)ர்தி₂நே யத்ஸாக்ஷாத்ஶ்ரேய꞉ஸாத₄நம் ஸாங்க்₂யபு₃த்₃தி₄நிஷ்டா₂ம் ஶ்ராவயித்வா மாம் கர்மணி த்₃ருஷ்டாநேகாநர்த₂யுக்தே
பாரம்பர்யேணாபி அநைகாந்திகஶ்ரேய꞉ப்ராப்திப₂லே நியுஞ்ஜ்யாதி₃தி யுக்த꞉ பர்யாகுலீபா₄வோ(அ)ர்ஜுநஸ்ய . தத₃நுரூபப்ரஶ்ந꞉ ஜ்யாயஸீ சேதித்யாதி₃꞉ . ப்ரஶ்நாபாகரணவாக்யம் ச ப₄க₃வதா உக்தம் யதோ₂க்தவிபா₄க₃விஷயே ஶாஸ்த்ரே .
கேசித்து அர்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்நார்த₂மந்யதா₂ கல்பயித்வா தத்ப்ரதிகூலம் ப₄க₃வத꞉ ப்ரதிவசநம் வர்ணயந்தி . யதா₂ ச ஆத்மநா ஸம்ப₃ந்த₄க்₃ரந்தே₂ கீ₃தார்தோ₂ நிரூபிதஸ்தத்ப்ரதிகூலம் சேஹ புந꞉ ப்ரஶ்நப்ரதிவசநயோரர்த₂ம் நிரூபயந்தி . கத₂ம் ? தத்ர ஸம்ப₃ந்த₄க்₃ரந்தே₂ தாவத்ஸர்வேஷாமாஶ்ரமிணாம் ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ ஸமுச்சயோ கீ₃தாஶாஸ்த்ரே நிரூபிதோ(அ)ர்த₂ இத்யுக்தம் . புந꞉ விஶேஷிதம் ச யாவஜ்ஜீவஶ்ருதிசோதி₃தாநி கர்மாணி பரித்யஜ்ய கேவலாதே₃வ ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷ꞉ ப்ராப்யத இத்யேததே₃காந்தேநைவ ப்ரதிஷித்₃த₄மிதி .
இஹ த்வாஶ்ரமவிகல்பம் த₃ர்ஶயதா யாவஜ்ஜீவஶ்ருதிசோதி₃தாநாமேவ கர்மணாம் பரித்யாக₃ உக்த꞉ . தத்கத₂மீத்₃ருஶம் விருத்₃த₄மர்த₂மர்ஜுநாய ப்₃ரூயாத்₃ப₄க₃வாந், ஶ்ரோதா வா கத₂ம் விருத்₃த₄மர்த₂மவதா₄ரயேத் . தத்ரைதத்ஸ்யாத்₃க்₃ருஹஸ்தா₂நாமேவ ஶ்ரௌதகர்மபரித்யாகே₃ந கேவலாதே₃வ ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷ꞉ ப்ரதிஷித்₄யதே ந த்வாஶ்ரமாந்தராணாமிதி .
ஏதத₃பி பூர்வோத்தர்விருத்₃த₄மேவ . கத₂ம், ஸர்வாஶ்ரமிணாம் ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ ஸமுச்சயோ கீ₃தாஶாஸ்த்ரே நிஶ்சிதோ(அ)ர்த₂ இதி ப்ரதிஜ்ஞாய இஹ கத₂ம் தத்₃விருத்₃த₄ம் கேவலாதே₃வ ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷம் ப்₃ரூயாதா₃ஶ்ரமாந்தராணாம் .
அத₂ மதம் ஶ்ரௌதகர்மாபேக்ஷயைதத்₃வசநம் கேவலாதே₃வ ஜ்ஞாநாத்ஶ்ரௌதகர்மரஹிதாத்₃க்₃ருஹஸ்தா₂நாம் மோக்ஷ꞉ ப்ரதிஷித்₄யதே இதி . தத்ர க்₃ருஹஸ்தா₂நாம் வித்₃யமாநமபி ஸ்மார்தம் கர்மாவித்₃யமாநவது₃பேக்ஷ்ய ஜ்ஞாநாதே₃வ கேவலாந்ந மோக்ஷ இத்யுச்யத இதி . ஏதத₃பி விருத்₃த₄ம் . கத₂ம் ? க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்யைவ ஸ்மார்தகர்மணா ஸமுச்சிதாத்₃ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷ꞉ ப்ரதிஷித்₄யதே ந து ஆஶ்ரமாந்தராணாமிதி கத₂ம் விவேகிபி₄꞉ ஶக்யமவதா₄ரயிதும் .
கிம் ச, யதி₃ மோக்ஷஸாத₄நத்வேந ஸ்மார்தாநி கர்மாணி ஊர்த்₄வரேதஸாம் ஸமுச்சீயந்தே ததா₂ க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்யாபி இஷ்யதாம் ஸ்மார்தைரேவ ஸமுச்சயோ ந ஶ்ரௌதை꞉ .
அத₂ ஶ்ரௌதை꞉ ஸ்மார்தைஶ்ச க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்யைவ ஸமுச்சயோ மோக்ஷாய ஊர்த்₄வரேதஸாம் து ஸ்மார்தகர்மமாத்ரஸமுச்சிதாஜ்ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷ இதி . தத்ரைவம் ஸதி க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்யாயாஸபா₃ஹுல்யம் ஶ்ரௌதம் ஸ்மார்தம் ச ப₃ஹுது₃꞉க₂ரூபம் கர்ம ஶிரஸி அரோபிதம் ஸ்யாத் .
அத₂ க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்யைவாயாஸபா₃ஹுல்யகாரணாந்மோக்ஷ꞉ ஸ்யாந்நாஶ்ரமாந்தராணாம் ஶ்ரௌதநித்யகர்மரஹிதத்வாதி₃தி . தத₃ப்யஸத் . ஸர்வோபநிஷத்ஸு இதிஹாஸபுராணயோக₃ஶாஸ்த்ரே ச ஜ்ஞாநாங்க₃த்வேந முமுக்ஷோ꞉ ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸவிதா₄நாதா₃ஶ்ரமவிகல்பஸமுச்சயவிதா₄நாச்ச ஶ்ருதிஸ்ம்ருத்யோ꞉ .
ஸித்₃த₄ஸ்தர்ஹி ஸர்வாஶ்ரமிணாம் ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ ஸமுச்சய꞉ ? ந, முமுக்ஷோ꞉ ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸவிதா₄நாத் . வ்யுத்தா₂யாத₂ பி₄க்ஷாசர்யம் சரந்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.5.1], தஸ்மாத்ஸம்ந்யாஸமேஷாம் தபஸாமதிரிக்தமாஹு꞉ [ணாஊ 2.79], ந்யாஸ ஏவாத்யரேசயேத்[ணாஊ 2.78], இதி . ந கர்மணா ந ப்ரஜயா த₄நேந த்யாகே₃நைகே(அ)ம்ருதத்வமாநஶு꞉ [ணாஊ 2.12] இதி ச . ப்₃ரஹ்மசர்யாதே₃வ ப்ரவ்ரஜேத்[ஞாவாஊ 4] இத்யாத்₃யா꞉ ஶ்ருதய꞉ .
த்யஜ த₄ர்மமத₄ர்மம் ச உபே₄ ஸத்யாந்ருதே த்யஜ .
உபே₄ ஸத்யாந்ருதே த்யக்த்வா யேந த்யஜஸி தத்த்யஜ ..

ஸம்ஸாரமேவ நி꞉ஸாரம் த்₃ருஷ்ட்வா ஸாரதி₃த்₃ருக்ஷயா .
ப்ரவ்ரஜந்த்யக்ருதோத்₃வாஹா꞉ பரம் வைராக்₃யமாஶ்ரிதா꞉ .. இதி ப்₃ருஹஸ்பதிரபி கசம் ப்ரதி .
கர்மணா ப₃த்₄யதே ஜந்துர்வித்₃யயா ச விமுச்யதே .
தஸ்மாத்கர்ம ந குர்வந்தி யதய꞉ பாரத₃ர்ஶிந꞉ .. [ம.பா₄. 12.241.7] இதி ஶுகாநுஶாஸநம் .
இஹாபி ஸர்வகர்மாணி மநஸா ஸம்ந்யஸ்ய இத்யாதி₃ . மோக்ஷஸ்ய சாகார்யத்வாந்முமுக்ஷோ꞉ கர்மாநர்த₂க்யம் . நித்யாநி ப்ரத்யவாயபரிஹாரார்த₂மநுஷ்டே₂யாநி இதி சேத், ந . அஸம்ந்யாஸிவிஷயத்வாத்ப்ரத்யவாயப்ராப்தே꞉ . ந ஹி அக்₃நிகார்யாத்₃யகரணாத்ஸம்ந்யாஸிந꞉ ப்ரத்யவாய꞉ கல்பயிதும் ஶக்யோ யதா₂ ப்₃ரஹ்மசாரிணாமஸம்ந்யாஸிநாமபி கர்மிணாம் . ந தவந்நித்யாநாம் கர்மணாமபா₄வாதே₃வ பா₄வரூபஸ்ய ப்ரத்யவாயஸ்ய உத்பத்தி꞉ கல்பயிதும் ஶக்யா கத₂மஸத꞉ ஸஜ்ஜாயதே [Cஹாஊ 6.2.2] இதி அஸத꞉ ஸஜ்ஜந்மாஸம்ப₄வஶ்ருதே꞉ .
யதி₃ விஹிதாகரணாத₃ஸம்பா₄வ்யமபி ப்ரத்யவாயம் ப்₃ரூயாத்₃வேத₃ஸ்ததா₃ அநர்த₂கரோ வேத₃꞉ அப்ரமாணமித்யுக்தம் ஸ்யாத் . விஹிதஸ்ய கரணாகரணயோ꞉ து₃꞉க₂மாத்ரப₂லத்வாத் . ததா₂ ச காரகம் ஶாஸ்த்ரம் ந ஜ்ஞாபகமிதி அநுபபந்நார்த₂ம் கல்பிதம் ஸ்யாத் . ந சைததி₃ஷ்டம் . தஸ்மாந்ந ஸம்ந்யாஸிநாம் கர்மாணி அதோ ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ ஸமுச்சயாநுபபத்தி꞉ . ஜ்யாயஸீ சேத்கர்மணஸ்தே மதா பு₃த்₃தி₄ரிதி . அர்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்நாநுபபத்தேஶ்ச .
யதி₃ ஹி ப₄க₃வதா த்₃விதீயே அத்₄யாயே ஜ்ஞாநம் கர்ம ச ஸமுச்சயேந த்வயாநுஷ்டே₂யமித்யுக்தம் ஸ்யாத்ததோ(அ)ர்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்நோ(அ)நுபபந்நோ ஜ்யாயஸீ சேத்கர்மணஸ்தே மதா பு₃த்₃தி₄ர்ஜநார்த₃ந இதி . அர்ஜுநாய சேத்₃பு₃த்₃தி₄கர்மணீ த்வயாநுஷ்டே₂யே இதி உக்தே யா கர்மணோ ஜ்யாயஸீ பு₃த்₃தி₄꞉ ஸா அப்யுக்தா ஏவேதி தத்கிம் கர்மணி கோ₄ரே மாம் நியோஜயஸி கேஶவ இதி ப்ரஶ்நோ ந கத₂ம்சந உபபத்₃யதே .
ந சார்ஜுநஸ்யைவ ஜ்யாயஸீ பு₃த்₃தி₄ர்நாநுஷ்டே₂யேதி ப₄க₃வதோக்தம் பூர்வமிதி கல்பயிதும் யுக்தம், யேந ஜ்யாயஸீ சேதி₃தி ப்ரஶ்ந꞉ ஸ்யாத் . யதி₃ புநரேகஸ்ய புருஷஸ்ய ஜ்ஞாநகர்மணோர்விரோதா₄த்₃யுக₃பத₃நுஷ்டா₂நம் ந ஸம்ப₄வதீதி பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வம் ப₄க₃வதா பூர்வமுக்தம் ஸ்யாத்ததோ(அ)யம் ப்ரஶ்ந உபபந்ந꞉ ஜ்யாயஸீ சேதி₃த்யாதி₃꞉ .
அவிவேகத꞉ ப்ரஶ்நகல்பநாயாமபி பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வேந ப₄க₃வத꞉ ப்ரதிவசநம் நோபபத்₃யதே . ந சாஜ்ஞாநநிமித்தம் ப₄க₃வத்ப்ரதிவசநம் கல்ப்யம் . அஸ்மாச்ச பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வேந ஜ்ஞாநகர்மநிஷ்ட₂யோர்ப₄க₃வத꞉ ப்ரதிவசநத₃ர்ஶநாத், ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ ஸமுச்சயாநுபபத்தி꞉ . தஸ்மாத்கேவலாதே₃வ ஜ்ஞாநாந்மோக்ஷ இத்யேஷோ(அ)ர்தோ₂ நிஶ்சிதோ கீ₃தாஸு ஸர்வோபநிஷத்ஸு ச . ஜ்ஞாநகர்மணோரேகம் வத₃ நிஶ்சித்ய இதி ச ஏகவிஷயைவ ப்ரார்த₂நாநுபபந்நோப₄யோ꞉ ஸமுச்சயஸம்ப₄வே .
குரு கர்மைவ தஸ்மாத்த்வமிதி ச ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ஸம்ப₄வமர்ஜுநஸ்யாவதா₄ரணேந த₃ர்ஶயிஷ்யதி .
அர்ஜுந உவாச
ஜ்யாயஸீ சேத்கர்மணஸ்தே மதா பு₃த்₃தி₄ர்ஜநார்த₃ந .
தத்கிம் கர்மணி கோ₄ரே மாம் நியோஜயஸி கேஶவ ..3.1..

ஜ்யாயஸீ ஶ்ரேயஸீ சேத்யதி₃ கர்மண꞉ ஸகாஶாத்தே தவ மதா அபி₄ப்ரேதா பு₃த்₃தி₄ர்ஜ்ஞாநம் . ஹே ஜநார்த₃ந ! யதி₃ பு₃த்₃தி₄கர்மணீ ஸமுச்சிதே இஷ்டே ததை₃கம் ஶ்ரேய꞉ஸாத₄நமிதி கர்மணோ ஜ்யாயஸீ பு₃த்₃தி₄ரிதி கர்மணோ(அ)திரிக்தகரணம் பு₃த்₃தே₄ரநுபபந்நமர்ஜுநேந க்ருதம் ஸ்யாத் . ந ஹி ததே₃வ தஸ்மாத்ப₂லதோ(அ)திரிக்தம் ஸ்யாத் . ததா₂ ச, கர்மண꞉ ஶ்ரேயஸ்கரீ ப₄க₃வதோக்தா பு₃த்₃தி₄꞉ . அஶ்ரேயஸ்கரம் ச கர்ம குர்விதி மாம் ப்ரதிபாத₃யதி, தத்கிம் நு காரணமிதி ப₄க₃வத உபாலம்ப₄மிவ குர்வந் தத்கிம் கஸ்மாத்கர்மணி கோ₄ரே க்ரூரே ஹிம்ஸாலக்ஷணே மாம் நியோஜயஸி கேஶவ இதி ச யதா₃ஹ, தச்ச நோபபத்₃யதே . அத₂ ஸ்மார்தேநைவ கர்மணா ஸமுச்சய꞉ ஸர்வேஷாம் ப₄க₃வதோக்தோ(அ)ர்ஜுநேந
சாவதா₄ரித சேத், தத்கிம் கர்மணி கோ₄ரே மாம் நியோஜயஸி இத்யாதி₃ கத₂ம் யுக்தம் வசநம் ..3.1..

==============================
கிம் ச
வ்யாமிஶ்ரேணேவ வாக்யேந பு₃த்₃தி₄ம் மோஹயஸீவ மே .
ததே₃கம் வத₃ நிஶ்சித்ய யேந ஶ்ரேயோ(அ)ஹமாப்நுயாம் ..3.2..

வ்யாமிஶ்ரேணேவ, யத்₃யபி விவக்தாபி₄தா₄யீ ப₄க₃வாந், ததா₂பி மம மந்த₃பு₃த்₃தே₄ர்வ்யாமிஶ்ரமிவ ப₄க₃வத்₃வாக்யம் ப்ரதிபா₄தி . தேந மம பு₃த்₃தி₄ம் மோஹயஸீவ, மம பு₃த்₃தி₄வ்யாமோஹாபநயாய ஹி ப்ரவ்ருத்தஸ்த்வம் து கத₂ம் மோஹயஸி ? அத꞉ ப்₃ரவீமி . பு₃த்₃தி₄ம் மோஹயஸி இவ மே மம இதி . த்வம் து பி₄ந்நகர்த்ருகயோ꞉ ஜ்ஞாநகர்மணோரேகபுருஷாநுஷ்டா₂நாஸம்ப₄வம் யதி₃ மந்யஸே, தத்ரைவம் ஸதி தத்தயோரேகம் பு₃த்₃தி₄ம் கர்ம வா இத₃மேவார்ஜுநஸ்ய யோக்₃யம் பு₃த்₃தி₄ஶக்த்யவஸ்தா₂நுரூபமிதி நிஶ்சித்ய வத₃ ப்₃ரூஹி, யேந ஜ்ஞாநேந கர்மணா வா அந்யதரேண ஶ்ரேயோ(அ)ஹமாப்நுயாம் ப்ராப்நுயாம் .
யதி₃ ஹி கர்மநிஷ்டா₂யாம் கு₃ணபூ₄தமபி ஜ்ஞாநம் ப₄க₃வதோக்தம் ஸ்யாத் . தத்கத₂ம் தயோரேகம் வத₃ இத்யேகவிஷயைவார்ஜுநஸ்ய ஶுஶ்ரூஷா ஸ்யாத் . ந ஹி ப₄க₃வதா பூர்வமுக்தமந்யதரதே₃வ ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉ வக்ஷ்யாமி, நைவ த்₃வயமிதி, யேந உப₄யப்ராப்த்யஸம்ப₄வமாத்மநோ மந்யமாந ஏகமேவ ப்ரார்த₂யேத் ..3.2..

==============================
ப்ரஶ்நாநுரூபமேவ ப்ரதிவசநம்
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
லோகே(அ)ஸ்மிந் த்₃விவிதா₄ நிஷ்டா₂ புரா ப்ரோக்தா மயாநக₄ .
ஜ்ஞாநயோகே₃ந ஸாம்க்₂யாநாம் கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாம் ..3.3..

லோகே(அ)ஸ்மிந் ஶாஸ்த்ரார்தா₂நுஷ்டா₂நாதி₄க்ருதாநாம் த்ரைவர்ணிகாநாம் த்₃விவிதா₄ த்₃விப்ரகாரா நிஷ்டா₂ ஸ்தி₂தி꞉ அநுஷ்டே₂யதாத்பர்யம் புரா பூர்வம் ஸர்கா₃தௌ₃ ப்ரஜா꞉ ஸ்ருஷ்ட்வா தாஸாமப்₄யுத₃யநி꞉ஶ்ரேயஸப்ராப்திஸாத₄நம் வேதா₃ர்த₂ஸம்ப்ரதா₃யமாவிஷ்குர்வதா ப்ரோக்தா மயா ஸர்வஜ்ஞேந ஈஶ்வரேண ஹே அநகா₄பாப . தத்ர கா ஸா த்₃விவிதா₄ நிஷ்டா₂ இத்யாஹ தத்ர ஜ்ஞாநயோகே₃ந ஜ்ஞாநமேவ யோக₃ஸ்தேந ஸாம்க்₂யாநாமாத்மாநாத்மவிஷயவிவேகவிஜ்ஞாநவதாம் ப்₃ரஹ்மசர்யாஶ்ரமாதே₃வ க்ருதஸம்ந்யாஸாநாம் வேதா₃ந்தவிஜ்ஞாநஸுநிஶ்சிதார்தா₂நாம் பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாநாம் ப்₃ரஹ்மண்யேவாவஸ்தி₂தாநாம் நிஷ்டா₂
ப்ரோக்தா . கர்மயோகே₃ந கர்ம ஏவ யோக₃꞉ கர்மயோக₃ஸ்தேந கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாம் கர்மிணாம் நிஷ்டா₂ ப்ரோக்தா இத்யர்த₂꞉ .
யதி₃ சைகேந புருஷேண ஏகஸ்மை புருஷார்தா₂ய ஜ்ஞாநம் கர்ம ச ஸமுச்சித்யாநுஷ்டே₂யம் ப₄க₃வதா இஷ்டமுக்தம் வக்ஷ்யமாணம் வா கீ₃தாஸு வேதே₃ஷு சோக்தம், கத₂மிஹார்ஜுநாய உபஸந்நாய ப்ரியாய விஶிஷ்டாபி₄ந்நபுருஷகர்த்ருகே ஏவ ஜ்ஞாநகர்மநிஷ்டே₂ ப்₃ரூயாத்? யதி₃ புநரர்ஜுநோ ஜ்ஞாநம் கர்ம ச த்₃வயம் ஶ்ருத்வா ஸ்வயமேவாநுஷ்டா₂ஸ்யதி அந்யேஷாம் து பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யதாம் வக்ஷ்யாமி இதி மதம் ப₄க₃வத꞉ கல்ப்யேத, ததா₃ ராக₃த்₃வேஷவாநப்ரமாணபூ₄தோ ப₄க₃வாந் கல்பித꞉ ஸ்யாத் . தச்சாயுக்தம் . தஸ்மாத்கயாபி யுக்த்யா ந ஸமுச்சயோ ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉
..

யத₃ர்ஜுநேநோக்தம் கர்மணோ ஜ்யாயஸ்த்வம் பு₃த்₃தே₄ஸ்தச்ச ஸ்தி₂தமநிராகரணாத் . தஸ்யாஶ்ச ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யா꞉ ஸம்ந்யாஸிநாமேவாநுஷ்டே₂யத்வம் , பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வவசநாத் . ப₄க₃வத ஏவமேவாநுமதமிதி க₃ம்யதே ..3.3..

==============================
மாம் ச ப₃ந்த₄காரணே கர்மண்யேவ நியோஜயஸி இதி விஷண்ணமநஸமர்ஜுநம் கர்ம நாரபே₄ இத்யேவம் மந்வாநமாலக்ஷ்ய ஆஹ ப₄க₃வாந் ந கர்மணாமநாரம்பா₄தி₃தி . அத₂வா ஜ்ஞாநகர்மநிஷ்ட₂யோ꞉ பரஸ்பரவிரோதா₄தே₃கேந புருஷேண யுக₃பத₃நுஷ்டா₂துமஶக்யத்வே ஸதி இதரேதராநபேக்ஷயோரேவ புருஷார்த₂ஹேதுத்வே ப்ராப்தே கர்மநிஷ்டா₂யா ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ப்ராப்திஹேதுத்வேந புருஷார்த₂ஹேதுத்வம், ந ஸ்வாதந்த்ர்யேண . ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ து கர்மநிஷ்டோ₂பாயலப்₃தா₄த்மிகா ஸதீ ஸ்வாதந்த்ர்யேண புருஷார்த₂ஹேது꞉ அந்யாநபேக்ஷா, இத்யேதமர்த₂ம் ப்ரத₃ர்ஶயிஷ்யநாஹ ப₄க₃வாந்
ந கர்மணாமநாரம்பா₄ந்நைஷ்கர்ம்யம் புருஷோ(அ)ஶ்நுதே .
ந ச ஸம்ந்யஸநாதே₃வ ஸித்₃தி₄ம் ஸமதி₄க₃ச்ச₂தி ..3.4 ..

ந கர்மணா க்ரியாணாம் யஜ்ஞாதீ₃நாமிஹ ஜந்மநி ஜந்மாந்தரே வா அநுஷ்டி₂தாநாமுபாத்தது₃ரிதக்ஷயஹேதுத்வேந ஸத்த்வஶுத்₃தி₄காரணாநாம் தத்காரணத்வேந ச ஜ்ஞாநோத்பத்தித்₃வாரேண ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ஹேதூநாம்,
ஜ்ஞாநமுத்பத்₃யதே பும்ஸாம் க்ஷயாத்பாபஸ்ய கர்மண꞉ .
யதா₂த₃ர்ஶதலப்ரக்₂யே பஶ்யத்யாத்மாநமாத்மநி .. [ம.பா₄. 12 208.8] இத்யாதி₃ ஸ்மரணாத் .
அநாரம்பா₄த₃நநுஷ்டா₂நாத்நைஷ்கர்ம்யம் நிஷ்கர்மபா₄வம் கர்மஶூந்யதாம் ஜ்ஞாநயோகே₃ந நிஷ்டா₂ம் நிஷ்க்ரியாத்மஸ்வரூபேணைவாவஸ்தா₂நமிதி யாவத் . புருஷோ நாஶ்நுதே ந ப்ராப்நோதீத்யர்த₂꞉ .
கர்மணாமநாரம்பா₄ந்நைஷ்கர்ம்யம் நாஶ்நுத இதி வசநாத்தத்₃விபர்யயாத்தேஷாமாரம்பா₄ந்நைஷ்கர்ம்யமஶ்நுத இதி க₃ம்யதே . கஸ்மாத்புந꞉ காரணாத்கர்மணாமநாரம்பா₄ந்நைஷ்கர்ம்யம் நாஶ்நுதே இதி ? உச்யதே, கர்மாரம்ப₄ஸ்யைவ நைஷ்கர்ம்யோபாயத்வாத் . ந ஹ்யுபாயமந்தரேண உபேயப்ராப்திரஸ்தி . கர்மயோகோ₃பாயத்வம் ச நைஷ்கர்ம்யலக்ஷணஸ்ய ஜ்ஞாநயோக₃ஸ்ய, ஶ்ருதௌ இஹ ச ப்ரதிபாத₃நாத் . ஶ்ருதௌ தாவத்ப்ரக்ருதஸ்யாத்மலோகஸ்ய வேத்₃யஸ்ய வேத₃நோபாயத்வேந தமேதம் வேதா₃நுவசநேந ப்₃ராஹ்மணா விவிதி₃ஷந்தி யஜ்ஞேந [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.22] இத்யாதி₃நா கர்மயோக₃ஸ்ய ஜ்ஞாநயோகோ₃பாயத்வம் ப்ரதிபாதி₃தம் . இஹாபி ச ஸம்ந்யாஸஸ்து மஹாபா₃ஹோ து₃꞉க₂மாப்துமயோக₃த꞉ [க்ரஈதா 5.6], யோகி₃ந꞉ கர்ம
குர்வந்தி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வாத்மஶுத்₃த₄யே [க்ரஈதா 5.11], யஜ்ஞோ தா₃நம் தபஶ்சைவ பாவநாநி மநீஷிணாம் [க்ரஈதா 18.5] இத்யாதி₃ ப்ரதிபாத₃யிஷ்யதி .
நநு சாப₄யம் ஸர்வபூ₄தேப்₄யோ த₃த்த்வா நைஷ்கர்ம்யமாசரேதித்யாதௌ₃ கர்தவ்யகர்மஸம்ந்யாஸாத₃பி நைஷ்கர்ம்யப்ராப்திம் த₃ர்ஶயதி . லோகே ச கர்மணாமநாரம்பா₄ந்நைஷ்கர்ம்யமிதி ப்ரஸித்₃த₄தரம் . அதஶ்ச நைஷ்கர்ம்யார்தி₂ந꞉ கிம் கர்மாரம்பே₄ண ? இதி ப்ராப்தம் . அத ஆஹ ந ச ஸம்ந்யஸநாதே₃வேதி . நாபி ஸம்ந்யஸநாதே₃வ கேவலாத்கர்மபரித்யாக₃மாத்ராதே₃வ ஜ்ஞாநரஹிதாத்ஸித்₃தி₄ம் நைஷ்கர்ம்யலக்ஷணாம் ஜ்ஞாநயோகே₃ந நிஷ்டா₂ம் ஸமதி₄க₃ச்ச₂தி ந ப்ராப்நோதி ..3.4..

==============================
கஸ்மாத்புந꞉ காரணாத்கர்மஸம்ந்யாஸமாத்ராதே₃வ கேவலாத்ஜ்ஞாநரஹிதாத்ஸித்₃தி₄ம் நைஷ்கர்ம்யலக்ஷணாம் புருஷோ நாதி₄க₃ச்ச₂தி இதி ஹேத்வாகாங்க்ஷாயாமாஹ
ந ஹி கஶ்சித்க்ஷணமபி ஜாது திஷ்ட₂த்யகர்மக்ருத் .
கார்யதே ஹ்யவஶ꞉ கர்ம ஸர்வ꞉ ப்ரக்ருதிஜைர்கு₃ணை꞉ ..3.5..

ந ஹி யஸ்மாத்க்ஷணமபி காலம் ஜாது கதா₃சித்கஶ்சித்திஷ்ட₂த்யகர்மக்ருத்ஸந் . கஸ்மாத்? கார்யதே ப்ரவர்த்யதே ஹி யஸ்மாத₃வஶ ஏவாஸ்வதந்த்ர ஏவ கர்ம ஸர்வ꞉ ப்ராணீ ப்ரக்ருதிஜை꞉ ப்ரக்ருதிதோ ஜாதை꞉ ஸத்த்வரஜஸ்தமோபி₄꞉ கு₃ணை꞉ . அஜ்ஞ இதி வாக்யஶேஷ꞉, யதோ வக்ஷ்யதி கு₃ணைர்யோ ந விசால்யதே இதி . ஸாம்க்₂யாநாம் ப்ருத₂க்கரணாதஜ்ஞாநாமேவ ஹி கர்மயோக₃꞉, ந ஜ்ஞாநிநாம் . ஜ்ஞாநிநாம் து கு₃ணைரசால்யமாநாநாம் ஸ்வதஶ்சலநாபா₄வாத்கர்மயோகோ₃ நோபபத்₃யதே . ததா₂ ச வ்யாக்₂யாதம் வேதா₃விநாஶிநம் [க்ரஈதா 2.21] இத்யத்ர ..3.5..

==============================
யத்த்வநாத்மஜ்ஞ꞉ சோதி₃தம் கர்ம நாரப₄தே இதி தத₃ஸதே₃வேத்யாஹ
கர்மேந்த்₃ரியாணி ஸம்யம்ய ய ஆஸ்தே மநஸா ஸ்மரந் .
இந்த்₃ரியார்தா₂ந் விமூடா₄த்மா மித்₂யாசார꞉ ஸ உச்யதே ..3.6..

கர்மேந்த்₃ரியாணி ஹஸ்தாதீ₃நி ஸம்யம்ய ஸம்ஹ்ருத்ய ய ஆஸ்தே திஷ்ட₂தி மநஸா ஸ்மரந் சிந்தயநிந்த்₃ரியார்தா₂ந் விஷயாந் விமூடா₄த்மா விமூடா₄ந்த꞉ரணோ மித்₂யாசாரோ ம்ருஷாசார꞉ பாபாசார꞉ ஸ உச்யதே ..3.6..

==============================
யஸ்த்விந்த்₃ரியாணி மநஸா நியம்யாரப₄தே(அ)ர்ஜுந .
கர்மேந்த்₃ரியை꞉ கர்மயோக₃மஸக்த꞉ ஸ விஶிஷ்யதே ..3.7..

யஸ்து புந꞉ கர்மண்யதி₄க்ருதோ(அ)ஜ்ஞ꞉ பு₃த்₃தீ₄ந்த்₃ரியாணி மநஸா நியம்ய ஆரப₄தே அர்ஜுந கர்மேந்த்₃ரியை꞉ வாக்பாண்யாதி₃பி₄꞉ . கிமாரப₄தே இத்யாஹகர்மயோக₃மஸக்த꞉ ஸந் ப₂லாபி₄ஸந்தி₄வர்ஜித꞉ ஸ விஶிஷ்யதே இதரஸ்மாத்மித்₂யாசாராத் ..3.7..

==============================
யத꞉ ஏவமத꞉
நியதம் குரு கர்ம த்வம் கர்ம ஜ்யாயோ ஹ்யகர்மண꞉ .
ஶரீரயாத்ராபி ச தே ந ப்ரஸித்₄யேத₃கர்மண꞉ ..3.8..

நியதம் நித்யம் ஶாஸ்த்ரோபதி₃ஷ்டம் . யோ யஸ்மிந் கர்மண்யதி₄க்ருத꞉ ப₂லாய சாஶ்ருதம் தந்நியதம் கர்ம, தத்குரு த்வம் ஹே அர்ஜுந ! யத꞉ கர்ம ஜ்யாயோ(அ)தி₄கதரம் ப₂லத꞉ . ஹி யஸ்மாத₃கர்மணோ(அ)கரணாதநாரம்பா₄த் . கத₂ம் ? ஶரீரயாத்ரா ஶரீரஸ்தி₂திரபி ச தே தவ ந ப்ரஸித்₄யேத்ப்ரஸித்₃தி₄ம் ந க₃ச்சே₂தகர்மணோ(அ)கரணாத் . அதோ த்₃ருஷ்ட꞉ கர்மாகர்மணோர்விஶேஷோ லோகே ..3.8..

==============================
யச்ச மந்யஸே ப₃ந்தா₄ர்த₂த்வாத்கர்ம ந கர்தவ்யமிதி தத₃ப்யஸத் . கத₂ம் ?
யஜ்ஞார்தா₂த்கர்மணோ(அ)ந்யத்ர லோகோ(அ)யம் கர்மப₃ந்த₄ந꞉ .
தத₃ர்த₂ம் கர்ம கௌந்தேய முக்தஸங்க₃꞉ ஸமாசர ..3.9..

யஜ்ஞோ வை விஷ்ணு꞉ [டைத்த்ஷ்1.7.4] இதி ஶ்ருதேர்யஜ்ஞ ஈஶ்வர꞉ . தத₃ர்த₂ம் யத்க்ரியதே தத்யஜ்ஞார்த₂ம் கர்ம . தஸ்மாத்கர்மணோ(அ)ந்யத்ராந்யேந கர்மணா லோகோ(அ)யமதி₄க்ருத꞉ கர்மக்ருத்கர்மப₃ந்த₄ந꞉ [டைத்த்.Bஹா. 3.1.6] கர்ம ப₃ந்த₄நம் யஸ்ய ஸோ(அ)யம் கர்மப₃ந்த₄நோ லோக꞉, ந து யஜ்ஞார்தா₂த் . அதஸ்தத₃ர்த₂ம் யஜ்ஞார்த₂ம் கர்ம கௌந்தேய, முக்தஸங்க₃꞉ கர்மப₂லஸங்க₃வர்ஜித꞉ ஸந் ஸமாசார நிர்வர்தய ..3.9..

==============================
இதஶ்சாதி₄க்ருதேந கர்ம கர்தவ்யம்
ஸஹயஜ்ஞா꞉ ப்ரஜா꞉ ஸ்ருஷ்ட்வா புரோவாச ப்ரஜாபதி꞉ .
அநேந ப்ரஸவிஷ்யத்₄வமேஷ வோ(அ)ஸ்த்விஷ்டகாமது₄க் ..3.10..

ஸஹயஜ்ஞா꞉ யஜ்ஞஸஹிதா꞉ ப்ரஜாஸ்த்ரயோ வர்ணாஸ்தா꞉ ஸ்ருஷ்ட்வோத்பாத்₃ய புரா பூர்வம் ஸர்கா₃தா₃வுவாச உக்தவாந் ப்ரஜாபதி꞉ ப்ரஜாநாம் ஸ்ராஷ்டா . அநேந யஜ்ஞேந ப்ரஸவிஷ்யத்₄வம் ப்ரஸவோ வ்ருத்₃தி₄ருத்பத்திஸ்தாம் குருத்₄வம் . ஏஷ யஜ்ஞோ வோ யுஷ்மாகமஸ்து ப₄வது இஷ்டகாமது₄க் . இஷ்டாநபி₄ப்ரேதாந் காமாந் ப₂லவிஶேஷாந் தோ₃க்₃தீ₄தி இஷ்டகாமது₄க் ..3.10..

==============================
கத₂ம் ?
தே₃வாந் பா₄வயதாநேந தே தே₃வா பா₄வயந்து வ꞉ .
பரஸ்பரம் பா₄வயந்த꞉ ஶ்ரேய꞉ பரமவாப்ஸ்யத₂ ..3.11..

தே₃வாநிந்த்₃ராதீ₃ந் பா₄வயத வர்த₄யதாநேந யஜ்ஞேந . தே தே₃வா பா₄வயந்து ஆப்யாயயந்து வ்ருஷ்ட்யாதி₃நா வோ யுஷ்மாந் . ஏவம் பரஸ்பரமந்யோந்யம் பா₄வயந்த꞉ ஶ்ரேய꞉ பரம் மோக்ஷலக்ஷணம் விஜ்ஞாநப்ராப்திக்ரமேணாவாப்ஸ்யத₂ . ஸ்வர்க₃ம் வா பரம் ஶ்ரேயோ(அ)வாப்ஸ்யத₂ ..3.11..

==============================
கிம் ச
இஷ்டாந் போ₄கா₃ந் ஹி வோ தே₃வா தா₃ஸ்யந்தே யஜ்ஞபா₄விதா꞉ .
தைர்த₃த்தாநப்ரதா₃யைப்₄யோ யோ பு₄ங்க்தே ஸ்தேந ஏவ ஸ꞉ ..3.12..

இஷ்டாநபி₄ப்ரேதாந் போ₄கா₃ந் ஹி வோ யுஷ்மப்₄யம் தே₃வா தா₃ஸ்யந்தே விதரிஷ்யந்தி . ஸ்த்ரீபஶுபுத்ராதீ₃ந் யஜ்ஞபா₄விதா யஜ்ஞைர்வர்தி₄தாஸ்தோஷிதா இத்யர்த₂꞉ . தைர்தே₃வைர்த₃த்தாந் போ₄கா₃நப்ரதா₃யாத₃த்த்வா, ஆந்ருண்யமக்ருத்வேத்யர்த₂꞉ . ஏப்₄யோ தே₃வேப்₄ய꞉ . யோ பு₄ங்க்தே ஸ்வதே₃ஹேந்த்₃ரியாண்யேவ தர்பயதி ஸ்தேந ஏவ தஸ்கர ஏவ ஸ தே₃வாதி₃ஸ்வாபஹாரீ ..3.12..

==============================
யே புந꞉
யஜ்ஞஶிஷ்டாஶிந꞉ ஸந்தோ முச்யந்தே ஸர்வகில்பி₃ஷை꞉ .
பு₄ஞ்ஜதே தே த்வக₄ம் பாபா யே பசந்த்யாத்மகாரணாத் ..3.13..

தே₃வயஜ்ஞாதீ₃ந்நிர்வர்த்ய தச்சி₂ஷ்டமஶநமம்ருதாக்₂யமஶிதும் ஶீலம் யேஷாம் தே யஜ்ஞஶிஷ்டாஶிந꞉ ஸந்தோ முச்யந்தே ஸர்வகில்பி₃ஷை꞉ ஸர்வபாபைஶ்சுல்ல்யாதி₃பஞ்சஸூநாக்ருதை꞉ ப்ரமாத₃க்ருதஹிம்ஸாதி₃ஜநிதைஶ்சாந்யை꞉ . யே த்வாத்மம்ப₄ரயோ பு₄ஞ்ஜதே தே த்வக₄ம் பாபம் ஸ்வயமபி பாபா யே பசந்தி பாகம் நிர்வர்தயந்தி ஆத்மகாரணாதாத்மஹேதோ꞉ ..3.13..

==============================
இதஶ்சாதி₄க்ருதேந கர்ம கர்தவ்யம் . ஜக₃ச்சக்ரப்ரவ்ருத்திஹேதுர்ஹி கர்ம . கத₂ம் ? இத்யுச்யதே
அந்நாத்₃ப₄வந்தி பூ₄தாநி பர்ஜந்யாத₃ந்நஸம்ப₄வ꞉ .
யஜ்ஞாத்₃ப₄வதி பர்ஜந்யோ யஜ்ஞ꞉ கர்மஸமுத்₃ப₄வ꞉ ..3.14..

அந்நாத்₃பு₄க்தால்லோஹிதரேத꞉பரிணதாத்ப்ரத்யக்ஷம் ப₄வந்தி ஜாயந்தே பூ₄தாநி . பர்ஜந்யாத்₃வ்ருஷ்டேரந்நஸ்ய ஸம்ப₄வோ(அ)ந்நஸம்ப₄வ꞉ . யஜ்ஞாத்₃ப₄வதி பர்ஜந்ய꞉ .
அக்₃நௌ ப்ராஸ்தாஹுதி꞉ ஸம்யகா₃தி₃த்யமுபதிஷ்ட₂தே .
ஆதி₃த்யாஜ்ஜாயதே வ்ருஷ்டிர்வ்ருஷ்டேரந்நம் தத꞉ ப்ரஜா꞉ .. [ம்நு 3.76] இதி ஸ்ம்ருதே꞉ .
யஜ்ஞோ(அ)பூர்வம் . ஸ ச யஜ்ஞ꞉ கர்மஸமுத்₃ப₄வ꞉ . ருத்விக்₃யஜமாநயோஶ்ச வ்யாபார꞉ கர்ம, தத்₃ஸமுத்₃ப₄வோ யஸ்ய யஜ்ஞஸ்யாபூர்வஸ்ய ஸ யஜ்ஞ꞉ கர்மஸமுத்₃ப₄வ꞉ ..3.14..

==============================
தச்சைவம்வித₄ம் கர்ம குதோ ஜாதமித்யாஹ
கர்ம ப்₃ரஹ்மோத்₃ப₄வம் வித்₃தி₄ ப்₃ரஹ்மாக்ஷரஸமுத்₃ப₄வம் .
தஸ்மாத்ஸர்வக₃தம் ப்₃ரஹ்ம நித்யம் யஜ்ஞே ப்ரதிஷ்டி₂தம் ..3.15..

கர்ம ப்₃ரஹ்மோத்₃ப₄வம் . ப்₃ரஹ்ம வேத₃꞉ . ஸ உத்₃ப₄வ꞉ காரணம் ப்ரகாஶகோ யஸ்ய தத்கர்ம ப்₃ரஹ்மோத்₃ப₄வம் வித்₃தி₄ விஜாநீஹி . ப்₃ரஹ்ம புந꞉ வேதா₃க்₂யமக்ஷரஸமுத்₃ப₄வமக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம பரமாத்மா ஸமுத்₃ப₄வோ யஸ்ய ததக்ஷரஸமுத்₃ப₄வம் . ப்₃ரஹ்ம வேத₃ இத்யர்த₂꞉ . யஸ்மாத்ஸாக்ஷாத்பரமாத்மாக்₂யாத₃க்ஷராத்புருஷநி꞉ஶ்வாஸவத்ஸமுத்₃பூ₄தம் ப்₃ரஹ்ம தஸ்மாத்ஸர்வார்த₂ப்ரகாஶகத்வாத்ஸர்வக₃தம் . ஸர்வக₃தமபி ஸத்நித்யம் ஸதா₃ யஜ்ஞவிதி₄ப்ரதா₄நத்வாத்யஜ்ஞே ப்ரதிஷ்டி₂தம் ..3.15..

==============================
ஏவம் ப்ரவர்திதம் சக்ரம் நாநுவர்தயதீஹ ய꞉ .
அகா₄யுரிந்த்₃ரியாராமோ மோக₄ம் பார்த₂ ஸ ஜீவதி ..3.16..

ஏவமித்த₂மீஶ்வரேண வேத₃யஜ்ஞபூர்வகம் ஜக₃ச்சக்ரம் ப்ரவர்திதம் நாநுவர்தயதீஹ லோகே ய꞉ கர்மண்யதி₄க்ருத꞉ ஸந்நகா₄யுரக₄ம் பாபமாயுர்ஜீவநம் யஸ்ய ஸோ(அ)கா₄யு꞉ பாபஜீவந இதி யாவத் . இந்த்₃ரியாராம꞉ இந்த்₃ரியைராராம꞉ ஆரமணமாக்ரீடா₃ விஷயேஷு யஸ்ய ஸ இந்த்₃ரியாராமோ மோக₄ம் வ்ருதா₂ ஹே பார்த₂, ஸ ஜீவதி . தஸ்மாத₃ஜ்ஞேநாதி₄க்ருதேந கர்தவ்யமேவ கர்மேதி ப்ரகரணார்த₂꞉ . ப்ராகா₃த்மஜ்ஞாநநிஷ்டா₂யோக்₃யதாப்ராப்தேஸ்தாத₃ர்த்₂யேந கர்மயோகா₃நுஷ்டா₂நமதி₄க்ருதேநாநாத்மஜ்ஞேந கர்தவ்யமேவேத்யேதந்ந கர்மணாமநாரம்பா₄த்₃[கீ₃தா 3.4] இத்யத ஆரப்₄ய ஶரீரயாத்ராபி ச தே ந ப்ரஸித்₄யேத₃கர்மண [கீ₃தா 3.8] இத்யேவமந்தேந ப்ரதிபாத்₃ய, யஜ்ஞார்தா₂த்கர்மணோ(அ)ந்யத்ர [கீ₃தா 3.9] இத்யாதி₃நா மோக₄ம்
பார்த₂ ஸ ஜீவதி இத்யேவமந்தேநாபி க்₃ரந்தே₂ந ப்ராஸங்கி₃கமதி₄க்ருதஸ்யாநாத்மவித₃꞉ கர்மாநுஷ்டா₂நே ப₃ஹு காரணமுக்தம் . தத₃கரணே ச தோ₃ஷஸம்கீர்தநம் க்ருதம் ..3.16..

==============================
ஏவம் ஸ்தி₂தே கிமேவம் ப்ரவர்திதம் சக்த்ரம் ஸர்வேணாநுவர்தநீயம் ? ஆஹோ ஸ்வித்பூர்வோக்தகர்மயோகா₃நுஷ்டா₂நோபாயப்ராப்யாமநாத்மவிதா₃ ஜ்ஞாநயோகே₃நைவ நிஷ்டா₂மாத்மவித்₃பி₄꞉ ஸாம்க்₂யைரநுஷ்டே₂யாமப்ராப்தேநைவ ? இத்யேவமர்த₂மர்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்நமாஶங்கய ஸ்வயமேவ வா ஶாஸ்த்ரார்த₂ஸ்ய விவேகப்ரதிபத்த்யர்த₂மேதம் வை தமாத்மாநம் விதி₃த்வா நிவ்ருத்தமித்₂யாஜ்ஞாநா꞉ ஸந்தோ ப்₃ராஹ்மணா மித்₂யாஜ்ஞாநவத்₃ப்₄யோ(அ)வஶ்யம் கர்தவ்யேப்₄ய꞉ புத்ரைஷணாதி₃ப்₄யோ வ்யுத்தா₂யாத₂ பி₄க்ஷாசர்யம் ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயுக்தம் சரந்தி . ந தேஷாமாத்மஜ்ஞாநநிஷ்டா₂வ்யதிரேகேணாந்யத்கார்யமஸ்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.5.1] இத்யேவம் ஶ்ருத்யர்த₂மிஹ கீ₃தாஶாஸ்த்ரே
ப்ரதிபிபாத₃யிஷிதமாவிஷ்குர்வந்நாஹ ப₄க₃வாந்
யஸ்த்வாத்மரதிரேவ ஸ்யாதா₃த்மத்ருப்தஶ்ச மாநவ꞉ .
ஆத்மந்யேவ ச ஸம்துஷ்டஸ்தஸ்ய கார்யம் ந வித்₃யதே ..3.17..

யஸ்து ஸாம்க்₂ய ஆத்மஜ்ஞாநநிஷ்ட₂ ஆத்மரதி꞉ ஆத்மந்யேவ ரதிர்ந விஷயேஷு யஸ்ய ஸ ஆத்மரதிரேவ ஸ்யாத்₃ப₄வேதா₃த்மத்ருப்தஶ்சாத்மநைவ த்ருப்தோ நாந்நரஸாதி₃நா ஸ மாநவோ மநுஷ்ய꞉ ஸம்ந்யாஸீ ஆத்மந்யேவ ச ஸந்துஷ்ட꞉ . ஸந்தோஷோ ஹி பா₃ஹ்யார்த₂லாபே₄ ஸர்வஸ்ய ப₄வதி, தமநபேக்ஷ்ய ஆத்மந்யேவ ச ஸந்துஷ்ட꞉ ஸர்வதோ வீதத்ருஷ்ண இத்யேதத் . ய ஈத்₃ருஶ꞉ ஆத்மவித்தஸ்ய கார்யம் கரணீயம் ந வித்₃யதே நாஸ்தீத்யர்த₂꞉ ..3.17..

==============================
கிம் ச
நைவ தஸ்ய க்ருதேநார்தோ₂ நாக்ருதேநேஹ கஶ்சந .
ந சாஸ்ய ஸர்வபூ₄தேஷு கஶ்சித₃ர்த₂வ்யபாஶ்ரய꞉ ..3.18..

நைவ தஸ்ய பரமாத்மரதே꞉ க்ருதேந கர்மணார்த₂꞉ ப்ரயோஜநமஸ்தி . அஸ்து தர்ஹ்யக்ருதேநாகரணேந ப்ரத்யவாயாக்₂யோ(அ)நர்த₂꞉ . நாக்ருதேநேஹ லோகே கஶ்சந கஶ்சித₃பி ப்ரத்யவாயப்ராப்திரூப꞉ ஆத்மஹாநிலக்ஷணோ வா நைவாஸ்தி . ந சாஸ்ய ஸர்வபூ₄தேஷு ப்₃ரஹ்மாதி₃ஸ்தா₂வராந்தேஷு பூ₄தேஷு கஶ்சித₃ர்த₂வ்யபாஶ்ரய꞉ ப்ரயோஜநநிமித்தக்ரியாஸாத்₄யோ வ்யபாஶ்ரய꞉ . வ்யபாஶ்ரயணமாலம்ப₃நம் கம்சித்பூ₄தவிஶேஷமாஶ்ரித்ய ந ஸாத்₄ய꞉ கஶ்சித₃ர்தோ₂(அ)ஸ்தி, யேந தத₃ர்தா₂ க்ரியா அநுஷ்டே₂யா ஸ்யாத் . ந த்வமேதஸ்மிந் ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கஸ்தா₂நீயே ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநே வர்தஸே ..3.18..

==============================
யத꞉ ஏவம்
தஸ்மாத₃ஸக்த꞉ ஸததம் கார்யம் கர்ம ஸமாசர .
அஸக்தோ ஹ்யாசரந் கர்ம பரமாப்நோதி பூருஷ꞉ ..3.19..

தஸ்மாதஸக்த꞉ ஸங்க₃வர்ஜித꞉ ஸததம் ஸர்வதா₃ கார்யம் கர்தவ்யம் நித்யம் கர்ம ஸமாசர நிர்வர்தய . அஸக்தோ ஹி யஸ்மாத்ஸமாசரநீஶ்வரார்த₂ம் கர்ம குர்வந் பரம் மோக்ஷமாப்நோதி பூருஷ꞉ ஸத்த்வஶுத்₃தி₄த்₃வாரேண இத்யர்த₂꞉ ..3.19..

==============================
யஸ்மாச்ச
கர்மணைவ ஹி ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா ஜநகாத₃ய꞉ .
லோகஸம்க்₃ரஹமேவாபி ஸம்பஶ்யந் கர்துமர்ஹஸி ..3.20..

கர்மணைவ ஹி யஸ்மாத்பூர்வே க்ஷத்ரியா꞉ வித்₃வாம்ஸ꞉ ஸம்ஸித்₃தி₄ம் மோக்ஷம் க₃ந்துமாஸ்தி₂தா꞉ ப்ரவ்ருத்தா꞉ . கே ? ஜநகாத₃ய꞉ ஜநகா வபதிப்ரப்₄ருதய꞉ . யதி₃ தே ப்ராப்தஸம்யக்₃த₃ர்ஶநா꞉, தத꞉ லோகஸம்க்₃ரஹார்த₂ம் ப்ராரப்₃த₄கர்மத்வாத்கர்மணா ஸஹைவாஸம்ந்யஸ்யைவ கர்ம ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா இத்யர்த₂꞉ . அதா₂ப்ராப்தஸம்யக₃த₃ர்ஶநா꞉ ஜநகாத₃ய꞉, ததா₃ கர்மணா ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஸாத₄நபூ₄தேந க்த்ரமேண ஸம்ஸித்₃தி₄மாஸ்தி₂தா இதி வ்யாக்₂யேய꞉ லோக꞉ . அத₂ மந்யஸே பூர்வேரபி ஜநகாதி₃பி₄꞉ அஜாநத்₃பி₄ரேவ கர்தவ்யம் கர்ம க்ருதம் . தாவதா நாவஶ்யமந்யேந கர்தவ்யம்
ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநவதா க்ருதாதே₂நேதி . ததா₂பி ப்ராரப்₃த₄கர்மாயத்த꞉ த்வம் லோகஸம்க்₃ரஹமேவாபி லோகஸ்ய உந்மார்க₃ப்ரவ்ருத்திநிவாரணம் லோகஸம்க்₃ரஹ꞉, தமேவாபி ப்ரயோஜநம் ஸம்பஶ்யந் கர்துமர்ஹஸி ..3.20..

==============================
லோகஸம்க்₃ரஹ꞉ கிமர்த₂ம் கர்தவ்ய இத்யுச்யதே
யத்₃யதா₃சரதி ஶ்ரேஷ்ட₂ஸ்தத்ததே₃வேதரோ ஜந꞉ .
ஸ யத்ப்ரமாணம் குருதே லோகஸ்தத₃நுவர்ததே ..3.21..

யத்₃யத்கர்ம ஆசரதி கரோதி ஶ்ரேஷ்ட₂꞉ ப்ரதா₄ந꞉ தத்ததே₃வ கர்ம ஆசரதி இதரோ(அ)ந்ய꞉ ஜந꞉ தத₃நுக₃த꞉ . கிம் ச ஸ꞉ ஶ்ரேஷ்ட₂꞉ யத்ப்ரமாணம் குருதே லௌகிகம் வைதி₃கம் வா லோக꞉ ததநுவர்ததே ததே₃வ ப்ரமாணீகரோதி இத்யர்த₂꞉ ..3.21..

==============================
யத்₃யத்ர தே லோகஸம்க்₃ரஹகர்தவ்யதாயாம் விப்ரதிபத்திஸ்தர்ஹி மாம் கிம் ந பஶ்யஸி ?
ந மே பார்தா₂ஸ்தி கர்தவ்யம் த்ரிஷு லோகேஷு கிம்சந .
நாநவாப்தமவாப்தவ்யம் வர்தைவ ச கர்மணி ..3.22..

ந மே மம பார்த₂ நாஸ்தி ந வித்₃யதே கர்தவ்யம் த்ரிஷ்வபி லோகேஷு கிம்சந கிம்சித₃பி . கஸ்மாத்? நாநவாப்தமப்ராப்தமவாப்தவ்யம் ப்ராபணீயம் . ததா₂பி வர்த ஏவ ச கர்மண்யஹம் ..3.22..

==============================
யதி₃ ஹ்யஹம் ந வர்தேயம் ஜாது கர்மண்யதந்த்₃ரித꞉ .
மம வர்த்மாநுவர்தந்தே மநுஷ்யா꞉ பார்த₂ ஸர்வஶ꞉ ..3.23..

யதி₃ ஹி புநரஹம் ந வர்தேய ஜாது கதா₃சித்கர்மண்யதந்த்₃ரிதோ(அ)நலஸ꞉ ஸந்மம ஶ்ரேஷ்ட₂ஸ்ய ஸதோ வத்ர்ம மார்க₃மநுவர்தந்தே மநுஷ்யா꞉ . ஹே பார்த₂ ! ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரை꞉ ..3.23..

==============================
உத்ஸீதே₃யுரிமே லோகா ந குர்யாம் கர்ம சேத₃ஹம் .
ஸம்கரஸ்ய ச கர்தா ஸ்யாமுபஹந்யாமிமா꞉ ப்ரஜா꞉ ..3.24..

உத்ஸீதே₃யுர்விநஶ்யேயுரிமே ஸர்வே லோகா꞉ லோகஸ்தி₂திநிமித்தஸ்ய கர்மணோ(அ)பா₄வாத்ந குர்யாம் கர்ம சேத₃ஹம் . கிம் ச, ஸம்கரஸ்ய ச கர்தா ஸ்யாம் . தேந காரணேந உபஹந்யாமிமா꞉ ப்ரஜா꞉ . ப்ரஜாநாமநுக்₃ரஹாய ப்ரவ்ருத்த உபஹதிமுபஹநநம் குர்யாமித்யர்த₂꞉ . மம ஈஶ்வரஸ்யாநநுரூபமாபத்₃யதே ..3.24..

==============================
யதி₃ புநரஹமிவ த்வம் க்ருதார்த₂பு₃த்₃தி₄꞉, ஆத்மவித₃ந்யோ வா, தஸ்யாபி ஆத்மந꞉ கர்தவ்யாபா₄வே(அ)பி பராநுக்₃ரஹ ஏவ கர்தவ்ய இத்யாஹ
ஸக்தா꞉ கர்மண்யவித்₃வாம்ஸோ யதா₂ குர்வந்தி பா₄ரத .
குர்யாத்₃வித்₃வாம்ஸ்ததா₂ஸக்தஶ்சிகீர்ஷுர்லோகஸம்க்₃ரஹம் ..3.25..

ஸக்தா꞉ கர்மண்யஸ்ய கர்மண꞉ ப₂லம் மம ப₄விஷ்யதீதி கேசித₃வித்₃வாம்ஸோ யதா₂ குர்வந்தி பா₄ரத, குர்யாத்₃வித்₃வாநாத்மவித்ததா₂ஸக்த꞉ ஸந் . தத்₃வத்கிமர்த₂ம் கரோதி ? தத்ஸ்ருணு சிகீர்ஷு꞉ கர்துமிச்சு₂꞉ லோகஸம்க்₃ரஹம் ..3.25..

==============================
ஏவம் லோகஸம்க்₃ரஹம் சிகீர்ஷேர்ந மமாத்மவித₃꞉ கர்தவ்யமஸ்தி அந்யஸ்ய வா லோகஸம்க்₃ரஹம் முக்த்வா . ததஸ்தஸ்ய ஆத்மவித₃꞉ இத₃முபதி₃ஶ்யதே
ந பு₃த்₃தி₄பே₄த₃ம் ஜநயேத₃ஜ்ஞாநாம் கர்மஸங்கி₃நாம் .
ஜோஷயேத்ஸர்வகர்மாணி வித்₃வாந் யுக்த꞉ ஸமாசரந் ..3.26..

பு₃த்₃தி₄பே₄தோ₃ பு₃த்₃தி₄பே₄தோ₃ மயா இத₃ம் கர்தவ்யம் போ₄க்தவ்யம் சாஸ்ய கர்மண꞉ ப₂லமிதி நிஶ்சயரூபாயா பு₃த்₃தே₄ர்பே₄த₃நம் சாலநம் பு₃த்₃தி₄பே₄த₃ஸ்தம் ந ஜநயேந்நோத்பாத₃யேத₃ஜ்ஞாநாமவிவேகிநாம் கர்மஸங்கி₃நாம் கர்மண்யாஸக்தாநாமாஸங்க₃வதாம் . கிம் நு குர்யாத்? ஜோஷயேத்காரயேத்ஸர்வகர்மாணி வித்₃வாந் ஸ்வயம் ததே₃வாவிது₃ஷாம் கர்ம யுக்தோ(அ)பி₄யுக்த꞉ ஸமாசரந் ..3.26..

==============================
அவித்₃வாநஜ்ஞ꞉ கத₂ம் கர்மஸு ஸஜ்ஜதே ? இத்யாஹ
ப்ரக்ருதே꞉ க்ரியமாணாநி கு₃ணை꞉ கர்மாணி ஸர்வஶ꞉ .
அஹம்காரவிமூடா₄த்மா கர்தாஹமிதி மந்யதே ..3.27..

ப்ரக்ருதே꞉ ப்ரக்ருதி꞉ ப்ரதா₄நம் ஸத்த்வரஜஸ்தமஸாம் கு₃ணாநாம் ஸாம்யாவஸ்தா₂ . தஸ்யா꞉ ப்ரக்ருதே꞉ கு₃ணை꞉ விகாரை꞉ கார்யகரணரூபை꞉ க்ரியமாணாநி கர்மாணி லௌகிகாநி ஶாஸ்த்ரீயாணி ச ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரைரஹம்காரவிமூடா₄த்மா கார்யகரணஸம்கா₄தாத்மப்ரத்யயோ(அ)ஹம்காரஸ்தேந விவித₄ம் நாநாவித₄ம் மூட₄ ஆத்மா அந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸோ(அ)யம் கார்யகரணத₄ர்மா கார்யகரணாபி₄மாநீ அவித்₃யயா கர்மாணி ஆத்மநி மந்யமாந꞉ தத்தத்கர்மணாமஹம் கர்தேதி மந்யதே ..3.27..

==============================
ய꞉ புநர்வித்₃வாந்
தத்த்வவித்து மஹாபா₃ஹோ கு₃ணகர்மவிபா₄க₃யோ꞉ .
கு₃ணா கு₃ணேஷு வர்தந்த இதி மத்வா ந ஸஜ்ஜதே ..3.28..

தத்த்வவித்து மஹாபா₃ஹோ . கஸ்ய தத்த்வவித்? கு₃ணகர்மவிபா₄க₃யோ꞉ கு₃ணவிபா₄க₃ஸ்ய கர்மவிபா₄க₃ஸ்ய ச தத்த்வவிதித்யர்த₂꞉ . கு₃ணா꞉ கரணாத்மகா꞉ கு₃ணேஷு விஷயாத்மகேஷு வர்தந்தே ந ஆத்மா இதி மத்வா ந ஸஜ்ஜதே ஸக்திம் ந கரோதி ..3.28..

==============================
யே புந꞉
ப்ரக்ருதேர்கு₃ணஸம்மூடா₄꞉ ஸஜ்ஜந்தே கு₃ணகர்மஸு .
தாநக்ருத்ஸ்நவிதோ₃ மந்தா₃ந் க்ருத்ஸ்நவிந்ந விசாலயேத் ..3.29..

ப்ரக்ருதே꞉ கு₃ணை꞉ ஸம்யக்மூடா₄꞉ ஸம்மோஹிதா꞉ ஸந்த꞉ ஸஜ்ஜந்தே கு₃ணாநாம் கர்மஸு கு₃ணகர்மஸு வயம் கர்ம குர்ம꞉ ப₂லாய இதி . தாந் கர்மஸங்கி₃நோ(அ)க்ருத்ஸ்நவித₃꞉ கர்மப₂லமாத்ரத₃ர்ஶிநோ மந்தா₃ந்மந்த₃ப்ரஜ்ஞாந் க்ருத்ஸ்நவிதாத்மவித்ஸ்வயம் ந விசாலயேத்பு₃த்₃தி₄பே₄த₃கரணமேவ சாலநம் தந்ந குர்யாதித்யர்த₂꞉ ..3.29..

==============================
கத₂ம் புந꞉ கர்மண்யதி₄க்ருதேநாஜ்ஞேந முமுக்ஷுணா கர்ம கர்தவ்யமிதி, உச்யதே
மயி ஸர்வாணி கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்யாத்₄யாத்மசேதஸா .
நிராஶீர்நிர்மமோ பூ₄த்வா யுத்₄யஸ்வ விக₃தஜ்வர꞉ ..3.30..

மயி வாஸுதே₃வே பரமேஶ்வரே ஸர்வஜ்ஞே ஸர்வாத்மநி ஸர்வாணி கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்ய நிக்ஷிப்யாத்₄யாத்மசேதஸா விவேகபு₃த்₃த்₄யா, அஹம் கர்தா ஈஶ்வராய ப்₄ருத்யவத்கரோமி இத்யநயா பு₃த்₃த்₄யா . கிம் ச, நிராஶீஸ்த்யக்தாஶீ꞉ நிர்மமோ மமபா₄வஶ்ச நிர்க₃தோ யஸ்ய தவ ஸ த்வம் நிர்மமோ பூ₄த்வா யுத்₄யஸ்வ விக₃தஜ்வரோ விக₃தஸந்தாபோ விக₃தஶோக꞉ ஸந்நித்யர்த₂꞉ ..3.30..

==============================
யதே₃தந்மம மதம் கர்ம கர்தவ்யமிதி ஸப்ரமாணமுக்தம் தத்ததா₂
யே மே மதமித₃ம் நித்யமநுதிஷ்ட₂ந்தி மாநவா꞉ .
ஶ்ரத்₃தா₄வந்தோ(அ)நஸூயந்தோ முச்யந்தே தே(அ)பி கர்மபி₄꞉ ..3.31..

யே மே மதீ₃யமித₃ம் மதம் நித்யமநுதிஷ்ட₂ந்தி அநுவர்தந்தே மாநவா மநுஷ்யா꞉ ஶ்ரத்₃தா₄வந்த꞉ ஶ்ரத்₃த₃தா₄நா அநஸூயந்தோ(அ)ஸூயாம் ச மயி பரமகு₃ரௌ வாஸுதே₃வே(அ)குர்வந்தோ, முச்யந்தே தே(அ)ப்யேவம்பூ₄தா꞉ கர்மபி₄ர்த₄ர்மாத₄ர்மாக்₂யை꞉ ..3.31..

==============================
யே த்வேதத₃ப்₄யஸூயந்தோ நாநுதிஷ்ட₂ந்தி மே மதம் .
ஸர்வஜ்ஞாநவிமூடா₄ம்ஸ்தாந் வித்₃தி₄ நஷ்டாநசேதஸ꞉ ..3.32..

யே து தத்₃விபரீதா ஏதந்மம மதமப்₄யஸூயந்தோ நிந்த₃ந்தோ நாநுதிஷ்ட₂ந்தி நாநுவர்தந்தே மே மதம் . ஸர்வேஷு ஜ்ஞாநேஷு விவித₄ம் மூடா₄ஸ்தே . ஸர்வஜ்ஞாநவிமூடா₄ம்ஸ்தாந் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி நஷ்டாந்நாஶம் க₃தாநசேதஸோ(அ)விவேகிந꞉ ..3.32..

==============================
கஸ்மாத்புந꞉ காரணாத்த்வதீ₃யம் மதம் நாநுதிஷ்ட₂ந்த꞉ பரத₄ர்மாநநுதிஷ்ட₂ந்தி ? ஸ்வத₄ர்மம் ச நாநுவர்தந்தே ? த்வத்ப்ரதிகூலா꞉ கத₂ம் ந பி₃ப்₄யதி த்வச்சா₂ஸநாதிக்ரமதோ₃ஷாத்? தத்ராஹ
ஸத்₃ருஶம் சேஷ்டதே ஸ்வஸ்யா꞉ ப்ரக்ருதேர்ஜ்ஞாநவாநபி .
ப்ரக்ருதிம் யாந்தி பூ₄தாநி நிக்₃ரஹ꞉ கிம் கரிஷ்யதி ..3.33..

ஸத்₃ருஶமநுரூபம் சேஷ்டதே சேஷ்டாம் கரோதி . கஸ்யா꞉ ? ஸ்வஸ்யா꞉ ஸ்வகீயாயா꞉ ப்ரக்ருதே꞉ . ப்ரக்ருதிர்நாம பூர்வக்ருதத₄ர்மாத₄ர்மாதி₃ஸம்ஸ்காரா வர்தமாநஜந்மாதா₃வபி₄வ்யக்தா꞉ . ஸா ப்ரக்ருதி꞉ . தஸ்யா꞉ ஸத்₃ருஶமேவ ஸர்வோ ஜந்துர்ஜ்ஞாநவாநபி சேஷ்டதே, கிம் புநர்மூர்க₂꞉ ? தஸ்மாத்ப்ரக்ருதிம் யாந்த்யநுக₃ச்ச₂ந்தி பூ₄தாநி ப்ராணிந꞉ . நிக்₃ரஹோ நிஷேத₄ரூப꞉ கிம் கரிஷ்யதி மம வாந்யஸ்ய வா ? து₃ர்நிக்₃ரஹா ப்ரக்ருதிரிதி வாக்யஶேஷ꞉ ..3.33..

==============================
யதி₃ ஸர்வோ ஜந்துராத்மந꞉ ப்ரக்ருதிஸத்₃ருஶமேவ சேஷ்டதே, ந ச ப்ரக்ருதிஶூந்ய꞉ கஶ்சித₃ஸ்தி, தத꞉ புருஷகாரஸ்ய விஷயாநுபபத்தே꞉ ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யப்ராப்தாவித₃முச்யதே
இந்த்₃ரியஸ்யேந்த்₃ரியஸ்யார்தே₂ ராக₃த்₃வேஷௌ வ்யவஸ்தி₂தௌ .
தயோர்ந வஶமாக₃ச்சே₂த்தௌ ஹ்யஸ்ய பரிபந்தி₂நௌ ..3.34..

இந்த்₃ரியஸ்யேந்த்₃ரியஸ்யார்தே₂ ஸர்வேந்த்₃ரியாணாமர்தே₂ ஶப்₃தா₃தி₃விஷயே இஷ்டே ராகோ₃(அ)நிஷ்டே த்₃வேஷ இத்யேவம் ப்ரதீந்த்₃ரியார்த₂ம் ராக₃த்₃வேஷாவவஶ்யம்பா₄விநௌ தத்ராயம் புருஷகாரஸ்ய ஶாஸ்த்ரார்த₂ஸ்ய ச விஷய உச்யதே . ஶாஸ்த்ரார்தே₂ ப்ரவ்ருத்த꞉ பூர்வமேவ ராக₃த்₃வேஷயோர்வஶம் நாக₃ச்சே₂த் . யா ஹி புருஷஸ்ய ப்ரக்ருதி꞉ ஸா ராக₃த்₃வேஷபுர꞉ஸரைவ ஸ்வகார்யே புருஷம் ப்ரவர்தயதி . ததா₃ ஸ்வத₄ர்மபரித்யாக₃꞉ பரத₄ர்மாநுஷ்டா₂நம் ச ப₄வதி . யதா₃ புநா ராக₃த்₃வேஷௌ தத்ப்ரதிபக்ஷேண நியமயதி ததா₃ ஶாஸ்த்ரத்₃ருஷ்டிரேவ புருஷோ ப₄வதி, ந ப்ரக்ருதிவஶ꞉
. தஸ்மாத்தயோ ராக₃த்₃வேஷயோர்வஶம் நாக₃ச்சே₂த் . யதஸ்தௌ ஹ்யஸ்ய புருஷஸ்ய பரிபந்தி₂நௌ ஶ்ரேயோமார்க₃ஸ்ய விக்₄நகர்தாரௌ தஸ்கராவிவ பதீ₂த்யர்த₂꞉ ..3.34..

==============================
தத்ர ராக₃த்₃வேஷப்ரயுக்தோ மந்யதே ஶாஸ்ரார்த₂மப்யந்யதா₂ பரத₄ர்மோ(அ)பி த₄ர்மத்வாத₃நுஷ்டே₂ய ஏவ இதி, தத₃ஸத்
ஶ்ரேயாந் ஸ்வத₄ர்மோ விகு₃ண꞉ பரத₄ர்மாத்ஸ்வநுஷ்டி₂தாத் .
ஸ்வத₄ர்மே நித₄நம் ஶ்ரேய꞉ பரத₄ர்மோ ப₄யாவஹ꞉ ..3.35..

ஶ்ரேயாந் ப்ரஶஸ்யதர꞉ ஸ்வோ த₄ர்ம꞉ ஸ்வத₄ர்மோ விகு₃ணோ(அ)பி விக₃தகு₃ணோ(அ)பி அநுஷ்டீ₂யமாந꞉ பரத₄ர்மாத்ஸ்வநுஷ்டி₂தாத்ஸாத்₃கு₃ண்யேந ஸம்பாதி₃தாத₃பி . ஸ்வத₄ர்மே ஸ்தி₂தஸ்ய நித₄நம் மரணமபி ஶ்ரேய꞉ பரத₄ர்மே ஸ்தி₂தஸ்ய ஜீவிதாத் . கஸ்மாத்? பரத₄ர்ம꞉ ப₄யாவஹ꞉ நரகாதி₃லக்ஷணம் ப₄யமாவஹதீதி யத꞉ ..3.35..

==============================
யத்₃யபி அநர்த₂மூலம் த்₄யாயதோ விஷயாந் பும்ஸ [கீ₃தா 2.62] இதி ராக₃த்₃வேஷௌ ஹ்யஸ்ய பரிபந்தி₂நௌ [கீ₃தா 3.34] இதி சோக்தம் . விக்ஷிப்தமநவதா₄ரிதம் ச தது₃க்தம் . தத்ஸம்க்ஷிப்தம் நிஶ்சிதம் ச இத₃மேவேதி ஜ்ஞாதுமிச்ச₂நர்ஜுந உவாச ஜ்ஞாதே ஹி தஸ்மிந் தது₃ச்சே₂தா₃ய யத்நம் குர்யாமிதி அர்ஜுந உவாச
அத₂ கேந ப்ரயுக்தோ(அ)யம் பாபம் சரதி பூருஷ꞉ .
அநிச்ச₂ந்நபி வார்ஷ்ணேய ப₃லாதி₃வ நியோஜித꞉ ..3.36..

அத₂ கேந ஹேதுபூ₄தேந ப்ரயுக்த꞉ ஸந் ராஜ்ஞேவ ப்₄ருத்யோ(அ)யம் பாபம் கர்ம சரதி ஆசரதி பூருஷ꞉ புருஷ꞉ ஸ்வயமநிச்ச₂ந்நபி ஹே வார்ஷ்ணேய வ்ருஷ்ணிகுலப்ரஸூத ! ப₃லாதி₃வ நியோஜிதோ ராஜ்ஞேவேத்யுக்தோ த்₃ருஷ்டாந்த꞉ ..3.36..

==============================
ஶ்ருணு த்வம் தம் வைரிணம் ஸர்வாநர்த₂கரம் யம் த்வம் ப்ருச்ச₂ஸீதி ப₄க₃வாநுவாச
காம ஏஷ க்ரோத₄ ஏஷ ரஜோகு₃ணஸமுத்₃ப₄வ꞉ .
மஹாஶநோ மஹாபாப்மா வித்₃த்₄யேநமிஹ வைரிணம் ..3.37..

ஐஶ்வர்யஸ்ய ஸமக்₃ரஸ்ய த₄ர்மஸ்ய யஶஸ꞉ ஶ்ரிய꞉ .
வைராக்₃யஸ்யாத₂ மோக்ஷஸ்ய ஷண்ணாம் ப₄க₃ இதீங்க₃நா .. [Vஇড়் 6.5.74]
இத்யைஶ்வர்யாதி₃ஷட்கம் யஸ்மிந் வாஸுதே₃வே நித்யமப்ரதிப₃த்₃த₄த்வேந ஸாமஸ்த்யேந ச வர்ததே,
உத்பத்திம் ப்ரலயம் சைவ பூ₄தாநாமாக₃திம் க₃திம் .
வேத்தி வித்₃யாமவித்₃யாம் ச ஸ வாச்யோ ப₄க₃வாநிதி .. [Vஇড়் 6.5.78]
உத்பத்த்யாதி₃விஷயம் ச விஜ்ஞாநம் யஸ்ய ஸ வாஸுதே₃வோ வாச்யோ ப₄க₃வாநிதி .
காம இதி . காம ஏஷ ஸர்வலோகஶத்ருர்யந்நிமித்தா ஸர்வாநர்த₂ப்ராப்தி꞉ ப்ராணிநாம் . ஸ ஏஷ காம꞉ ப்ரதிஹத꞉ கேநசித்க்ரோத₄த்வேந பரிணமதே . அத꞉ க்ரோதோ₄(அ)ப்யேஷ ஏவ ரஜோகு₃ணஸமுத்₃ப₄வோ ரஜஶ்ச தத்₃கு₃ணஶ்ச ரஜோகு₃ண꞉ ஸ ஸமுத்₃ப₄வோ யஸ்ய ஸ காமோ ரஜோகு₃ணஸமுத்₃ப₄வ꞉ . ரஜோகு₃ணஸ்ய வா ஸமுத்₃ப₄வ꞉ . காமோ ஹ்யுத்₃பூ₄தோ ரஜ꞉ ப்ரவர்தயந் புருஷம் ப்ரவர்தயதி . த்ருஷ்ணயா ஹ்யஹம்காரித இதி து₃꞉கி₂நாம் ரஜ꞉கார்யே ஸேவாதௌ₃ ப்ரவ்ருத்தாநாம் ப்ரலாப꞉ ஶ்ரூயதே . மஹாஶநோ மஹத₃ஶநமஸ்யேதி மஹாஶந꞉ . அதஏவ மஹாபாப்மா . காமேந ஹி ப்ரேரிதோ ஜந்து꞉ பாபம் கரோதி . அதோ வித்₃த்₄ய்
ஏநம் காமமிஹ ஸம்ஸாரே வைரிணம் ..3.37..

==============================
கத₂ம் வைரீ ? இதி த்₃ருஷ்டாந்தை꞉ ப்ரத்யாயயதி
தூ₄மேநாவ்ரியதே வஹ்நிர்யதா₂த₃ர்ஶோ மலேந ச .
யதோ₂ல்பே₃நாவ்ருதோ க₃ர்ப₄ஸ்ததா₂ தேநேத₃மாவ்ருதம் ..3.38..

தூ₄மேந ஸஹஜேநாவ்ரியதே வஹ்நி꞉ ப்ரகாஶாத்மகோ(அ)ப்ரகாஶாத்மகேந, யதா₂ வா ஆத₃ர்ஶோ மலேந ச, யதோ₂ல்பே₃ந ச ஜராயுணா க₃ர்ப₄வேஷ்டநேந சாவ்ருத ஆச்சா₂தி₃தோ க₃ர்ப₄ஸ்ததா₂ தேநேத₃மாவ்ருதம் ..3.38..

==============================
கிம் புநஸ்ததி₃த₃ம்ஶப்₃த₃வாச்யம் யத்காமேநாவ்ருதமித்யுச்யதே
ஆவ்ருதம் ஜ்ஞாநமேதேந ஜ்ஞாநிநோ நித்யவைரிணா .
காமரூபேண கௌந்தேய து₃ஷ்பூரேணாநலேந ச ..3.39..

ஆவ்ருதமேதேந ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநிநோ நித்யவைரிணா, ஜ்ஞாநீ ஹி ஜாநாத்யநேநாஹமநர்தே₂ ப்ரயுக்த꞉ பூர்வமேவேதி . து₃꞉கீ₂ ச ப₄வதி நித்யமேவ . அதோ(அ)ஸௌ ஜ்ஞாநிநோ நித்யவைரீ, ந து மூர்க₂ஸ்ய . ஸ ஹி காமம் த்ருஷ்ணாகாலே மித்ரமிவ பஶ்யந் தத்கார்யே து₃꞉கே₂ ப்ராப்தே ஜாநாதி த்ருஷ்ணயாஹம் து₃꞉கி₂த்வமாபாதி₃த இதி, ந பூர்வமேவ . அதோ ஜ்ஞாநிந ஏவ நித்யவைரீ . கிம்ரூபேண ? காமரூபேண காம இச்சை₂வ ரூபமஸ்யேதி காமரூபஸ்தேந து₃ஷ்பூரேண து₃꞉கே₂ந பூரணமஸ்யேதி து₃ஷ்பூரஸ்தேநாநலேந நாஸ்யாலம் பர்யாப்திர்வித்₃யத இத்யநலஸ்தேந ச ..3.39..

==============================
கிமதி₄ஷ்டா₂ந꞉ புந꞉ காமோ ஜ்ஞாநஸ்யாவரணத்வேந வைரீ ஸர்வஸ்ய லோகஸ்ய ? இத்யபேக்ஷாயாமாஹ, ஜ்ஞாதே ஹி ஶத்ரோரதி₄ஷ்டா₂நே ஸுகே₂ந நிப₃ர்ஹணம் கர்தும் ஶக்யத இதி
இந்த்₃ரியாணி மநோ பு₃த்₃தி₄ரஸ்யாதி₄ஷ்டா₂நமுச்யதே .
ஏதைர்விமோஹயத்யேஷ ஜ்ஞாநமாவ்ருத்ய தே₃ஹிநம் ..3.40..

இந்த்₃ரியாணி மநோ பு₃த்₃தி₄ஶ்சாஸ்ய காமஸ்யாதி₄ஷ்டா₂நமாஶ்ரய உச்யதே . ஏதைரிந்த்₃ரியாதி₃பி₄ராஶ்ரயைர்விமோஹயதி விவித₄ம் மோஹயத்யேஷ காமோ ஜ்ஞாநமாவ்ருத்ய ஆச்சா₂த்₃ய தே₃ஹிநம் ஶரீரிணம் ..3.40..

==============================
யத ஏவம்
தஸ்மாத்த்வமிந்த்₃ரியாண்யாதௌ₃ நியம்ய ப₄ரதர்ஷப₄ .
பாப்மாநம் ப்ரஜஹி ஹ்யேநம் ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநநாஶநம் ..3.41..

தஸ்மாத்த்வமிந்த்₃ரியாண்யாதௌ₃ பூர்வமேவ நியம்ய வஶீக்ருத்ய ப₄ரதர்ஷப₄ பாப்மாநம் பாபாசாரம் காமம் ப்ரஜஹிஹி பரித்யஜ ஏநம் ப்ரக்ருதம் வைரிணம் ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநநாஶநம் ஜ்ஞாநம் ஶாஸ்த்ரத ஆசார்யதஶ்சாத்மாதீ₃நாமவபோ₃த₄꞉ . விஜ்ஞாநம் விஶேஷதஸ்தத₃நுப₄வஸ்தயோர்ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநயோ꞉ ஶ்ரேய꞉ப்ராப்திஹேத்வோர்நாஶநம் நாஶகரம் ப்ரஜஹிஹி ஆத்மந꞉ பரித்யஜேத்யர்த₂꞉ ..3.41..

==============================
இந்த்₃ரியாண்யாதௌ₃ நியம்ய காமம் ஶத்ரும் ஜஹிஹி இத்யுக்தம் . தத்ர கிமாஶ்ரய꞉ காமம் ஜஹ்யாதித்யுச்யதே
இந்த்₃ரியாணி பராண்யாஹுரிந்த்₃ரியேப்₄ய꞉ பரம் மந꞉ .
மநஸஸ்து பரா பு₃த்₃தி₄ர்யோ பு₃த்₃தே₄꞉ பரதஸ்து ஸ꞉ ..3.42..

இந்த்₃ரியாணி ஶ்ரோத்ராதீ₃நி பஞ்ச . தே₃ஹம் ஸ்தூ₂லம் பா₃ஹ்யம் பரிச்சி₂ந்நம் சாபேக்ஷ்ய ஸௌக்ஷ்ம்யாந்தரத்வவ்யாபித்வாத்₃யபேக்ஷயா பராணி ப்ரக்ருஷ்டாந்யாஹு꞉ பண்டி₃தா꞉ . ததா₂ இந்த்₃ரியேப்₄ய꞉ பரம் மந꞉ ஸம்கல்பவிகல்பாத்மகம் . ததா₂ மநஸஸ்து பரா பு₃த்₃தி₄ர்நிஶ்சயாத்மிகா . ததா₂ ய꞉ ஸர்வத்₃ருஶ்யேப்₄யோ பு₃த்₃த்₄யந்தேப்₄யோ(அ)ப்₄யந்தரோ யம் தே₃ஹிநமிந்த்₃ரியாதி₃பி₄ராஶ்ரயைர்யுக்த꞉ காமோ ஜ்ஞாநாவரணத்₃வாரேண மோஹயதீத்யுக்தம் . பு₃த்₃தே₄꞉ பரதஸ்து ஸ . ஸ பு₃த்₃தே₄ர்த்₃ரஷ்டா . பர ஆத்மா ..3.42..

==============================
தத꞉ கிம்
ஏவம் பு₃த்₃தே₄꞉ பரம் பு₃த்₃த்₄வா ஸம்ஸ்தப்₄யாத்மாநமாத்மநா .
ஜஹி ஶத்ரும் மஹாபா₃ஹோ காமரூபம் து₃ராஸத₃ம் ..3.43..

ஏவம் பு₃த்₃தே₄꞉ பரமாத்மாநம் பு₃த்₃த்₄வா ஜ்ஞாத்வா ஸம்ஸ்தப்₄ய ஸம்யக்ஸ்தம்ப₄நம் க்ருத்வாத்மாநம் ஸ்வேநைவாத்மநா ஸம்ஸ்க்ருதேந மநஸா ஸம்யக்ஸமாதா₄யேத்யர்த₂꞉ . ஜஹ்யேநம் ஶத்ரும் ஹே மஹாபா₃ஹோ ! காமரூபம் து₃ராஸத₃ம் து₃꞉கே₂நாஸத₃ ஆஸாத₃நம் ப்ராப்திர்யஸ்ய தம் து₃ராஸத₃ம் து₃ர்விஜ்ஞேயாநேகவிஶேஷமிதி ..3.43..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
த்ருதீயோ(அ)த்₄யாய꞉
..3..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 4
அத₂ சதுர்தோ₂(அ)த்₄யாய꞉
(ஶங்கரபா₄ஷ்ய꞉)
யோ(அ)யம் யோகோ₃(அ)த்₄யாயத்₃வயேநோக்தோ ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂லக்ஷண꞉ ஸ ஸந்ந்யாஸ꞉ கர்மயோகோ₃பாய꞉ . யஸ்மிந் வேதா₃ர்த₂꞉ பரிஸமாப்த꞉ ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணோ நிவ்ருத்திலக்ஷணஶ்ச கீ₃தாஸு ச ஸர்வாஸ்வயமேவ யோகோ₃ விவக்ஷிதோ ப₄க₃வதா . அதஏவ பரிஸமாப்த꞉ ப்ரவ்ருத்திம் வேதா₃ர்த₂ம் மந்வாநஸ்தம் வம்ஶகத₂நேந ஸ்தௌதி ஶ்ரீப₄க₃வாந் .
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
இமம் விவஸ்வதே யோக₃ம் ப்ரோக்தவாநஹமவ்யயம் .
விவஸ்வாந்மநவே ப்ராஹ மநுரிக்ஷ்வாகவே(அ)ப்₃ரவீத் ..4.1..

இமமத்₄யாயத்₃வயேநோக்தம் யோக₃ம் விவஸ்வதே ஆதி₃த்யாய ஸர்கா₃தௌ₃ ப்ரோக்தவாநஹம் . ஜக₃த்பரிபாலயித்ரூணாம் க்ஷத்ரியாணாம் ப₃லாதா₄நாய . தேந யோக₃ப₃லேந யுக்தா꞉ ஸமர்தா₂ ப₄வந்தி ப்₃ரஹ்ம பரிரக்ஷிதும், ப்₃ரஹ்மக்ஷத்ரே பரிபாலிதே ஜக₃த்பரிபாலயிதுமலம் . அவ்யயமவ்யயப₂லத்வாத் . ந ஹ்யஸ்ய ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநநிஷ்டா₂லக்ஷணஸ்ய மோக்ஷாக்₂யம் ப₂லம் வ்யேதி . ஸ ச விவஸ்வாந்மநவே ப்ராஹ . மநுரிக்ஷ்வாகவே ஸ்வபுத்ராயாதி₃ராஜாயாப்₃ரவீத் ..4.1..

==============================
ஏவம் பரம்பராப்ராப்தமிமம் ராஜர்ஷயோ விது₃꞉ .
ஸ காலேநேஹ மஹதா யோகோ₃ நஷ்ட꞉ பரந்தப ..4.2..

ஏவம் க்ஷத்ரியபரம்பராப்ராப்தமிமம் ராஜர்ஷயோ ராஜாநஶ்ச தே ருஷயஶ்ச ராஜர்ஷயோ விது₃ரிமம் யோக₃ம் . ஸ யோக₃꞉ காலேநேஹ மஹதா தீ₃ர்கே₄ண நஷ்டோ விச்சி₂ந்நஸம்ப்ரதா₃ய꞉ ஸம்வ்ருத்தோ ஹே பரந்தப ! ஆத்மநோ விபக்ஷபூ₄தா꞉ பர உச்யந்தே தாந் ஶௌர்யதேஜோக₃ப₄ஸ்திபி₄ர்பா₄நுரிவ தாபயதீதி பரந்தப꞉ ஶத்ருதாபந இத்யர்த₂꞉ ..4.2..

==============================
து₃ர்லபா₄நஜிதேந்த்₃ரியாந் ப்ராப்ய நஷ்டம் யோக₃மிமமுபலப்₄ய லோகம் சாபுருஷார்த₂ஸம்ப₃ந்தி₄நம்
ஸ ஏவாயம் மயா தே(அ)த்₃ய யோக₃꞉ ப்ரோக்த꞉ புராதந꞉ .
ப₄க்தோ(அ)ஸி மே ஸகா₂ சேதி ரஹஸ்யம் ஹ்யேதது₃த்தமம் ..4.3..

ஸ ஏவாயம் மயா தே துப்₄யமத்₃ய இதா₃நீம் யோக₃꞉ ப்ரோக்த꞉ புராதந꞉ . ப₄க்தோ(அ)ஸி மே ஸகா₂ சாஸீதி . ரஹஸ்யம் ஹி யஸ்மாதே₃தது₃த்தமம் யோகோ₃ ஜ்ஞாநமித்யர்த₂꞉ ..4.3..

==============================
ப₄க₃வதா விப்ரதிஷித்₃த₄முக்தமிதி மா பூ₄த்கஸ்யசித்₃பு₃த்₃தி₄ரிதி பரிஹாரார்த₂ம் சோத்₃யமிவ குர்வந்நர்ஜுந உவாச
அபரம் ப₄வதோ ஜந்ம பரம் ஜந்ம விவஸ்வத꞉ .
கத₂மேதத்₃விஜாநீயாம் த்வமாதௌ₃ ப்ரோக்தவாநிதி ..4.4..

அபரமர்வாக்₃வஸுதே₃வக்₃ருஹே ப₄வதோ ஜந்ம பரம் பூர்வம் ஸர்கா₃தௌ₃ ஜந்ம உத்பத்தி꞉ விவஸ்வத ஆதி₃த்யஸ்ய . தத்கத₂மேதத்₃விஜாநீயாமவிருத்₃தா₄ர்த₂தயா யஸ்த்வமேவாதௌ₃ ப்ரோக்தவாநிமம் யோக₃ம் . ஸ ஏவ த்வமிதா₃நீம் மஹ்யம் ப்ரோக்தவாநஸீதி ..4.4..

==============================
யா வாஸுதே₃வே அநீஶ்வராஸர்வஜ்ஞாஶங்கா மூர்கா₂ணாம் தாம் பரிஹரந் ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச பத₃ர்தோ₂ ஹ்யர்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்ந꞉
ப₃ஹூநி மே வ்யதீதாநி ஜந்மாநி தவ சார்ஜுந .
தாந்யஹம் வேத₃ ஸர்வாணி ந த்வம் வேத்த₂ பரந்தப ..4.5..

ப₃ஹூநி மே மம வ்யதீதாநி அதிக்ராந்தாநி ஜந்மாநி தவ ச ஹே அர்ஜுந தாந்யஹம் வேத₃ ஜாநே ஸர்வாணி ந த்வம் வேத்த₂ ஜாநீஷே . த₄ர்மாத₄ர்மாதி₃ப்ரதிப₃த்₃த₄ஜ்ஞாநஶக்தித்வாத் . அஹம் புநர்நித்யஶுத்₃த₄பு₃த்₃த₄முக்தஸ்வபா₄வத்வாத₃நாவரணஜ்ஞாநஶக்திரிதி வேதா₃ஹம் . ஹே பரந்தப ..4.5..

==============================
கத₂ம் தர்ஹி தவ நித்யேஶ்வரஸ்ய த₄ர்மாத₄ர்மாபா₄வே(அ)பி ஜந்ம ? இத்யுச்யதே
அஜோ(அ)பி ஸந்நவ்யயாத்மா பூ₄தாநாமீஶ்வரோ(அ)பி ஸந் .
ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாமதி₄ஷ்டா₂ய ஸம்ப₄வாம்யாத்மமாயயா ..4.6..

அஜோ(அ)பி ஜந்மரஹிதோ(அ)பி ஸந், ததா₂வ்யயாத்மாக்ஷீணஜ்ஞாநஶக்திஸ்வபா₄வோ(அ)பி ஸந், ததா₂ பூ₄தாநாம் ப்₃ரஹ்மாதி₃ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநாமீஶ்வர ஈஶநஶீலோ(அ)பி ஸந் . ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாம் மம வைஷ்ணவீம் மாயாம் த்ரிகு₃ணாத்மிகாம் யஸ்யா வஶே ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த்₃வர்ததே . யயா மோஹிதம் ஜக₃த்ஸத்ஸ்வமாத்மாநம் வாஸுதே₃வம் ந ஜாநாதி . தாம் ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாமதி₄ஷ்டா₂ய வஶீக்ருத்ய ஸம்ப₄வாமி தே₃ஹவாநிவ ப₄வாமி ஜாத இவாத்மமாயயாத்மநோ மாயயா, ந பரமார்த₂தோ லோகவத் ..4.6..

==============================
தச்ச ஜந்ம கதா₃ கிமர்த₂ம் ச ? இத்யுச்யதே
யதா₃ யதா₃ ஹி த₄ர்மஸ்ய க்₃லாநிர்ப₄வதி பா₄ரத .
அப்₄யுத்தா₂நமத₄ர்மஸ்ய ததா₃த்மாநம் ஸ்ருஜாம்யஹம் ..4.7..

யதா₃ யதா₃ ஹி த₄ர்மஸ்ய க்₃லாநிர்ஹாநிர்வர்ணாஶ்ரமாதி₃லக்ஷணஸ்ய ப்ராணிநாமப்₄யுத₃யநி꞉ஶ்ரேயஸஸாத₄நஸ்ய ப₄வதி . பா₄ரத ! அப்₄யுத்தா₂நமுத்₃ப₄வோ(அ)த₄ர்மஸ்ய ததா₃த்மாநம் ஸ்ருஜாம்யஹம் மாயயா ..4.7..

==============================
கிமர்த₂ம் ?
பரித்ராணாய ஸாதூ₄நாம் விநாஶாய ச து₃ஷ்க்ருதாம் .
த₄ர்மஸம்ஸ்தா₂பநார்தா₂ய ஸம்ப₄வாமி யுகே₃ யுகே₃ ..4.8..

பரித்ராணாய பரிரக்ஷணாய ஸாதூ₄நாம் ஸந்மார்க₃ஸ்தா₂நாம் . விநாஶாய ச து₃ஷ்க்ருதாம் பாபகாரிணாம் . கிம் ச த₄ர்மஸம்ஸ்தா₂பநார்தா₂ய த₄ர்மஸ்ய ஸம்யக்ஸ்தா₂பநம் தத₃ர்த₂ம் ஸம்ப₄வாமி . யுகே₃ யுகே₃ ப்ரதியுக₃ம் ..4.8..

==============================
ஜந்ம கர்ம ச மே தி₃வ்யமேவம் யோ வேத்தி தத்த்வத꞉ .
த்யக்த்வா தே₃ஹம் புநர்ஜந்ம நைதி மாமேதி ஸோ(அ)ர்ஜுந ..4.9..

தஜ்ஜந்ம மாயாரூபம், கர்ம ச ஸாது₄பரித்ராணாதி₃, மே மம தி₃வ்யமப்ராக்ருதமைஶ்வரமேவம் யதோ₂க்தம் யோ வேத்தி தத்த்வதஸ்தத்த்வேந யதா₂வத்த்யக்த்வா தே₃ஹமிமம் புநர்ஜந்ம புநருத்பத்திம் நைதி ந ப்ராப்நோதி, மாமேத்யாக₃ச்ச₂தி, ஸ முச்யதே ஹே(அ)ர்ஜுந ..4.9..

==============================
நைஷ மோக்ஷமார்க₃ இதா₃நீம் ப்ரவ்ருத்த꞉ . கிம் தர்ஹி ? பூர்வமபி
வீதராக₃ப₄யக்ரோதா₄ மந்மயா மாமுபாஶ்ரிதா꞉ .
ப₃ஹவோ ஜ்ஞாநதபஸா பூதா மத்₃பா₄வமாக₃தா꞉ ..4.10..

வீதராக₃ப₄யக்ரோதா₄꞉ ராக₃ஶ்ச ப₄யம் ச க்ரோத₄ஶ்ச ராக₃ப₄யக்ரோதா₄꞉, வீதா விக₃தா ராக₃ப₄யக்ரோதா₄ யேப்₄யஸ்தே வீதராக₃ப₄யக்ரோதா₄꞉ . மந்மயா ப்₃ரஹ்மவித₃ ஈஶ்வராபே₄த₃த₃ர்ஶிந꞉ . மாமேவ பரமேஶ்வரமுபாஶ்ரிதா꞉ . கேவலஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ இத்யர்த₂꞉ . ப₃ஹவோ(அ)நேகே ஜ்ஞாநதபஸா ஜ்ஞாநமேவ ச பரமாத்மவிஷயம் தப꞉ . தேந ஜ்ஞாநதபஸா . பூதா꞉ பராம் ஶுத்₃தி₄ம் க₃தா꞉ ஸந்த꞉ . மத்₃பா₄வமீஶ்வரபா₄வம் மோக்ஷமாக₃தா꞉ ஸமநுப்ராப்தா꞉ . இதரதபோநிரபேக்ஷா ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂ இத்யஸ்ய லிங்க₃ம் ஜ்ஞாநதபஸேதி விஶேஷணம் ..4.10..

==============================
தவ தர்ஹி ராக₃த்₃வேஷௌ ஸ்த꞉ . யேந கேப்₄யஶ்சிதேவாத்மபா₄வம் ப்ரயச்ச₂ஸி, ந ஸர்வேப்₄ய꞉ . இத்யுச்யதே
யே யதா₂ மாம் ப்ரபத்₃யந்தே தாம்ஸ்ததை₂வ ப₄ஜாம்யஹம் .
மம வர்த்மாநுவர்தந்தே மநுஷ்யா꞉ பார்த₂ ஸர்வஶ꞉ ..4.11..

யே யதா₂ யேந ப்ரகாரேண யேந ப்ரயோஜநேந யத்ப₂லார்தி₂தயா மாம் ப்ரபத்₃யந்தே தாம்ஸ்ததை₂வ தத்ப₂லதா₃நேந ப₄ஜாம்யநுக்₃ருஹ்ணாம்யஹமித்யேதத் . தேஷாம் மோக்ஷம் ப்ரத்யநர்தி₂த்வாத் . ந ஹ்யேகஸ்ய முமுக்ஷுத்வம் ப₂லார்தி₂த்வம் ச யுக₃பத்ஸம்ப₄வதி . அதோ யே யத்ப₂லார்தி₂நஸ்தாம்ஸ்தத்ப₂லப்ரதா₃நேந, யே யதோ₂க்தகாரிணஸ்த்வப₂லார்தி₂நோ முமுக்ஷவஶ்ச தாந் ஜ்ஞாநப்ரதா₃நேந . யே ஜ்ஞாநிந꞉ ஸந்ந்யாஸிநோ முமுக்ஷவஶ்ச தாந்மோக்ஷப்ரதா₃நேந, ததா₂ர்தாநார்திஹரணேந இத்யேவம் யதா₂ ப்ரபத்₃யந்தே யே தாம்ஸ்ததை₂வ ப₄ஜாமீத்யர்த₂꞉ . ந புநார்ராக₃த்₃வேஷநிமித்தம் மோஹநிமித்தம் வா கம்சித்₃ப₄ஜாமி . ஸர்வதா₂பி ஸர்வாவஸ்த₂ஸ்ய மமேஶ்வரஸ்ய
வர்த்ம மார்க₃மநுவர்தந்தே மநுஷ்யா꞉ . யத்ப₂லார்தி₂தயா யஸ்மிந் கர்மண்யதி₄க்ருதா யே ப்ரயதந்தே தே மநுஷ்யா அத்ர உச்யந்தே ஹே பார்த₂ ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரை꞉ ..4.11..

==============================
யதி₃ தவேஶ்வரஸ்ய ராகா₃தி₃தோ₃ஷாபா₄வாத்ஸர்வப்ராணிஷ்வநுஜிக்₄ருக்ஷாயாம் துல்யாயாம் ஸர்வப₂லப்ரதா₃நஸமர்தே₂ ச த்வயி ஸதி வாஸுதே₃வ꞉ ஸர்வம் [கீ₃தா 7.19] இதி ஜ்ஞாநேநைவ முமுக்ஷவ꞉ ஸந்த꞉ கஸ்மாத்த்வாமேவ ஸர்வே ந ப்ரதிபத்₃யந்தே ? இதி ஶ்ருணு தத்ர காரணம்
காங்க்ஷந்த꞉ கர்மணாம் ஸித்₃தி₄ம் யஜந்த இஹ தே₃வதா꞉ .
க்ஷிப்ரம் ஹி மாநுஷே லோகே ஸித்₃தி₄ர்ப₄வதி கர்மஜா ..4.12..

காங்க்ஷந்தோ(அ)பீ₄ப்ஸந்த꞉ கர்மணாம் ஸித்₃தி₄ம் ப₂லநிஷ்பத்திம் ப்ரார்த₂யந்தோ யஜந்த இஹாஸ்மிந் லோகே தே₃வதா இந்த்₃ராத்₃க்₃ந்யாத்₃யா꞉ . அத₂ யோ(அ)ந்யாம் தே₃வதாமுபாஸ்தே(அ)ந்யோ(அ)ஸாவந்யோ(அ)ஹமஸ்மீதி ந ஸ வேத₃, யதா₂ பஶு꞉ . ஏவம் ஸ தே₃வாநாம் [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 1.4.10] இதி ஶ்ருதே꞉ . தேஷாம் ஹி பி₄ந்நதே₃வதாயாஜிநாம் ப₂லாகாங்க்ஷிணாம் க்ஷிப்ரம் ஶீக்₄ரம் ஹி யஸ்மாந்மாநுஷே லோகே . மநுஷ்யலோகே ஹி ஶாஸ்த்ராதி₄கார꞉ . க்ஷிப்ரம் ஹி மாநுஷே லோகே இதி விஶேஷணாத் . அந்யேஷ்வபி கர்மப₂லஸித்₃தி₄ம் த₃ர்ஶயதி ப₄க₃வாந் . மாநுஷே லோகே வர்ணாஶ்ரமாதி₃கர்மாதி₄கார
இதி விஶேஷ꞉ . தேஷாம் ச வர்ணாஶ்ரமாதி₄காரிணாம் கர்மிணாம் ப₂லஸித்₃தி₄꞉ க்ஷிப்ரம் ப₄வதி கர்மஜா கர்மணோ ஜாதா ..4.12..

==============================
மாநுஷ ஏவ லோகே வர்ணாஶ்ரமாதி₃கர்மாதி₄கார꞉ . நாந்யேஷு லோகேஷ்விதி நியம꞉ கிம்நிமித்த꞉ ? இதி . அத₂வா வர்ணாஶ்ரமாதி₃ப்ரவிபா₄கோ₃பேதா மநுஷ்யா மம வர்த்மாநுவர்தந்தே ஸர்வஶ [கீ₃தா 4.11] இத்யுக்தம் கஸ்மாத்புந꞉ காரணாந்நியமேந தவைவ வர்த்மாநுவர்தந்தே, நாந்யஸ்ய கிம் ? உச்யதே
சாதுர்வர்ண்யம் மயா ஸ்ருஷ்டம் கு₃ணகர்மவிபா₄க₃ஶ꞉ .
தஸ்ய கர்தாரமபி மாம் வித்₃த்₄யகர்தாரமவ்யயம் ..4.13..

சாதுர்வர்ண்யம் சத்வார ஏவ வர்ணாஶ்சாதுர்வர்ண்யம் மயேஶ்வரேண ஸ்ருஷ்டமுத்பாதி₃தம் ப்₃ராஹ்மணோ(அ)ஸ்ய முக₂மாஸீத்[ருக்8.4.19.2, ஃயஜு꞉ 32.11] இத்யாதி₃ ஶ்ருதே꞉ . கு₃ணகர்மவிபா₄க₃ஶோ கு₃ணவிபா₄க₃ஶ꞉ கர்மவிபா₄க₃ஶஶ்ச . கு₃ணா꞉ ஸத்த்வரஜஸ்தமாம்ஸி . தத்ர ஸாத்த்விகஸ்ய ஸத்த்வப்ரதா₄நஸ்ய ப்₃ராஹ்மணஸ்ய ஶமோ த₃மஸ்தப꞉ [கீ₃தா 18.42] இத்யாதீ₃நி கர்மாணி . ஸத்த்வோபஸர்ஜநரஜ꞉ப்ரதா₄நஸ்ய க்ஷத்ரியஸ்ய ஶௌர்யதேஜ꞉ப்ரப்₄ருதீநி கர்மாணி . தமௌபஸர்ஜநரஜ꞉ப்ரதா₄நஸ்ய வைஶ்யஸ்ய க்ருஷ்யாதீ₃நி கர்மாணி . ரஜௌபஸர்ஜநதம꞉ப்ரதா₄நஸ்ய ஶூத்₃ரஸ்ய ஶுஶ்ரூஷைவ கர்ம . இத்யேவம் கு₃ணகர்மவிபா₄க₃ஶஶ்சாதுர்கு₃ண்யம் மயா ஸ்ருஷ்டமித்யர்த₂꞉
. தச்சேத₃ம் சாதுர்வர்ண்யம் நாந்யேஷு லோகேஷு . அதோ மாநுஷே லோகே இதி விஶேஷணம் . ஹந்த தர்ஹி சாதுர்வர்ண்யஸர்கா₃தே₃꞉ கர்மண꞉ கர்த்ருத்வாத்தத்ப₂லேந யுஜ்யஸே(அ)தோ ந த்வம் நித்யமுக்தோ நித்யேஶ்வரஶ்சேதி . உச்யதே யத்₃யபி மாயாஸம்வ்யவஹாரேண தஸ்ய கர்மண꞉ கர்தாரமபி ஸந்தம் மாம் பரமார்த₂தோ வித்₃த்₄யகர்தாரம், அதஏவாவ்யயமஸம்ஸாரிணம் ச மாம் வித்₃தி₄ ..4.13..

==============================
யேஷாம் து கர்மணாம் கர்தாரம் மாம் மந்யஸே பரமார்த₂தஸ்தேஷாமகர்தைவாஹம் . யதோ
ந மாம் கர்மாணி லிம்பந்தி ந மே கர்மப₂லே ஸ்ப்ருஹா .
இதி மாம் யோ(அ)பி₄ஜாநாதி கர்மபி₄ர்ந ஸ ப₃த்₄யதே ..4.14..

ந மாம் தாநி கர்மாணி லிம்பந்தி தே₃ஹாத்₃யாரம்ப₄கத்வேநாஹங்காராபா₄வாத் . ந ச தேஷாம் கர்மணாம் ப₂லே மே மம ஸ்ப்ருஹா த்ருஷ்ணா . யேஷாம் து ஸம்ஸாரிணாமஹம் கர்தேத்யாபி₄மாந꞉ கர்மஸு ஸ்ப்ருஹா தத்ப₂லேஷு ச தாந் கர்மாணி லிம்பந்தீதி யுக்தம் . தத₃பா₄வாந்ந மாம் கர்மாணி லிம்பந்தீதி . ஏவம் யோ(அ)ந்யே(அ)பி மாமாத்மத்வேநாபி₄ஜாநாதி நாஹம் கர்தா ந மே கர்மப₂லே ஸ்ப்ருஹேதி ந கர்மபி₄ர்ந ப₃த்₄யதே . தஸ்யாபி ந தே₃ஹாத்₃யாரம்ப₄காநி கர்மாணி ப₄வந்தீத்யர்த₂꞉ ..4.14..

==============================
நாஹம் கர்தா, ந மே கர்மப₂லே ஸ்ப்ருஹேதி
ஏவம் ஜ்ஞாத்வா க்ருதம் கர்ம பூர்வைரபி முமுக்ஷுபி₄꞉ .
குரு கர்மைவ தஸ்மாத்த்வம் பூர்வை꞉ பூர்வதரம் க்ருதம் ..4.15..

ஏவம் ஜ்ஞாத்வா க்ருதம் கர்ம பூர்வைரப்யதிக்ராந்தைர்முமுக்ஷுபி₄꞉ . குரு தேந கர்மைவ த்வம் . ந துஷ்ணீமாஸநம் நாபி ஸம்ந்யாஸ꞉ கர்தவ்ய꞉ . தஸ்மாத்த்வத்பூர்வைரப்யநுஷ்டி₂தத்வாத்₃யத்₃யநாத்மஜ்ஞஸ்த்வம் ததா₃த்மஶுத்₃த்₄யர்த₂ம் . தத்த்வவிச்சேத்லோகஸம்க்₃ரஹார்த₂ம் . பூர்வே ஜநகாதி₃பி₄꞉ பூர்வதரம் க்ருதம் . நாது₄நாதநக்ருதம் நிவர்திதம் ..4.15..

==============================
தத்ர கர்ம சேத்கர்தவ்யம் த்வத்₃வசநாதே₃வ கரோம்யஹம் . கிம் விஶேஷிதேந ? பூர்வை꞉ பூர்வதரம் க்ருதம் [கீ₃தா 4.15] இதி . உச்யதே யஸ்மாந்மஹத்₃வைஷம்யம் கர்மணி . கத₂ம் ?
கிம் கர்ம கிமகர்மேதி கவயோ(அ)ப்யத்ர மோஹிதா꞉ .
தத்தே கர்ம ப்ரவக்ஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாத்வா மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த் ..4.16..

கிம் கர்ம கிம் சாகர்மேதி கவயோ மேதா₄விநோ(அ)ப்யத்ராஸ்மிந் கர்மாதி₃விஷயே மோஹிதா மோஹம் க₃தா꞉ . அதஸ்தே துப்₄யமஹம் கர்மாகர்ம ச ப்ரவக்ஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாத்வா விதி₃த்வா கர்மாதி₃ மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த்ஸம்ஸாராத் ..4.16..

==============================
ந சைதத்த்வயா மந்தவ்யம், கர்ம நாம தே₃ஹாதி₃சேஷ்டா லோகப்ரஸித்₃த₄ம், அகர்ம நாம தத₃க்ரியா தூஷ்ணீமாஸநம் . கிம் தத்ர போ₃த்₃த₄வ்யம் ? இதி . கஸ்மாத்? உச்யதே
கர்மணோ ஹ்யபி போ₃த்₃த₄வ்யம் போ₃த்₃த₄வ்யம் ச விகர்மண꞉ .
அகர்மணஶ்ச போ₃த்₃த₄வ்யம் க₃ஹநா கர்மணோ க₃தி꞉ ..4.17..

கர்மண꞉ ஶாஸ்த்ரவிஹிதஸ்ய ஹி யஸ்மாத₃ப்யஸ்தி போ₃த்₃த₄வ்யம் . போ₃த்₃த₄வ்யம் சாஸ்த்யேவ விகர்மண꞉ ப்ரதிஷித்₃த₄ஸ்ய . ததா₂கர்மணஶ்ச தூஷ்ணீம்பா₄வஸ்ய போ₃த்₃த₄வ்யமஸ்தீதி த்ரிஷ்வப்யத்₄யாஹார꞉ கர்தவ்ய꞉ . யஸ்மாத்₃க₃ஹநா விஷமா து₃ர்ஜ்ஞாநா கர்மண இத்யுபலக்ஷணார்த₂ம் கர்மாதீ₃நாம் கர்மாகர்மவிகர்மணாம் க₃திர்யாதா₂த்ம்யம் தத்த்வமித்யர்த₂꞉ ..4.17..

==============================
கிம் புநஸ்தத்த்வம் கர்மாதே₃ர்யத்₃போ₃த்₃த₄வ்யம் வக்ஷ்யாமீதி ப்ரதிஜ்ஞாதம் ? உச்யதே
கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேத₃கர்மணி ச கர்ம ய꞉ .
ஸ பு₃த்₃தி₄மாந்மநுஷ்யேஷு ஸ யுக்த꞉ க்ருத்ஸ்நகர்மக்ருத் ..4.18..

கர்மணி . கர்ம க்ரியத இதி கர்ம வ்யாபாரமாத்ரம், தஸ்மிந் கர்மண்யகர்ம கர்மாபா₄வம் ய꞉ பஶ்யேத் . அகர்மணி ச கர்மாபா₄வே கர்த்ருதந்த்ரத்வாத்ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்த்யோர்வஸ்த்வப்ராப்யைவ ஹி ஸர்வ ஏவ க்ரியாகாரகாதி₃வ்யவஹாரோ(அ)வித்₃யாபூ₄மாவேவ கர்ம ய꞉ பஶ்யேத்பஶ்யதி . ஸ பு₃த்₃தி₄மாந்மநுஷ்யேஷு, ஸ யுக்தோ யோகீ₃ ச க்ருத்ஸ்நகர்மக்ருத்ஸமஸ்தகர்மக்ருச்ச ஸ இதி ஸ்தூயதே கர்மாகர்மணோரிதரேதரத₃ர்ஶீ .
நநு கிமித₃ம் விருத்₃த₄முச்யதே கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேதி₃தி . அகர்மணி ச கர்ம இதி . ந ஹி கர்மாகர்ம ஸ்யாத₃கர்ம வா கர்ம, தத்ர விருத்₃த₄ம் கத₂ம் பஶ்யேத்₃த்₃ரஷ்டா ? ந . அகர்மைவ பரமார்த₂த꞉ ஸத்கர்மவத₃வபா₄ஸதே மூட₄த்₃ருஷ்டேர்லோகஸ்ய, ததா₂ கர்மைவாகர்மவத் . தத்ர யதா₂பூ₄தத₃ர்ஶநார்த₂மாஹ ப₄க₃வாந் கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேதி₃த்யாதி₃ . அதோ ந விருத்₃த₄ம் பு₃த்₃தி₄மத்த்வாத்₃யுபபத்தேஶ்ச . போ₃த்₃த₄வ்யமிதி ச யதா₂பூ₄தத₃ர்ஶநமுச்யதே . ந ச விபரீதஜ்ஞாநாத₃ஶுபா₄ந்மோக்ஷணம் ஸ்யாத்யஜ்ஜ்ஞாத்வா மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த்[கீ₃தா 4.16] இதி சோக்தம் . தஸ்மாத்கர்மாகர்மணீ விபர்யயேண க்₃ருஹீதே ப்ராணிபி₄ஸ்தத்₃விபர்யயக்₃ரஹணநிவ்ருத்த்யர்த₂ம் ப₄க₃வதோ வசநம் கர்மண்யகர்ம ய꞉ இத்யாதி₃ .
ந சாத்ர கர்மாதி₄கரணகர்மாஸ்தி, குண்டே₃ ப₃த₃ராணீவ . நாப்யகர்மாதி₄கரணம் கர்மாஸ்தி கர்மாபா₄வத்வாத₃கர்மண꞉ . அதோ விபரீதக்₃ருஹீதே ஏவ கர்மாகர்மணீ லௌகிகை꞉, யதா₂ ம்ருக₃த்ருஷ்ணிகாயாமுத₃கம் ஶுக்திகாயாம் வா ரஜதம் .
நநு கர்ம கர்மைவ ஸர்வேஷாம் ந க்வசித்₃வ்யபி₄சரதி . தந்ந நௌஸ்த₂ஸ்ய நாவி க₃ச்ச₂ந்த்யாம் தடஸ்தே₂ஸ்வக₃திஷு நகே₃ஷு ப்ரதிகூலக₃தித₃ர்ஶநாத் . தூ₃ரேஷு சக்ஷுஷாஸந்நிக்ருஷ்டேஷு க₃ச்ச₂த்ஸு க₃த்யபா₄வத₃ர்ஶநாத் . ஏவமிஹாப்யகர்மண்யஹம் கரோமீதி கர்மத₃ர்ஶநம் கர்மணி சாகர்மத₃ர்ஶநம் விபரீதத₃ர்ஶநம் யேந, தந்நிராகரணார்த₂முச்யதே கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேதித்யாதி₃ .
ததே₃தது₃க்தப்ரதிவசநமப்யஸக்ருத₃த்யந்தவிபரீதத₃ர்ஶநபா₄விததயா மோமுஹ்யமாநோ லோக꞉ ஶ்ருதமப்யஸக்ருத்தத்த்வம் விஸ்ம்ருத்ய விஸ்ம்ருத்ய மித்₂யாப்ரஸங்க₃மவதார்யாவதார்ய சோத₃யதீதி புந꞉ புநருத்தரமாஹ ப₄க₃வாந் . து₃ர்விஜ்ஞேயத்வம் சாலக்ஷ்ய வஸ்துந꞉ . அவ்யக்தோ(அ)யமசிந்த்யோ(அ)யம் [கீ₃தா 2.25], ந ஜாயதே ம்ரியதே [கீ₃தா 2.27] இத்யாதி₃நாத்மநி கர்மாபா₄வ꞉ ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிந்யாயப்ரஸித்₃த₄ உக்தோ வக்ஷ்யமாணஶ்ச . தஸ்மிந்நாத்மநி கர்மாபா₄வே(அ)கர்மணி கர்மவிபரீதத₃ர்ஶநமத்யந்தநிரூட₄ம் . யத꞉ கிம் கர்ம கிமகர்மேதி கவயோ(அ)ப்யத்ர மோஹிதா꞉ [கீ₃தா 4.16] தே₃ஹாத்₃யாஶ்ரயம் கர்மாத்மந்யத்₄யாரோப்ய . அஹம் கர்தா மமைதத்கர்ம, மயாஸ்ய கர்மண꞉ ப₂லம் போ₄க்தவ்யமிதி ச . ததா₂ அஹம்
தூஷ்ணீம் ப₄வாமி, யேநாஹம் நிராயாஸோ(அ)கர்மா ஸுகீ₂ ஸ்யாமிதி கார்யகரணாஶ்ரயவ்யாபாரோபரமம் தத்க்ருதம் சஸுகி₂த்வமாத்மந்யத்₄யாரோப்ய ந கரோமி கிம்சித்தூஷ்ணீம் ஸுக₂மாஸமித்யபி₄மந்யதே லோக꞉ . தத்ரேத₃ம் லோகஸ்ய விபரீதத₃ர்ஶநாபநயநாயாஹ ப₄க₃வாந் கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேதி₃த்யாதி₃ .
அத்ர ச கர்ம கர்மைவ ஸத்கார்யகரணாஶ்ரயம் கர்மரஹிதோ(அ)விக்ரிய ஆத்மநி ஸர்வைரத்₄யஸ்தம் . யத꞉ பண்டி₃தோ(அ)ப்யஹம் கரோமீதி மந்யதே . அத₂ ஆத்மஸமவேததயா ஸர்வலோகப்ரஸித்₃தே₄ கர்மணி நதீ₃குலஸ்தே₂ஷ்விவ க₃தி꞉ ப்ரதிலௌம்யேந . அதோ(அ)கர்ம கர்மாபா₄வம் யதா₂பூ₄தம் க₃த்யபா₄வமிவ வ்ருக்ஷேஷு ய꞉ பஶ்யேத் . அகர்மணி ச கார்யகரணவ்யாபாரோபரமே கர்மவதா₃த்மந்யத்₄யாரோபிதே தூஷ்ணீமகுர்வந் ஸுக₂மாஸே இத்யஹங்காராபி₄ஸந்தி₄ஹேதுத்வாத்தஸ்மிந்நகர்மணி ச கர்ம ய꞉ பஶ்யேத் . ய ஏவம் கர்மாகர்மவிபா₄க₃ஜ்ஞ꞉ ஸ பு₃த்₃தி₄மாந் பண்டி₃தோ மநுஷ்யேஷு . ஸ யுக்தோ யோகீ₃ க்ருத்ஸ்நகர்மக்ருச்ச . ஸோ(அ)ஶுபா₄ந்மோக்ஷித꞉ க்ருதக்ருத்யோ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ .
அயம் ஶ்லோகோ(அ)ந்யதா₂ வ்யாக்₂யாத꞉ கைஶ்சித் . கத₂ம் ? நித்யாநாம் கில கர்மணாமீஶ்வரார்தே₂(அ)நுஷ்டீ₂யமாநாநாம் தத்ப₂லாபா₄வாத₃கர்மாணி தாந்யுச்யந்தே கௌ₃ண்யா வ்ருத்த்யா . தேஷாம் சாகரணமகர்ம . தச்ச ப்ரத்யவாயப₂லத்வாத்கர்மோச்யதே கௌ₃ண்யைவ வ்ருத்த்யா . தத்ர நித்யே கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேத்ப₂லாபா₄வாத் . யதா₂ தே₄நுரபி கௌ₃ரகௌ₃ருச்யதே க்ஷீராக்₂யம் ப₂லம் ந ப்ரயச்ச₂தீதி தத்₃வத் . ததா₂ நித்யாகரணே த்வகர்மணி கர்ம꞉ ஆஶ்யேந்நரகாதி₃ப்ரத்யவாயப₂லம் ப்ரயச்ச₂தீதி . நைதத்₃யுக்தம் வ்யாக்₂யாநம் . ஏவம்ஜ்ஞாநாத₃ஶுபா₄ந்மோக்ஷாநுபபத்தே꞉ . யஜ்ஜ்ஞாத்வா மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த்[கீ₃தா 4.16] இதி ப₄க₃வதோக்தம் வசநம் போ₃த்₄யேத . கத₂ம் ? நித்யாநாம்
அநுஷ்டா₂நாத₃ஶுபா₄த்ஸ்யாந்நாம மோக்ஷணம் . ந து தேஷாம் ப₂லாபா₄வஜ்ஞாநாத் . ந ஹி நித்யாநாம் ப₂லாபா₄வஜ்ஞாநமஶுப₄முக்திப₂லத்வேந சோதி₃தம் நித்யகர்மஜ்ஞாநம் வா . ந ச ப₄க₃வதிவேஹோக்தம் .
ஏதேநாகர்மணி கர்மத₃ர்ஶநம் ப்ரத்யுக்தம் . ந ஹ்யகர்மணி கர்மேதி த₃ர்ஶநம் கர்தவ்யதயேஹ சோத்₃யதே, நித்யஸ்ய து கர்தவ்யதாமாத்ரம் . ந சாகரணாந்நித்யஸ்ய ப்ரத்யவாயோ ப₄வதீதி விஜ்ஞாநாத்கிம்சித்ப₂லம் ஸ்யாத் . நாபி நித்யாகரணம் ஜ்ஞேயத்வேந சோதி₃தம் . நாபி கர்மாகர்மேதி மிதா₂த₃ர்ஶநாத₃ஶுபா₄ந்மோக்ஷணம் . பு₃த்₃தி₄மத்த்வம், யுக்ததா, க்ருத்ஸ்நகர்மக்ருத்த்வாதி₃ ச ப₂லமுபபத்₃யதே ஸ்துதிர்வா . மித்₂யாஜ்ஞாநமேவ ஹி ஸாக்ஷாத₃ஶுப₄ரூபம் குதோ(அ)ந்யஸ்மாத₃ஶுபா₄ந்மோக்ஷணம் ? ந ஹி தமஸ்தமஸோ நிவர்தகம் ப₄வதி .
நநு கர்மணி யத₃கர்மத₃ர்ஶநமகர்மணி வா கர்மத₃ர்ஶநம், ந தந்மித்₂யாஜ்ஞாநம் . கிம் தர்ஹி கௌ₃ணம் ப₂லபா₄வாபா₄வநிமித்தம் ? ந, கர்மாகர்மவிஜ்ஞாநாத₃பி கௌ₃ணாத்ப₂லஸ்யாஶ்ரவணாத் . நாபி ஶ்ருதஹாந்யஶ்ருதபரிகல்பநயா கஶ்சித்₃விஶேஷோ லப்₄யதே . ஸ்வஶப்₃தே₃நாபி ஶக்யம் வக்தும் நித்யகர்மணாம் ப₂லம் நாஸ்த்யகரணாச்ச தேஷாம் நரகபாத꞉ ஸ்யாதி₃தி . தத்ர வ்யாஜேந பரவ்யாமோஹரூபேண கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேதி₃த்யாதி₃நா கிம் ? தத்ரைவ வ்யாசக்ஷாணேந ப₄க₃வதோக்தம் வாக்யம் லோகவ்யாமோஹார்த₂மிதி வ்யக்தம் கல்பிதம் ஸ்யாத் . ந சைதச்ச₂த்₃மரூபேண வாக்யேந ரக்ஷணீயம் வஸ்து, நாபி ஶப்₃தா₃ந்தரேண புந꞉ புநருச்யமாநம்
ஸுபோ₃த₄ம் ஸ்யாதி₃த்யேவம் வக்தும் யுக்தம் . கர்மண்யேவாதி₄காரஸ்தே [கீ₃தா 2.47] இத்யத்ர ஹி ஸ்பு₂டதர உக்தோ(அ)ர்தோ₂ ந புநர்வக்தவ்யோ ப₄வதி . ஸர்வத்ர ச ப்ரஶஸ்தம் போ₃த்₃த₄வ்யம் ச கர்தவ்யமேவ, ந நிஷ்ப்ரயோஜநம் போ₃த்₃த₄வ்யமித்யுச்யதே .
ந ச மித்₂யாஜ்ஞாநம் போ₃த்₃த₄வ்யம் ப₄வதி தத்ப்ரத்யுபஸ்தா₂பிதம் வா வஸ்த்வாபா₄ஸம் . நாபி நித்யாநாமகரணாத₃பா₄வாத்ப்ரயவாயபா₄வோத்பத்தி꞉ . நாஸதோ வித்₃யதே பா₄வோ [கீ₃தா 2.16] இதி வசநாத் . தத்கத₂மஸத꞉ ஸஜ்ஜாயதே [Cஹாஊ 6.2.2] இதி ச த₃ர்ஶிதம் . அஸத꞉ ஸஜ்ஜந்மப்ரதிஷேதா₄த₃ஸத꞉ ஸது₃த்பத்திம் ப்₃ருவதா(அ)ஸதே₃வ ஸத்₃ப₄வேத் . ஸச்சாஸத்₃ப₄வேதி₃த்யுக்தம் ஸ்யாத் . தச்சாயுக்தம், ஸர்வப்ரமாணவிரோதா₄த் . ந ச நிஷ்ப₂லம் வித₃த்₄யாத்கர்ம ஶாஸ்த்ரம் து₃꞉க₂ஸ்வரூபத்வாத் . து₃꞉க₂ஸ்ய ச பு₃த்₃தி₄பூர்வகதயா கார்யத்வாநுபபத்தே꞉ . தத₃கரணே ச நரகபாதாப்₄யுபக₃மே(அ)நர்தா₂யைவ . உப₄யதா₂பி கரணே(அ)கரணே ச ஶாஸ்த்ரம் நிஷ்ப₂லம் கல்பிதம்
ஸ்யாத் . ஸ்வாப்₄யுபக₃மவிரோத₄ஶ்ச நித்யம் நிஷ்ப₂லம் கர்மேத்யப்₄யுபக₃ம்ய மோக்ஷப₂லாயேதி ப்₃ருவத꞉ . தஸ்மாத்₃யதா₂ஶ்ருத ஏவார்த₂꞉ கர்மண்யகர்ம ய இத்யாதே₃꞉ . ததா₂ ச வ்யாக்₂யாதோ(அ)ஸ்மாபி₄꞉ ஶ்லோக꞉ ..4.18..

==============================
ததே₃தத்கர்மண்யகர்மாதி₃த₃ர்ஶநம் ஸ்தூயதே
யஸ்ய ஸர்வே ஸமாரம்பா₄꞉ காமஸம்கல்பவர்ஜிதா꞉ .
ஜ்ஞாநாக்₃நித₃க்₃த₄கர்மாணம் தமாஹு꞉ பண்டி₃தம் பு₃தா₄꞉ ..4.19..

யஸ்ய யதோ₂க்தத₃ர்ஶிந꞉ ஸர்வே யாவந்த꞉ ஸமாரம்பா₄꞉ கர்மாணி ஸமாரப்₄யந்த இதி ஸமாரம்பா₄꞉ . காமஸம்கல்பவர்ஜிதா꞉ காமைஸ்தத்காரணைஶ்ச ஸங்கல்பவர்ஜிதா முதை₄வ சேஷ்டாமாத்ரா அநுஷ்டீ₂யந்தே . ப்ரவ்ருத்தேந சேல்லோகஸங்க்₃ரஹார்த₂ம், நிவ்ருத்தேந சேஜ்ஜீவநமாத்ரார்த₂ம், தம் ஜ்ஞாநாக்₃நித₃க்₃த₄கர்மாணம் கர்மாதா₃வகர்மாதி₃த₃ர்ஶநம் ஜ்ஞாநம், ததே₃வாக்₃நிஸ்தேந ஜ்ஞாநாக்₃நிநா த₃க்₃தா₄நி ஶுபா₄ஶுப₄லக்ஷணாநி கர்மாணி யஸ்ய . தமாஹு꞉ பரமார்த₂த꞉ பண்டி₃தம் பு₃தா₄꞉ ப்₃ரஹ்மவித₃꞉ ..4.19..

==============================
யஸ்து கர்மாதா₃வகர்மாதி₃த₃ர்ஶீ ஸோ(அ)கர்மாதி₃த₃ர்ஶநாதே₃வ நிஷ்கர்மா ஸந்ந்யாஸீ ஜீவநமாத்ரார்த₂சேஷ்ட꞉ ஸந் கர்மணி ந ப்ரவர்ததே, யத்₃யபி ப்ராக்₃விவேகத꞉ ப்ரவ்ருத்த꞉ . யஸ்து ப்ராரப்₃த₄கர்மா ஸந்நுத்தரகாலமுத்பந்நாத்மஸம்யக்₃த₃ர்ஶந꞉ ஸ்யாத், ஸ ஸர்வகர்மணி ப்ரயோஜநமபஶ்யந் ஸஸாத₄நம் கர்ம பரியஜத்யேவ . ஸ குதஶ்சிந்நிமித்தாத்கர்மபரித்யாகா₃ஸம்ப₄வே ஸதி கர்மணி தத்ப₂லே ச ஸங்க₃ரஹிததயா ஸ்வப்ரயோஜநாபா₄வால்லோகஸங்க்₃ரஹார்த₂ம் பூர்வவத்கர்மணி ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி நைவ கிம்சித்கரோதி ஜ்ஞாநாக்₃நித₃க்₃த₄கர்மத்வாத்ததீ₃யம் கர்மாகர்மைவ ஸம்பத்₃யத இத்யேதமர்த₂ம் த₃ர்ஶயிஷ்யந்நாஹ
த்யக்த்வா கர்மப₂லாஸங்க₃ம் நித்யத்ருப்தோ நிராஶ்ரய꞉ .
கர்மண்யபி₄ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி நைவ கிம்சித்கரோதி ஸ꞉ ..4.20..

த்யக்த்வா கர்மஸ்வபி₄மாநம் ப₂லாஸங்க₃ம் ச யதோ₂க்தேந ஜ்ஞாநேந நித்யத்ருப்தோ நிராகாங்க்ஷோ விஷயேஷ்வித்யர்த₂꞉ . நிராஶ்ரய ஆஶ்ரயரஹித꞉ . ஆஶ்ரயோ நாம யதா₃ஶ்ரித்ய புருஷார்த₂ம் ஸிஸாத₄யிஷதி . த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டப₂லஸாத₄நாஶ்ரயரஹித இத்யர்த₂꞉ . விது₃ஷா க்ரியமாணம் கர்ம பரமார்த₂தோ(அ)கர்மைவ . தஸ்ய நிஷ்க்ரியாத்மத₃ர்ஶநஸம்பந்நத்வாத் . தேநைவம்பூ₄தேந ஸ்வப்ரயோஜநாபா₄வாத்ஸஸாத₄நம் கர்ம பரித்யக்தவ்யமேவேதி ப்ராப்தே, ததோ நிர்க₃மாஸம்ப₄வால்லோகஸங்க்₃ரஹசிகீர்ஷயா ஶிஷ்டவிக₃ர்ஹணாபரிஜிஹீர்ஷயா வா பூர்வவத்கர்மண்யபி₄ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி நிஷ்க்ர்யாத்மத₃ர்ஶநஸம்பந்நத்வாந்நைவ கிம்சித்கரோதி ஸ꞉
..4.20..

==============================
ய꞉ புந꞉ பூர்வோக்தவிபரீத꞉ ப்ராகே₃வ கர்மாம்பா₄த்₃ப்₃ரஹ்மணி ஸர்வாந்தரே ப்ரத்யகா₃த்மநி நிஷ்க்ரியே ஸம்ஜாதாத்மத₃ர்ஶந꞉, ஸ த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டேஷ்டவிஷயாஶீர்விவர்ஜிததயா த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டார்தே₂ கர்மணி ப்ரயோஜநமப்யஶ்யந் ஸஸாத₄நம் கர்ம ஸம்ந்யஸ்ய ஶரீரயாத்ராமாத்ரசேஷ்டோ யதிர்ஜ்ஞாநநிஷ்டோ₂ முச்யத இதி . ஏதத₃ர்த₂ம் த₃ர்ஶயிதுமாஹ
நிராஶீர்யதசித்தாத்மா த்யக்தஸர்வபரிக்₃ரஹ꞉ .
ஶாரீரம் கேவலம் கர்ம குர்வந்நாப்நோதி கில்பி₃ஷம் ..4.21..

நிராஶீர்நிர்க₃தா ஆஶிஷோ யஸ்மாத்ஸ நிராஶீ꞉ . யதசித்தாத்மா சித்தமந்த꞉கரணம் . ஆத்மா பா₃ஹ்ய꞉ கார்யகரணஸம்கா₄த꞉ . தாவுபா₄வபி யதௌ ஸம்யதௌ யஸ்ய ஸ யதசித்தாத்மா . த்யக்தஸர்வபரிக்₃ரஹ꞉ த்யக்த꞉ ஸர்வ꞉ பரிக்₃ரஹோ யேந ஸ த்யக்தஸர்வபரிக்₃ரஹ꞉ . ஶாரீரம் ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் கேவலம் தத்ராபி அபி₄மாநவர்ஜிதம் கர்ம குர்வந் . நாப்நோதி ந ப்ராப்நோதி கில்பி₃ஷமநிஷ்டரூபம் பாபம் த₄ர்மம் ச . த₄ர்மோ(அ)பி முமுக்ஷோரநிஷ்டரூபம் கில்பி₃ஷமேவ . ப₃ந்தா₄பாத₃கத்வாத் . தஸ்மாத்தாப்₄யாம் முக்தோ ப₄வதி, ஸம்ஸாராந்முக்தோ ப₄வதீத்யர்த₂꞉
.
கிம் ச ஶாரீரம் கேவலம் கர்மேத்யத்ர கிம் ஶரீரநிர்வர்த்யம் ஶாரீரம் கர்மாபி₄ப்ரேதம் ? ஆஹோ ஸ்விச்ச₂ரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் ஶாரீரம் கர்ம ? இதி . கிம் சாதோ யதி₃ ஶரீரநிர்வர்த்யம் ஶாரீரம் கர்ம யதி₃ வா ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் ஶரீரம் ? இதி . உச்யதே யதா₃ ஶரீரநிர்வர்த்யம் கர்ம ஶாரீரமபி₄ப்ரேதம் ஸ்யாத்ததா₃ த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டப்ரயோஜநம் கர்ம ப்ரதிஷித்₃த₄மபி ஶரீரேண குர்வந்நாப்நோதி கில்பி₃ஷமிதி ப்₃ருவதோ விருத்₃தா₄பி₄தா₄நம் ப்ரஸஜ்யேத . ஶாஸ்த்ரீயம் ச கர்ம த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டப்ரயோஜநம் ஶரீரேண குர்வந்நாப்நோதி கில்பி₃ஷமித்யபி ப்₃ருவதோ
(அ)ப்ராப்தப்ரதிஷேத₄ப்ரஸங்க₃꞉ . ஶாரீரம் கர்ம குர்வநிதி விஶேஷணாத்கேவலஶப்₃த₃ப்ரயோகா₃ச்ச வாங்மநஸநிர்வர்த்யம் கர்ம விதி₄ப்ரதிஷேத₄விஷயம் த₄ர்மாத₄ர்மஶப்₃த₃வாச்யம் குர்வந் ப்ராப்நோதி கில்பி₃ஷமித்யுக்தம் ஸ்யாத் .
தத்ராபி வாங்மநஸாப்₄யாம் விஹிதாநுஷ்டா₂நபக்ஷே கில்பி₃ஷப்ராப்திவசநம் விருத்₃த₄மாபத்₃யேத . ப்ரதிஷித்₃த₄ஸேவிபக்ஷே(அ)பி பூ₄தார்தா₂நுவாத₃மாத்ரமநர்த₂கம் ஸ்யாத் . யதா₃ து ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் ஶாரீரம் கர்மாபி₄ப்ரேதம் ப₄வேத், ததா₃ த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டப்ரயோஜநம் கர்ம விதி₄ப்ரதிஷேத₄க₃ம்யம் ஶரீரவாங்மநஸநிர்வர்த்யமந்யத₃க்ருவம்ஸ்தைரேவ ஶரீராதி₃பி₄꞉ ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் கேவலஶப்₃த₃ப்ரயோகா₃தஹம் கரோமி இத்யபி₄மாநவர்ஜித꞉ ஶரீராதி₃சேஷ்டாமாத்ரம் லோகத்₃ருஷ்ட்யா குர்வந்நாப்நோதி கில்பி₃ஷம் . ஏவம்பூ₄தஸ்ய பாபஶப்₃த₃வாச்யகில்பி₃ஷப்ராப்த்யஸம்ப₄வாத்
கில்பி₃ஷம் ஸம்ஸாரம் நாப்நோதி . ஜ்ஞாநாக்₃நித₃க்₃த₄ஸர்வகர்மத்வாத₃ப்ரதிப₃ந்தே₄ந முச்யதே ஏவேதி பூர்வோக்தஸம்யக்₃த₃ர்ஶநப₂லாநுவாத₃ ஏவைஷ꞉ . ஏவம் ஶரீரம் கேவலம் கர்ம இத்யஸ்யார்த₂ஸ்ய பரிக்₃ரஹே நிரவத்₃யம் ப₄வதி ..4.21..

==============================
த்யக்தஸர்வபரிக்₃ரஹஸ்ய யதேரந்நாதே₃꞉ ஶரீரஸ்தி₂திஹேதோர்꞉ பரிக்₃ரஹஸ்யாபா₄வாத்₃யாசநாதி₃நா ஶரீரஸ்தி₂தௌ கர்தவ்யதாயாம் ப்ராப்தாயாமயாசிதமஸம்க்ப்தமுபபந்நம் யத்₃ருச்ச₂யா [ம.பா₄. 14.46.19॑ Bஔத₄யநத₄ர்மஸூத்ர 21.8.12] இத்யாதி₃நா வசநேநாநுஜ்ஞாதம் யதே꞉ ஶரீரஸ்தி₂திஹேதோரந்நாதே₃꞉ ப்ராப்தித்₃வாரமாவிஷ்குர்வந்நாஹ
யத்₃ருச்சா₂லாப₄ஸந்துஷ்டோ த்₃வந்த்₃வாதீதோ விமத்ஸர꞉ .
ஸம꞉ ஸித்₃தா₄வஸித்₃தௌ₄ ச க்ருத்வாபி ந நிப₃த்₄யதே ..4.22..

யத்₃ருச்சா₂லாப₄ஸந்துஷ்ட꞉ ப்ரார்தி₂தோபநதோ லாபோ₄ யத்₃ருச்சா₂லாப₄꞉, தேந ஸந்துஷ்ட꞉ ஸம்ஜாதாலம்ப்ரத்யய꞉ . த்₃வந்த்₃வாதீதோ த்₃வந்த்₃வை꞉ ஶீதோஷ்ணாதி₃பி₄ர்ஹந்யமாநோ(அ)ப்யவிஷண்ணசித்தோ த்₃வந்த்₃வாதீத உச்யதே . விமத்ஸரோ விக₃தமத்ஸரோ நிர்வைரபு₃த்₃தி₄꞉ . ஸமஸ்துல்யோ யத்₃ருச்சா₂லாப₄ஸ்ய ஸித்₃தா₄வஸித்₃தௌ₄ ச, ய ஏவம்பூ₄தோ யதிரந்நாதே₃꞉ ஶரீரஸ்தி₂திஹேதோர்லாபா₄லாப₄யோ꞉ ஸமோ ஹர்ஷவிஷாத₃வர்ஜித꞉, கர்மாதா₃வகர்மாதி₃த₃ர்ஶீ, யதா₂பூ₄தாத்மத₃ர்ஶநநிஷ்ட₂꞉ ஸந் ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநே பி₄க்ஷாடநாதி₃கர்மணி ஶரீராதி₃நிர்வர்த்யே நைவ கிம்சித்கரோமீதி [கீ₃தா 5.8] கு₃ணா கு₃ணேஷு வர்தந்த [கீ₃தா 3.28] இத்யேவம்
ஸதா₃ ஸம்பரிசக்ஷாண ஆத்மந꞉ கர்த்ருத்வாபா₄வம் பஶ்யந்நேவ கிம்சித்₃பி₄க்ஷாடநாதி₃கம் கர்ம கரோதி . லோகவ்யவஹாரஸாமாந்யத₃ர்ஶநேந து லௌகிகைராரோபிதகர்த்ருத்வே பி₄க்ஷாடநாதௌ₃ கர்மணி கர்தா ப₄வதி . ஸ்வாநுப₄வேந து ஶாஸ்த்ரப்ரமாணாதி₃ஜநிதேநாகர்த்ரைவ . ஸ ஏவம் பராத்₄யாரோபிதகர்த்ருத்வம் ஶரீரஸ்தி₂திமாத்ரப்ரயோஜநம் பி₄க்ஷாடநாதி₃கம் கர்ம க்ருத்வாபி ந நிப₃த்₄யதே, ப₃ந்த₄ஹேதோ꞉ கர்மண꞉ ஸஹேதுகஸ்ய ஜ்ஞாநாக்₃நிநா த₃க்₃த₄த்வாதி₃த்யுக்தாநுவாத₃ ஏவைஷ꞉ ..4.22..

==============================
த்யக்த்வா கர்மப₂லாஸங்க₃ம் [கீ₃தா 4.20] இத்யநேந ஶ்லோகேந ய꞉ ப்ராரப்₃த₄கர்மா ஸந் யதா₃ நிஷ்க்ரியப்₃ரஹ்மாத்மத₃ர்ஶநஸம்பந்ந꞉ ஸ்யாத்ததா₃ தஸ்யாத்மந꞉ கர்த்ருகர்மப்ரயோஜநாபா₄வத₃ர்ஶிந꞉ கர்மபரித்யாகே₃ ப்ராப்தே குதஶ்சிந்நிமித்தாத்தத₃ஸம்ப₄வே ஸதி பூர்வவத்தஸ்மிந் கர்மண்யபி₄ப்ரவ்ருத்தஸ்யாபி நைவ கிம்சித்கரோதி ஸ [கீ₃தா 4.20] இதிகர்மாபா₄வ꞉ ப்ரத₃ர்ஶித꞉ . யஸ்யைவம் கர்மாபா₄வோ த₃ர்ஶிதஸ்தஸ்யைவ
க₃தஸங்க₃ஸ்ய முக்தஸ்ய ஜ்ஞாநாவஸ்தி₂தசேதஸ꞉ .
யஜ்ஞாயாசரத꞉ கர்ம ஸமக்₃ரம் ப்ரவிலீயதே ..4.23..

க₃தஸங்க₃ஸ்ய ஸர்வதோ நிவ்ருத்தாஸக்தேர்முக்தஸ்ய நிவ்ருத்தத₄ர்மாத₄ர்மாதி₃ப₃ந்த₄நஸ்ய, ஜ்ஞாநாவஸ்தி₂தசேதஸோ ஜ்ஞாந ஏவாவஸ்தி₂தம் சேதோ யஸ்ய ஸோ(அ)யம் ஜ்ஞாநாவஸ்தி₂தசேதா꞉ . தஸ்ய யஜ்ஞாய யஜ்ஞநிர்வ்ருத்த்யர்த₂மாசரதோ நிர்வர்தயத꞉ கர்ம ஸமக்₃ரம் ஸஹாக்₃ரேண ப₂லேந வர்தத இதி ஸமக்₃ரம் கர்ம தத்ஸமக்₃ரம் ப்ரவிலீயதே விநஶ்யதீத்யர்த₂꞉ ..4.23..

==============================
கஸ்மாத்புந꞉ காரணாத்க்ரியமாணம் கர்ம ஸ்வகார்யாரம்ப₄மகுர்வத்ஸமக்₃ரம் ப்ரவிலீயத இத்யுச்யதே ? யத꞉
ப்₃ரஹ்மார்பணம் ப்₃ரஹ்ம ஹவிர்ப்₃ரஹ்மாக்₃நௌ ப்₃ரஹ்மணா ஹுதம் .
ப்₃ரஹ்மைவ தேந க₃ந்தவ்யம் ப்₃ரஹ்மகர்மஸமாதி₄நா ..4.24..

ப்₃ரஹ்மார்பணம் யேந கரணேந ப்₃ரஹ்மவித₄விரக்₃நாவர்பயதி . தத்₃ப்₃ரஹ்மைவேதி பஶ்யதி தஸ்யாத்மவ்யதிரேகேணாபா₄வம் பஶ்யதி . யதா₂ ஶுக்திகாயாம் ரஜதாபா₄வம் பஶ்யதி தது₃ச்யதே ப்₃ரஹ்மைவார்பணமிதி . யதா₂ யத்₃ரஜதம் தச்சு₂க்திகைவேதி . ப்₃ரஹ்ம அர்பணமித்யஸமஸ்தே பதே₃ யத₃ர்பணபு₃த்₃த்₄யா க்₃ருஹ்யதே லோகே தத₃ஸ்ய ப்₃ரஹ்மவிதோ₃ ப்₃ரஹ்மைவேத்யர்த₂꞉ .
ப்₃ரஹ்ம ஹவிஸ்ததா₂ யத்₃த₄விர்பு₃த்₃த்₄யா க்₃ருஹ்யமாணம் தத்₃ப்₃ரஹ்மைவாஸய் . ததா₂ ப்₃ரஹ்மாக்₃நௌ இதி ஸமஸ்தம் பத₃ம் . அக்₃நிரபி ப்₃ரஹ்மைவ . யத்ர ஹூயதே ப்₃ரஹ்மணா கர்த்ரா ப்₃ரஹ்மைவ கர்தேத்யர்த₂꞉ . யத்தேந ஹுதம் ஹவநக்ரியா தத்₃ப்₃ரஹ்மைவ . யத்தேந க₃ந்தவ்யம் ப₂லம் தத₃பி ப்₃ரஹ்மைவ . ப்₃ரஹ்மகர்மஸமாதி₄நா ப்₃ரஹ்மைவ கர்ம ப்₃ரஹ்மகர்ம தஸ்மிந் ஸமாதி₄ர்யஸ்ய ஸ ப்₃ரஹ்மகர்மஸமாதி₄ஸ்தேந ப்₃ரஹ்மகர்மஸமாதி₄நா ப்₃ரஹ்மைவ க₃ந்தவ்யம் .
ஏவம் லோகஸங்க்₃ரஹம் சிகீர்ஷுணாபி க்ரியமாணம் கரம், பரமார்த₂தோ(அ)கர்ம ப்₃ரஹ்மபு₃த்₃த்₄யுபம்ருதி₃த்வாத் . ஏவம் ஸதி நிவ்ருத்தகர்மணோ(அ)பி ஸர்வகர்மஸந்ந்யாஸிந꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்துத்யர்த₂ம் யஜ்ஞத்வஸம்பாத₃நம் ஜ்ஞாநஸ்ய ஸுதராமுபபத்₃யதே . யத₃ர்பணாத்₃யதி₄யஜ்ஞே ப்ரஸித்₃த₄ம் தத₃ஸ்யாத்₄யாத்மம் ப்₃ரஹ்மைவ பரமார்த₂த₃ர்ஶிந இதி . அந்யதா₂ ஸர்வஸ்ய ப்₃ரஹ்மத்வே(அ)ர்பணாதீ₃நாமேவ விஶேஷதோ ப்₃ரஹ்மத்வாபி₄தா₄நமநர்த₂கம் ஸ்யாத் . தஸ்மாத்₃ப்₃ரஹ்மைவேத₃ம் ஸர்வமித்யபி₄ஜாநதோ விது₃ஷ꞉ ஸர்வகர்மாபா₄வ꞉ .
காரகபு₃த்₃த்₄யபா₄வாச்ச . நஹி காரகபு₃த்₃தி₄ரஹிதம் யஜ்ஞாக்₂யம் கர்ம த்₃ருஷ்டம் . ஸர்வமேவாக்₃நிஹோத்ராதி₃கம் கர்ம ஶப்₃த₃ஸமர்பிததே₃வதாவிஶேஷஸம்ப்ரதா₃நாதி₃காரகபு₃த்₃தி₄மத்கர்த்ரபி₄மாநப₂லாபி₄ஸந்தி₄மச்ச த்₃ருஷ்டம் . நோபம்ருதி₃தக்ரியாகாரகப₂லபே₄த₃பு₃த்₃தி₄மத்கர்த்ருத்வாபி₄மாநப₂லாபி₄ஸந்தி₄ரஹிதம் வா . இத₃ம் து ப்₃ரஹ்மபு₃த்₃த்₄யுபம்ருதி₃தார்பணாதி₃காரகக்ரியாப₂லபே₄த₃பு₃த்₃தி₄ கர்மாதோ(அ)கர்மைவ தத் .
ததா₂ ச த₃ர்ஶிதம் கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேத்[கீ₃தா 4.18], கர்மண்யபி₄ப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி நைவ கிம்சித்கரோதி ஸ꞉ [கீ₃தா 4.20], கு₃ணா கு₃ணேஷு வர்தந்தே [கீ₃தா 3.28], நைவ கிம்சித்கரோமீதி யுக்தோ மந்யேத தத்த்வவித்[கீ₃தா 5.8] இத்யாதி₃பி₄꞉ . ததா₂ ச த₃ர்ஶயம்ஸ்தத்ர தத்ர க்ரியாகாரகப₂லபே₄த₃பு₃த்₃த்₄யுபமர்த₃ம் கரோதி . த்₃ருஷ்டா ச காம்யாக்₃நிஹோத்ராதௌ₃ காமோபமர்தே₃ந காம்யாக்₃நிஹோத்ராதி₃ஹாநி꞉ . ததா₂ மதிபூர்வகாமதிபூர்வகாதீ₃நாம் கர்மணாம் கார்யவிஶேஷஸ்யாரம்ப₄கத்வம் த்₃ருஷ்டம் . ததே₂ஹாபி ப்₃ரஹ்மபு₃த்₃த்₄யுபம்ருதி₃தார்பணாதி₃காரகக்ரியாப₂லபே₄த₃பு₃த்₃தே₄ர்பா₃ஹ்யசேஷ்டாமாத்ரேண கர்மாபி விது₃ஷோ(அ)கர்ம ஸம்பத்₃யதே . அத உக்தம் ஸமக்₃ரம் ப்ரவிலீயதே
[கீ₃தா 4.23] இதி .
அத்ர கேசிதா₃ஹு꞉ யத்₃ப்₃ரஹ்ம தத₃ர்பணாதீ₃நி . ப்₃ரஹ்மைவ கிலார்பணாதி₃நா பஞ்சவிதே₄ந காரகாத்மநா வ்யவஸ்தி₂தம் ஸத்ததே₃வ கர்ம கரோதி . தத்ர நார்பணாதி₃பு₃த்₃தி₄ர்நிவர்த்யதே . கிந்த்வர்பணாதி₃ஷு ப்₃ரஹ்மபு₃த்₃தி₄ராதீ₄யதே . யதா₂ ப்ரதிமாதௌ₃ விஷ்ண்வாதி₃பு₃த்₃தி₄꞉, யதா₂ வா நாமாதௌ₃ ப்₃ரஹ்மபு₃த்₃தி₄ரிதி . ஸத்யமேவமபி ஸ்யாத்₃யதி₃ ஜ்ஞாநயஜ்ஞஸ்துத்யர்த₂ம் ப்ரகரணம் ந ஸ்யாத் . அத்ர து ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ஜ்ஞாநயஜ்ஞஶப்₃தி₃தமநேகாந் யஜ்ஞஶப்₃தி₃தாந் க்ரியாவிஶேஷாநுபந்யஸ்ய ஶ்ரேயாந் த்₃ரவ்யமயாத்₃யஜ்ஞாஜ்ஜ்ஞாநயஜ்ஞ꞉ பரந்தப [கீ₃தா 4.33] இதி ஜ்ஞாநம் ஸ்தௌதி . அத்ர ச ஸமர்த₂மித₃ம் வசநம் ப்₃ரஹ்மார்பணமித்யாதி₃ ஜ்ஞாநஸ்ய யஜ்ஞத்வஸம்பாத₃நே, அந்யதா₂ ஸர்வஸ்ய ப்₃ரஹ்மத்வே(அ)ர்பணாதீ₃நாமேவ விஶேஷதோ ப்₃ரஹ்மத்வாபி₄தா₄நமநர்த₂கம்
ஸ்யாத் . யே த்வர்பணாதி₃ஷு ப்ரதிமாயாம் விஷ்ணுத்₃ருஷ்டிவத்₃ப்₃ரஹ்மத்₃ருஷ்டி꞉ க்ஷிப்யதே . நாமாதி₃ஷ்விவ சேதி ப்₃ருவதே, ந தேஷாம் ப்₃ரஹ்மவித்₃யோக்தேஹ விவக்ஷிதா ஸ்யாத் . அர்பணாதி₃விஷயத்வாஜ்ஜ்ஞாநஸ்ய . ந ச த்₃ருஷ்டிஸம்பாத₃நஜ்ஞாநேந மோக்ஷப₂லம் ப்ராப்யதே . ப்₃ரஹ்மைவ தேந க₃ந்தவ்யமிதி சோச்யதே .
விருத்₃த₄ம் ச ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநமந்தரேண மோக்ஷப₂லம் ப்ராப்யத இதி . ப்ரக்ருதிவிரோத₄ஶ்ச . ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ச ப்ரக்ருதம் கர்மண்யகர்ம ய꞉ பஶ்யேத்[கீ₃தா 4.18] இத்யத்ராந்தே ச ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் தஸ்யைவோபஸம்ஹாராத் . ஶ்ரேயாந் த்₃ரவ்யமயாத்₃யஜ்ஞாஜ்ஜ்ஞாநயஜ்ஞ꞉ பரந்தப [கீ₃தா 4.33] ஜ்ஞாநம் லப்₃த்₄வா பராம் ஶாந்திம் [கீ₃தா 4.39] இத்யாதி₃நா ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்துதிமேவ குர்வந்நுபக்ஷீணோ(அ)த்₄யாய꞉ . தத்ராகஸ்மாத₃ர்பணாதௌ₃ ப்₃ரஹ்மத்₃ருஷ்டிரப்ரகரணே ப்ரதிமாயாமிவ விஷ்ணுத்₃ருஷ்டிருச்யத இத்யநுபபந்நம் . தஸ்மாத்₃யதா₂வ்யாக்₂யாதார்த₂ ஏவாயம் ஶ்லோக꞉ ..4.24..

==============================
தத்ராது₄நா ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்ய யஜ்ஞத்வம் ஸம்பாத்₃ய தத்ஸ்துத்யர்த₂மந்யே(அ)பி யஜ்ஞா உபக்ஷிப்யந்தே
தை₃வமேவாபரே யஜ்ஞம் யோகி₃ந꞉ பர்யுபாஸதே .
ப்₃ரஹ்மாக்₃நாவபரே யஜ்ஞம் யஜ்ஞேநைவோபஜுஹ்வதி ..4.25..

தை₃வமேவ தே₃வா இஜ்யந்தே யேந யஜ்ஞேநாஸௌ தை₃வோ யஜ்ஞஸ்தமேவாபரே யஜ்ஞம் யோகி₃ந꞉ கர்மிண꞉ பர்யுபாஸதே, குர்வந்தீத்யர்த₂꞉ . ப்₃ரஹ்மாக்₃நௌ ஸத்யம் ஜ்ஞாநமநந்தம் ப்₃ரஹ்ம [டைத்தூ 2.1] விஜ்ஞாநமாநந்த₃ம் ப்₃ரஹ்ம [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.9.28], யத்ஸாக்ஷாத₃பரோக்ஷாத்₃ப்₃ரஹ்ம ய ஆத்மா ஸர்வாந்தர꞉ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.4.1], இத்யாதி₃ வசநோக்தமஶநாயாபிபாஸாதி₃ஸர்வஸம்ஸாரத₄ர்மவர்ஜிதம் நேதி நேதி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.22] இதி நிரஸ்தாஶேஷவிஶேஷம் ப்₃ரஹ்மஶப்₃தே₃நோச்யதே . ப்₃ரஹ்ம ச தத₃க்₃நிஶ்ச ஸ ஹோமாதி₄கரணத்வவிவக்ஷயா ப்₃ரஹ்மாக்₃நிஸ்தஸ்மிந் ப்₃ரஹ்மாக்₃நாவபரே(அ)ந்யே ப்₃ரஹ்மவிதோ₃ யஜ்ஞம் யஜ்ஞஶப்₃த₃வாச்ய ஆத்மா ஆத்மநாமஸு யஜ்ஞஶப்₃த₃ஸ்ய பாடா₂த்[ணிருக்தி 14.11] தமாத்மாநம் யஜ்ஞம் பரமார்த₂த꞉
பரமேவ ப்₃ரஹ்ம ஸந்தம் பு₃த்₃த்₄யாத்₃யுபாதி₄ஸம்யுக்தமத்₄யஸ்தஸர்வோபாதி₄த₄ர்மகமாஹுதிரூபம் யஜ்ணிநைவாத்மநைவோக்தலக்ஷணோபஜுஹ்வதி ப்ரக்ஷிபந்தி, ஸோபாதி₄கஸ்யாத்மநோ நிருபாதி₄கேந பரப்₃ரஹ்மஸ்வரூபேணைவ யத்₃த₃ர்ஶநம், ஸ தஸ்மிந் ஹோமஸ்தம் குர்வந்தி, ப்₃ரஹ்மாத்மைகத்வத₃ர்ஶநநிஷ்டா₂꞉ ஸந்ந்யாஸிந இத்யர்த₂꞉ . ஸோ(அ)யம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநலக்ஷணோ யஜ்ஞோ தை₃வயஜ்ஞாதி₃ஷு யஜ்ஞேஷூபக்ஷிப்யந்தே ப்₃ரஹ்மார்பணமித்யாத்₃ஶ்லோகை꞉ ப்ரஸ்துத꞉ ஶ்ரேயாந் த்₃ரவ்யமயாத்₃யஜ்ஞாஜ்ஜ்ஞாநயஜ்ஞ꞉ பரந்தப [கீ₃தா 4.33] இத்யாதி₃நா ஸ்துத்யர்த₂ம் ..4.25..

==============================
ஶ்ரோத்ராதீ₃நீந்த்₃ரியாண்யந்யே ஸம்யமாக்₃நிஷு ஜுஹ்வதி .
ஶப்₃தா₃தீ₃ந் விஷயாநந்ய இந்த்₃ரியாக்₃நிஷு ஜுஹ்வதி ..4.26..

ஶ்ரோத்ராதீ₃நீந்த்₃ரியாண்யந்யே யோகி₃ந꞉ ஸம்யமாக்₃நிஷு ப்ரதீந்த்₃ரியம் ஸம்யமோ பி₄த்₃யத இதி ப₃ஹுவசநம் . ஸம்யமா ஏவாக்₃நயஸ்தேஷு ஜுஹ்வதி . இந்த்₃ரியஸம்யமமேவ குர்வந்தீத்யர்த₂꞉ . ஶப்₃தா₃தீ₃ந் விஷயாநந்ய இந்த்₃ரியாக்₃நிஷு ஜுஹ்வதி, இந்த்₃ரியாண்யேவாக்₃நயஸ்தேஷ்விந்த்₃ரியாக்₃நிஷு ஜுஹ்வதி ஶ்ரோத்ராதி₃பி₄ரவிருத்₃த₄விஷயக்₃ரஹணம் ஹோமம் மந்யந்தே ..4.26..

==============================
கிம் ச
ஸர்வாணீந்த்₃ரியகர்மாணி ப்ராணகர்மாணி சாபரே .
ஆத்மஸம்யமயோகா₃க்₃நௌ ஜுஹ்வதி ஜ்ஞாநதீ₃பிதே ..4.27..

ஸர்வாணீந்த்₃ரியகர்மாணி இந்த்₃ரியாணாம் கர்மாணீந்த்₃ரியகர்மாணி . ததா₂ ப்ராணகர்மாணி ப்ராணோ வாயுராத்₄யாத்மிகஸ்தத்கர்மாண்யாகுஞ்சநப்ரஸாரணாதீ₃நி தாநி சாபர ஆத்மஸம்யமயோகா₃க்₃நௌ, ஆத்மநி ஸம்யம ஆத்மஸம்யம꞉ . ஸ ஏவ யோகா₃க்₃நிஸ்தஸ்மிந்நாத்மஸம்யமயோகா₃க்₃நௌ ஜுஹ்வதி ப்ரக்ஷிபந்தி . ஜ்ஞாநதீ₃பிதே ஸ்நேஹேநேவ ப்ரதீ₃பிதே விவேகவிஜ்ஞாநேநோஜ்ஜ்வலபா₄வமாபாதி₃தே ப்ரவிலாபயந்தீத்யர்த₂꞉ ..4.27..

==============================
த்₃ரவ்யயஜ்ஞாஸ்தபோயஜ்ஞா யோக₃யஜ்ஞாஸ்ததா₂பரே .
ஸ்வாத்₄யாயஜ்ஞாநயஜ்ஞாஶ்ச யதய꞉ ஸம்ஶிதவ்ரதா꞉ ..4.28..

த்₃ரவ்யயஜ்ஞாஸ்தீர்தே₂ஷு த்₃ரவ்யவிநியோக₃ம் யஜ்ஞபு₃த்₃த்₄யா குர்வந்தி யே தே த்₃ரவ்யயஜ்ஞா꞉ . தபோயஜ்ஞாஸ்தபோ யஜ்ஞோ யேஷாம் தபஸ்விநாம் தே தபோயஜ்ஞா꞉ . யோக₃யஜ்ஞா꞉ ப்ராணாயாமப்ரத்யாஹாராதி₃லக்ஷணோ யோகோ₃ யஜ்ஞோ யேஷாம் தே யோக₃யஜ்ஞா꞉ . ததா₂பரே ஸ்வாத்₄யாயஜ்ஞாநயஜ்ஞாஶ்ச ஸ்வாத்₄யாயோ யதா₂விதி₄ ருகா₃த்₃யப்₄யாஸோ யஜ்ஞோ யேஷாம் தே ஸ்வாத்₄யாயயஜ்ஞா꞉ . ஜ்ஞாநயஜ்ஞா ஜ்ஞாநம் ஶாஸ்த்ரார்த₂பரிஜ்ஞாநம் யஜ்ஞோ யேஷாம் தே ஜ்ஞாநயஜ்ஞா꞉ . ஸ்வாத்₄யாயயஜ்ஞா ஜ்ஞாநயஜ்ஞாஶ்ச யதயோ யதநஶீலா꞉ . ஶம்ஸிதவ்ரதா꞉ ஸம்யக்ஶிதாநி தநூக்ருதாநி தீக்ஷ்ணீக்ருதாநி வ்ரதாநி யேஷாம் தே
ஸம்ஶிதவ்ரதா꞉ ..4.28..

==============================
கிம் ச
அபாநே ஜுஹ்வதி ப்ராணம் ப்ராணே(அ)பாநம் ததா₂பரே .
ப்ராணாபாநக₃தீ ருத்₃த்₄வா ப்ராணாயாமபராயணா꞉ ..4.29..

அபாநே(அ)பாநவ்ருத்தௌ ஜுஹ்வதி ப்ரதிக்ஷிபந்தி ப்ராணம் ப்ராணவ்ருத்திம், பூரகாக்₂யம் ப்ராணாயாமம் குர்வந்தீத்யர்த₂꞉ . ப்ராணே(அ)பாநம் ததா₂பரே ஜுஹ்வதி . ரேசகாக்₂யம் ச ப்ராணாயாமம் குர்வந்தீத்யேதத் . ப்ராணாபாநக₃தீ முக்₂யநாஸிகாப்₄யாம் வாயோர்நிர்க₃மநம் ப்ராணஸ்ய க₃திஸ்தத்₃விபர்யயேணாதோ₄க₃மநமபாநஸ்ய க₃திஸ், தே ப்ராணாபாநக₃தீ . ஏதே ருத்₃த்₄வா நிருத்₄ய ப்ராணாயாமபராயணா꞉ ப்ராணாயாமதத்பரா꞉ கும்ப₄காக்₂யம் ப்ராணாயாமம் குர்வந்தீத்யர்த₂꞉ ..4.29..

==============================
கிம் ச
அபரே நியதாஹாரா꞉ ப்ராணாந் ப்ராணேஷு ஜுஹ்வதி .
ஸர்வே(அ)ப்யேதே யஜ்ஞவிதோ₃ யஜ்ஞக்ஷபிதகல்மஷா꞉ ..4.30..

அபரே நியதாஹாரா நியத꞉ பரிமித ஆஹாரோ யேஷாம் தே நியதாஹாரா꞉ ஸந்த꞉, ப்ராணாந் வாயுபே₄தா₃ந் ப்ராணேஷ்வேவ ஜுஹ்வதி . யஸ்ய யஸ்ய வாயோர்ஜய꞉ க்ரியத இதராந் வாயுபே₄தா₃ந் தஸ்மிந் தஸ்மிந் ஜுஹ்வதி, தே தத்ர ப்ரவிஷ்டா இவ ப₄வந்தி . ஸர்வே(அ)ப்யேதே யஜ்ஞவிதோ₃ யஜ்ஞக்ஷபிதகல்மஷா யஜ்ஞைர்யதோ₂க்தை꞉ க்ஷபிதோ நாஶித꞉ கல்மஷோ யேஷாம் தே யஜ்ஞக்ஷபிதகல்மஷா꞉ ..4.30..

==============================
ஏவம் யதோ₂க்தாந் யஜ்ஞாந்நிர்வத்ர்ய
யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ருதபு₄ஜோ யாந்தி ப்₃ரஹ்ம ஸநாதநம் .
நாயம் லோகோ(அ)ஸ்த்யயஜ்ஞஸ்ய குதோ(அ)ந்ய꞉ குருஸத்தம ..4.31..

யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ருதபு₄ஜோ யஜ்ஞாநாம் ஶிஷ்டம் யஜ்ஞஶிஷ்டம் யஜ்ஞஶிஷ்டம் ச தத₃ம்ருதம் ச யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ருதம் தத்₃பு₄ஞ்ஜத இதி யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ருதபு₄ஜ꞉ . யதோ₂க்தாந் யஜ்ஞாந் க்ருத்வா தச்சி₂ஷ்டேந காலேந யதா₂விதி₄சோதி₃தமந்நமம்ருதாக்₂யம் பு₄ஞ்ஜதே இதி யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ருதபு₄ஜோ யாந்தி க₃ச்ச₂ந்தி ப்₃ரஹ்ம ஸநாதநம் சிரந்தநம் முமுக்ஷவஶ்சேத் . காலாதிக்ரமாபேக்ஷயேதி ஸாமர்த்₂யாத்₃க₃ம்யதே . நாயம் லோக꞉ ஸர்வப்ராணிஸாதா₄ரணோ(அ)ப்யஸ்தி யதோ₂க்தாநாம் யஜ்ஞாநாமேகோ(அ)பி யஜ்ஞோ யஸ்ய நாஸ்தி ஸோ(அ)யஜ்ஞஸ்தஸ்ய . குதோ(அ)ந்யோ விஶிஷ்டஸாத₄நஸாத்₄ய꞉ குருஸத்தம ..4.31..

==============================
ஏவம் ப₃ஹுவிதா₄ யஜ்ஞா விததா ப்₃ரஹ்மணோ முகே₂ .
கர்மஜாந் வித்₃தி₄ தாந் ஸர்வாநேவம் ஜ்ஞாத்வா விமோக்ஷ்யஸே ..4.32..

ஏவம் யதோ₂க்தா ப₃ஹுவிதா₄ ப₃ஹுப்ரகாரா யஜ்ஞா விததா விஸ்தீர்ணா ப்₃ரஹ்மணோ வேத₃ஸ்ய முகே₂ த்₃வாரே வேத₃த்₃வாரேண அவக₃ம்யமாநா ப்₃ரஹ்மணோ முகே₂ விததா உச்யந்தே . தத்₃யதா₂ வாசி ஹி ப்ராணம் ஜுஹும꞉ இத்யாத₃ய꞉ . கர்மஜாந் காயிகவாசிகமாநஸகர்மோத்₃ப₄வாந் வித்₃தி₄ தாந் ஸர்வாநநாத்மஜாந், நிர்வ்யாபாரோ ஹ்யாத்மா . அத ஏவம் ஜ்ஞாத்வா விமோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த் . ந மத்₃வ்யாபாரா இமே, நிர்வ்யாபாரோ(அ)ஹமுதா₃ஸீந இத்யேவம் ஜ்ஞாத்வாஸ்மாத்ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநாந்மோக்ஷ்யஸே ஸம்ஸாரப₃ந்த₄நாதி₃த்யர்த₂꞉ ..4.32..

==============================
ப்₃ரஹ்மார்பணம் [கீ₃தா 4.24] இத்யாதி₃ லோகேந ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்ய யஜ்ஞத்வம் ஸம்பாதி₃தம் . யஜ்ஞாஶ்சாநேக உபதி₃ஷ்டா꞉ . தை꞉ ஸித்₃த₄புருஷார்த₂ப்ரயோஜநைர்ஜ்ஞாநம் ஸ்தூயதே . கத₂ம் ?
ஶ்ரேயாந் த்₃ரவ்யமயாத்₃யஜ்ஞாஜ்ஜ்ஞாநயஜ்ஞ꞉ பரந்தப .
ஸர்வம் கர்மாகி₂லம் பார்த₂ ஜ்ஞாநே பரிஸமாப்யதே ..4.33..

ஶ்ரேயாந் த்₃ரவ்யமயாத்த்₃ரவ்யஸாத₄நஸாத்₄யாத்₃யஜ்ஞாஜ்ஜ்ஞாநயஜ்ஞோ ஹே பரம்தப . த்₃ரவ்யமயோ ஹி யஜ்ஞ꞉ ப₂லஸ்யாரம்ப₄க꞉, ஜ்ஞாநயஜ்ஞோ ந ப₂லாரம்ப₄க꞉, அத꞉ ஶ்ரேயாந் ப்ரஶஸ்யதர꞉ . கத₂ம் ? யத꞉ ஸர்வம் கர்ம ஸமஸ்தமகி₂லமப்ரதிப₃த்₃த₄ம் பார்த₂ ஜ்ஞாநே மோக்ஷஸாத₄நே ஸர்வத꞉ ஸம்ப்லுதோத₃கஸ்தா₂நீயே பரிஸமாப்யதே அந்தர்ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . யதா₂ க்ருதாய விஜிதாயாத₄ரேயா꞉ ஸம்யந்த்யேவமேநம் ஸர்வம் தத₃பி₄ஸமேதி யத்கிம்சித்ப்ரஜா꞉ ஸாது₄ குர்வந்தி யஸ்தத்₃வேத₃ யத்ஸ வேத₃ [Cஹாஊ 4.1.4] இதி ஶ்ருதே꞉ ..4.33..

==============================
ததே₃தத்₃விஶிஷ்டாம் ஜ்ஞாநம் தர்ஹி கேந ப்ராப்யத இத்யுச்யதே
தத்₃வித்₃தி₄ ப்ரணிபாதேந பரிப்ரஶ்நேந ஸேவயா .
உபதே₃க்ஷ்யந்தி தே ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநிநஸ்தத்த்வத₃ர்ஶிந꞉ ..4.34..

தத்வித்₃தி₄ விஜாநீஹி யேந விதி₄நா ப்ராப்யதே இதி . ஆசார்யாநபி₄க₃ம்ய, ப்ரணிபாதேந ப்ரகர்ஷேண நீசை꞉ பதநம் ப்ரணிபாதோ தீ₃ர்க₄நமஸ்காரஸ்தேந . கத₂ம் ப₃ந்த₄꞉ ? கத₂ம் மோக்ஷ꞉ ? கா வித்₃யா ? கா சாவித்₃யா ? இதி பரிப்ரஶ்நேந, ஸேவயா கு₃ருஶுஶ்ரூஷயா ஏவமாதி₃நா . ப்ரஶ்ரயேணாவர்ஜிதா ஆசார்யா உபதே₃க்ஷ்யந்தி கத₂யிஷ்யந்தி தே ஜ்ஞாநம் யதோ₂க்தவிஶேஷணம் ஜ்ஞாநிந꞉ . ஜ்ஞாநவந்தோ(அ)பி கேசித்₃யதா₂வத்தத்த்வத₃ர்ஶநஶீலா꞉, அபரே ந . அதோ விஶிநஷ்டி தத்த்வத₃ர்ஶிந இதி . யே ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிநஸ்தைருபதி₃ஷ்டம் ஜ்ஞாநம் கார்யக்ஷமம் ப₄வதி . நேதரதி₃தி ப₄க₃வதோ மதம் ..4.34..

==============================
ததா₂ ச ஸதீத₃மபி ஸமர்த₂ம் வசநம்
யஜ்ஜ்ஞாத்வா ந புநர்மோஹமேவம் யாஸ்யஸி பாண்ட₃வ .
யேந பூ₄தாந்யஶேஷேண த்₃ரக்ஷ்யஸ்யாத்மந்யதோ₂ மயி ..4.35..

யஜ்ஜ்ஞாத்வா யஜ்ஜ்ஞாநம் தைருபதி₃ஷ்டமதி₄க₃ம்ய ப்ராப்ய புநர்பூ₄யோ மோஹமேவம் யதே₂தா₃நீம் மோஹம் க₃தோ(அ)ஸி புநரேவம் ந யாஸ்யஸி ஹே பாண்டா₃வ . கிம் ச யேந ஜ்ஞாநேந பூ₄தாந்யஶேஷேண ப்₃ரஹ்மாதீ₃நி ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநி த்₃ரக்ஷ்யஸி ஸாக்ஷாதா₃த்மநி ப்ரத்யகா₃த்மநி மத்ஸம்ஸ்தா₂நீமாநி பூ₄தாநீத்யதோ₂ அபி மயி வாஸுதே₃வே பரமேஶ்வரே சேமாநீதி . க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரைகத்வம் ஸர்வோபநிஷத்ப்ரஸித்₃த₄ம் த்₃ரக்ஷ்யஸீத்யர்த₂꞉ ..4.35..

==============================
கிம் சைதஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்ய மாஹாத்ம்யம்
அபி சேத₃ஸி பாபேப்₄ய꞉ ஸர்வேப்₄ய꞉ பாபக்ருத்தம꞉ .
ஸர்வம் ஜ்ஞாநப்லவேநைவ வ்ருஜிநம் ஸந்தரிஷ்யஸி ..4.36..

அபி சேத₃ஸி பாபேப்₄ய꞉ பாபக்ருத்₃ப்₄ய꞉ ஸர்வேப்₄யோ(அ)திஶயேந பாபக்ருத்பாபக்ருத்தம꞉ ஸர்வம் ஜ்ஞாநப்லவேநைவ ஜ்ஞாநமேவ ப்லவம் க்ருத்வா வ்ருஜிநம் வ்ருஜிநார்ணவம் பாபஸமுத்₃ரம் ஸம்தரிஷ்யஸி . த₄ர்மோ(அ)பீஹ முமுக்ஷோ꞉ பாபமுச்யதே ..4.36..

==============================
ஜ்ஞாநம் கத₂ம் நாஶயதி பாபம் ? இதி ஸத்₃ருஷ்டாந்தமுச்யதே
யதை₂தா₄ம்ஸி ஸமித்₃தோ₄(அ)க்₃நிர்ப₄ஸ்மஸாத்குருதே(அ)ர்ஜுந .
ஜ்ஞாநாக்₃நி꞉ ஸர்வகர்மாணி ப₄ஸ்மஸாத்குருதே ததா₂ ..4.37..

யதை₂தா₄ம்ஸி காஷ்டா₂நி ஸமித்₃த₄꞉ ஸம்யகி₃த்₃தோ₄ தீ₃ப்தோ(அ)க்₃நிர்ப₄ஸ்மஸாத்ப₄ஸ்மீபா₄வம் குருதே ஹே அர்ஜுந, ஜ்ஞாநமேவ அக்₃நிர்ஜ்ஞாநாக்₃நி꞉ ஸர்வகர்மாணி ப₄ஸ்மஸாத்குருதே ததா₂ நிர்பீ₃ஜீகரோதீத்யர்த₂꞉ . ந ஹி ஸாக்ஷாதே₃வ ஜ்ஞாநாக்₃நி꞉ கர்மாணீந்த₄நவத்ப₄ஸ்மீகர்தும் ஶக்நோதி . தஸ்மாத்ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ஸர்வகர்மணாம் நிர்பீ₃ஜத்வே காரணமித்யபி₄ப்ராய꞉ . ஸாமர்த்₂யாத்₃யேந கர்மணா அரீரமாரப்₃த₄ம் தத்ப்ரவ்ருத்தப₂லத்வாது₃பபோ₄கே₃நைவ க்ஷீயதே . தஸ்ய தாவதே₃வ சிரம் யாவந்ந விமோக்ஷ்யே(அ)த₂ ஸம்பத்ஸ்யே [Cஹாஊ 6.14.1] அதோ யாந்யப்ரவ்ருத்தப₂லாநி ஜ்ஞாநோத்பத்தே꞉ ப்ராக்க்ருதாநி ஜ்ஞாநஸஹபா₄வீநி சாதீதாநேகஜந்மக்ருதாநி ச தாந்யேவ ஸர்வாணி ப₄ஸ்மஸாத்குருதே ..4.37..

==============================
யத꞉ ஏவமத꞉
ந ஹி ஜ்ஞாநேந ஸத்₃ருஶம் பவித்ரமிஹ வித்₃யதே .
தத்ஸ்வயம் யோக₃ஸம்ஸித்₃த₄꞉ காலேநாத்மநி விந்த₃தி ..4.38..

ந ஹி ஜ்ஞாநேந ஸத்₃ருஶம் துல்யம் பவித்ரம் பாவநம் ஶுத்₃தி₄கரமிஹ வித்₃யதே . தஜ்ஜ்ஞாநம் ஸ்வயமேவ யோக₃ஸம்ஸித்₃தோ₄ யோகே₃ந கர்மயோகே₃ந ஸமாதி₄யோகே₃ந ச ஸம்ஸித்₃த₄꞉ ஸம்ஸ்க்ருதோ யோக்₃யதாமாபந்ந꞉ ஸந்முமுக்ஷு꞉ காலேந மஹதா ஆத்மநி விந்த₃தி லப₄தே இத்யர்த₂꞉ ..4.38..

==============================
யேநைகாந்தேந ஜ்ஞாநப்ராப்திர்ப₄வதி ஸ உபாய உபதி₃ஶ்யதே
ஶ்ரத்₃தா₄வாம்ல்லப₄தே ஜ்ஞாநம் தத்பர꞉ ஸம்யதேந்த்₃ரிய꞉ .
ஜ்ஞாநம் லப்₃த்₄வா பராம் ஶாந்திமசிரேணாதி₄க₃ச்ச₂தி ..4.39..

ஶ்ரத்₃தா₄வாந் ஶ்ரத்₃தா₄லுர்லப₄தே ஜ்ஞாநம் . ஶ்ரத்₃தா₄லுத்வே(அ)பி ப₄வதி கஶ்சிந்மந்த₃ப்ரஸ்தா₂ந꞉, அத ஆஹ தத்பர꞉ . கு₃ரூபாஸத₃நாதா₃வபி₄யுக்தோ ஜ்ஞாநலப்₃த்₄யுபாயே ஶ்ரத்₃தா₄வாந் . தத்பரோ(அ)ப்யஜிதேந்த்₃ரிய꞉ ஸ்யாதித்யத ஆஹ ஸம்யதேந்த்₃ரிய꞉ . ஸம்யதாநி விஷயேப்₄யோ நிவர்திதாநி யஸ்யேந்த்₃ரியாணி ஸ ஸம்யதேந்த்₃ரிய꞉ . ய ஏவம்பூ₄த꞉ ஶ்ரத்₃தா₄வாந் தத்பர꞉ ஸம்யதேந்த்₃ரியஶ்ச ஸோ(அ)வஶ்யம் ஜ்ஞாநம் லப₄தே . ப்ரணிபாதாதி₃ஸ்து பா₃ஹ்யோ(அ)நைகாந்திகோ(அ)பி ப₄வதி, மாயாவித்வாதி₃ஸம்ப₄வாத் . ந து தத்ஶ்ரத்₃தா₄வத்த்வாதௌ₃ இத்யேகாந்ததோ ஜ்ஞாநலப்₃த்₄யுபாய꞉ . கிம் புநர்ஜ்ஞாநலாபா₄த்ஸ்யாதி₃த்யுச்யதே ஜ்ஞாநம் லப்₃த்₄வா பரம் மோக்ஷாக்₂யாம் ஶாந்திம்
உபரதிமசிரேண க்ஷிப்ரமேவாதி₄க₃ச்ச₂தி . ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநாத்க்ஷிப்ரமேவ மோக்ஷோ ப₄வதீதி ஸர்வஶாஸ்த்ரந்யாயப்ரஸித்₃த₄꞉ ஸுநிஶ்சிதோ(அ)ர்த₂꞉ ..4.39..

==============================
அத்ர ஸம்ஶயோ ந கர்தவ்ய꞉, பாபிஷ்டோ₂ ஹி ஸம்ஶய꞉ . கத₂மித்யுச்யதே
அஜ்ஞஶ்சாஶ்ரத்₃த₃தா₄நஶ்ச ஸம்ஶயாத்மா விநஶ்யதி .
நாயம் லோகோ(அ)ஸ்தி ந பரோ ந ஸுக₂ம் ஸம்ஶயாத்மந꞉ ..4.40..

அஜ்ஞஶ்சாநாத்மஜ்ஞஶ்சாஶ்ரத்₃த₃தா₄நஶ்ச கு₃ருவாக்யஶாஸ்த்ரேஷ்வவிஶ்வாஸவாம்ஶ்ச ஸம்ஶயாத்மா ச ஸம்ஶயசித்தஶ்ச விநஶ்யதி . அஜ்ஞாஶ்ரத்₃த₃தா₄நௌ யத்₃யபி விநஶ்யத꞉, ந ததா₂ யதா₂ ஸம்ஶயாத்மா . ஸம்ஶயாத்மா து பாபிஷ்ட₂꞉ ஸர்வேஷாம் . கத₂ம் ? நாயம் ஸாதா₄ரணோ(அ)பி லோகோ(அ)ஸ்தி . ததா₂ ந பரோ லோக꞉ . ந ஸுக₂ம், தத்ராபி ஸம்ஶயோத்பத்தே꞉ ஸம்ஶயாத்மந꞉ ஸம்ஶயசித்தஸ்ய . தஸ்மாத்ஸம்ஶயோ ந கர்தவ்ய꞉ ..4.40..

==============================
கஸ்மாத்?
யோக₃ஸம்ந்யஸ்தகர்மாணம் ஜ்ஞாநஸம்சி₂ந்நஸம்ஶயம் .
ஆத்மவந்தம் ந கர்மாணி நிப₃த்₄நந்தி த₄நஞ்ஜய ..4.41..

யோக₃ஸம்ந்யஸ்தகர்மாணம் பரமார்த₂த₃ர்ஶநலக்ஷணேந யோகே₃ந ஸம்ந்யஸ்தாநி கர்மாணி யேந பரமார்த₂த₃ர்ஶிநா த₄ர்மாத₄ர்மாக்₂யாநி தம் யோக₃ஸம்ந்யஸ்தகர்மாணம் . கத₂ம் யோக₃ஸம்ந்யஸ்தகர்மா ? இத்யாஹ ஜ்ஞாநஸம்சி₂ந்நஸம்ஶயம் ஜ்ஞாநேநாத்மேஶ்வரைகத்வத₃ர்ஶநலக்ஷணேந ஸம்சி₂ந்ந꞉ ஸம்ஶயோ யஸ்ய யோ ஜ்ஞாநஸம்சி₂ந்நஸம்ஶய꞉ . ய ஏவம் யோக₃ஸம்ந்யஸ்தகர்மா தமாத்மவந்தமப்ரமத்தம் கு₃ணசேஷ்டாரூபேண த்₃ருஷ்டாநி கர்மாணி ந நிப₃த்₄நந்த்யநிஷ்டாதி₃ரூபம் ப₂லம் நாரப₄ந்தே . ஹே த₄நம்ஜய ..4.41..

==============================
யஸ்மாத்கர்மயோகா₃நுஷ்டா₂நாத₃ஶுத்₃தி₄க்ஷயஹேதுகஜ்ஞாநஸம்சி₂ந்நஸம்ஶயோ ந நிப₃த்₄யதே கர்மபி₄ர்ஜ்ஞாநாக்₃நித₃க்₃த₄கர்மத்வாதே₃வ, யஸ்மாச்ச ஜ்ஞாநகர்மாநுஷ்டா₂நவிஷயே ஸம்ஶயவாந் விநஶ்யதி
தஸ்மாத₃ஜ்ஞாநஸம்பூ₄தம் ஹ்ருத்ஸ்த₂ம் ஜ்ஞாநாஸிநாத்மந꞉ .
சி₂த்த்வைநம் ஸம்ஶயம் யோக₃மாதிஷ்டோ₂த்திஷ்ட₂ பா₄ரத ..4.42..

தஸ்மாத்பாபிஷ்ட₂மஜ்ஞாநஸம்பூ₄தமஜ்ஞாநாத₃விவேகாஜ்ஜாதம் ஹ்ருத்ஸ்த₂ம் ஹ்ருதி₃ பு₃த்₃தௌ₄ ஸ்தி₂தம் ஜ்ஞாநாஸிநா ஶோகமோஹாதி₃தோ₃ஷஹரம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ஜ்ஞாநம் ததே₃வாஸி꞉ க₂ட்₃க₃ஸ்தேந ஜ்ஞாநாஸிநா ஆத்மந꞉ ஸ்வஸ்ய, ஆத்மவிஷயத்வாத்ஸம்ஶயஸ்ய . ந ஹி பரஸ்ய ஸம்ஶய꞉ பரேண ச்சே₂த்தவ்யதாம் ப்ராப்த꞉, யேந ஸ்வஸ்யேதி விஶேஷ்யேத . அத ஆத்மவிஷயோ(அ)பி ஸ்வஸ்யைவ ப₄வதி . சி₂த்த்வா ஏநம் ஸம்ஶயம் ஸ்வவிநாஶஹேதுபூ₄தம், யோக₃ம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநோபாயம் கர்மாநுஷ்டா₂நமாதிஷ்ட₂ குர்வித்யர்த₂꞉ . உத்திஷ்ட₂ சேதா₃நீம் யுத்₃தா₄ய பா₄ரத
இதி ..4.42..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
சதுர்தோ₂(அ)த்₄யாய꞉
..4..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 5
அத₂ பஞ்சமோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶங்கரபா₄ஷ்ய)
அர்ஜுந உவாச
ஸம்ந்யாஸம் கர்மணாம் க்ருஷ்ண புநர்யோக₃ம் ச ஶம்ஸஸி .
யச்ச்₂ரேய ஏதயோரேகம் தந்மே ப்₃ரூஹி ஸுநிஶ்சிதம் ..5.1..

ஸம்ந்யாஸம் பரித்யாக₃ம் கர்மணாமாஸ்த்ரீயாணாமநுஷ்டே₂யவிஶேஷாணாம் ஶம்ஸஸி ப்ரஶம்ஸஸி கத₂யஸீத்யேதத் . புநர்யோக₃ம் ச தேஷாமேவ அநுஷ்டா₂நமவஶ்யகர்தவ்யம் ஶம்ஸஸி . அதோ மே கதரத்ஶ்ரேய꞉ இதி ஸம்ஶய꞉ கிம் கர்மாநுஷ்டா₂நம் ஶ்ரேய꞉, கிம் வா தத்₃தா₄நமிதி . ப்ரஶஸ்யதரம் சாநுஷ்டே₂யம் . அதஶ்ச யத்ஶ்ரேய꞉ ப்ரஶஸ்யதரமேதயோ꞉ கர்மஸம்ந்யாஸகர்மயோக₃யோர்யத₃நுஷ்டா₂நாத்ஶ்ரேயோ(அ)வாப்திர்மம ஸ்யாதி₃தி மந்யஸே, ததே₃கமந்யதரத்ஸஹ ஏகபுருஷாநுஷ்டே₂யத்வாஸம்ப₄வாத்மே ப்₃ரூஹி ஸுநிஶ்சிதமபி₄ப்ரேதம்
தவேதி ..5.1..

ஓ)O(ஓ
ஸ்வாபி₄ப்ராயமாசக்ஷாணோ நிர்ணயாய ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ஸம்ந்யாஸ꞉ கர்மயோக₃ஶ்ச நி꞉ஶ்ரேயஸகராவுபௌ₄ .
தயோஸ்து கர்மஸம்ந்யாஸாத்கர்மயோகோ₃ விஶிஷ்யதே ..5.2..

ஸம்ந்யாஸ꞉ கர்மணாம் பரித்யாக₃꞉ கர்மயோக₃ஶ்ச தேஷாமநுஷ்டா₂நம் தாவுபா₄வபி நி꞉ஶ்ரேயஸகரௌ மோக்ஷம் குர்வாதே ஜ்ஞாநோத்பத்திஹேதுத்வேந . உபௌ₄ யத்₃யபி நி꞉ஶ்ரேயஸகரௌ, ததா₂பி தயோஸ்து நி꞉ஶ்ரேயஸஹேத்வோ꞉ கர்மஸம்ந்யாஸாத்கேவலாத்கர்மயோகோ₃ விஶிஷ்யத இதி கர்மயோக₃ம் ஸ்தௌதி ..5.2..

ஓ)O(ஓ
கஸ்மாதிதி ஆஹ
ஜ்ஞேய꞉ ஸ நித்யஸம்ந்யாஸீ யோ ந த்₃வேஷ்டி ந காங்க்ஷதி .
நிர்த்₃வந்த்₃வோ ஹி மஹாபா₃ஹோ ஸுக₂ம் ப₃ந்தா₄த்ப்ரமுச்யதே ..5.3..

ஜ்ஞேயோ ஜ்ஞாதவ்ய꞉ ஸ கர்மயோகீ₃ நித்யஸம்ந்யாஸீ இதி யோ ந த்₃வேஷ்டி கிம்சித்ந காங்க்ஷதி து₃꞉க₂ஸுகே₂ தத்ஸாத₄நே ச . ஏவம்விதோ₄ ய꞉, கர்மணி வர்தமாநோ(அ)பி ஸ நித்யஸம்ந்யாஸீ இதி ஜ்ஞாதவ்ய இத்யர்த₂꞉ . நிர்த்₃வந்த்₃வோ த்₃வந்த்₃வவர்ஜிதோ ஹி யஸ்மாத்மஹாபா₃ஹோ ஸுக₂ம் ப₃ந்தா₄த₃நாயாஸேந ப்ரமுச்யதே ..5.3..

ஓ)O(ஓ
ஸம்ந்யாஸகர்மயோக₃யோர்பி₄ந்நபுருஷாநுஷ்டே₂யயோர்விருத்₃த₄யோ꞉ ப₂லே(அ)பி விரோதோ₄ யுக்த꞉ . ந தூப₄யோர்நி꞉ஶ்ரேயஸகரத்வமேவேதி ப்ராப்த இத₃முச்யதே
ஸாம்க்₂யயோகௌ₃ ப்ருத₂க்₃பா₃லா꞉ ப்ரவத₃ந்தி ந பண்டி₃தா꞉ .
ஏகமப்யாஸ்தி₂த꞉ ஸம்யகு₃ப₄யோர்விந்த₃தே ப₂லம் ..5.4..

ஸாம்க்₂யயோகௌ₃ ப்ருத₂க்₃விருத்₃த₄பி₄ந்நப₂லௌ பா₃லா꞉ ப்ரவத₃ந்தி ந பண்டி₃தா꞉ . பண்டி₃தாஸ்து ஜ்ஞாநிந ஏகம் ப₂லமவிருத்₃த₄மிச்ச₂ந்தி . கத₂ம் ? ஏகமபி ஸாம்க்₂யயோக₃யோ꞉ ஸம்யகா₃ஸ்தி₂த꞉ ஸம்யக₃நுஷ்டி₂தவாநித்யர்த₂꞉, உப₄யோர்விந்த₃தே ப₂லம் . உப₄யோஸ்ததே₃வ ஹி நி꞉ஶ்ரேயஸம் ப₂லம் . அதோ ந ப₂லே விரோதோ₄(அ)ஸ்தி .
நநு ஸம்ந்யாஸகர்மயோக₃ஶப்₃தே₃ந ப்ரஸ்துத்ய ஸாம்க்₂யயோக₃யோ꞉ ப₂லைகத்வம் கத₂மிஹாப்ரக்ருதம் ப்₃ரவீதி ? நைஷ தோ₃ஷ꞉ யத்₃யப்யர்ஜுநேந ஸம்ந்யாஸம் கர்மயோக₃ம் ச கேவலமபி₄ப்ரேத்ய ப்ரஶ்ந꞉ க்ருத꞉ . ப₄க₃வாம்ஸ்து தத₃பரித்யாகே₃நைவ ஸ்வாபி₄ப்ரேதம் ச விஶேஷம் ஸம்யோஜ்ய ஶப்₃தா₃ந்தரவாச்யதயா ப்ரதிவசநம் த₃தௌ₃ ஸாம்க்₂யயோகா₃விதி . தாவேவ ஸம்ந்யாஸகர்மயோகௌ₃ ஜ்ஞாநதது₃பாயஸமபு₃த்₃தி₄த்வாதி₃ஸம்யுக்தௌ ஸாம்க்₂யயோக₃ஶப்₃த₃வாச்யாவிதி ப₄க₃வதோ மதம் . அதோ ந அப்ரக்ருதப்ரக்ரியேதி ..5.4..

ஓ)O(ஓ
ஏகஸ்யாபி ஸம்யக₃நுஷ்டா₂நாத்கத₂முப₄யோ꞉ ப₂லம் விந்த₃தே ? இத்யுச்யதே
யத்ஸாம்க்₂யை꞉ ப்ராப்யதே ஸ்தா₂நம் தத்₃யோகை₃ரபி க₃ம்யதே .
ஏகம் ஸாம்க்₂யம் ச யோக₃ம் ச ய꞉ பஶ்யதி ஸ பஶ்யதி ..5.5..

யத்ஸாம்க்₂யைர்ஜ்ஞாநநிஷ்டை₂꞉ ஸம்ந்யாஸிபி₄꞉ ப்ராப்யதே ஸ்தா₂நம் மோக்ஷாக்₂யம் தத்₃யோகை₃ரபி ஜ்ஞாநப்ராப்த்யுபாயத்வேநேஶ்வரே ஸமர்ப்ய கர்மாண்யாத்மந꞉ ப₂லமநபி₄ஸம்தா₄யாநுதிஷ்ட₂ந்தி யே தே யோகா₃ யோகி₃ந꞉ . தைரபி பரமார்த₂ஜ்ஞாநஸம்ந்யாஸப்ராப்தித்₃வாரேண க₃ம்யத இத்யபி₄ப்ராய꞉ . அத ஏகம் ஸாங்க்₂யம் ச யோக₃ம் ச ய꞉ பஶ்யதி ப₂லைகத்வாத்ஸ பஶ்யதி ஸம்யக்பஶ்யதீத்யர்த₂꞉ ..5.5..

ஓ)O(ஓ
ஏவம் தர்ஹி யோகா₃த்ஸம்ந்யாஸ ஏவ விஶிஷ்யதே . கத₂ம் தர்ஹீத₃முக்தம் தயோஸ்து கர்மஸம்ந்யாஸாத்கர்மயோகோ₃ விஶிஷ்யதே [கீ₃தா 5.2] இதி ? ஸ்ருணு தத்ர காரணம் த்வயா ப்ருஷ்டாம் கேவலம் கர்மஸம்ந்யாஸம் கர்மயோக₃ம் சாபி₄ப்ரேத்ய தயோரந்யதர꞉ க꞉ ஶ்ரேயாந் ? இதி . தத₃நுரூபம் ப்ரதிவசநம் மயோக்தம் கர்மஸம்ந்யாஸாத்கர்மயோகோ₃ விஶிஷ்யதே இதி ஜ்ஞாநமநபேக்ஷ்ய . ஜ்ஞாநாபேக்ஷஸ்து ஸம்ந்யாஸ꞉ ஸாம்க்₂யமிதி மயாபி₄ப்ரேத꞉ . பரமார்த₂யோக₃ஶ்ச ஸ ஏவ . யஸ்து கர்மயோகோ₃ வைதி₃க꞉ ஸ ச தாத₃ர்த்₂யாத்யோக₃꞉ ஸம்ந்யாஸ இதி சோபசர்யதே . கத₂ம்
தாத₃ர்த்₂யம் ? இத்யுச்யதே
ஸம்ந்யாஸஸ்து மஹாபா₃ஹோ து₃꞉க₂மாப்துமயோக₃த꞉ .
யோக₃யுக்தோ முநிர்ப்₃ரஹ்ம நசிரேணாதி₄க₃ச்ச₂தி ..5.6..

ஸம்ந்யாஸஸ்து பாரமார்தி₂கோ து₃꞉க₂மாப்தும் ப்ராப்துமயோக₃தோ யோகே₃ந விநா . யோக₃யுக்தோ வைதி₃கேந கர்மயோகே₃ந வைதி₃கேந கர்மயோகே₃நேஶ்வரஸமர்பிதரூபேண ப₂லநிரபேக்ஷேண யுக்தோ முநி꞉ . மநநாதீ₃ஶ்வரஸ்வரூபஸ்ய முநி꞉ . ப்₃ரஹ்ம பரமாத்மஜ்ஞாநநிஷ்டா₂லக்ஷணத்வாத்ப்ரக்ருத꞉ ஸம்ந்யாஸோ ப்₃ரஹ்மோச்யதே . ந்யாஸ இதி ப்₃ரஹ்மா ப்₃ரஹ்மா ஹி பர꞉ [ம்ஹாநாரூ 78] இதி ஶ்ருதே꞉ . ப்₃ரஹ்ம பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸம் பரமார்த₂ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂லக்ஷணம் ந சிரேண க்ஷிப்ரமேவாதி₄க₃ச்ச₂தி ப்ராப்நோதி . அதோ மயோக்தம் கர்மயோகோ₃ விஶிஷ்யத இதி ..5.6..

ஓ)O(ஓ
யதா₃ புநரயம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநப்ராப்த்யுபாயத்வேந
யோக₃யுக்தோ விஶுத்₃தா₄த்மா விஜிதாத்மா ஜிதேந்த்₃ரிய꞉ .
ஸர்வபூ₄தாத்மபூ₄தாத்மா குர்வந்நபி ந லிப்யதே ..5.7..

யோகே₃ந யுக்தோ யோக₃யுக்தோ விஶுத்₃தா₄த்மா விஶுத்₃த₄ஸத்த்வோ விஜிதாத்மா விஜிததே₃ஹோ ஜிதேந்த்₃ரியஶ்ச ஸர்வபூ₄தாத்மபூ₄தாத்மா ஸர்வேஷாம் ப்₃ரஹ்மாதீ₃நாம் ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநாம் பூ₄தாநாமாத்மபூ₄த ஆத்மா ப்ரத்யக்சேதநோ யஸ்ய ஸ ஸர்வபூ₄தாத்மபூ₄தாத்மா ஸம்யக்₃த₃ர்ஶீத்யர்த₂꞉ . ஸ தத்ரைவம் வர்தமாநோ லோகஸம்க்₃ரஹாய கர்ம குர்வந்நபி ந லிப்யதே ந கர்மபி₄ர்ப₃த்₄யதே இத்யர்த₂꞉ ..5.7..

ஓ)O(ஓ
ந சாஸௌ பரமார்த₂த꞉ கரோதீத்யத꞉
நைவ கிம் சித்கரோமீதி யுக்தோ மந்யேத தத்த்வவித் .
பஶ்யஞ்ஶ்ருண்வந் ஸ்ப்ருஶஞ்ஜிக்₄ரந்நஶ்நந் க₃ச்ச₂ந் ஸ்வபஞ்ஶ்வஸந் ..5.8..

ப்ரலபந் விஸ்ருஜந் க்₃ருஹ்ணந்நுந்மிஷந்நிமிஷந்நபி .
இந்த்₃ரியாணீந்த்₃ரியார்தே₂ஷு வர்தந்த இதி தா₄ரயந் ..5.9..

யுக்த꞉ ஸமாஹித꞉ ஸந்மந்யேத சிந்தயேத் . தத்த்வவிதா₃த்மநோ யாதா₂த்ம்யம் தத்த்வம் வேத்தீதி தத்த்வவித்பரமார்த₂த₃ர்ஶீத்யர்த₂꞉ . கதா₃ கத₂ம் வா தத்த்வமவதா₄ரயந்மந்யேத ? இத்யுச்யதே . மந்யேதேதி பூர்வேண ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . யஸ்யைவம் தத்த்வவித₃꞉ ஸர்வகார்யகரணசேஷ்டாஸு கர்மஸ்வகர்மைவ பஶ்யத꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிநஸ்தஸ்ய ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸ ஏவாதி₄கார꞉ கர்மணோ(அ)பா₄வத₃ர்ஶநாத் . ந ஹி ம்ருக₃த்ருஷ்ணிகாயாமுத₃கபு₃த்₃த்₄யா பாநாய ப்ரவ்ருத்த உத₃காபா₄வஜ்ஞாநே(அ)பி தத்ரைவ பாநப்ரயோஜநாய ப்ரவர்ததே ..5.89..

ஓ)O(ஓ
யஸ்து புநரதத்த்வவித்ப்ரவ்ருத்தஶ்ச கர்மயோகே₃
ப்₃ரஹ்மண்யாதா₄ய கர்மாணி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா கரோதி ய꞉ .
லிப்யதே ந ஸ பாபேந பத்₃மபத்ரமிவாம்ப₄ஸா ..5.10..

ப்₃ரஹ்மணீஶ்வர ஆதா₄ய நிக்ஷிப்ய தத₃ர்த₂ம் கர்ம கரோமீதி ப்₄ருத்ய இவ ஸ்வாம்யர்த₂ம் ஸர்வாணி கர்மாணி . மோக்ஷே(அ)பி ப₂லே ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா கரோதி ய꞉ ஸர்வகர்மாணி, லிப்யதே ந ஸ பாபேந ந ஸம்ப₃த்₄யதே பத்₃மபத்ரமிவாம்ப₄ஸோத₃கேந ..5.10..

ஓ)O(ஓ
கேவலம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄மாத்ரமேவ ப₂லம் தஸ்ய கர்மண꞉ ஸ்யாத், யஸ்மாத்
காயேந மநஸா பு₃த்₃த்₄யா கேவலைரிந்த்₃ரியைரபி .
யோகி₃ந꞉ கர்ம குர்வந்தி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வாத்மஶுத்₃த₄யே ..5.11..

காயேந தே₃ஹேந மநஸா பு₃த்₃த்₄யா ச கேவலைர்மமத்வவர்ஜிதை꞉ ஈஶ்வராயைவ கர்ம கரோமி, ந மம ப₂லாய இதி மமத்வபு₃த்₃தி₄ஶூந்யைரிந்த்₃ரியைரபி கேவலஶப்₃த₃꞉ காயாதி₃பி₄ரபி ப்ரத்யேகம் ஸம்ப₃த்₄யதே, ஸர்வவ்யாபாரேஷு மமதாவர்ஜநாய . யோகி₃ந꞉ கர்மிண꞉ கர்ம குர்வந்தி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா ப₂லவிஷயமாத்மஶுத்₃த₄யே ஸத்த்வஶுத்₃த₄ய இத்யர்த₂꞉ . தஸ்மாத்தத்ரைவ தவாதி₄கார இதி குரு கர்மைவ ..5.11..

ஓ)O(ஓ
யஸ்மாச்ச
யுக்த꞉ கர்மப₂லம் த்யக்த்வா ஶாந்திமாப்நோதி நைஷ்டி₂கீம் .
அயுக்த꞉ காமகாரேண ப₂லே ஸக்தோ நிப₃த்₄யதே ..5.12..

யுக்த ஈஶ்வராய கர்மணி கரோமி ந மம ப₂லாய இத்யேவம் ஸமாஹித꞉ ஸந் கர்மப₂லம் த்யக்த்வா பரித்யஜ்ய ஶாந்திம் மோக்ஷாக்₂யாமாப்நோதி நைஷ்டி₂கீம் நிஷ்டா₂யாம் ப₄வாம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஜ்ஞாநப்ராப்திஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸஜ்ஞாநநிஷ்டா₂க்ரமேணேதி வாக்யஶேஷ꞉ . யஸ்து புநரயுக்தோ(அ)ஸமாஹித꞉ காமகாரேண . கரணம் கார꞉ காமஸ்ய கார꞉ காமகார꞉ . தேந காமகாரேண காமப்ரேரிததயேத்யர்த₂꞉ . மம ப₂லாய இத₃ம் கரோமி கர்ம இத்யேவம் ப₂லே ஸக்தோ நிப₃த்₄யதே . அதஸ்த்வம் யுக்தோ ப₄வ இத்யர்த₂꞉ ..5.12..

ஓ)O(ஓ
யஸ்து பரமார்த₂த₃ர்ஶீ ஸ꞉
ஸர்வகர்மாணி மநஸா ஸம்ந்யஸ்யாஸ்தே ஸுக₂ம் வஶீ .
நவத்₃வாரே புரே தே₃ஹீ நைவ குர்வந்ந காரயந் ..5.13..

ஸர்வாணி கர்மாணி ஸர்வகர்மாணி ஸம்ந்யஸ்ய பரித்யஜ்ய நித்யம் நைமித்திகம் காம்யம் ப்ரதிஷித்₃த₄ம் ச . தாநி ஸர்வாணி கர்மாணி மநஸா விவேகபு₃த்₃த்₄யா, கர்மாதா₃வகர்மஸந்த₃ர்ஶநேந ஸம்த்யஜ்யேத்யர்த₂꞉ . ஆஸ்தே திஷ்ட₂தி ஸுக₂ம் . த்யக்தவாங்மந꞉காயசேஷ்டோ நிராயாஸ꞉ ப்ரஸந்நசித்த ஆத்மநோ(அ)ந்யத்ர நிவ்ருத்தஸர்வபா₃ஹ்யப்ரயோஜந இதி ஸுக₂மாஸ்தே இத்யுச்யதே . வஶீ ஜிதேந்த்₃ரிய இத்யர்த₂꞉ . க்வ கத₂மாஸ்தே ? இத்யாஹ நவத்₃வாரே புரே . ஸப்த ஶீர்ஷாண்யாந்யாத்மந உபலப்₃தி₄த்₃வாராணி, அர்வாக்த்₃வே மூத்ரபுரீஷவிஸர்கா₃ர்தே₂, தைர்த்₃வாரைர்நவத்₃வாரம் புரமுச்யதே ஶரீரம் புரமிவ புரம் . ஆத்மைகஸ்வாமிகம், தத₃ர்த₂ப்ரயோஜநைஶ்ச இந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃தி₄விஷயைரநேகப₂லவிஜ்ஞாநஸ்யோத்பாத₃கை꞉
பௌரைரிவாதி₄ஷ்டி₂தம் . தஸ்மிந்நவத்₃வாரே புரே தே₃ஹீ ஸர்வம் கர்ம ஸம்ந்யஸ்யாஸ்தே .
கிம் விஶேஷணேந ? ஸர்வோ ஹி தே₃ஹீ ஸம்ந்யாஸ்யஸம்ந்யாஸீ வா தே₃ஹே ஏவாஸ்தே . தத்ராநர்த₂கம் விஶேஷணமிதி . உச்யதே யஸ்த்வஜ்ஞோ தே₃ஹீ தே₃ஹேந்த்₃ரியஸம்கா₄தமாத்ராத்மத₃ர்ஶீ ஸ ஸர்வோ(அ)பி கே₃ஹே பூ₄மாவாஸநே வா(ஆ)ஸ இதி மந்யதே . ந ஹி தே₃ஹமாத்ராத்மத₃ர்ஶிநோ கே₃ஹ இவ தே₃ஹே ஆஸ இதி ப்ரத்யய꞉ ஸம்ப₄வதி . தே₃ஹாதி₃ஸம்கா₄தவ்யதிரிக்தாத்மத₃ர்ஶிநஸ்து தே₃ஹே ஆஸே இதி ப்ரத்யய உபபத்₃யதே . பரகர்மணாம் ச பரஸ்மிந்நாத்மந்யவித்₃யயயாத்₄யாரோபிதாநாம் வித்₃யயா விவேகஜ்ஞாநேந மநஸா ஸம்ந்யாஸ உபபத்₃யதே . உத்பந்நவிவேகஜ்ஞாநஸ்ய ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸிநோ(அ)பி கே₃ஹ இவ தே₃ஹ ஏவ நவத்₃வாரே புர ஆஸநம் . ப்ராரப்₃த₄ப₂லகர்மஸம்ஸ்காரஶேஷாநுவ்ருத்த்யா தே₃ஹ ஏவ விஶேஷவிஜ்ஞாநோத்பத்தே꞉ .
தே₃ஹே ஏவாஸ்த இத்யஸ்த்யேவ விஶேஷணப₂லம் வித்₃வத₃வித்₃வத்ப்ரத்யயபே₄தா₃பேக்ஷத்வாத் .
யத்₃யபி கார்யகரணகர்மாண்யவித்₃யயாத்மந்யத்₄யாரோபிதாநி ஸம்ந்யஸ்யாஸ்தே இத்யுக்தம், ததா₂பி ஆத்மஸமவாயி து கர்த்ருத்வம் காரயித்ருத்வம் ச ஸ்யாதித்யாஶங்க்யாஹ நைவ குர்வந் ஸ்வயம் ந கார்யகரணாநி காரயந் க்ரியாஸு ப்ரவர்தயந் . கிம் ? யத்தத்கர்த்ருத்வம் காரயித்ருத்வம் ச தே₃ஹிந꞉ ஸ்வாத்மஸமவாயி ஸத்ஸம்ந்யாஸாந்ந ஸம்ப₄வதி ? யதா₂ க₃ச்ச₂தோ க₃திர்க₃மநவ்யாபாரபரித்யாகே₃ ந ஸ்யாத்தத்₃வத்? கிம் வா ஸ்வத ஏவ ஆத்மநோ நாஸ்தி இதி ? அத்ரோச்யதே நாஸ்த்யாத்மந꞉ ஸ்வத꞉ கர்த்ருத்வம் காரயித்ருத்வம் ச . உக்தம் ஹி அவிகார்யோ(அ)யமுச்யதே [கீ₃தா 2.55], ஶரீரஸ்தோ₂(அ)பி கௌந்தேய ந கரோதி ந லிப்யதே [கீ₃தா 3.26] இதி . த்₄யாயதீவ லேலாயதீவ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.3.7] இதி ச ஶ்ருதே꞉ ..5.13..

ஓ)O(ஓ
கிம் ச
ந கர்த்ருத்வம் ந கர்மாணி லோகஸ்ய ஸ்ருஜதி ப்ரபு₄꞉ .
ந கர்மப₂லஸம்யோக₃ம் ஸ்வபா₄வஸ்து ப்ரவர்ததே ..5.14..

ந கர்த்ருத்வம் ஸ்வத꞉ குர்விதி நாபி கர்மாணி ரத₂க₄டப்ராஸாதா₃தீ₃நீப்ஸிததமாநி லோகஸ்ய ஸ்ருஜத்யுத்பாத₃யதி ப்ரபு₄ராத்மா . நாபி ரதா₂தி₃ க்ருதவதஸ்தத்ப₂லேந ஸம்யோக₃ம் ந கர்மப₂லஸம்யோக₃ம் . யதி₃ கிம்சித₃பி ஸ்வதோ ந கரோதி ந காரயதி ச தே₃ஹீ, கஸ்தர்ஹி குர்வந் காரயந் ச ப்ரவர்தத இதி, உச்யதே ஸ்வபா₄வஸ்து ஸ்வோ பா₄வ꞉ ஸ்வபா₄வோ(அ)வித்₃யாலக்ஷணா ப்ரக்ருதிர்மாயா ப்ரவர்ததே தை₃வீ ஹி [கீ₃தா 7.14] இத்யாதி₃நா வக்ஷ்யமாணா ..5.14..

ஓ)O(ஓ
பரமார்த₂தஸ்து
நாத₃த்தே கஸ்ய சித்பாபம் ந சைவ ஸுக்ருதம் விபு₄꞉ .
அஜ்ஞாநேநாவ்ருதம் ஜ்ஞாநம் தேந முஹ்யந்தி ஜந்தவ꞉ ..5.15..

நாத₃த்தே ந ச க்₃ருஹ்ணாதி ப₄க்தஸ்யாபி கஸ்யசித்பாபம் . ந சைவாத₃த்தே ஸுக்ருதம் ப₄க்தை꞉ ப்ரயுக்தம் விபு₄꞉ . கிமர்த₂ம் தர்ஹி ப₄க்தை꞉ பூஜாதி₃லக்ஷணம் யாக₃தா₃நஹோமாதி₃கம் ச ஸுக்ருதம் ப்ரயுஜ்யதே இத்யாஹ அஜ்ஞாநேநாவ்ருதம் ஜ்ஞாநம் விவேகவிஜ்ஞாநம், தேந முஹ்யந்தி கரோமி காரயாமி போ₄க்ஷ்யே போ₄ஜயாமீத்யேவம் மோஹம் க₃ச்ச₂ந்த்யவிவேகிந꞉ ஸம்ஸாரிணோ ஜந்தவ꞉ ..5.15..

ஓ)O(ஓ
ஜ்ஞாநேந து தத₃ஜ்ஞாநம் யேஷாம் நாஶிதமாத்மந꞉ .
தேஷாமாதி₃த்யவஜ்ஜ்ஞாநம் ப்ரகாஶயதி தத்பரம் ..5.16..

ஜ்ஞாநேந து யேந அஜ்ஞாநேந ஆவ்ருதா꞉ முஹ்யந்தி ஜந்தவஸ்ததஜ்ஞாநம் யேஷாம் ஜந்தூநாம் விவேகஜ்ஞாநேந ஆத்மவிஷயேண நாஶிதமாத்மநோ ப₄வதி, தேஷாம் ஜந்தூநாமாதி₃த்யவத்யதா₂தி₃த்ய꞉ ஸமஸ்தம் ரூபஜாதமவபா₄ஸயதி தத்₃வத்ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் வஸ்து ஸர்வம் ப்ரகாஶயதி தத்பரம் பரமார்த₂தத்த்வம் ..5.16..

ஓ)O(ஓ
யத்பரம் ஜ்ஞாநம் ப்ரகாஶிதம்
தத்₃பு₃த்₃த₄யஸ்ததா₃த்மாநஸ்தந்நிஷ்டா₂ஸ்தத்பராயணா꞉ .
க₃ச்ச₂ந்த்யபுநராவ்ருத்திம் ஜ்ஞாநநிர்தூ₄தகல்மஷா꞉ ..5.17..

தஸ்மிந் ப்₃ரஹ்மணி க₃தா பு₃த்₃தி₄ர்யேஷாம் தே தத்₃பு₃த்₃த₄ய꞉, ததா₃த்மாநஸ்ததே₃வ பரம் ப்₃ரஹ்ம ஆத்மா யேஷாம் தே ததா₃த்மநா꞉, தந்நிஷ்டா₂꞉ நிஷ்டா₂ அபி₄நிவேஶஸ்தாத்பர்யம் ஸர்வாணி கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்ய தஸ்மிந் ப்₃ரஹ்மண்யேவ அவஸ்தா₂நம் யேஷாம் தே தந்நிஷ்டா₂꞉, தத்பராயணா ச ததே₃வ பரமயநம் பரா க₃திர்யேஷாம் ப₄வதி தே தத்பராயணா꞉ கேவலாத்மரதய இத்யர்த₂꞉ . யேஷாம் ஜ்ஞாநேந நாஶிதமாத்மநோ(அ)ஜ்ஞாநம் தே க₃ச்ச₂ந்தி ஏவம்வித்₃யா꞉ அபுநராவ்ருத்திமபுநர்தே₃ஹஸம்ப₃ந்த₄ம் ஜ்ஞாநநிர்தூ₄தகல்மஷா யதோ₂க்தேந
ஜ்ஞாநேந நிர்தூ₄தோ நாஶித꞉ கல்மஷ꞉ பாபாதி₃ஸம்ஸாரகாரணதோ₃ஷோ யேஷாம் தே ஜ்ஞாநநிர்தூ₄தகல்மஷா யதய꞉ இத்யர்த₂꞉ ..5.17..

ஓ)O(ஓ
யேஷாம் ஜ்ஞாநேந நாஶிதமாத்மநோ(அ)ஜ்ஞாநம் தே பண்டி₃தா꞉ கத₂ம் தத்த்வம் பயந்தீத்யுச்யதே
வித்₃யாவிநயஸம்பந்நே ப்₃ராஹ்மணே க₃வி ஹஸ்திநி .
ஶுநி சைவ ஶ்வபாகே ச பண்டி₃தா꞉ ஸமத₃ர்ஶிந꞉ ..5.18..

வித்₃யாவிநயஸம்பந்நே வித்₃யா ச விநயஶ்ச வித்₃யாவிநயௌ, விநய உபாம꞉, தாப்₄யாம் வித்₃யாவிநயாப்₄யாம் ஸம்பந்நோ வித்₃யாவிநயஸம்பந்நோ வித்₃வாந் விநீதஶ்ச யோ ப்₃ராஹ்மணஸ்தஸ்மிந் ப்₃ராஹ்மணே க₃வி ஹஸ்திநி ஶுநி சைவ ஶ்வபாகே ச பண்டி₃தா꞉ ஸமத₃ர்ஶிந꞉ . வித்₃யாவிநயஸம்பந்நே உத்தமஸம்ஸ்காரவதி ப்₃ராஹ்மணே ஸாத்த்விகே, மத்₄யமாயாம் ச ராஜஸ்யாம் க₃வி, ஸம்ஸ்காரஹீநாயாமத்யந்தமேவ கேவலதாமஸே ஹஸ்த்யாதௌ₃ ச, ஸத்த்வாதி₃கு₃ணைஸ்தஜ்ஜைஶ்ச ஸம்ஸ்காரைஸ்ததா₂ ராஜஸைஸ்ததா₂ தாமஸைஶ்ச ஸம்ஸ்காரைரத்யந்தமேவாஸ்ப்ருஷ்டாம் ஸமமேகமவிக்ரியம் தத்₃ப்₃ரஹ்ம த்₃ரஷ்டும் ஶீலம் யேஷாம் தே பண்டி₃தா꞉
ஸமத₃ர்ஶிந꞉ ..5.18..

ஓ)O(ஓ
நந்வபோ₄ஜ்யாந்நாஸ்தே தோ₃ஷவந்த꞉, ஸமாஸமாப்₄யாம் விஷமஸமே பூஜாத꞉ [ஙௌதமத₄ர்மஸூத்ர 2.8.20] இதி ஸ்ம்ருதே꞉ . ந தே தோ₃ஷவந்த꞉ . கத₂ம் ?
இஹைவ தைர்ஜித꞉ ஸர்கோ₃ யேஷாம் ஸாம்யே ஸ்தி₂தம் மந꞉ .
நிர்தோ₃ஷம் ஹி ஸமம் ப்₃ரஹ்ம தஸ்மாத்₃ப்₃ரஹ்மணி தே ஸ்தி₂தா꞉ ..5.19..

இஹைவ ஜீவத்₃பி₄ரேவ தை꞉ ஸமத₃ர்ஶிபி₄꞉ பண்டி₃தைர்ஜிதோ வஈக்ருத꞉ ஸர்கோ₃ ஜந்ம, யேஷாம் ஸாம்யே ஸர்வபூ₄தேஷு ப்₃ரஹ்மணி ஸமபா₄வே ஸ்தி₂தம் நி சலீபூ₄தம் மநோ(அ)ந்த꞉கரணம் . நிர்தோ₃ஷம் யத்₃யபி தோ₃ஷவத்ஸு வபாகாதி₃ஷு மூடை₄ஸ்தத்₃தோ₃ஷைர்தோ₃ஷவதிவ விபா₄வ்யதே, ததா₂பி தத்₃தோ₃ஷைரஸ்ப்ருஷ்டாமிதி நிர்தோ₃ஷம் தோ₃ஷவர்ஜிதம் ஹி யஸ்மாத் . நாபி ஸ்வகு₃ணபே₄த₃பி₄ந்நம், நிர்கு₃ணத்வாத்சைதந்யஸ்ய . வக்ஷ்யதி ச ப₄க₃வாநிச்சா₂தீ₃நாம் க்ஷேத்ரத₄ர்மத்வம், அநாதி₃த்வாந்நிர்கு₃ணத்வாதிதி ச . நாப்யந்த்யா விஶேஷா꞉ ஆத்மநோ பே₄த₃கா꞉ ஸந்தி, ப்ரதிஶரீரம் தேஷாம்
ஸத்த்வே ப்ரமாணாநுபபத்தே꞉ . அத꞉ ஸமம் ப்₃ரஹ்ம ஏகம் ச . தஸ்மாத்ப்₃ரஹ்மணி ஏவ தே ஸ்தி₂தா꞉ . தஸ்மாத்ந தோ₃ஷக₃ந்த₄மாத்ரமபி தாந் ஸ்ப்ருஅதி, தே₃ஹாதி₃ஸம்கா₄தாத்மத₃ர்ஶநாபி₄மாநாபா₄வாத்தேஷாம் . தே₃ஹாதி₃ஸம்கா₄தாத்மத₃ர்ஶநாபி₄மாநவத்₃விஷயம் து தத்ஸூத்ரம் ஸமாஸமாப்₄யாம் விஷமஸமே பூஜாத꞉ இதி, பூஜாவிஷயத்வேந விஶேஷணாத் . த்₃ருஶ்யதே ஹி ப்₃ரஹ்மவித்ஷடா₃ங்க₃வித்சதுர்வேத₃விதிதி பூஜாதா₃நாதௌ₃ கு₃ணவிஶேஷஸம்ப₃ந்த₄꞉ காரணம் . ப்₃ரஹ்ம து ஸர்வகு₃ணதோ₃ஷஸம்ப₃ந்த₄வர்ஜிதமித்யதர்ப்₃ரஹ்மணி தே ஸ்தி₂தா꞉ இதி யுக்தம் . கர்மவிஷயம் ச ஸமாஸமாப்₄யாமித்யாதி₃ . இத₃ம்
து ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸவிஷயம் ப்ரஸ்துதம், ஸர்வகர்மாணி மநஸா இத்யாரப்₄ய ஆத்₄யாயபரிஸமாப்தே꞉ ..5.19..

ஓ)O(ஓ
யஸ்மாத்நிர்தோ₃ஷம் ஸமம் ப்₃ரஹ்மாத்மா, தஸ்மாத்
ந ப்ரஹ்ருஷ்யேத்ப்ரியம் ப்ராப்ய நோத்₃விஜேத்ப்ராப்ய சாப்ரியம் .
ஸ்தி₂ரபு₃த்₃தி₄ரஸம்மூடோ₄ ப்₃ரஹ்மவித்₃ப்₃ரஹ்மணி ஸ்தி₂த꞉ ..5.20..

ந ப்ரஹ்ருஷேயேத்ப்ரஹர்ஷம் ந குர்யாத்ப்ரியமிஷ்டாம் ப்ராப்ய லப்₃த்₄வா . நோத்₃விஜேத்ப்ராப்ய சாப்ரியமநிஷ்டாம் லப்₃த்₄வா . தே₃ஹமாத்ராத்மத₃ர்ஶிநாம் ஹி ப்ரியாப்ரியப்ராப்தீ ஹர்ஷவிஷாதௌ₃ குர்வாதே, ந கேவலாத்மத₃ர்ஶிந꞉, தஸ்ய ப்ரியாப்ரியப்ராப்த்யஸம்ப₄வாத் . கிம் ச ஸர்வபூ₄தேஷ்வேக꞉ ஸமோ நிர்தோ₃ஷ ஆத்மேதி ஸ்தி₂ரா நிர்விசிகித்ஸா பு₃த்₃தி₄ர்யஸ்ய ஸ ஸ்தி₂ரபு₃த்₃தி₄ரஸம்மூட₄꞉ ஸம்மோஹவர்ஜிதஶ்ச ஸ்யாத்யதோ₂க்தப்₃ரஹ்மவித்₃ப்₃ரஹ்மணி ஸ்தி₂தோ(அ)கர்மக்ருத்ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸீத்யர்த₂꞉ ..5.20..

ஓ)O(ஓ
கிம் ச, ப்₃ரஹ்மணி ஸ்தி₂த꞉
பா₃ஹ்யஸ்பர்ஶேஷ்வஸக்தாத்மா விந்த₃த்யாத்மநி யத்ஸுக₂ம் .
ஸ ப்₃ரஹ்மயோக₃யுக்தாத்மா ஸுக₂மக்ஷயமஶ்நுதே ..5.21..

பா₃ஹ்யஸ்பர்ஶேஷு பா₃ஹ்யா ச தே ஸ்பர்ஶாஶ்ச பா₃ஹ்யஸ்பர்ஶா꞉ . ஸ்ப்ருஶ்யந்தே இதி ஸ்பர்ஶா꞉ ஶப்₃தா₃த₃யோ விஷயாஸ்தேஷு பா₃ஹ்யஸ்பர்ஶேஷு . அஸக்த ஆத்மா அந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸோ(அ)யமஸக்தாத்மா விஷயேஷு ப்ரீதிவர்ஜித꞉ ஸந் விந்த₃தி லப₄தே . ஆத்மநி யத்ஸுக₂ம் தத்₃விந்த₃தீத்யேதத் . ஸ ப்₃ரஹ்மயோக₃யுக்தாத்மா ப்₃ரஹ்மணி யோக₃꞉ ஸமாதி₄ர்ப்₃ரஹ்மயோக₃ஸ்தேந ப்₃ரஹ்மயோகே₃ந யுக்த꞉ ஸமாஹிதஸ்தஸ்மிந் வ்யாப்ருத ஆத்மா அந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸ ப்₃ரஹ்மயோக₃யுக்தாத்மா . ஸுக₂மக்ஷயமஶ்நுதே வ்யாப்நோதி . தஸ்மாத்₃பா₃ஹ்யவிஷயப்ரீதே꞉ க்ஷணிகாயா இந்த்₃ரியாணி நிவர்தயேதா₃த்மந்யக்ஷயஸுகா₂ர்தீ₂த்யர்த₂꞉ ..5.21..

ஓ)O(ஓ
இதஶ்ச நிவர்தயேத்
யே ஹி ஸம்ஸ்பர்ஶஜா போ₄கா₃ து₃꞉க₂யோநய ஏவ தே .
ஆத்₃யந்தவந்த꞉ கௌந்தேய ந தேஷு ரமதே பு₃த₄꞉ ..5.22..

யே ஹி யஸ்மாத்ஸம்ஸ்ஸ்பர்ஶஜா விஷயேந்த்₃ரியஸம்ஸ்பர்ஶேப்₄யோ ஜாதா போ₄கா₃ பு₄க்தயோ து₃꞉க₂யோநய ஏவ தே, அவித்₃யாக்ருதத்வாத் . த்₃ருஶ்யந்தே ஹ்யாத்₄யாத்மிகாதீ₃நி து₃꞉கா₂நி தந்நிமித்தாந்யேவ . யதா₂ இஹலோகே ததா₂ பரலோகே(அ)பீதி க₃ம்யதே ஏவஶப்₃தா₃த் . ந ஸம்ஸாரே ஸுக₂ஸ்ய க₃ந்த₄மாத்ரமப்யஸ்தீதி பு₃த்₃த்₄வா விஷயம்ருக₃த்ருஷ்ணிகாயா இந்த்₃ரியாணி நிவர்தயேத் . ந கேவலம் து₃꞉க₂யோநய ஏவ, ஆத்₃யந்தவந்தஶ்ச, ஆதி₃ர்விஷயேந்த்₃ரியஸம்யோகோ₃ போ₄கா₃நாமந்தஶ்ச தத்₃வியோக₃ ஏவ . அத꞉ ஆத்₃யந்தவந்தோ(அ)நித்யா꞉, மத்₄யக்ஷணபா₄வித்வாதித்யர்த₂꞉ . கௌந்தேய, ந தேஷு போ₄கே₃ஷு ரமதே பு₃தோ₄ விவேக்யவக₃தபரமார்த₂தத்த்வ꞉ . அத்யந்தமூடா₄நாமேவ ஹி விஷயேஷு
ரதிர்த்₃ருஶ்யதே, யதா₂ பஶுப்ரப்₄ருதீநாம் ..5.22..

ஓ)O(ஓ
அயம் ச ஶ்ரேயோமார்க₃ப்ரதிபக்ஷீ கஷ்டதமோ தோ₃ஷ꞉ ஸர்வாநர்த₂ப்ராப்திஹேதுர்து₃ர்நிவாரஶ்சேதி தத்பரிஹாரே யத்நாதி₄க்யம் கர்தவ்யமித்யாஹ ப₄க₃வாந்
ஶக்நோதீஹைவ ய꞉ ஸோடு₄ம் ப்ராக்ஶரீரவிமோக்ஷணாத் .
காமக்ரோதோ₄த்₃ப₄வம் வேக₃ம் ஸ யுக்த꞉ ஸ ஸுகீ₂ நர꞉ ..5.23..

ஶக்நோத்யுத்ஸஹத இஹைவ ஜீவந்நேவ ய꞉ ஸோடு₄ம் ப்ரஸஹிதும் ப்ராக்பூர்வம் ஶரீரவிமோக்ஷணாதா மரணாதித்யர்த₂꞉ . மரணஸீமாகரணம் ஜீவதோ(அ)வயம்பா₄வி ஹி காமக்ரோதோ₄த்₃ப₄வோ வேக₃꞉, அநந்தநிமித்தவாந் ஹி ஸ꞉ இதி யாவத்மரணம் தாவத்ந விஸ்ராம்ப₄ணீய இத்யர்த₂꞉ . காம꞉ இந்த்₃ரியகோ₃சரப்ராப்தே இஷ்டோ விஷயே ஶ்ரூயமாணே ஸ்மர்யமாணே வா அநுபூ₄தே ஸுக₂ஹேதௌ யா க₃ங்த₄ஸ்த்ருஷ்ணா ஸ காம꞉ . க்ரோத₄ஶ்சாத்மந꞉ ப்ரதிகூலேஷு து₃꞉க₂ஹேதுஷு த்₃ருயமாநேஷு ஶ்ரூயமாணேஷு ஸ்மர்யமாணேஷு வா யோ த்₃வேஷ꞉ ஸ க்ரோத₄꞉ . தௌ காமக்ரோதா₄வுத்₃ப₄வோ யஸ்ய வேக₃ஸ்ய ஸ
காமக்ரோதோ₄த்₃ப₄வோ வேக₃꞉ . ரோமாஞ்சநப்ரஹ்ருஷ்டநேத்ரவத₃நாதி₃லிங்கோ₃(அ)ந்த꞉கரணப்ரக்ஷோப₄ரூப꞉ காமோத்₃ப₄வோ வேக₃꞉ . கா₃த்ரப்ரகம்பப்ரஸ்வேத₃ஸம்த₃ஷ்டௌஷ்ட₂புடரக்தநேத்ராதி₃லிங்க₃꞉ க்ரோதோ₄த்₃ப₄வோ வேக₃꞉ . தம் காமக்ரோதோ₄த்₃ப₄வம் வேக₃ம் ய உத்ஸஹதே ப்ரஸஹதே ஸோடு₄ம் ப்ரஸஹிதும், ஸோ யுக்தோ யோகீ₃ ஸுகீ₂ சேஹ லோகே நர꞉ .. ..5.23..

ஓ)O(ஓ
கத₂ம்பூ₄தஶ்ச ப்₃ரஹ்மணி ஸ்தி₂தோ ப்₃ரஹ்ம ப்ராப்நோதி ? இத்யாஹ ப₄க₃வாந்
யோ(அ)ந்த꞉ஸுகோ₂(அ)ந்தராராமஸ்ததா₂ந்தர்ஜ்யோதிரேவ ய꞉ .
ஸ யோகீ₃ ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் ப்₃ரஹ்மபூ₄தோ(அ)தி₄க₃ச்ச₂தி ..5.24..

யோ(அ)ந்த꞉ஸுகோ₂(அ)ந்தராத்மநி ஸுக₂ம் யஸ்ய ஸோ(அ)ந்த꞉ஸுக₂꞉, ததா₂ந்தரேவாத்மந்யாராம ஆரமணமாக்ரீடா₃ யஸ்ய ஸோ(அ)ந்தராராம꞉ . ததை₂வாந்தரேவ ஆத்மந்யேவ ஜ்யோதி꞉ ப்ரகாஶோ யஸ்ய ஸோ(அ)ந்தர்ஜ்யோதிரேவ, ய ஈத்₃ருஶ꞉ ஸோ யோகீ₃ ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் ப்₃ரஹ்மணி நிர்வ்ருதிம் மோக்ஷமிஹ ஜீவந்நேவ ப்₃ரஹ்மபூ₄த꞉ ஸந்நதி₄க₃ச்ச₂தி ப்ராப்நோதி ..5.24..

ஓ)O(ஓ
கிம் ச
லப₄ந்தே ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம்ருஷய꞉ க்ஷீணகல்மஷா꞉ .
சி₂ந்நத்₃வைதா₄ யதாத்மாந꞉ ஸர்வபூ₄தஹிதே ரதா꞉ ..5.25..

லப₄ந்தே ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் மோக்ஷம்ருஷய꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிந꞉ ஸம்ந்யாஸிந꞉ க்ஷீணகல்மஷா꞉ க்ஷீணபாபா நிர்தோ₃ஷாஶ்சி₂ந்நத்₃வைதா₄꞉ சி₂ந்நஸம்ஶயா யதாத்மாந꞉ ஸம்யதேந்த்₃ரியா꞉ ஸர்வபூ₄தஹிதே ரதா꞉ ஸர்வேஷாம் பூ₄தாநாம் ஹிதே ஆநுகூல்யே ரதா அஹிம்ஸகா இத்யர்த₂꞉ ..5.25..

ஓ)O(ஓ
கிம் ச
காமக்ரோத₄வியுக்தாநாம் யதீநாம் யதசேதஸாம் .
அபி₄தோ ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் வர்ததே விதி₃தாத்மநாம் ..5.26..

காமக்ரோத₄வியுக்தாநாம் காமஶ்ச க்ரோத₄ஶ்ச காமக்ரோதௌ₄ தாப்₄யாம் வியுக்தாநாம் யதீநாம் ஸம்ந்யாஸிநாம் யதசேதஸாம் ஸம்யதாந்த꞉கரணாநாமபி₄த உப₄யதோ ஜீவதாம் ம்ருதாநாம் ச ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் மோக்ஷோ வர்ததே விதி₃தாத்மநாம் விதி₃தோ ஜ்ஞாத ஆத்மா யேஷாம் தே விதி₃தாத்மநாம் தேஷாம் விதி₃தாத்மநாம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிநாமித்யர்த₂꞉ ..5.26..

ஓ)O(ஓ
ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநநிஷ்டா₂நாம் ஸம்ந்யாஸிநாம் ஸத்₃யோமுக்திருக்தா . கர்மயோக₃ஶ்ச ஈஶ்வரார்பிதஸர்வபா₄வேநேஶ்வரே ப்₃ரஹ்மண்யாதா₄ய க்ரியமாண꞉ ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஜ்ஞாநப்ராப்திஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸக்ரமேண மோக்ஷாய இதி ப₄க₃வாந் பதே₃ பதே₃(அ)ப்₃ரவீத், வக்ஷ்யதி ச . அதே₂தா₃நீம் த்₄யாநயோக₃ம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்ய அந்தரங்க₃ம் விஸ்தரேண வக்ஷ்யாமீதி தஸ்ய ஸூத்ரஸ்தா₂நீயாந் ஶ்லோகாநுபதி₃ஶதி ஸ்ம
ஸ்பர்ஶாந் க்ருத்வா ப₃ஹிர்பா₃ஹ்யாம்ஶ்சக்ஷுஶ்சைவாந்தரே ப்₄ருவோ꞉ .
ப்ராணாபாநௌ ஸமௌ க்ருத்வா நாஸாப்₄யந்தரசாரிணௌ ..5.27..

யதேந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃தி₄ர்முநிர்மோக்ஷபராயண꞉ .
விக₃தேச்சா₂ப₄யக்ரோதோ₄ ய꞉ ஸதா₃ முக்த ஏவ ஸ꞉ ..5.28..

ஸ்பர்ஶாந் ஶப்₃தா₃தீ₃ந் க்ருத்வா ப₃ஹிர்பா₃ஹ்யாந் ஶ்ரோத்ராதி₃த்₃வாரேணாந்தர்பு₃த்₃தௌ₄ ப்ரவேஶிதா꞉ ஶப்₃தா₃த₃யோ விஷயாஸ்தாநசிந்தயதோ ஶப்₃தா₃த₃யோ பா₃ஹ்யா ப₃ஹிரேவ க்ருதா ப₄வந்தி . தாநேவம் ப₃ஹி꞉ க்ருத்வா சக்ஷுஶ்சைவாந்தரே ப்₄ருவோ꞉ க்ருத்வேத்யநுஷஜ்யதே . ததா₂ ப்ராணாபாநௌ நாஸாப்₄யந்தரசாரிணௌ ஸமௌ க்ருத்வா . யதேந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃தி₄ர்யதாநி ஸம்யதாநீந்த்₃ரியாணி மநோ பு₃த்₃தி₄ஶ்ச யஸ்ய ஸ யதேந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃தி₄꞉ . மநநாத்முநி꞉ ஸம்ந்யாஸீ . மோக்ஷபராயண ஏவம் தே₃ஹஸம்ஸ்தா₂நாந்மோக்ஷபராயணோ மோக்ஷ ஏவ பரமயநம் பரா க₃திர்யஸ்ய ஸோ(அ)யம் மோக்ஷபராயணோ முநிர்ப₄வேத் . விக₃தேச்சா₂ப₄யக்ரோத₄ இச்சா₂ ச ப₄யம் ச க்ரோத₄ஶ்சேச்சா₂ப₄யக்ரோதா₄ஸ்
தே விக₃தா꞉ யஸ்மாத்ஸ விக₃தேச்சா₂ப₄யக்ரோத₄꞉ . ய ஏவம் வர்ததே ஸதா₃ ஸம்ந்யாஸீ, முக்த ஏவ ஸ꞉ . ந தஸ்ய மோக்ஷோ(அ)ந்ய꞉ கர்தவ்யோ(அ)ஸ்தி ..

ஓ)O(ஓ
போ₄க்தாரம் யஜ்ஞதபஸாம் ஸர்வலோகமஹேஶ்வரம் .
ஸுஹ்ருத₃ம் ஸர்வபூ₄தாநாம் ஜ்ஞாத்வா மாம் ஶாந்திம்ருச்ச₂தி ..5.29..

ஏவம் ஸமாஹிதசித்தேந கிம் விஜ்ஞேயமித்யுச்யதே . போ₄க்தாரம் யஜ்ஞதபஸாம் யஜ்ஞாநாம் தபஸாம் ச கர்த்ருரூபேண தே₃வதாரூபேண ச, ஸர்வலோகமஹேஶ்வரம் ஸர்வேஷாம் லோகாநாம் மஹாந்தமீஶ்வரம் ஸுஹ்ருத₃ம் ஸர்வபூ₄தாநாம் ஸர்வப்ராணிநாம் ப்ரத்யுபகாரநிரபேக்ஷதயா உபகாரிணம் ஸர்வபூ₄தாநாம் ஹ்ருத₃யேஶயம் ஸர்வகர்மப₂லாத்₄யக்ஷம் ஸர்வப்ரத்யயஸாக்ஷிணம் மாம் நாராயணம் ஜ்ஞாத்வா ஶாந்திம் ஸர்வஸம்ஸாரோபரதிம்ருச்ச₂தி ப்ராப்நோதி ..5.29..

இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்யஸ்ய ஶ்ரீகோ₃விந்த₃ப₄க₃வத்பூஜ்யபாத₃ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே பஞ்சமோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

..5..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 6
அத₂ ஷஷ்டோ₂(அ)த்₄யாய꞉
(ஶங்கராசார்யபா₄ஷ்ய꞉)
அதீதாநந்தராத்₄யாயாந்தே த்₄யாநயோக₃ஸ்ய ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ப்ரத்யந்தரங்க₃ஸ்ய ஸூத்ரபூ₄தா꞉ ஶ்லோகா꞉ ஸ்பர்ஶாந் க்ருத்வா ப₃ஹி꞉ [கீ₃தா 5.27] இத்யாத₃ய உபதி₃ஷ்ட꞉ . தேஷாம் வ்ருத்திஸ்தா₂நீயோ(அ)யம் ஷஷ்டோ₂(அ)த்₄யாய ஆரப்₄யதே . தத்ர த்₄யாநயோக₃ஸ்ய ப₃ஹிரங்க₃ம் கர்மேதி யாவத்₃த்₄யாநயோகா₃ரோஹணஸமர்த₂ஸ்தாவத்₃க்₃ருஹஸ்தே₂நாதி₄க்ருதேந கர்தவ்யம் கர்ம இத்யதஸ்தத்ஸ்தௌதி .
நநு கிமர்த₂ம் த்₄யாநயோகா₃ரோஹணஸீமாகரணம், யாவதாநுஷ்டே₂யமேவ விஹிதம் கர்ம யாவஜ்ஜீவம் . ந, ஆருருக்ஷோர்முநேர்யோக₃ம் கர்ம காரணமுச்யதே [கீ₃தா 3.3] இதி விஶேஷணாத் . ஆரூட₄ஸ்ய ச ஶமேநைவ ஸம்ப₃ந்த₄கரணாத் . ஆருருக்ஷோராரூட₄ஸ்ய ச ஶம꞉ கர்மஶ்சோப₄யம் கர்தவ்யத்வேநாபி₄ப்ரேதம் சேத்ஸ்யாத்ததா₃ருருக்ஷோராரூட₄ஸ்ய சேதி ஶமகர்மவிஷயபே₄தே₃ந விஶேஷணம் விபா₄க₃கரணம் சாநர்த₂கம் ஸ்யாத் .
தத்ராஶ்ரமிணாம் கஶ்சித்₃யோக₃மாருருக்ஷுர்ப₄வதி . ஆரூட₄ஶ்ச கஶ்சித் . அந்யே நாருருக்ஷவ꞉ . ந சாரூடா₄꞉ . தாநபேக்ஷ்யாருருக்ஷோராரூட₄ஸ்ய சேதி விஶேஷணம் விபா₄க₃கரணம் சோபபத்₃யத ஏவேதி சேத், ந . தஸ்யைவேதி வசநாத் . புநர்யோக₃க்₃ரஹணாச்ச யோகா₃ரூட₄ஸ்யேதி . ய ஆஸீத்பூர்வம் யோக₃மாருருக்ஷுஸ்தஸ்யைவாரூட₄ஸ்ய ஶம ஏவ கர்தவ்ய꞉ . காரணம் யோக₃ப₂லம் ப்ரத்யுச்யதேதி . அதோ ந யாவஜ்ஜீவம் கர்தவ்யத்வப்ராப்தி꞉ கஸ்யசித₃பி கர்மண꞉ . யோக₃விப்₄ரஷ்டவசநாச்ச .
க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்ய சேத்கர்மிணோ யோகோ₃ விஹித꞉ ஷஷ்டே₂(அ)த்₄யாயே, ஸ யோக₃விப்₄ரஷ்டோ(அ)பி கர்மக₃திம் கர்மப₂லம் ப்ராப்நோதீதி தஸ்ய நாஶாஶங்காநுபபந்நா ஸ்யாத் . அவஶ்யம் ஹி க்ருதம் கர்ம காம்யம் நித்யம் வா மோக்ஷஸ்ய நித்யத்வாத₃நாரப்₄யத்வே ஸ்வம் ப₂லமாரப₄த ஏவ . நித்யஸ்ய ச கர்மணோ வேத₃ப்ரமாணாவபு₃த்₃த₄த்வாத்ப₂லேந ப₄விதவ்யமித்யவோசாம . அந்யதா₂ வேத₃ஸ்யாநர்தா₂ர்த₂த்வப்ரஸங்கா₃தி₃தி .
ந ச கர்மணி ஸத்யுப₄யவிப்₄ரஷ்டவசநமர்த₂வத் . கர்மணோ விப்₄ரம்ஶகாரணாநுபபத்தே꞉ . கர்ம க்ருதமீஶ்வரே ஸம்ந்யஸ்யேத்யத꞉ கர்தரி கர்ம ப₂லம் நாரப₄தேதி சேந், ந . ஈஶ்வரே ஸம்ந்யாஸஸ்யாதி₄கதரப₂லஹேதுத்வோபபத்தே꞉ . மோக்ஷாயைவேதி சேத், ஸ்வகர்மணாம் க்ருதாநாமீஶ்வரே ந்யாஸோ மோக்ஷாயைவ, ந ப₂லாந்தராய யோக₃ஸஹித꞉ .
யோகா₃ச்ச விப்₄ரஷ்ட இத்யதஸ்தம் ப்ரதி நாஶஶங்கா யுக்தைவேதி சேத், ந . ஏகாகீ யதசித்தாத்மா நிராஶீரபரிக்₃ரஹ꞉ [கீ₃தா 6.10] ப்₃ரஹ்மசாரிவ்ரதே ஸ்தி₂த꞉ [கீ₃தா 6.14] இதி கர்மஸம்ந்யாஸவிதா₄நாத் . ந சாத்ர க்₃ருஹஸ்த₂ஸ்ய நிராஶீரபரிக்₃ரஹ꞉ இத்யாதி₃வசநமநுகூலம் . உப₄யவிப்₄ரஷ்டப்ரஶ்நாநுபபத்தேஶ்ச .
அநாஶ்ரித இத்யநேந கர்மிண ஏவ ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் சோக்தம், ப்ரதிஷித்₃த₄ம் ச நிரக்₃நே꞉ அக்ரியஸ்ய ச ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் சேதி சேத், ந . த்₄யாநயோக₃ம் ப்ரதி ப₃ஹிரங்க₃ஸ்ய ஸத꞉ கர்மண꞉ ப₂லாகாங்க்ஷாஸம்ந்யாஸஸ்துதிபரத்வாத் .
ந கேவலம் நிரக்₃நிரக்ரிய ஏவ ஸம்ந்யாஸீ யோகீ₃ ச . கிம் தர்ஹி ? கர்ம்யபி, கர்மப₂லாஸங்க₃ம் ஸம்ந்யஸ்ய கர்மயோக₃மநுதிஷ்ட₂ந் ஸத்த்வஶுத்₃த்₄யர்த₂ம், ஸ ஸம்ந்யாஸீ ச யோகீ₃ ச ப₄வதீதி ஸ்தூயதே . ந சைகேந வாக்யேந கர்மப₂லாஸங்க₃ஸம்ந்யாஸஸ்துதிஶ்சதுர்தா₂ஶ்ரமப்ரதிஷேத₄ஶ்சோபபத்₃யதே . ந ச ப்ரஸித்₃த₄ம் நிரக்₃நேரக்ரியஸ்ய பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸிந꞉ ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிபுராணேதிஹாஸயோக₃ஶாஸ்த்ரேஷு விஹிதம் ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் ச ப்ரதிஷேத₄தி ப₄க₃வாந் . ஸ்வவசநவிரோதா₄ச்ச ஸர்வகர்மாணி மநஸா ஸம்ந்யஸ்ய... நைவ குர்வந்ந காரயநாஸ்தே [கீ₃தா 5.13] மௌநீ ஸம்துஷ்டோ யேந கேநசித்... அநிகேத꞉ ஸ்தி₂ரமதி꞉
[கீ₃தா 12.19] விஹாய காமாந் ய꞉ ஸர்வாந் புமாம்ஶ்சரதி நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ [கீ₃தா 2.71] ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ [கீ₃தா 12.16] இதி ச தத்ர தத்ர ப₄க₃வதா ஸ்வவசநாநி த₃ர்ஶிதாநி . தைர்விருத்₄யேதஶ்சதுர்தா₂ஶ்ரமப்ரதிஷேத₄꞉ . தஸ்மாந்முநேர்யோக₃மாருருக்ஷோ꞉ ப்ரதிபந்நகா₃ர்ஹஸ்த்₂யஸ்யாக்₃நிஹோத்ராதி₃கர்ம ப₂லநிரபேக்ஷமநுஷ்டீ₂யமாநம் த்₄யாநயோகா₃ரோஹணஸாத₄நத்வம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄த்₃வாரேண ப்ரதிபத்₃யத இதி ஸ ஸம்ந்யாஸீ ச யோகீ₃ சேதி ஸ்தூயதே
அநாஶ்ரித꞉ கர்மப₂லம் கார்யம் கர்ம கரோதி ய꞉ .
ஸ ஸம்ந்யாஸீ ச யோகீ₃ ச ந நிரக்₃நிர்ந சாக்ரிய꞉ ..6.1..

அநாஶ்ரிதோ நாஶ்ரிதோ(அ)நாஶ்ரித꞉ . கிம் ? கர்மப₂லம் கர்மணாம் ப₂லம் கர்மப₂லம் யத்தத₃நாஶ்ரித꞉, கர்மப₂லத்ருஷ்ணாரஹித இத்யர்த₂꞉ . யோ ஹி கர்மப₂லே த்ருஷ்ணாவாந் ஸ கர்மப₂லமாஶ்ரிதோ ப₄வதி . அயம் து தத்₃விபரீத꞉, அதோ(அ)நாஶ்ரித꞉ கர்மப₂லம் . ஏவம்பூ₄த꞉ ஸந் கார்யம் கர்தவ்யம் நித்யம் காம்யவிபரீதமக்₃நிஹோத்ராதி₃கம் கர்ம கரோதி நிர்வர்தயதி . ய꞉ கஶ்சிதீ₃த்₃ருஶ꞉ கர்மீ ஸ கர்ம்யந்தரேப்₄யோ விஶிஷ்யதே . இத்யேவமர்த₂மாஹ ஸ ஸம்ந்யாஸீ ச யோகீ₃ சேதி . ஸம்ந்யாஸ꞉ பரித்யாக₃꞉ ஸ யஸ்யாஸ்தி ஸ ஸம்ந்யாஸீ ச யோகீ₃ ச . யோக₃ஶ்சித்தஸமாதா₄நம்
ஸ யஸ்யாஸ்தி ஸ யோகீ₃ சேதி ஏவம்கு₃ணஸம்பந்நோ(அ)யம் மந்தவ்ய꞉ . ந கேவலம் நிரக்₃நிரக்ரிய ஏவ ஸம்ந்யாஸீ யோகீ₃ சேதி மந்தவ்ய꞉ . நிர்க₃தா꞉ அக்₃நய꞉ கர்மாங்க₃பூ₄தா யஸ்மாத்ஸ நிரக்₃நி꞉ . அக்ரியஶ்சாநக்₃நிஸாத₄நாப்யவித்₃யமாநா꞉ க்ரியாஸ்தபோதா₃நாதி₃கா யஸ்யாஸாவக்ரிய꞉ ..6.1..

==============================
நநு ச நிரக்₃நே꞉ அக்ரியஸ்யைவ ஶ்ருதிஸ்ம்ருதியோக₃ஶாஸ்த்ரேஷு ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் ச ப்ரஸித்₃த₄ம் . கத₂மிஹ ஸாக்₃நே꞉ ஸக்ரியஸ்ய ச ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் சாப்ரஸித்₃த₄முச்யத இதி . நைஷ தோ₃ஷ꞉, கயாசித்₃கு₃ணவ்ருத்த்யா உப₄யஸ்ய ஸம்பிபாத₃யிஷிதத்வாத் . தத்கத₂ம் ? கர்மப₂லஸம்கல்பஸம்ந்யாஸாத்ஸம்ந்யாஸித்வம், யோகா₃ங்க₃த்வேந ச கர்மாநுஷ்டா₂நாத்கர்மப₂லஸம்கல்பஸ்ய ச சித்தவிக்ஷேபஹேதோ꞉ பரித்யாகா₃த்₃யோகி₃த்வம் சேதி கௌ₃ணமுப₄யம் . ந புநர்முக்₂யம் ஸம்ந்யாஸித்வம் யோகி₃த்வம் சாபி₄ப்ரேதமித்யேதமர்த₂ம் த₃ர்ஶயிதுமாஹ
யம் ஸம்ந்யாஸமிதி ப்ராஹுர்யோக₃ம் தம் வித்₃தி₄ பாண்ட₃வ .
ந ஹ்யஸம்ந்யஸ்தஸம்கல்போ யோகீ₃ ப₄வதி கஶ்சந ..6.2..

யம் ஸர்வகர்மதத்ப₂லபரித்யாக₃லக்ஷணம் பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸம் ஸம்ந்யாஸமிதி ப்ராஹு꞉ ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிவித₃꞉, யோக₃ம் கர்மாநுஷ்டா₂நலக்ஷணம் தம் பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸம் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி ஹே பாண்டா₃வ . கர்மயோக₃ஸ்ய ப்ரவ்ருத்திலக்ஷணஸ்ய தத்₃விபரீதேந நிவ்ருத்திலக்ஷணேந பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸேந கீத்₃ருஶம் ஸாமாந்யமங்கீ₃க்ருத்ய தத்₃பா₄வ உச்யதே இத்யபேக்ஷாயாமித₃முச்யதே அஸ்தி ஹி பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸேந ஸாத்₃ருஶ்யம் கர்த்ருத்₃வாரகம் கர்மயோக₃ஸ்ய . யோ ஹி பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸீ ஸ த்யக்தஸர்வகர்மஸாத₄நதயா ஸர்வகர்மதத்ப₂லவிஷயம் ஸம்கல்பம்
ப்ரவ்ருத்திஹேதுகாமகாரணம் ஸம்ந்யஸ்யதி . அயமபி கர்மயோகீ₃ கர்ம குர்வாண ஏவ ப₂லவிஷயம் ஸம்கல்பம் ஸம்ந்யஸ்யதீதி . ஏதமர்த₂ம் த₃ர்ஶயிஷ்யந்நாஹ ந ஹி யஸ்மாத₃ஸம்ந்யஸ்தஸம்கல்போ(அ)ஸம்ந்யஸ்தோ(அ)பரித்யக்த꞉ ஸங்கல்போ(அ)பி₄ஸந்தி₄ர்யேந ஸோ(அ)ஸம்ந்யஸ்தஸங்கல்ப꞉ கஶ்சந கஶ்சித₃பி கர்மீ யோகீ₃ ஸமாதா₄நவாந் ப₄வதி . ந ஸம்ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . ப₂லஸம்கல்பஸ்ய சித்தவிக்ஷேபஹேதுத்வாத் . தஸ்மாத்₃ய꞉ கஶ்சந கர்மீ ஸம்ந்யஸ்தப₂லஸம்கல்போ ப₄வேத்ஸ யோகீ₃ ஸமாதா₄நவாநவிக்ஷிப்தசித்தோ ப₄வேத் . சித்தவிக்ஷேபஹேதோ꞉ ப₂லஸம்கல்பஸ்ய ஸம்ந்யஸ்தத்வாத்₃
இத்யபி₄ப்ராய꞉ . யோகா₃ங்க₃த்வேந கர்மாநுஷ்டா₂நாத்கர்மப₂லஸங்கல்பஸ்ய வா சித்தவிக்ஷேபஹேதோ꞉ பரித்யாகா₃த்யோகி₃த்வம் சேதி ஸம்ந்யாஸித்வம் சேத்யபி₄ப்ரேதமுச்யதே .[*ண்Oட்E டி₂ஸ்லஸ்த்ஸேந்தேந்சே நோத்fஓஉந்தி₃நல்லேதி₃திஓந்ஸ்.] ..6.2..

==============================
ஏவம் பரமார்த₂ஸம்ந்யாஸகர்மயோக₃யோ꞉ கர்த்ருத்₃வாரகம் ஸம்ந்யாஸஸாமாந்யமபேக்ஷ்ய யம் ஸம்ந்யாஸமிதி ப்ராஹுர்யோக₃ம் தம் வித்₃தி₄ பாண்டா₃வ [கீ₃தா 6.2] இதி கர்மயோக₃ஸ்ய ஸ்துத்யர்த₂ம் ஸம்ந்யாஸத்வமுக்தம் . த்₄யாநயோக₃ஸ்ய ப₂லநிரபேக்ஷ꞉ கர்மயோகோ₃ ப₃ஹிரங்க₃ம் ஸாத₄நமிதி தம் ஸம்ந்யாஸத்வேந ஸ்துத்வாது₄நா கர்மயோக₃ஸ்ய த்₄யாநயோக₃ஸாத₄நத்வம் த₃ர்ஶயதி
ஆருருக்ஷோர்முநேர்யோக₃ம் கர்ம காரணமுச்யதே .
யோகா₃ரூட₄ஸ்ய தஸ்யைவ ஶம꞉ காரணமுச்யதே ..6.3..

ஆருருக்ஷோராரோடு₄மிச்ச₂த꞉, அநாரூட₄ஸ்ய, த்₄யாநயோகே₃(அ)வஸ்தா₂துமஶக்தஸ்யைவேத்யர்த₂꞉ . கஸ்ய தஸ்யாருருக்ஷோ꞉ ? முநே꞉, கர்மப₂லஸம்ந்யாஸிந இத்யர்த₂꞉ . கிமாருருக்ஷோ꞉ ? யோக₃ம் . கர்ம காரணம் ஸாத₄நமுச்யதே . யோகா₃ரூட₄ஸ்ய புநஸ்தஸ்யைவ ஶமருபஶம꞉ ஸர்வகர்மப்₄யோ நிவ்ருத்தி꞉ காரணம் யோகா₃ரூட₄ஸ்ய ஸாத₄நமுச்யதே இத்யர்த₂꞉ . யாவத்₃யாவத்கர்மப்₄ய உபரமதே, தாவத்தாவத்நிராயாஸஸ்ய ஜிதேந்த்₃ரியஸ்ய சித்தம் ஸமாதீ₄யதே . ததா₂ ஸதி ஸ ஜ₂டிதி யோகா₃ரூடோ₄ ப₄வதி . ததா₂ சோக்தம் வ்யாஸேந
நைதாத்₃ருஶம் ப்₃ராஹ்மணஸ்யாஸ்தி வித்தம்
யதை₂கதா ஸமதா ஸத்யதா ச .
ஶீலம் ஸ்தி₂திர்த₃ண்ட₃நிதா₄நமார்ஜவம்
ததஸ்ததஶ்சோபரம꞉ க்ரியாப்₄ய꞉ .. [ம.பா₄. 12.175.37] இதி ..6.3..

==============================
அதே₂தா₃நீம் கதா₃ யோகா₃ரூடோ₄ ப₄வதீத்யுச்யதே
யதா₃ ஹி நேந்த்₃ரியார்தே₂ஷு ந கர்மஸ்வநுஷஜ்ஜதே .
ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸீ யோகா₃ரூட₄ஸ்ததோ₃ச்யதே ..6.4..

யதா₃ ஸமாதீ₄யமாநசித்தோ யோகீ₃ ஹீந்த்₃ரியார்தே₂ஷ்விந்த்₃ரியாணாமர்தா₂꞉ ஶப்₃தா₃த₃யஸ்தேஷ்விந்த்₃ரியார்தே₂ஷு கர்மஸு ச நித்யநைமித்திககாம்யப்ரதிஷித்₃தே₄ஷு ப்ரயோஜநாபா₄வபு₃த்₃த்₄யா நாநுஷஜ்ஜதே(அ)நுஷங்க₃ம் கர்தவ்யதாபு₃த்₃தி₄ம் ந கரோதீத்யர்த₂꞉ . ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸீ ஸர்வாந் ஸம்கல்பாநிஹாமுத்ரார்த₂காமஹேதூந ஸம்ந்யஸிதும் ஶீலமஸ்யேதி ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸீ . யோகா₃ரூட₄꞉ ப்ராப்தயோக₃ இத்யேதத், ததா₃ தஸ்மிந் கால உச்யதே . ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸீதி வசநாத்ஸர்வாம்ஶ்ச காமாந் ஸர்வாணி ச கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்யேதி₃த்யர்த₂꞉ . ஸம்கல்பமூலா ஹி ஸர்வே காமா꞉
ஸம்கல்பமூல꞉ காமோ வை யஜ்ஞா꞉ ஸம்கல்பஸம்ப₄வா꞉ [ம்நு 2.3]
காம ஜாநாமி தே மூலம் ஸம்கல்பாத்த்வம் ஹி ஜாயஸே .
ந த்வாம் ஸம்கல்பயிஷ்யாமி தேந மே ந ப₄விஷ்யஸி .. [ம.பா₄. 12.177.25] இத்யாதி₃ஸ்ம்ருதே꞉ .
ஸர்வகாமபரித்யாகே₃ ச ஸர்வகர்மஸம்ந்யாஸ꞉ ஸித்₃தோ₄ ப₄வதி . ஸ யதா₂காமோ ப₄வதி தத்க்ரதுர்ப₄வதி யத்க்ரதுர்ப₄வதி தத்கர்ம குருதே [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.5] இத்யாதி₃ ஶ்ருதிப்₄ய꞉ . யத்₃யத்₃தி₄ குருதே ஜந்துஸ்தத்தத்காமஸ்ய சேஷ்டிதம் [ம்நு 2.4] இத்யாதி₃ஸ்ம்ருதிப்₄யஶ்ச . ந்யாயாச்ச ந ஹி ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸே கஶ்சித்ஸ்பந்தி₃துமபி ஶக்த꞉ . தஸ்மாத்ஸர்வஸம்கல்பஸம்ந்யாஸீதி வசநாத்ஸர்வாந் காமாந் ஸர்வாணி கர்மாணி ச த்யாஜயதி ப₄க₃வாந் ..6.4..

==============================
யதை₃வம் யோகா₃ரூட₄꞉, ததா₃ தேந ஆத்மா உத்₃ப்₄ருதோ ப₄வதி ஸம்ஸாராத₃நர்த₂ஜாதாத் . அத꞉
உத்₃த₄ரேதா₃த்மநாத்மாநம் நாத்மாநமவஸாத₃யேத் .
ஆத்மைவ ஹ்யாத்மநோ ப₃ந்து₄ராத்மைவ ரிபுராத்மந꞉ ..6.5..

உத்₃த₄ரேத்ஸம்ஸாரஸாக₃ரே நிமக்₃நமாத்மநாத்மாநம் தத உதூர்த்₄வம் ஹரேது₃த்₃த₄ரேத், யோகா₃ரூட₄தாமாபாத₃யேதி₃த்யர்த₂꞉ . நாத்மாநமவஸாத₃யேத்நாதோ₄ நயேத, நாதோ₄ க₃மயேத் . ஆத்மைவ ஹி யஸ்மாதா₃த்மநோ ப₃ந்து₄꞉ . ந ஹ்யந்ய꞉ கஶ்சித்ப₃ந்து₄꞉, ய꞉ ஸம்ஸாரமுக்தயே ப₄வதி . ப₃ந்து₄ரபி தாவத்மோக்ஷம் ப்ரதி ப்ரதிகூல ஏவ, ஸ்நேஹாதி₃ப₃ந்த₄நாயதநத்வாத் . தஸ்மாத்யுக்தமவதா₄ரணமாத்மைவ ஹ்யாத்மநோ ப₃ந்து₄ரிதி . ஆத்மைவ ரிபு꞉ ஶத்ரு꞉ . யோ(அ)ந்யோ(அ)பகாரீ பா₃ஹ்ய꞉ ஶத்ரு꞉ ஸோ(அ)பி ஆத்மப்ரயுக்த ஏவேதி யுக்தமேவாவதா₄ரணமாத்மைவ ரிபுராத்மந இதி ..6.5..

==============================
ஆத்மைவ ப₃ந்து₄ராத்மைவ ரிபுராத்மந இத்யுக்தம் . தத்ர கிம்லக்ஷண ஆத்மா ஆத்மநோ ப₃ந்து₄꞉, கிம்லக்ஷணோ வா ஆத்மாத்மநோ ரிபுரித்யுச்யதே
ப₃ந்து₄ராத்மாத்மநஸ்தஸ்ய யேநாத்மைவாத்மநா ஜித꞉ .
அநாத்மநஸ்து ஶத்ருத்வே வர்தேதாத்மைவ ஶத்ருவத் ..6.6..

ப₃ந்து₄ராத்மாத்மநஸ்தஸ்ய, தஸ்யாத்மந꞉ ஸ ஆத்மா ப₃ந்து₄ர்யேநாத்மநாத்மைவ ஜித꞉ . ஆத்மா கார்யகரணஸம்கா₄தோ யேந வஶீக்ருத꞉, ஜிதேந்த்₃ரிய இத்யர்த₂꞉ . அநாத்மநஸ்த்வஜிதாத்மநஸ்து ஶத்ருத்வே ஶத்ருபா₄வே வர்தேத ஆத்மைவ ஶத்ருவத், யதா₂நாத்மா ஶத்ருராத்மநோ(அ)பகாரீ, ததா₂த்மா ஆத்மநோ(அ)பகாரே வர்தேத இத்யர்த₂꞉ ..6.6..

==============================
ஜிதாத்மந꞉ ப்ரஶாந்தஸ்ய பரமாத்மா ஸமாஹித꞉ .
ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉கே₂ஷு ததா₂ மாநாபமாநயோ꞉ ..6.7..

ஜிதாத்மந꞉ கார்யகரணஸம்கா₄த ஆத்மா ஜிதோ யேந ஸ ஜிதாத்மா தஸ்ய ஜிதாத்மந꞉, ப்ரஶாந்தஸ்ய ப்ரஸந்நாந்த꞉கரணஸ்ய ஸத꞉ ஸம்ந்யாஸிந꞉ பரமாத்மா ஸமாஹித꞉ ஸாக்ஷாதா₃த்மபா₄வேந வர்ததே இத்யர்த₂꞉ . கிம் ச ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉கே₂ஷு ததா₂ மாநே(அ)பமாநே ச மாநாபமாநயோ꞉ பூஜாபரிப₄வயோ꞉ ஸம꞉ ஸ்யாத் ..6.7..

==============================
ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநத்ருப்தாத்மா கூடஸ்தோ₂ விஜிதேந்த்₃ரிய꞉ .
யுக்த இத்யுச்யதே யோகீ₃ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ ..6.8..

ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநத்ருப்தாத்மா ஜ்ஞாநம் ஶாஸ்த்ரோக்தபதா₃ர்தா₂நாம் பரிஜ்ஞாநம், விஜ்ஞாநம் து ஶாஸ்த்ரதோ ஜ்ஞாதாநாம் ததை₂வ ஸ்வாநுப₄வகரணம், தாப்₄யாம் ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநாப்₄யாம் த்ருப்த꞉ ஸம்ஜாதாலம்ப்ரத்யய꞉ ஆத்மாந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸ ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநத்ருப்தாத்மா, கூடாஸ்தோ₂(அ)ப்ரகம்ப்ய꞉, ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . விஜிதேந்த்₃ரியஶ்ச . ய ஈத்₃ருஶ꞉, யுக்த꞉ ஸமாஹித இதி ஸ உச்யதே கத்₂யதே . ஸ யோகீ₃ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ லோஷ்டாஶ்மகாஞ்சநாநி ஸமாநி யஸ்ய ஸ꞉ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ ..6.8..

==============================
கிம் ச
ஸுஹ்ருந்மித்ரார்யுதா₃ஸீநமத்₄யஸ்த₂த்₃வேஷ்யப₃ந்து₄ஷு .
ஸாது₄ஷ்வபி ச பாபேஷு ஸமபு₃த்₃தி₄ர்விஶிஷ்யதே ..6.9..

ஸுஹ்ருதி₃த்யாதி₃ லோகார்த₄மேகம் பத₃ம் . ஸுஹ்ருதிதி ப்ரத்யுபகாரமநபேக்ஷ்ய உபகர்தா, மித்ரம் ஸ்நேஹவாந், அரி꞉ ஶத்ரு꞉, உதா₃ஸீநோ ந கஸ்யசித்பக்ஷம் ப₄ஜதே, மத்₄யஸ்தோ₂ யோ விருத்₃த₄யோருப₄யோ꞉ ஹிதைஷீ, த்₃வேஷ்ய ஆத்மநோ(அ)ப்ரிய꞉, ப₃ந்து₄꞉ ஸம்ப₃ந்தீ₄ இத்யேதேஷு ஸாது₄ஷு ஶாஸ்த்ராநுவர்திஷு அபி ச பாபேஷு ப்ரதிஷித்₃த₄காரிஷு ஸர்வேஷ்வேதேஷு ஸமபு₃த்₃தி₄꞉ . க꞉ கிம்கர்மா இத்யவ்யாப்ருதபு₃த்₃தி₄ரித்யர்த₂꞉ . விஶிஷ்யதே, விமுச்யதே இதி வா பாடா₂ந்தரம் . யோகா₃ரூடா₄நாம் ஸர்வேஷாமயமுத்தம இத்யர்த₂꞉ ..6.9..

==============================
அத ஏவமுத்தமப₂லப்ராப்தயே
யோகீ₃ யுஞ்ஜீத ஸததமாத்மாநம் ரஹஸி ஸ்தி₂த꞉ .
ஏகாகீ யதசித்தாத்மா நிராஶீரபரிக்₃ரஹ꞉ ..6.10..

யோகீ₃ த்₄யாயீ யுஞ்ஜீத ஸமாத₃த்₄யாத்ஸததம் ஸர்வதா₃த்மாநமந்த꞉கரணம் ரஹஸி ஏகாந்தே கி₃ரிகு₃ஹாதௌ₃ ஸ்தி₂த꞉ ஸநேகாகீ அஸஹாய꞉ . ரஹஸி ஸ்தி₂த꞉ ஏகாகீ சேதி விஶேஷணாத்ஸம்ந்யாஸம் க்ருத்வா இத்யர்த₂꞉ . யதசித்தாத்மா சித்தமந்த꞉கரணமாத்மா தே₃ஹஶ்ச ஸம்யதௌ யஸ்ய ஸ யதசித்தாத்மா, நிராஶீர்வீதத்ருஷ்ணோ(அ)பரிக்₃ரஹ꞉ பரிக்₃ரஹரஹிதஶ்சேத்யர்த₂꞉ . ஸம்ந்யாஸித்வே(அ)பி த்யக்தஸர்வபரிக்₃ரஹ꞉ ஸந் யுஞ்ஜீத இத்யர்த₂꞉ ..6.10..

==============================
அதே₂தா₃நீம் யோக₃ம் யுஞ்ஜத꞉ ஆஸநாஹாரவிஹாராதீ₃நாம் யோக₃ஸாத₄நத்வேந நியமோ வக்தவ்ய꞉, ப்ராப்தயோக₃ஸ்ய லக்ஷணம் தத்ப₂லாதி₃ ச, இத்யத ஆரப்₄யதே . தத்ராஸநமேவ தாவத்ப்ரத₂மமுச்யதே
ஶுசௌ தே₃ஶே ப்ரதிஷ்டா₂ப்ய ஸ்தி₂ரமாஸநமாத்மந꞉ .
நாத்யுச்ச்₂ரிதம் நாதிநீசம் சைலாஜிநகுஶோத்தரம் ..6.11..

ஶுசௌ ஶுத்₃தே₄ விவிக்தே ஸ்வபா₄வத꞉ ஸம்ஸ்காரதோ வா, தே₃ஶே ஸ்தா₂நே ப்ரதிஷ்டா₂ப்ய ஸ்தி₂ரமசலமாத்மந ஆஸநம் நாத்யுச்ச்₂ரிதம் நாதீவ உச்ச்₂ரிதம் நாப்யதிநீசம், தச்ச சைலாஜிநகுஶோத்தரம் சைலமஜிநம் குஶாஶ்சோத்தரே யஸ்மிந்நாஸநே ததா₃ஸநம் சைலாஜிநகுஶோத்தரம் . பாட₂க்ரமாத்₃விபரீதோ(அ)த்ர க்ரமஶ்சைலாதீ₃நாம் ..6.11..

==============================
ப்ரதிஷ்டா₂ப்ய, கிம் ?
தத்ரைகாக்₃ரம் மந꞉ க்ருத்வா யதசித்தேந்த்₃ரியக்ரிய꞉ .
உபவிஶ்யாஸநே யுஞ்ஜ்யாத்₃யோக₃மாத்மவிஶுத்₃த₄யே ..6.12..

தத்ர தஸ்மிந்நாஸந உபவிஶ்ய யோக₃ம் யுஞ்ஜ்யாத் . கத₂ம் ? ஸர்வவிஷயேப்₄ய உபஸம்ஹ்ருத்ய ஏகாக்₃ரம் மந꞉ க்ருத்வா யதசித்தேந்த்₃ரியக்ரியஶ்சித்தம் சேந்த்₃ரியாணி ச சித்தேந்த்₃ரியாணி தேஷாம் க்ரியா꞉ ஸம்யதா யஸ்ய ஸ யதசித்தேந்த்₃ரியக்ரிய꞉ . ஸ கிமர்த₂ம் யோக₃ம் யுஞ்ஜ்யாதி₃த்யாஹ ஆத்மவிஶுத்₃த₄யே(அ)ந்த꞉கரணஸ்ய விஶுத்₃த்₄யர்த₂மித்யேதத் ..6.12..

==============================
பா₃ஹ்யமாஸநமுக்தம் . அது₄நா ஶரீரதா₄ரணம் கத₂மித்யுச்யதே
ஸமம் காயஶிரோக்₃ரீவம் தா₄ரயந்நசலம் ஸ்தி₂ர꞉ .
ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய நாஸிகாக்₃ரம் ஸ்வம் தி₃ஶஶ்சாநவலோகயந் ..6.13..

ஸமம் காயஶிரோக்₃ரீவம் காயஶ்ச ஶிரஶ்ச க்₃ரீவா ச காயஶிரோக்₃ரீவம் தத்ஸமம் தா₄ரயநசலம் ச . ஸமம் தா₄ரயதஶ்சலநம் ஸம்ப₄வதி . அதோ விஶிநஷ்டி அசலமிதி . ஸ்தி₂ர꞉ ஸ்தி₂ரோ பூ₄த்வா இத்யர்த₂꞉ . ஸ்வம் நாஸிகாக்₃ரம் ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய ஸம்யக்ப்ரேக்ஷணம் த₃ர்ஶநம் க்ருத்வைவேதி . இவஶப்₃தோ₃ லுப்தோ த்₃ரஷ்டவ்ய꞉ . ந ஹி ஸ்வநாஸிகாக்₃ரஸம்ப்ரேக்ஷணமிஹ விதி₄த்ஸிதம் . கிம் தர்ஹி ? சக்ஷுஷோ த்₃ருஷ்டிஸம்நிபாத꞉ . ஸ சாந்த꞉கரணஸமாதா₄நாபேக்ஷோ விவக்ஷித꞉ . ஸ்வநாஸிகாக்₃ரஸம்ப்ரேக்ஷணம்
ஏவ சேத்₃விவக்ஷிதம், மநஸ்தத்ரைவ ஸமாதீ₄யேத, நாத்மநி . ஆத்மநி ஹி மநஸ꞉ ஸமாதா₄நம் வக்ஷ்யதி ஆத்மஸம்ஸ்த₂ம் மந꞉ க்ருத்வேதி . தஸ்மாதி₃வஶப்₃த₃லோபேநாக்ஷ்ணோர்த்₃ருஷ்டிஸம்நிபாத ஏவ ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய இத்யுச்யதே . தி₃ஶஶ்சாநவலோகயந் தி₃ஶாம் சாவலோகநமந்தரா குர்வநித்யேதத் ..6.13..

==============================
கிம் ச
ப்ரஶாந்தாத்மா விக₃தபீ₄ர்ப்₃ரஹ்மசாரிவ்ரதே ஸ்தி₂த꞉ .
மந꞉ ஸம்யம்ய மச்சித்தோ யுக்த ஆஸீத மத்பர꞉ ..6.14..

ப்ரஶாந்தாத்மா ப்ரகர்ஷேண ஶாந்த꞉ ஆத்மாந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸோ(அ)யம் ப்ரஶாந்தாத்மா, விக₃தபீ₄꞉ விக₃தப₄ய꞉, ப்₃ரஹ்மசாரிவ்ரதே ஸ்தி₂த꞉ . ப்₃ரஹ்மசாரிணோ வ்ரதம் ப்₃ரஹ்மசர்யம் கு₃ருஶுஶ்ரூஷாபி₄க்ஷாந்நபு₄க்த்யாதி₃ தஸ்மிந் ஸ்தி₂த꞉ . தத₃நுஷ்டா₂தா ப₄வேதி₃த்யர்த₂꞉ . கிம் ச, மந꞉ ஸம்யம்ய மநஸோ வ்ருத்தீருபஸம்ஹ்ருத்ய இத்யேதத், மச்சித்தோ மயி பரமேஶ்வரே சித்தம் யஸ்ய ஸோ(அ)யம் மச்சித்த꞉, யுக்த꞉ ஸமாஹித꞉ ஸந்நாஸீத உபவிஶேத் . மத்பரோ(அ)ஹம் பரோ யஸ்ய ஸோ(அ)யம் மத்பரோ ப₄வதி . கஶ்சித்ராகீ₃ ஸ்த்ரீசித்த꞉, ந து ஸ்த்ரியமேவ பரத்வேந க்₃ருஹ்ணாதி . கிம்
தர்ஹி ? ராஜாநம் மஹாதே₃வம் வா . அயம் து மச்சித்தோ மத்பரஶ்ச ..6.14..

==============================
அதே₂தா₃நீம் யோக₃ப₂லமுச்யதே
யுஞ்ஜந்நேவம் ஸதா₃த்மாநம் யோகீ₃ நியதமாநஸ꞉ .
ஶாந்திம் நிர்வாணபரமாம் மத்ஸம்ஸ்தா₂மதி₄க₃ச்ச₂தி ..6.15..

யுஜந் ஸமாதா₄நாம் குர்வந்நேவம் யதோ₂க்தேந விதா₄நேந ஸதா₃த்மநாம் ஸர்வதா₃ யோகீ₃ நியதமாநஸோ நியதம் ஸம்யதம் மாநஸம் மநோ யஸ்ய ஸோ(அ)யம் நியதமாநஸ꞉, ஶாந்திமுபரதிம் நிர்வாணபரமாம் நிர்வாணம் மோக்ஷஸ்தத்பரமா நிஷ்டா₂ யஸ்யா꞉ ஶாந்தே꞉ ஸா நிர்வாணபரமா தாம் நிர்வாணபரமாம். மத்ஸம்ஸ்தா₂ம் மத₃தீ₄நாமதி₄க₃ச்ச₂தி ப்ராப்நோதி ..6.15..

==============================
இதா₃நீம் யோகி₃ந꞉ ஆஹாராதி₃நியம உச்யதே
நாத்யஶ்நதஸ்து யோகோ₃(அ)ஸ்தி ந சைகாந்தமநஶ்நத꞉ .
நஶ்சாதிஸ்வப்நஶீலஸ்ய ஜாக்₃ரதோ நைவ சார்ஜுந ..6.16..

நாத்யஶ்நத ஆத்மஸம்மிதமந்நபரிமாணமதீத்யாஶ்நதோ(அ)த்யஶ்நதோ ந யோகோ₃(அ)ஸ்தி . ந சைகாந்தமநஶ்நதோ யோகோ₃(அ)ஸ்தி . யது₃ ஹ வா ஆத்மஸம்மிதமந்நம் தத₃வதி தந்ந ஹிநஸ்தி யத்₃பூ₄யோ ஹிநஸ்தி தத்₃யத்கநீயோ(அ)ந்நம் ந தத₃வதி [ஶதபத₂B 9.2.1.2] இதி ஶ்ருதே꞉ . தஸ்மாத்யோகீ₃ ந ஆத்மஸம்மிதாத₃ந்நாத₃தி₄கம் ந்யூநம் வாஶ்நீயாத் . அத₂வா, யோகி₃நோ யோக₃ஶாஸ்த்ரே பரிபடி₂தாத₃ந்நபரிமாணாத₃திமாத்ரமஶ்நதோ யோகோ₃ நாஸ்தி . உக்தம் ஹி
அர்த₄ம் ஸவ்யஞ்ஜநாந்நஸ்ய த்ருதீயமுத₃கஸ்ய ச .
வாயோ꞉ ஸம்சரணார்த₂ம் து சதுர்த₂மவஶேஷயேத் .. இத்யாதி₃ பரிமாணம் .
ததா₂ ந சாதிஸ்வப்நஶீலஸ்ய யோகோ₃ ப₄வதி நைவ சாதிமாத்ரம் ஜாக்₃ரதோ ப₄வதி சார்ஜுந ..

==============================
கத₂ம் புநர்யோகோ₃ ப₄வதீத்யுச்யதே
யுக்தாஹாரவிஹாரஸ்ய யுக்தசேஷ்டஸ்ய கர்மஸு .
யுக்தஸ்வப்நாவபோ₃த₄ஸ்ய யோகோ₃ ப₄வதி து₃꞉க₂ஹா ..6.17..

யுக்தாஹாரவிஹாரஸ்ய ஆஹ்ரியத இத்யாஹாரோ(அ)ந்நம், விஹரணம் விஹார꞉ பாத₃க்ரம꞉, தௌ யுக்தௌ நியதபரிமாணௌ யஸ்ய ஸ யுக்தாஹாரவிஹாரஸ்தஸ்ய, ததா₂ யுக்தசேஷ்டஸ்ய யுக்தா நியதா சேஷ்டா யஸ்ய கர்மஸு தஸ்ய . ததா₂ யுக்தஸ்வப்நாவபோ₃த₄ஸ்ய யுக்தௌ ஸ்வப்நஶ்சாவபோ₃த₄ஶ்ச தௌ நியதகாலௌ யஸ்ய தஸ்ய, யுக்தாஹாரவிஹாரஸ்ய யுக்தசேஷ்டஸ்ய கர்மஸு யுக்தஸ்வப்நாவபோ₃த₄ஸ்ய யோகி₃நோ யோகோ₃ ப₄வதி து₃꞉க₂ஹா து₃꞉கா₂நி ஸர்வாணி ஹந்தீதி து₃꞉க₂ஹா, ஸர்வஸம்ஸாரது₃꞉க₂க்ஷயக்ருத்₃யோகோ₃ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ ..6.17..

==============================
அதா₂து₄நா கதா₃ யுக்தோ ப₄வதி ? இத்யுச்யதே
யதா₃ விநியதம் சித்தமாத்மந்யேவாவதிஷ்ட₂தே .
நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ ஸர்வகாமேப்₄யோ யுக்த இத்யுச்யதே ததா₃ ..6.18..

யதா₃ விநியதம் விஶேஷேண நியதம் ஸம்யதமேகாக்₃ரதாமாபந்நம் சித்தம் ஹித்வா பா₃ஹ்யார்த₂சிந்தாமாத்மந்யேவ கேவலே(அ)வதிஷ்ட₂தே, ஸ்வாத்மநி ஸ்தி₂திம் லப₄தே இத்யர்த₂꞉ . நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ ஸர்வகாமேப்₄யோ நிர்க₃தா த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டவிஷயேப்₄ய꞉ ஸ்ப்ருஹா த்ருஷ்ணா யஸ்ய யோகி₃ந꞉ ஸ யுக்த꞉ ஸமாஹித இத்யுச்யதே ததா₃ தஸ்மிந் காலே ..6.18..

==============================
தஸ்ய யோகி₃ந꞉ ஸமாஹிதம் யத்சித்தம் தஸ்யோபமோச்யதே
யதா₂ தீ₃போ நிவாதஸ்தோ₂ நேங்க₃தே ஸோபமா ஸ்ம்ருதா .
யோகி₃நோ யதசித்தஸ்ய யுஞ்ஜதோ யோக₃மாத்மந꞉ ..6.19..

யதா₂ தீ₃ப꞉ ப்ரதீ₃போ நிவாதஸ்தோ₂ நிவாதே வாதவர்ஜிதே தே₃ஶே ஸ்தி₂தோ நேங்க₃தே ந சலதி, ஸோபமா உபமீயதே(அ)நயேத்யுபமா யோக₃ஜ்ஞைஶ்சித்தப்ரசாரத₃ர்ஶிபி₄꞉ ஸ்ம்ருதா சிந்திதா யோகி₃நோ யதசித்தஸ்ய ஸம்யதாந்த꞉கரணஸ்ய யுஞ்ஜதோ யோக₃மநுதிஷ்ட₂த ஆத்மந꞉ ஸமாதி₄மநுதிஷ்ட₂த இத்யர்த₂꞉ ..6.19..

==============================
ஏவம் யோகா₃ப்₄யாஸப₃லாதே₃காக்₃ரீபூ₄தம் நிவாதப்ரதீ₃பகல்பம் ஸத்
யத்ரோபரமதே சித்தம் நிருத்₃த₄ம் யோக₃ஸேவயா .
யத்ர சைவாத்மநாத்மாநம் பஶ்யந்நாத்மநி துஷ்யதி ..6.20..

யத்ர யஸ்மிந் காலே உபரமதே சித்தமுபரதிம் க₃ச்ச₂தி நிருத்₃த₄ம் ஸர்வதோ நிவாரிதப்ரசாரம் யோக₃ஸேவயா யோகா₃நுஷ்டா₂நேந, யத்ர சைவ யஸ்மிம்ஶ்ச கால ஆத்மநா ஸமாதி₄பரிஶுத்₃தே₄நாந்த꞉கரணேநாத்மாநம் பரம் சைதந்யம் ஜ்யோதி꞉ஸ்வரூபம் பஶ்யந்நுபலப₄மாந꞉ ஸ்வ ஏவாத்மநி துஷ்யதி துஷ்டிம் ப₄ஜதே ..6.20..

==============================
கிம் ச
ஸுக₂மாத்யந்திகம் யத்தத்₃பு₃த்₃தி₄க்₃ராஹ்யமதீந்த்₃ரியம் .
வேத்தி யத்ர ந சைவாயம் ஸ்தி₂தஶ்சலதி தத்த்வத꞉ ..6.21..

ஸுக₂மாத்யந்திகமத்யந்தமேவ ப₄வதீத்யாத்யந்திகமநந்தமித்யர்த₂꞉, யத்தத்பு₃த்₃தி₄க்₃ராஹ்யம் பு₃த்₃த்₄யைவ இந்த்₃ரியநிரபேக்ஷயா க்₃ருஹ்யதே இதி பு₃த்₃தி₄க்₃ராஹ்யமதீந்த்₃ரியமிந்த்₃ரியகோ₃சராதீதமவிஷயஜநிதமித்யர்த₂꞉, வேத்தி ததீ₃த்₃ருஶம் ஸுக₂மநுப₄வதி யத்ர யஸ்மிந் காலே, ந சைவாயம் வித்₃வாநாத்மஸ்வரூபே ஸ்தி₂தஸ்தஸ்மாந்நைவ சலதி தத்த்வதஸ்தத்த்வஸ்வரூபாந்ந ப்ரச்யவத இத்யர்த₂꞉ ..6.21..

==============================
கிம் ச
யம் லப்₃த்₄வா சாபரம் லாப₄ம் மந்யதே நாதி₄கம் தத꞉ .
யஸ்மிந் ஸ்தி₂தோ ந து₃꞉கே₂ந கு₃ருணாபி விசால்யதே ..6.22..

யம் லப்₃த்₄வா யமாத்மலாப₄ம் லப்₃த்₄வா ப்ராப்யஶ்சாபரமந்யல்லாப₄ம் லாபா₄ந்தரம் ததோ(அ)தி₄கமஸ்தீதி ந மந்யதே ந சிந்தயதி . கிம் ச, யஸ்மிநாத்மதத்த்வே ஸ்தி₂தோ து₃꞉கே₂ந ஶஸ்த்ரநிபாதாதி₃லக்ஷணேந கு₃ருணா மஹதாபி ந விசால்யதே ..6.22..

==============================
யத்ரோபரமதே இத்யாத்₃யாரப்₄ய யாவத்₃பி₄ர்விஶேஷணைர்விஶிஷ்ட ஆத்மாவஸ்தா₂விஶேஷோ யோக₃ உக்த꞉
தம் வித்₃யாத்₃து₃꞉க₂ஸம்யோக₃வியோக₃ம் யோக₃ஸம்ஜ்ஞிதம் .
ஸ நிஶ்சயேந யோக்தவ்யோ யோகோ₃(அ)நிர்விண்ணசேதஸா ..6.23..

தம் வித்₃யாத்₃விஜாநீயாத்₃து₃꞉க₂ஸம்யோக₃வியோக₃ம் து₃꞉கை₂꞉ ஸம்யோகோ₃ து₃꞉க₂ஸம்யோக₃꞉, தேந வியோகோ₃ து₃꞉க₂ஸம்யோக₃வியோக₃꞉, தம் து₃꞉க₂ஸம்யோக₃வியோக₃ம் யோக₃ இத்யேவ ஸம்ஜ்ஞிதம் விபரீதலக்ஷணேந வித்₃யாத்₃விஜாநீயாதி₃த்யர்த₂꞉ . யோக₃ப₂லமுபஸம்ஹ்ருத்ய புநரந்வாரம்பே₄ண யோக₃ஸ்ய கர்தவ்யதோச்யதே நிஶ்சயாநிர்வேத₃யோர்யோக₃ஸாத₄நத்வவிதா₄நார்த₂ம் . ஸ யதோ₂க்தப₂லோ யோகோ₃ நிஶ்சயேநாத்₄யவஸாயேந யோக்தவ்யோ(அ)நிர்விண்ணசேதஸா ந நிர்விண்ணமநிர்விண்ணம் . கிம் தத்? சேதஸ்தேந நிர்வேத₃ரஹிதேந சேதஸா சித்தேநேத்யர்த₂꞉ ..6.23..

==============================
கிம் ச
ஸம்கல்பப்ரப₄வாந் காமாம்ஸ்த்யக்த்வா ஸர்வாநஶேஷத꞉ .
மநஸைவேந்த்₃ரியக்₃ராமம் விநியம்ய ஸமந்தத꞉ ..6.24..

ஸம்கல்பப்ரப₄வாந் ஸம்கல்ப꞉ ப்ரப₄வோ யேஷாம் காமாநாம் தே ஸம்கல்பப்ரப₄வா꞉ காமாஸ்தாந் த்யக்த்வா பரித்யஜ்ய ஸர்வாநஶேஷதோ நிர்லேபேந . கிம் ச, மநஸைவ விவேகயுக்தேந இந்த்₃ரியக்₃ராமமிந்த்₃ரியஸமுதா₃யம் விநியம்ய நியமநம் க்ருத்வா ஸமந்தத꞉ ஸமந்தாத் ..6.24..

==============================
ஶநை꞉ ஶநைருபரமேத்₃பு₃த்₃த்₄யா த்₄ருதிக்₃ருஹீதயா .
ஆத்மஸம்ஸ்த₂ம் மந꞉ க்ருத்வா ந கிம்சித₃பி சிந்தயேத் ..6.25..

ஶநை꞉ ஶநைர்ந ஸஹஸோபரமேது₃பரதிம் குர்யாத் . கயா ? பு₃த்₃த்₄யா . கிம்விஶிஷ்டயா ? த்₄ருதிக்₃ருஹீதயா த்₄ருத்யா தை₄ர்யேண க்₃ருஹீதயா த்₄ருதிக்₃ருஹீதயா தை₄ர்யேண யுக்தயா இத்யர்த₂꞉ . ஆத்மஸம்ஸ்த₂மாத்மநி ஸம்ஸ்தி₂தமாத்மைவ ஸர்வம் ந ததோ(அ)ந்யத்கிம்சித₃ஸ்தீத்யேவமாத்மஸம்ஸ்த₂ம் மந꞉ க்ருத்வா ந கிம்சித₃பி சிந்தயேத் . ஏஷ யோக₃ஸ்ய பரமோ விதி₄꞉ ..6.25..

==============================
தத்ர ஏவமாத்மஸம்ஸ்த₂ம் மந꞉ கர்தும் ப்ரவ்ருத்தோ யோகீ₃
யதோ யதோ நிஶ்சரதி மந சஞ்சலமஸ்தி₂ரம் .
ததஸ்ததோ நியம்யைததா₃த்மந்யேவ வஶம் நயேத் ..6.26..

யதோ யதோ யஸ்மாத்₃யஸ்மாந்நிமித்தாத்ஶப்₃தா₃தே₃ர்நிஶ்சரதி நிர்க₃ச்ச₂தி ஸ்வபா₄வதோ₃ஷாந்மநஶ்சஞ்சலமத்யர்த₂ம் சலம், அத ஏவாஸ்தி₂ரம், ததஸ்ததஸ்தஸ்மாத்தஸ்மாத்ஶப்₃தா₃தே₃ர்நிமித்தாந்நியம்ய தத்தந்நிமித்தம் யாதா₂த்ம்யநிரூபணேந ஶப்₃தா₃தே₃꞉ நிமித்தாந்நியம்ய தத்தந்நமித்தம் யாதா₂த்ம்யநிரூபணேந ஆபா₄ஸீக்ருத்ய வைராக்₃யபா₄வநயா ச ஏதத்மந ஆத்மந்யேவ வஶம் நயேதாத்மவஶ்யதாமாபாத₃யேத் . ஏவம் யோகா₃ப்₄யாஸப₃லாத்யோகி₃ந ஆத்மந்யேவ ப்ரஶாம்யதி மந꞉ ..6.26..

==============================
ப்ரஶாந்தமநஸம் ஹ்யேநம் யோகி₃நம் ஸுக₂முத்தமம் .
உபைதி ஶாந்தரஜஸம் ப்₃ரஹ்மபூ₄தமகல்மஷம் ..6.27..

ப்ரஶாந்தமநஸம் ப்ரகர்ஷேண ஶாந்தம் மநோ யஸ்ய ஸ꞉ ப்ரஶாந்தமநாஸ்தம் ப்ரஶாந்தமநஸம் ஹி ஏநம் யோகி₃நம் ஸுக₂முத்தமம் நிதிஶயமுபைதி உபக₃ச்ச₂தி ஶாந்தரஜஸம் ப்ரக்ஷீணமோஹாதி₃க்லேஶரஜஸமித்யர்த₂꞉, ப்₃ரஹ்மபூ₄தம் ஜீவந்முக்தம் ப்₃ரஹ்மைவ ஸர்வமித்யேவம் நிஶ்சயவந்தம் ப்₃ரஹ்மபூ₄தமகல்மஷம் த₄ர்மாத₄ர்மாதி₃வர்ஜிதம் ..6.27..

==============================
யுஞ்ஜந்நேவம் ஸதா₃த்மாநம் யோகீ₃ விக₃தகல்மஷ꞉ .
ஸுகே₂ந ப்₃ரஹ்மஸம்ஸ்பர்ஶமத்யந்தம் ஸுக₂மஶ்நுதே ..6.28..

யுஞ்ஜந்நேவம் யதோ₂க்தேந க்ரமேண யோகீ₃ யோகா₃ந்தராயவர்ஜித꞉ ஸதா₃ ஸர்வதா₃த்மாநம் விக₃தகல்மஷோ விக₃தபாப꞉, ஸுகே₂நாநாயாஸேந ப்₃ரஹ்மஸம்ஸ்பர்ஶம் ப்₃ரஹ்மணா பரேண ஸம்ஸ்பர்ஶோ யஸ்ய தத்ப்₃ரஹ்மஸம்ஸ்பர்ர்ஶம் ஸுக₂மத்யந்தமந்தமதீத்ய வர்தத இத்யத்யந்தமுத்க்ருஷ்டம் நிரதிஶயமஶ்நுதே வ்யாப்நோதி ..6.28..

==============================
இதா₃நீம் யோக₃ஸ்ய யத்ப₂லம் ப்₃ரஹ்மைகத்வத₃ர்ஶநம் ஸர்வஸம்ஸாரவிச்சே₂த₃காரணம் தத்ப்ரத₃ர்ஶயதே
ஸர்வபூ₄தஸ்த₂மாத்மாநம் ஸர்வபூ₄தாநி சாத்மநி .
ஈக்ஷதே யோக₃யுக்தாத்மா ஸர்வத்ர ஸமத₃ர்ஶந꞉ ..6.29..

ஸர்வபூ₄தஸ்த₂ம் ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு ஸ்தி₂தம் ஸ்வமாத்மாநம் ஸர்வபூ₄தாநி ச ஆத்மநி ப்₃ரஹ்மாதீ₃நி ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநி ச ஸர்வபூ₄தாநி ஆத்மந்யேகதாம் க₃தாநி ஈக்ஷதே பஶ்யதி யோக₃யுக்தாத்மா ஸமாஹிதாந்த꞉கரண꞉ ஸர்வத்ர ஸமத₃ர்ஶந꞉ ஸர்வேஷு ப்₃ரஹ்மாதி₃ஸ்தா₂வராந்தேஷு விஷமேஷு ஸர்வபூ₄தேஷு ஸமம் நிர்விஶேஷம் ப்₃ரஹ்மாத்மைகத்வவிஷயம் த₃ர்ஶநம் ஜ்ஞாநம் யஸ்ய ஸ ஸர்வத்ர ஸமத₃ர்ஶந꞉ ..6.29..

==============================
ஏதஸ்யாத்மைகத்வத₃ர்ஶநஸ்ய ப₂லமுச்யதே
யோ மாம் பஶ்யதி ஸர்வத்ர ஸர்வம் ச மயி பஶ்யதி .
தஸ்யாஹம் ந ப்ரணஶ்யாமி ஸ ச மே ந ப்ரணஶ்யதி ..6.30..

யோ மாம் பஶ்யதி வாஸுதே₃வம் ஸர்வஸ்யாத்மாநம் ஸர்வத்ர ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு ஸர்வம் ச ப்₃ரஹ்மாதி₃பூ₄தஜாதம் மயி ஸர்வாத்மநி பஶ்யதி, தஸ்ய ஏவமாத்மைகத்வத₃ர்ஶிநோ(அ)ஹமீஶ்வரோ ந ப்ரணஶ்யாமி ந பரோக்ஷதாம் க₃மிஷ்யாமி . ஸ ச மே ந ப்ரணஶ்யதி ஸ ச வித்₃வாந்மே மம வாஸுதே₃வஸ்ய ந ப்ரணஶ்யதி ந பரோக்ஷோ ப₄வதி, தஸ்ய ச மம சைகாத்மகத்வாத் . ஸ்வாத்மா ஹி நாமாத்மந꞉ ப்ரிய ஏவ ப₄வதி . யஸ்மாச்சாஹமேவ ஸர்வாத்மைகத்வத₃ர்ஶீ ..6.30..

==============================
இத்யேதத்பூர்வலோகார்த₂ம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநமநூத்₃ய தத்ப₂லம் மோக்ஷோ(அ)பி₄தீ₄யதே
ஸர்வபூ₄தஸ்தி₂தம் யோ மாம் ப₄ஜத்யேகத்வமாஸ்தி₂த꞉ .
ஸர்வதா₂ வர்தமாநோ(அ)பி ஸ யோகீ₃ மயி வர்ததே ..6.31..

ஸர்வதா₂ ஸர்வப்ரகாரை꞉ வர்தமாநோ(அ)பி ஸம்யக்₃த₃ர்ஶீ யோகீ₃ மயி வைஷ்ணவே பரமே பதே₃ வர்ததே, நித்யமுக்த ஏவ ஸ꞉, ந மோக்ஷம் ப்ரதி கேநசித்ப்ரதிப₃த்₄யதே இத்யர்த₂꞉ ..6.31..

==============================
கிம் சாந்யத்
ஆத்மௌபம்யேந ஸர்வத்ர ஸமம் பஶ்யதி யோ(அ)ர்ஜுந .
ஸுக₂ம் வா யதி₃ வா து₃꞉க₂ம் ஸ யோகீ₃ பரமோ மத꞉ ..6.32..

ஆத்மௌபம்யேந ஆத்மா ஸ்வயமேவோபமீயதே(அ)நயேத்யுபமா . தஸ்யா உபமாயா பா₄வ ஔபம்யம் தேநாத்மௌபம்யேந, ஸர்வத்ர ஸர்வபூ₄தேஷு ஸமம் துல்யம் பஶ்யதி யோ(அ)ர்ஜுந, ஸ ச கிம் ஸமம் பஶ்யதீத்யுச்யதே யதா₂ மம ஸுக₂மிஷ்டம் ததா₂ ஸர்வப்ராணிநாம் ஸுக₂மநுகூலம் . வாஶப்₃த₃ஶ்சார்தே₂ . யதி₃ வா யச்ச து₃꞉க₂ம் மம ப்ரதிகூலமநிஷ்டம் யதா₂ ததா₂ ஸர்வப்ராணிநாம் து₃꞉க₂மநிஷ்டம் ப்ரதிகூலமித்யேவமாத்மௌபம்யேந ஸுக₂து₃꞉கே₂(அ)நுகூலப்ரதிகூலே துல்யதயா ஸர்வபூ₄தேஷு ஸமம் பஶ்யதி, ந கஸ்யசித்ப்ரதிகூலமாசரதி, அஹிம்ஸக இத்யர்த₂꞉ . ய꞉ ஏவமஹிம்ஸக꞉
ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநநிஷ்ட₂꞉, ஸ யோகீ₃ பரம உத்க்ருஷ்டோ மதோ(அ)பி₄ப்ரேத꞉ ஸர்வயோகி₃நாம் மத்₄யே ..6.32..

==============================
ஏதஸ்ய யதோ₂க்தஸ்ய ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநலக்ஷணஸ்ய யோக₃ஸ்ய து₃꞉க₂ஸம்பாத்₃யதாமாலக்ஷ்ய ஶுஶ்ருஷுர்த்₄ருவம் தத்ப்ராப்த்யுபாயமர்ஜுந உவாச
யோ(அ)யம் யோக₃ஸ்த்வயா ப்ரோக்த꞉ ஸாம்யேந மது₄ஸூத₃ந .
ஏதஸ்யாஹம் ந பஶ்யாமி சஞ்சலத்வாத்ஸ்தி₂திம் ஸ்தி₂ராம் ..6.33..

யோ(அ)யம் யோக₃ஸ்த்வயா ப்ரோக்த꞉ ஸாம்யேந ஸமத்வேந ஹே மது₄ஸூத₃ந ஏதஸ்ய யோக₃ஸ்யாஹம் ந பஶ்யாமி நோபலபே₄, சஞ்சலத்வாந்மநஸ꞉ . கிம் ? ஸ்தி₂ராமசலாம் ஸ்தி₂திம் ..6.33..

==============================
அஸித்₃த₄ம் தத்
சஞ்சலம் ஹி மந꞉ க்ருஷ்ண ப்ரமாதி₂ ப₃லவத்₃த்₃ருட₄ம் .
தஸ்யாஹம் நிக்₃ரஹம் மந்யே வாயோரிவ ஸுது₃ஷ்கரம் ..6.34..

சஞ்சலம் ஹி மந꞉ . க்ருஷ்ணேதி க்ருஷதேர்விலேக₂நார்த₂ஸ்ய ரூபம் . ப₄க்தஜநபாபாதி₃தோ₃ஷாகர்ஷாணாத்க்ருஷ்ண꞉, தஸ்ய ஸம்பு₃த்₃தி₄꞉ ஹே க்ருஷ்ண . ஹி யஸ்மாத்மநஶ்சஞ்சலம் ந கேவலமத்யர்த₂ம் சஞ்சலம், ப்ரமாதி₂ ச ப்ரமத₂நஶீலம், ப்ரமத்₂நாதி ஶரீரமிந்த்₃ரியாணி ச விக்ஷிபத்ஸத்பரவஶீகரோதி . கிம் ச ப₃லவத்ப்ரப₃லம், ந கேநசித்நியந்தும் ஶக்யம், து₃ர்நிவாரத்வாத் . கிம் ச த்₃ருட₄ம் தந்துநாக₃வத₃ச்சே₂த்₃யம் . தஸ்ய ஏவம்பூ₄தஸ்ய மநஸோ(அ)ஹம் நிக்₃ரஹம் நிரோத₄ம் மந்யே வாயோரிவ யதா₂ வாயோர்து₃ஷ்கரோ நிக்₃ரஹஸ்ததோ(அ)பி து₃ஷ்கரம் மந்யே இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..6.34..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச, ஏவமேதத்₃யதா₂ ப்₃ரவீஷி
அஸம்ஶயம் மஹாபா₃ஹோ மநோ து₃ர்ணிக்₃ரஹம் சலம் .
அப்₄யாஸேந து கௌந்தேய வைராக்₃யேணஶ்ச க்₃ருஹ்யதே ..6.35..

அஸம்ஶயம் நாஸ்தி ஸம்ஶயோ மநோ து₃ர்நிக்₃ரஹம் சலமித்யத்ர ஹே மஹாபா₃ஹோ . கிம்த்வப்₄யாஸேந த்வப்₄யாஸோ நாமஶ்சித்தபூ₄மௌ கஸ்யாம்சித்ஸமாநப்ரத்யயாவ்ருத்திஶ்சித்தஸ்ய . வைராக்₃யேண வைராக்₃யம் நாம த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டேஷ்டபோ₄கே₃ஷு தோ₃ஷத₃ர்ஶநாப்₄யாஸாத்₃வைத்ருஷ்ண்யம் . தேந ச வைராக்₃யேண க்₃ருஹ்யதே விக்ஷேபரூப꞉ ப்ரசாரஶ்சித்தஸ்ய . ஏவம் தந்மநோ க்₃ருஹ்யதே நிக்₃ருஹ்யதே நிருத்₄யத இத்யர்த₂꞉ ..6.35..

==============================
ய꞉ புநரஸம்யதாத்மா, தேந
அஸம்யதாத்மநா யோகோ₃ து₃ஷ்ப்ராபேதி மே மதி꞉ .
வஶ்யாத்மநா து யததா ஶக்யோ(அ)வாப்துமுபாயத꞉ ..6.36..

அஸம்யதாத்மநாப்₄யாஸவைராக்₃யாப்₄யாமஸம்யத꞉ ஆத்மாந்த꞉கரணம் யஸ்ய ஸோ(அ)யமஸம்யதாத்மா தேநாஸம்யதாத்மநா யோகோ₃ து₃ஷ்ப்ராபோ து₃꞉கே₂ந ப்ராப்யதேதி மே மதி꞉ . யஸ்து புநர்வஶ்யாத்மாப்₄யாஸவைராக்₃யாப்₄யாம் வஶ்யத்வமாபாதி₃த꞉ ஆத்மா மநோ யஸ்ய ஸோ(அ)யம் வஶ்யாத்மா தேந வஶ்யாத்மநா து யததா பூ₄யோ(அ)பி ப்ரயத்நம் குர்வதா ஶக்யோ(அ)வாப்தும் யோக₃ருபாயதோ யதோ₂க்தாது₃பாயாத் ..6.36..

==============================
தத்ர யோகா₃ப்₄யாஸாங்கீ₃கரணேந இஹலோகபரலோகப்ராப்திநிமித்தாநி கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்தாநி, யோக₃ஸித்₃தி₄ப₂லம் ச மோக்ஷஸாத₄நம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ந ப்ராப்தமிதி, யோகீ₃ யோக₃மார்கா₃த்மரணகாலே சலிதசித்த இதி தஸ்ய நாஶமாஶங்கயார்ஜுந உவாச
அயதி꞉ ஶ்ரத்₃த₄யோபேதோ யோகா₃ச்சலிதமாநஸ꞉ .
அப்ராப்ய யோக₃ஸம்ஸித்₃தி₄ம் காம் க₃திம் க்ருஷ்ண க₃ச்ச₂தி ..6.37..

அயதிரப்ரயத்நவாந் யோக₃மார்கே₃ ஶ்ரத்₃த₄யாஸ்திக்யபு₃த்₃த்₄யா சோபேதோ யோகா₃த₃ந்தகாலே ச சலிதம் மாநஸம் மநோ யஸ்ய ஸ சலிதமாநஸோ ப்₄ரஷ்டஸ்ம்ருதி꞉ ஸோ(அ)ப்ராப்ய யோக₃ஸம்ஸித்₃தி₄ம் யோக₃ப₂லம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் காம் க₃திம் ஹே க்ருஷ்ண க₃ச்ச₂தி ..6.37..

==============================
கச்சிந்நோப₄யவிப்₄ரஷ்டஶ்சி₂ந்நாப்₄ரமிவ நஶ்யதி .
அப்ரதிஷ்டோ₂ மஹாபா₃ஹோ விமூடோ₄ ப்₃ரஹ்மண꞉ பதி₂ ..6.38..

கஶ்சித்கிம் ந உப₄யவிப்₄ரஷ்ட꞉ கர்மமார்கா₃த்யோக₃மார்கா₃ச்ச விப்₄ரஷ்ட꞉ ஸந் சி₂ந்நாப்₄ரமிவ நஶ்யதி, கிம் வா ந நஶ்யத்யப்ரதிஷ்டோ₂ நிராஶ்ரயோ ஹே மஹாபா₃ஹோ விமூட₄꞉ ஸந் ப்₃ரஹ்மண꞉ பதி₂ ப்₃ரஹ்மப்ராப்திமார்கே₃ ..6.38..

==============================
ஏதந்மே ஸம்ஶயம் க்ருஷ்ணஶ்சே₂த்துமர்ஹஸ்யஶேஷத꞉ .
த்வத₃ந்ய꞉ ஸம்ஶயஸ்யாஸ்ய சே₂த்தா ந ஹ்யுபபத்₃யதே ..6.39..

ஏதந்மே மம ஸம்ஶயம் க்ருஷ்ணஶ்சே₂த்துமபநேதுமர்ஹஸ்யஶேஷத꞉ . த்வத₃ந்யஸ்த்வத்தோ(அ)ந்ய꞉ ருஷிர்தே₃வோ வா ச்சே₂த்தா நாஶயிதா ஸம்ஶயஸ்யாஸ்ய ந ஹி யஸ்மாது₃பபத்₃யதே ந ஸம்ப₄வதி . அதஸ்த்வமேவ ச்சே₂த்துமர்ஹஸீத்யர்த₂꞉ ..6.39..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
பார்த₂ நைவேஹ நாமுத்ர விநாஶஸ்தஸ்ய வித்₃யதே .
ந ஹி கல்யாணக்ருத்கஶ்சித்₃து₃ர்க₃திம் தாத க₃ச்ச₂தி ..6.40..

ஹே பார்த₂ நைவ இஹ லோகே நாமுத்ர பரஸ்மிந் வா லோகே விநாஶஸ்தஸ்ய வித்₃யதே நாஸ்தி . நாஶோ நாம பூர்வஸ்மாதீ₂நஜந்மப்ராப்தி꞉ ஸ யோக₃ப்₄ரஷ்டஸ்ய நாஸ்தி . ந ஹி யஸ்மாத்கல்யாணக்ருத்ஶுப₄க்ருத்கஶ்சித்து₃ர்க₃திம் குத்ஸிதாம் க₃திம் ஹே தாத, தநோதி ஆத்மாநம் புத்ரரூபேணேதி பிதா தாத உச்யதே . பிதைவ புத்ரேதி புத்ரோ(அ)பி தாத உச்யதே . ஶிஷ்யோ(அ)பி புத்ர உச்யதே . யதோ ந க₃ச்ச₂தி ..6.40..

==============================
கிம் த்வஸ்ய ப₄வதி ?
ப்ராப்ய புண்யக்ருதாம் லோகாநுஷித்வா ஶாஶ்வதீ꞉ ஸமா꞉ .
ஶுசீநாம் ஶ்ரீமதாம் கே₃ஹே யோக₃ப்₄ரஷ்டோ(அ)பி₄ஜாயதே ..6.41..

யோக₃மார்கே₃ ப்ரவ்ருத்த꞉ ஸம்ந்யாஸீ ஸாமர்த்₂யாத்ப்ராப்ய க₃த்வா புண்யக்ருதாமஶ்வமேதா₄தி₃யாஜிநாம் லோகாந், தத்ர சோஷித்வா வாஸமநுபூ₄ய ஶாஶ்வதீர்நித்யா꞉ ஸமா꞉ ஸம்வத்ஸராந், தத்₃போ₄க₃க்ஷயே ஶுசீநாம் யதோ₂க்தகாரிணாம் ஶ்ரீமதாம் விபூ₄திமதாம் கே₃ஹே க்₃ருஹே யோக₃ப்₄ரஷ்ட꞉ அபி₄ஜாயதே ..6.41..

==============================
அத₂ வா யோகி₃நாமேவ குலே ப₄வதி தீ₄மதாம் .
ஏதத்₃தி₄ து₃ர்லப₄தரம் லோகே ஜந்ம யதீ₃த்₃ருஶம் ..6.42..

அத₂வா ஶ்ரீமதாம் குலாதந்யஸ்மிந் யோகி₃நாமேவ த₃ரித்₃ராணாம் குலே ப₄வதி ஜாயதே தீ₄மதாம் பு₃த்₃தி₄மதாம் . ஏததி₂ ஜந்ம, யத்த₃ரித்₃ராணாம் யோகி₃நாம் குலே, து₃ர்லப₄தரம் து₃꞉க₂லப்₄யதரம் பூர்வமபேக்ஷ்ய லோகே ஜந்ம யதீ₃த்₃ருஶம் யதோ₂க்தவிஶேஷணே குலே ..6.42..

==============================
யஸ்மாத்
தத்ர தம் பு₃த்₃தி₄ஸம்யோக₃ம் லப₄தே பௌர்வதே₃ஹிகம் .
யததே ச ததோ பூ₄ய꞉ ஸம்ஸித்₃தௌ₄ குருநந்த₃ந ..6.43..

தத்ர யோகி₃நாம் குலே தம் பு₃த்₃தி₄ஸம்யோக₃ம் பு₃த்₃த்₄யா ஸம்யோக₃ம் பு₃த்₃தி₄ஸம்யோக₃ம் லப₄தே பௌர்வதே₃ஹிகம் பூர்வஸ்மிந் தே₃ஹே ப₄வம் பௌர்வதே₃ஹிகம் . யததே ச ப்ரயத்நம் ச கரோதி ததஸ்தஸ்மாத்பூர்வக்ருதாத்ஸம்ஸ்காராத்பூ₄யோ ப₃ஹுதரம் ஸம்ஸித்₃தௌ₄ ஸம்ஸித்₃தி₄நிமித்தம் ஹே குருநந்த₃ந ..6.43..

==============================
கத₂ம் பூர்வதே₃ஹபு₃த்₃தி₄ஸம்யோகே₃தி தது₃ச்யதே
பூர்வாப்₄யாஸேந தேநைவ ஹ்ரியதே ஹ்யவஶோ(அ)பி ஸ꞉ .
ஜிஜ்ஞாஸுரபி யோக₃ஸ்ய ஶப்₃த₃ப்₃ரஹ்மாதிவர்ததே ..6.44..

ய꞉ பூர்வஜந்மநி க்ருதோ(அ)ப்₄யாஸ꞉ ஸ பூர்வாப்₄யாஸ꞉, தேநைவ ப₃லவதா ஹ்ரியதே ஸம்ஸித்₃தௌ₄ ஹி யஸ்மாத₃வஶோ(அ)பி ஸ யோக₃ப்₄ரஷ்ட꞉ . ந க்ருதம் சேத்₃யோகா₃ப்₄யாஸஜாத்ஸம்ஸ்காராத்ப₃லவத்தரமத₄ர்மாதி₃லக்ஷணம் கர்ம, ததா₃ யோகா₃ப்₄யாஸஜநிதேந ஸம்ஸ்காரேண ஹ்ரியதே . அத₄ர்மஶ்சேத்ப₃லவத்தர꞉ க்ருத꞉, தேந யோக₃ஜோ(அ)பி ஸம்ஸ்காரோ(அ)பி₄பூ₄யத ஏவ, தத்க்ஷயே து யோக₃ஜ꞉ ஸம்ஸ்கார꞉ ஸ்வயமேவ கார்யமாரப₄தே, ந தீ₃ர்க₄காலஸ்த₂ஸ்யாபி விநாஶஸ்தஸ்யாஸ்தீத்யர்த₂꞉ . அதோ ஜிஜ்ஞாஸுரபி யோக₃ஸ்ய ஸ்வரூபம் ஜ்ஞாதுமிச்ச₂ந்நபி யோக₃மார்கே₃ ப்ரவ்ருத்த꞉ ஸம்ந்யாஸீ யோக₃ப்₄ரஷ்ட꞉, ஸாமர்த்₂யாத்ஸோ(அ)பி ஶப்₃த₃ப்₃ரஹ்ம
வேதோ₃க்தகர்மாநுஷ்டா₂நப₂லமதிவர்ததே(அ)திக்ராமத்யபாகரிஷ்யதி . கிமுத பு₃த்₃த்₄வா யோ யோக₃ம் தந்நிஷ்டோ₂(அ)ப்₄யாஸம் குர்யாத் ..6.44..

==============================
குதஶ்ச யோகி₃த்வம் ஶ்ரேய இதி
ப்ரயத்நாத்₃யதமாநஸ்து யோகீ₃ ஸம்ஶுத்₃த₄கில்பி₃ஷ꞉ .
அநேகஜந்மஸம்ஸித்₃த₄ஸ்ததோ யாதி பராம் க₃திம் ..6.45..

ப்ரயத்நாத்₃யதமாந꞉, அதி₄கம் யதமாந இத்யர்த₂꞉ . தத்ர யோகீ₃ வித்₃வாந் ஸம்ஶுத்₃த₄கில்பி₃ஷோ விஶுத்₃த₄கில்பி₃ஷ꞉ ஸம்ஶுத்₃த₄பாபோ(அ)நேகஜந்மஸம்ஸித்₃தி₄ரநேகேஷு ஜந்மஸு கிம்சித்கிம்சித்ஸம்ஸ்காரஜாதமுபசித்ய தேந உபசிதேநாநேகஜந்மக்ருதேந ஸம்ஸித்₃தோ₄(அ)நேகஜந்மஸம்ஸித்₃த₄ஸ்தத꞉ லப்₃த₄ஸம்யக்₃த₃ர்ஶந꞉ ஸந் யாதி பராம் ப்ரக்ருஷ்டம் க₃திம் ..6.45..

==============================
யஸ்மாதே₃வம் தஸ்மாத்
தபஸ்விப்₄யோ(அ)தி₄கோ யோகீ₃ ஜ்ஞாநிப்₄யோ(அ)பி மதோ(அ)தி₄க꞉ .
கர்மிப்₄யஶ்சாதி₄கோ யோகீ₃ தஸ்மாத்₃யோகீ₃ ப₄வார்ஜுந ..6.46..

தபஸ்விப்₄யோ(அ)தி₄கோ யோகீ₃, ஜ்ஞாநிப்₄யோ(அ)பி ஜ்ஞாநமத்ர ஶாஸ்த்ரார்த₂பாண்டி₃த்யம், தத்₃வத்₃ப்₄யோ(அ)பி மதோ ஜ்ஞாதோ(அ)தி₄க꞉ ஶ்ரேஷ்ட₂ இதி . கர்மிப்₄ய꞉, அக்₃நிஹோத்ராதி₃ கர்ம, தத்₃வத்₃ப்₄யோ(அ)தி₄கோ யோகீ₃ விஶிஷ்டோ யஸ்மாத்தஸ்மாத்₃யோகீ₃ ப₄வார்ஜுந ..6.46..

==============================
யோகி₃நாமபி ஸர்வேஷாம் மத்₃க₃தேநாந்தராத்மநா .
ஶ்ரத்₃தா₄வாந் ப₄ஜதே யோ மாம் ஸ மே யுக்ததமோ மத꞉ ..6.47..

யோகி₃நாமபி ஸர்வேஷாம் ரூத்₃ராதி₃த்யாதி₃த்₄யாநபராணாம் மத்₄யே மத்₃க₃தேந மயி வாஸுதே₃வே ஸமாஹிதேநாந்தராத்மநாந்த꞉கரணேந ஶ்ரத்₃தா₄வாந் ஶ்ரத்₃த₃தா₄ந꞉ ஸந் ப₄ஜதே ஸேவதே யோ மாம், ஸ மே மம யுக்ததமோ(அ)திஶயேந யுக்தோ மதோ(அ)பி₄ப்ரேத இதி ..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருத ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ஷஷ்டோ(அ)த்₄யாய꞉ ..6..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 7
அத₂ ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநயோகா₃க்₂ய꞉ ஸப்தமோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶங்கரபா₄ஷ்ய꞉)
யோகி₃நாமபி ஸர்வேஷாம் மத்₃க₃தேநாந்தராத்மநா .
ஶ்ரத்₃தா₄வாந்ப₄ஜதே யோ மாம் ஸ மே யுக்ததமோ மத꞉ [கீ₃தா 6.47]
இதி ப்ரஶ்நபீ₃ஜமுபந்யஸ்ய, ஸ்வயமேவ ஈத்₃ருஶம் மதீ₃யம் தத்த்வம், ஏவம் மத்₃க₃தாந்தராத்மா ஸ்யாதி₃த்யேதத்விவக்ஷு꞉ ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
மய்யாஸக்தமநா꞉ பார்த₂ யோக₃ம் யுஞ்ஜந்மதா₃ஶ்ரய꞉ .
அஸம்ஶயம் ஸமக்₃ரம் மாம் யதா₂ ஜ்ஞாஸ்யஸி தச்ச்₂ருணு ..7.1..

மயி வக்ஷ்யமாணவிஶேஷணே பரமேஶ்வரே ஆஸக்தம் மநோ யஸ்ய ஸ꞉ மய்யாஸக்தமநா꞉, ஹே பார்த₂ ! யோக₃ம் யுஞ்ஜந்மந꞉ஸமாதா₄நம் குர்வந், மதா₃ஶ்ரயோ(அ)ஹமேவ பரமேஶ்வர꞉ ஆஶ்ரயோ யஸ்ய ஸ꞉ மதா₃ஶ்ரய꞉ . யோ ஹி கஶ்சித்புருஷார்தே₂ந கேநசிதர்தீ₂ ப₄வதி ஸ தத்ஸாத₄நம் கர்மாக்₃நிஹோத்ராதி₃ தபோ தா₃நம் வா கிம்சிதா₃ஶ்ரயம் ப்ரதிபத்₃யதே, அயம் து யோகீ₃ மாமேவாஶ்ரயம் ப்ரதிபத்₃யதே, ஹித்வாந்யத்ஸாத₄நாந்தரம் மய்யேவ ஆஸக்தமநா ப₄வதி . யஸ்த்வமேவம்பூ₄த꞉ ஸநஸம்ஶயம் ஸமக்₃ரம் ஸமஸ்தம் விபூ₄திப₃லஶக்த்யைஶ்வர்யாதி₃கு₃ணஸம்பந்நம்
மாம் யதா₂ யேந ப்ரகாரேண ஜ்ஞாஸ்யஸி ஸம்ஶயமந்தரேணைவமேவ ப₄க₃வாநிதி, தத்ஸ்ருணு உச்யமாநம் மயா ..7.1..

==============================
தச்ச மத்₃விஷயம்
ஜ்ஞாநம் தே(அ)ஹம் ஸவிஜ்ஞாநமித₃ம் வக்ஷ்யாம்யஶேஷத꞉ .
யஜ்ஜ்ஞாத்வா நேஹ பூ₄யோ(அ)ந்யஜ்ஜ்ஞாதவ்யமவஶிஷ்யதே ..7.2..

ஜ்ஞாநம் தே துப்₄யமஹம் ஸவிஜ்ஞாநம் விஜ்ஞாநஸஹிதம் ஸ்வாநுப₄வயுக்தமித₃ம் வக்ஷ்யாமி கத₂யிஷ்யாம்யஶேஷத꞉ கார்த்ஸ்ந்யேந . தஜ்ஜ்ஞாநம் விவக்ஷிதம் ஸ்தௌதி ஶ்ரோது꞉ அபி₄முகீ₂கரணாய யஜ்ஜ்ஞாத்வா யஜ்ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாத்வா நேஹ பூ₄ய꞉ புநரந்யத்ஜ்ஞாதவ்யம் புருஷார்த₂ஸாத₄நமவஶிஷ்யதே நாவஶிஷ்டம் ப₄வதி . இதி மத்தத்த்வஜ்ஞோ ய꞉, ஸ ஸர்வஜ்ஞோ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . அதோ விஶிஷ்டப₂லத்வாத்து₃ர்லப₄ம் ஜ்ஞாநம் ..7.2..

==============================
கத₂மித்யுச்யதே
மநுஷ்யாணாம் ஸஹஸ்ரேஷு கஶ்சித்₃யததி ஸித்₃த₄யே .
யததாமபி ஸித்₃தா₄நாம் கஶ்சிந்மாம் வேத்தி தத்த்வத꞉ ..7.3..

மநுஷ்யாணாம் மத்₄யே ஸஹஸ்ரேஷு அநேகேஷு கஶ்சித்யததி ப்ரயத்நம் கரோதி ஸித்₃த₄யே ஸித்₃த்₄யர்த₂ம் . தேஷாம் யததாமபி ஸித்₃தா₄நாம், ஸித்₃தா₄ ஏவ ஹி தே யே மோக்ஷாய யதந்தே, தேஷாம் கஶ்சிதே₃வ ஹி மாம் வேத்தி தத்த்வதோ யதா₂வத் ..7.3..

==============================
ஶ்ரோதாரம் ப்ரரோசநேநாபி₄முகீ₂க்ருத்யாஹ
பூ₄மிராபோ(அ)நலோ வாயு꞉ க₂ம் மநோ பு₃த்₃தி₄ரேவ ச .
அஹம்கார இதீயம் மே பி₄ந்நா ப்ரக்ருதிரஷ்டதா₄ ..7.4..

பூ₄மி꞉ ப்ருதி₂வீதந்மாத்ரமுச்யதே, ந ஸ்தூ₂லா . பி₄ந்நா ப்ரக்ருதிரஷ்டதா₄ இதி வசநாத் . ததா₂பா₃த₃யோ(அ)பி தந்மாத்ராண்யேவ உச்யந்தே ஆபோ(அ)நலோ வாயு꞉ க₂ம் . மந இதி மநஸ꞉ காரணமஹம்காரோ க்₃ருஹ்யதே . பு₃த்₃தி₄ரித்யஹம்காரகாரணம் மஹத்தத்த்வம் . அஹம்கார இத்யவித்₃யாஸம்யுக்தமவ்யக்தம் . யதா₂ விஷஸம்யுக்தமந்நம் விஷமித்யுச்யதே, ஏவமஹம்காரவாஸநாவத₃வ்யக்தம் மூலகாரணமஹம்கார இத்யுச்யதே, ப்ரவர்தகத்வாதஹம்காரஸ்ய . அஹம்கார ஏவ ஹி ஸர்வஸ்ய ப்ரவ்ருத்திபீ₃ஜம் த்₃ருஷ்டம் லோகே . இதீயம் யதோ₂க்தா ப்ரக்ருதிர்மே மமைஶ்வரீ மாயாஶக்திரஷ்டதா₄ பி₄ந்நா பே₄த₃மாக₃தா ..7.4..

==============================
அபரேயமிதஸ்த்வந்யாம் ப்ரக்ருதிம் வித்₃தி₄ மே பராம் .
ஜீவபூ₄தாம் மஹாபா₃ஹோ யயேத₃ம் தா₄ர்யதே ஜக₃த் ..7.5..

அபரா ந பரா நிக்ருஷ்டாஶுத்₃தா₄நர்த₂கரீ ஸம்ஸாரப₃ந்த₄நாத்மிகேயம் . இதோ(அ)ஸ்யா꞉ யதோ₂க்தாயாஸ்த்வந்யாம் விஶுத்₃தா₄ம் ப்ரக்ருதிம் மமாத்மபூ₄தாம் வித்₃தி₄ மே பராம் ப்ரக்ருஷ்டம் ஜீவபூ₄தாம் க்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணாம் ப்ராணதா₄ரணநிமித்தபூ₄தாம் ஹே மஹாபா₃ஹோ, யயா ப்ரக்ருத்யேத₃ம் தா₄ர்யதே ஜக₃த₃ந்த꞉ப்ரவிஷ்டயா ..7.5..

==============================
ஏதத்₃யோநீநி பூ₄தாநி ஸர்வாணீத்யுபதா₄ரய .
அஹம் க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஜக₃த꞉ ப்ரப₄வ꞉ ப்ரலயஸ்ததா₂ ..7.6..

ஏதத்₃யோநீநி ஏதே பராபரே க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணே ப்ரக்ருதீ யோநிர்யேஷாம் பூ₄தாநாம் தாநி ஏதத்₃யோநீநி, பூ₄தாநி ஸர்வாணீதி ஏவமுபதா₄ரய ஜாநீஹி . யஸ்மாத்மம ப்ரக்ருதி யோநி꞉ காரணம் ஸர்வபூ₄தாநாம், அதோ(அ)ஹம் க்ருத்ஸ்நஸ்ய ஸமஸ்தஸ்ய ஜக₃த꞉ ப்ரப₄வ உத்பத்தி꞉ ப்ரலயோ விநாஶஸ்ததா₂ . ப்ரக்ருதித்₃வயத்₃வாரேணாஹம் ஸர்வஜ்ஞ ஈஶ்வரோ ஜக₃த꞉ காரணமித்யர்த₂꞉ ..7.6..

==============================
யதஸ்தஸ்மாத்
மத்த꞉ பரதரம் நாந்யத்கிம்சித₃ஸ்தி த₄நம்ஜய .
மயி ஸர்வமித₃ம் ப்ரோதம் ஸூத்ரே மணிக₃ணா இவ ..7.7..

மத்த꞉ பரமேஶ்வராத்பரதரமந்யத்காரணாந்தரம் கிம்சித்நாஸ்தி ந வித்₃யதே, அஹமேவ ஜக₃த்காரணமித்யர்த₂꞉, ஹே த₄நம்ஜய . யஸ்மாதே₃வம் தஸ்மாத்மயி பரமேஶ்வரே ஸர்வாணி பூ₄தாநி ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த்ப்ரோதமநுஸ்யூதமநுக₃தமநுவித்₃த₄ம் க்₃ரதி₂தமித்யர்த₂꞉ . தீ₃ர்க₄தந்துஷு படவத், ஸூத்ரே ச மணிக₃ணா இவ ..7.7..

==============================
கேந கேந த₄ர்மேண விஶிஷ்டோ த்வயி ஸர்வமித₃ம் ப்ரோதமித்யுச்யதே
ரஸோ(அ)ஹமப்ஸு கௌந்தேய ப்ரபா₄ஸ்மி ஶஶிஸூர்யயோ꞉ .
ப்ரணவ꞉ ஸர்வவேதே₃ஷு ஶப்₃த₃꞉ கே₂ பௌருஷம் ந்ருஷு ..7.8..

ரஸோ(அ)ஹம், அபாம் ய꞉ ஸாரம் ஸ ரஸ꞉, தஸ்மிந் ரஸபூ₄தே மயி ஆப꞉ ப்ரோதா இத்யர்த₂꞉ . ஏவம் ஸர்வத்ர . யதா₂ஹமப்ஸு ரஸ꞉, ஏவம் ப்ரபா₄ஸ்மி ஶஶிஸூர்யயோ꞉ . ப்ரணவ ஓம்கார꞉ ஸர்வவேதே₃ஷு, தஸ்மிந் ப்ரணவபூ₄தே மயி ஸர்வே வேதா₃꞉ ப்ரோதா꞉ . ததா₂ கே₂ ஆகாஶே ஶப்₃த₃꞉ ஸாரபூ₄த꞉, தஸ்மிந்மயி க₂ம் ப்ரோதம் . ததா₂ பௌருஷம் புருஷஸ்ய பா₄வ꞉ பௌருஷம் யத꞉ பும்பு₃த்₃தி₄ர்ந்ருஷு, தஸ்மிந்மயி புருஷா꞉ ப்ரோதா꞉ ..7.8..

==============================
க₃ந்த₄꞉ ப்ருதி₂வ்யாம் ச தேஜஶ்சாஸ்மி விபா₄வஸௌ .
ஜீவநம் ஸர்வபூ₄தேஷு தபஶ்சாஸ்மி தபஸ்விஷு ..7.9..

புண்ய꞉ ஸுரபி₄ர்க₃ந்த₄꞉ ப்ருதி₂வ்யாம் சாஹம் . தஸ்மிந்மயி க₃ந்த₄பூ₄தே ப்ருதி₂வீ ப்ரோதா . புண்யத்வம் க₃ந்த₄ஸ்ய ஸ்வபா₄வத ஏவ ப்ருதி₂வ்யாம் த₃ர்ஶிதமபா₃தி₃ஷு ரஸாதே₃꞉ புண்யத்வோபலக்ஷணார்த₂ம் . அபுண்யத்வம் து க₃ந்தா₄தீ₃நாமவித்₃யாத₄ர்மாத்₃யபேக்ஷம் ஸம்ஸாரிணாம் பூ₄தவிஶேஷஸம்ஸர்க₃நிமித்தம் ப₄வதி . தேஜஶ்ச தீ₃ப்திஶ்சாஸ்மி விபா₄வஸௌ அக்₃நௌ . ததா₂ ஜீவநம் ஸர்வபூ₄தேஷு, யேந ஜீவந்தி ஸர்வாணி பூ₄தாநி தத்ஜீவநம் . தபஶ்சாஸ்மி தபஸ்விஷு, தஸ்மிந் தபஸி மயி தபஸ்விந꞉ ப்ரோதா꞉ ..7.9..

==============================
பீ₃ஜம் மாம் ஸர்வபூ₄தாநாம் வித்₃தி₄ பார்த₂ ஸநாதநம் .
பு₃த்₃தி₄ர்பு₃த்₃தி₄மதாமஸ்மி தேஜஸ்தேஜஸ்விநாமஹம் ..7.10..

பீ₃ஜம் ப்ரரோஹகாரணம் மாம் வித்₃தி₄ ஸர்வபூ₄தாநாம் ஹே பார்த₂ ஸநாதநம் சிரந்தநம் . கிம் ச, பு₃த்₃தி₄ர்விவேகஶக்திரந்த꞉கரணஸ்ய பு₃த்₃தி₄மதாம் விவேகஶக்திமதாமஸ்மி . தேஜ꞉ ப்ராக₃ல்ப்₄யம் தத்₃வதாம் தேஜஸ்விநாமஹம் ..7.10..

==============================
ப₃லம் ப₃லவதாம் சாஹம் காமராக₃விவர்ஜிதம் .
த₄ர்மாவிருத்₃தோ₄ பூ₄தேஷு காமோ(அ)ஸ்மி ப₄ரதர்ஷப₄ ..7.11..

ப₃லம் ஸாமர்த்₂யமோஜோ ப₃லவதாமஹம் . தச்ச ப₃லம் காமராக₃விவர்ஜிதம் . காமஶ்ச ராக₃ஶ்ச காமராகௌ₃ . காமஸ்த்ருஷ்ணாஸம்நிக்ருஷ்டேஷு விஷயேஷு, ராகோ₃ ரஞ்ஜநா ப்ராப்தேஷு விஷயேஷு தாப்₄யாம் காமராகா₃ப்₄யாம் விவர்ஜிதம் தே₃ஹாதி₃தா₄ரணமாத்ரார்த₂ம் ப₃லம் ஸத்த்வமஹமஸ்மி . ந து யத்ஸம்ஸாரிணாம் த்ருஷ்ணாராக₃காரணம் . கிம் ச த₄ர்மாவிருத்₃த₄꞉ . த₄ர்மேண ஶாஸ்த்ரார்தே₂நாவிருத்₃தோ₄ ய꞉ ப்ராணிஷு பூ₄தேஷு காம꞉, யதா₂ தே₃ஹதா₄ரணமாத்ராத்₃யர்தோ₂(அ)ஶநபாநாதி₃விஷய꞉, ஸ காமோ(அ)ஸ்மி . ஹே ப₄ரதர்ஷப₄ ..7.11..

==============================
கிம் ச
யே சைவ ஸாத்த்விகா பா₄வா ராஜஸாஸ்தாமஸாஶ்ச யே .
மத்த ஏவேதி தாந் வித்₃தி₄ ந த்வஹம் தேஷு தே மயி ..7.12..

யே சைவ ஸாத்த்விகா꞉ ஸத்த்வநிர்வ்ருத்தா பா₄வா꞉ பதா₃ர்தா₂꞉, ராஜஸா꞉ ரஜோநிர்வ்ருத்தாஸ்தாமஸாஸ்தமோநிர்வ்ருத்தாஶ்ச, யே கேசித்ப்ராணிநாம் ஸ்வகர்மவஶாத்ஜாயந்தே பா₄வா꞉, தாந்மத்த ஏவ ஜாயமாநாநிதி ஏவம் வித்₃தி₄ ஸர்வாந் ஸமஸ்தாநேவ . ஏவம் யத்₃யபி தே மத்தோ ஜாயந்தே, ததா₂பி ந த்வஹம் தேஷு தத₃தீ₄நஸ்தத்₃வஶ꞉, யதா₂ ஸம்ஸாரிண꞉ . தே புநர்மயி மத்₃வஶா꞉ மத₃தீ₄நா꞉ ..7.12..

==============================
ஏவம்பூ₄தமபி பரமேஶ்வரம் நித்யஶுத்₃த₄பு₃த்₃த₄முக்தஸ்வபா₄வம் ஸர்வபூ₄தாத்மாநம் நிர்கு₃ணம் ஸம்ஸாரதோ₃ஷபீ₃ஜப்ரதா₃ஹகாரணம் மாம் நாபி₄ஜாநாதி ஜக₃தி₃த்யநுக்ரோஶம் த₃ர்ஶயதி ப₄க₃வாந் . தச்ச கிம்நிமித்தம் ஜக₃தோ(அ)ஜ்ஞாநம் ? இத்யுச்யதே
த்ரிபி₄ர்கு₃ணமயைர்பா₄வைரேபி₄꞉ ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த் .
மோஹிதம் நாபி₄ஜாநாதி மாமேப்₄ய꞉ பரமவ்யயம் ..7.13..

த்ரிபி₄ர்கு₃ணமயை꞉ கு₃ணவிகாரை꞉ ராக₃த்₃வேஷமோஹாதி₃ப்ரகாரைர்பா₄வை꞉ பதா₃ர்தை₂ரேபி₄ர்யதோ₂க்தை꞉ ஸர்வமித₃ம் ப்ராணிஜாதம் ஜக₃ந்மோஹிதமவிவேகிதாமாபாதி₃தம் ஸந்நாபி₄ஜாநாநி மாம் . ஏப்₄யோ யதோ₂க்தேப்₄யோ கு₃ணேப்₄ய꞉ பரம் வ்யதிரிக்தம் விலக்ஷணம் சாவ்யயம் வ்யயரஹிதம் ஜந்மாதி₃ஸர்வபா₄வவிகாரவர்ஜிதமித்யர்த₂꞉ ..7.13..

==============================
கத₂ம் புநர்தை₃வீமேதாம் த்ரிகு₃ணாத்மிகாம் வைஷ்ணவீம் மாயாமதிக்ராமதீத்யுச்யதே
தை₃வீ ஹ்யேஷா கு₃ணமயீ மம மாயா து₃ரத்யயா .
மாமேவ யே ப்ரபத்₃யந்தே மாயாமேதாம் தரந்தி தே ..7.14..

தை₃வீ தே₃வஸ்ய மமேஶ்வரஸ்ய விஷ்ணோ꞉ ஸ்வபா₄வபூ₄தா ஹி யஸ்மாதே₃ஷா யதோ₂க்தா கு₃ணமயீ மம மாயா து₃ரத்யயா து₃꞉கே₂நாத்யயோ(அ)திக்ரமணம் யஸ்யா꞉ ஸா து₃ரத்யயா . தத்ரைவம் ஸதி ஸர்வத₄ர்மாந் பரித்யஜ்ய மாமேவ மாயாவிநம் ஸ்வாத்மபூ₄தம் ஸர்வாத்மநா யே ப்ரபத்₃யந்தே தே
மாயாமேதாம் ஸர்வபூ₄தமோஹிநீம் தரந்த்யதிக்ராமந்தி . தே ஸம்ஸாரப₃ந்த₄நாந்முச்யந்த இத்யர்த₂꞉ ..7.14..

==============================
யதி₃ த்வாம் ப்ரபந்நா꞉ மாயாமேதாம் தரந்தி, கஸ்மாத்த்வாமேவ ஸர்வே ந ப்ரபத்₃யந்தே ? இத்யுச்யதே
ந மாம் து₃ஷ்க்ருதிநோ மூடா₄꞉ ப்ரபத்₃யந்தே நராத₄மா꞉ .
மாயயாபஹ்ருதஜ்ஞாநா ஆஸுரம் பா₄வமாஶ்ரிதா꞉ ..7.15..

ந மாம் பரமேஶ்வரம் நாராயணம் து₃ஷ்க்ருதிந꞉ பாபகாரிண꞉ மூடா₄꞉ ப்ரபத்₃யந்தே நராத₄மா நராணாம் மத்₄யே(அ)த₄மா꞉ நிக்ருஷ்ட꞉ . தே ச மாயயாபஹ்ருதஜ்ஞாநா꞉ ஸம்முஷிதஜ்ஞாநா ஆஸுரம் பா₄வம் ஹிம்ஸாந்ருதாதி₃லக்ஷணமாஶ்ரிதா꞉ ..7.15..

==============================
யே புநர்நரோத்தமா꞉ புண்யகர்மாண꞉
சதுர்விதா₄ ப₄ஜந்தே மாம் ஜநா꞉ ஸுக்ருதிநோ(அ)ர்ஜுந .
ஆர்தோ ஜிஜ்ஞாஸுரர்தா₂ர்தீ₂ ஜ்ஞாநீ ச ப₄ரதர்ஷப₄ ..7.16..

சதுர்விதா₄ஶ்சது꞉ப்ரகாரா ப₄ஜந்தே ஸேவந்தே மாம் ஜநா꞉ ஸுக்ருதிந꞉ புண்யகர்மாணோ ஹே(அ)ர்ஜுந . ஆர்த ஆர்திபரிக்₃ருஹீதஸ்தஸ்கரவ்யாக்₄ரரோகா₃தி₃நாபி₄பூ₄த ஆபந்ந꞉ . ஜிஜ்ஞாஸுர்ப₄க₃வத்தத்த்வம் ஜ்ஞாதுமிச்ச₂தி ய꞉ . அர்தா₂ர்தீ₂ த₄நகாம꞉ . ஜ்ஞாநீ விஷ்ணோஸ்தத்த்வவிச்ச ஹே ப₄ரதர்ஷப₄ ..7.16..

==============================
தேஷாம் ஜ்ஞாநீ நித்யயுக்த ஏகப₄க்திர்விஶிஷ்யதே .
ப்ரியோ ஹி ஜ்ஞாநிநோ(அ)த்யர்த₂மஹம் ஸ ச மம ப்ரிய꞉ ..7.17..

தேஷாம் சதுர்ணாம் மத்₄யே ஜ்ஞாநீ தத்த்வவித்தத்த்வவித்த்வாந்நித்யயுக்தோ ப₄வதி . ஏகப₄க்திஶ்ச, அந்யஸ்ய ப₄ஜநீயஸ்யாத₃ர்ஶநாத் . அத꞉ ஸ ஏகப₄க்திர்விஶிஷ்யதே விஶேஷமாதி₄க்யமாபத்₃யதே, அதிரிச்யத இத்யர்த₂꞉ . ப்ரியோ ஹி யஸ்மாத₃ஹமாத்மா ஜ்ஞாநிநோ(அ)தஸ்தஸ்யாஹமத்யர்த₂ம் ப்ரிய꞉ . ப்ரஸித்₃த₄ம் ஹி லோகே ஆத்மா ப்ரியோ ப₄வதீதி . தஸ்மாஜ்ஜ்ஞாநிந ஆத்மத்வாத்₃வாஸுதே₃வ꞉ ப்ரியோ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ . ஸ ச ஜ்ஞாநீ மம வாஸுதே₃வஸ்ய ஆத்மைவேதி மமாத்யர்த₂ம் ப்ரிய꞉ ..7.17..

==============================
ந தர்ஹ்யார்தாத₃யஸ்த்ரயோ வாஸுதே₃வஸ்ய ப்ரியா꞉ ? ந . கிம் தர்ஹி ?
உதா₃ரா꞉ ஸர்வ ஏவைதே ஜ்ஞாநீ த்வாத்மைவ மே மதம் .
ஆஸ்தி₂த꞉ ஸ ஹி யுக்தாத்மா மாமேவாநுத்தமாம் க₃திம் ..7.18..

உதா₃ரா உத்க்ருஷ்டா꞉ ஸர்வ ஏவைதே . த்ரயோ(அ)பி மம ப்ரியா ஏவேத்யர்த₂꞉ . ந ஹி கஶ்சிந்மத்₃ப₄க்தோ வாஸுதே₃வஸ்யாப்ரியோ ப₄வதி . ஜ்ஞாநீ த்வத்யர்த₂ம் ப்ரியோ ப₄வதீதி விஶேஷ꞉ . தத்கஸ்மாத்? இத்யத ஆஹ ஜ்ஞாநீ த்வாத்மைவ, நாந்யோ மத்த இதி மே மம மதம் நிஶ்சய꞉ . ஆஸ்தி₂த ஆரோடு₄ம் ப்ரவ்ருத்த꞉ ஸ ஜ்ஞாநீ ஹி யஸ்மாத₃ஹமேவ ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வோ நாந்யோ(அ)ஸ்மீத்யேவம் யுக்தாத்மா ஸமாஹிதசித்த꞉ ஸந்மாமேவ பரம் ப்₃ரஹ்ம க₃ந்தவ்யமநுத்தமாம் க₃திம் க₃ந்தும் ப்ரவ்ருத்த இத்யர்த₂꞉ ..7.18..

==============================
ஜ்ஞாநீ புநரபி ஸ்தூயதே
ப₃ஹூநாம் ஜந்மநாமந்தே ஜ்ஞாநவாந்மாம் ப்ரபத்₃யதே .
வாஸுதே₃வ꞉ ஸர்வமிதி ஸ மஹாத்மா ஸுது₃ர்லப₄꞉ ..7.19..

ப₃ஹூநாம் ஜந்மநாம் ஜ்ஞாநார்த₂ஸம்ஸ்காராஶ்ரயாணாமந்தே ஸமாப்தௌ ஜ்ஞாநவாந் ப்ராப்தபரிபாகஜ்ஞாநோ மாம் வாஸுதே₃வம் ப்ரத்யகா₃த்மாநம் ப்ரத்யக்ஷத꞉ ப்ரபத்₃யதே . கத₂ம் ? வாஸுதே₃வ꞉ ஸர்வமிதி . ய ஏவம் ஸர்வாத்மாநம் மாம் நாராயணம் ப்ரதிபத்₃யதே, ஸ மஹாத்மா . ந தத்ஸமோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி, அதி₄கோ வா . அத꞉ ஸுது₃ர்லப₄꞉, மநுஷ்யாணாம் ஸஹஸ்ரேஷ்விதி ஹ்யுக்தம் ..7.19..

==============================
ஆத்மைவ ஸர்வ்ம் வாஸுதே₃வ இத்யேவமப்ரதிபத்தௌ காரணமுச்யதே
காமைஸ்தைஸ்தைர்ஹ்ருதஜ்ஞாநா꞉ ப்ரபத்₃யந்தே(அ)ந்யதே₃வதா꞉ .
தம் தம் நியமமாஸ்தா₂ய ப்ரக்ருத்யா நியதா꞉ ஸ்வயா ..7.20..

காமைஸ்தைஸ்தை꞉ புத்ரபஶுஸ்வர்கா₃தி₃விஷயைர்ஹ்ருதஜ்ஞாநா꞉ அபஹ்ருதவிவேகவிஜ்ஞாநா꞉ ப்ரபத்₃யந்தே(அ)ந்யதே₃வதா꞉ ப்ராப்நுவந்தி வாஸுதே₃வாதா₃த்மநோ(அ)ந்யா தே₃வதா꞉ . தம் தம் நியமம் தே₃வதாராத₄நே ப்ரஸித்₃தோ₄ யோ யோ நியமஸ்தம் தமாஸ்தா₂ய ஆஶ்ரித்ய ப்ரக்ருத்யா ஸ்வபா₄வேந ஜந்மாந்தரார்ஜிதஸம்ஸ்காரவிஶேஷேண நியதா꞉ நியமிதா꞉ ஸ்வயாத்மீயயா ..7.20..

==============================
தேஷாம் ச காமிநாம்
யோ யோ யாம் யாம் தநும் ப₄க்த꞉ ஶ்ரத்₃த₄யார்சிதுமிச்ச₂தி .
தஸ்ய தஸ்யாசலாம் ஶ்ரத்₃தா₄ம் தாமேவ வித₃தா₄ம்யஹம் ..7.21..

யோ ய꞉ காமீ யாம் யாம் தே₃வதாதநும் ஶ்ரத்₃த₄யா ஸம்யுக்தோ ப₄க்தஶ்ச ஸந்நர்சிதும் பூஜயிதுமிச்ச₂தி, தஸ்ய தஸ்ய காமிநோ(அ)சலாம் ஸ்தி₂ராம் ஶ்ரத்₃தா₄ம் தாமேவ வித₃தா₄மி ஸ்தி₂ரீகரோமி ..7.21..

==============================
யயைவ பூர்வம் ப்ரவ்ருத்த꞉ ஸ்வபா₄வதோ யோ யாம் தே₃வதாதநும் ஶ்ரத்₃த₄யார்சிதுமிச்ச₂தி
ஸ தயா ஶ்ரத்₃த₄யா யுக்தஸ்தஸ்யா ராத₄நமீஹதே .
லப₄தே ச தத꞉ காமாந்மயைவ விஹிதாந் ஹி தாந் ..7.22..

ஸ தயா மத்₃விஹிதயா ஶ்ரத்₃த₄யா யுக்த꞉ ஸந் தஸ்யா தே₃வதாதந்வா ராத₄நமாராத₄நமீஹதே சேஷ்டதே . லப₄தே ச ததஸ்தஸ்யா ஆராதி₄தாயா தே₃வதாதந்வா꞉ காமாநீப்ஸிதாந்மயைவ பரமேஶ்வரேண ஸர்வஜ்ஞேந கர்மப₂லவிபா₄க₃ஜ்ஞதயா விஹிதாந்நிர்மிதாந் தாந், ஹி யஸ்மாத்தே ப₄க₃வதா விஹிதா꞉ காமாஸ்தஸ்மாத்தாநவஶ்யம் லப₄தே இத்யர்த₂꞉ . ஹிதாநிதி பத₃ச்சே₂தே₃ ஹிதத்வம் காமாநாமுபசரிதம் கல்ப்யம் . ந ஹி காமா ஹிதா꞉ கஸ்யசித் ..7.22..

==============================
யஸ்மாத₃ந்தவத்ஸாத₄நவ்யாபாராவிவேகிந꞉ காமிநஶ்ச தே . அத꞉
அந்தவத்து ப₂லம் தேஷாம் தத்₃ப₄வத்யல்பமேத₄ஸாம் .
தே₃வாந் தே₃வயஜோ யாந்தி மத்₃ப₄க்தா யாந்தி மாமபி ..7.23..

அந்தவத்₃விநாஶி து ப₂லம் தேஷாம் தத்₃ப₄வத்யல்பமேத₄ஸாமல்பப்ரஜ்ஞாநாம் . தே₃வாந் தே₃வயஜோ யாந்தி தே₃வாந் யஜந்தீதி தே₃வயஜ꞉, தே தே₃வாந் யாந்தி . மத்₃ப₄க்தா யாந்தி மாமபி . ஏவம் ஸமாநே(அ)ப்யாயாஸே மாமேவ ந ப்ரபத்₃யந்தே(அ)நந்தப₂லாய . அஹோ க₂லு கஷ்டம் வர்தத இத்யநுக்ரோஶம் த₃ர்ஶயதி ப₄க₃வாந் ..7.23..

==============================
கிம்நிமித்தம் மாமேவ ந ப்ரபத்₃யந்த இத்யுச்யதே
அவ்யக்தம் வ்யக்திமாபந்நம் மந்யந்தே மாமபு₃த்₃த₄ய꞉ .
பரம் பா₄வமஜாநந்தோ மமாவ்யயமநுத்தமம் ..7.24..

அவ்யக்தமப்ரகாஶம் வ்யக்திமாபந்நம் ப்ரகாஶம் க₃தமிதா₃நீம் மந்யந்தே மாம் நித்யப்ரஸித்₃த₄மீஶ்வரமபி ஸந்தமபு₃த்₃த₄யோ(அ)விவேகிந꞉ பரம் பா₄வம் பரமாத்மஸ்வரூபமஜாநந்தோ(அ)விவேகிந꞉ மமாவ்யயம் வ்யயரஹிதமநுத்தமம் நிரதிஶயம் மதீ₃யம் பா₄வமஜாநந்தோ மந்யந்த இத்யர்த₂꞉ ..7.24..

==============================
தத₃ஜ்ஞாநம் கிம்நிமித்தமித்யுச்யதே
நாஹம் ப்ரகாஶ꞉ ஸர்வஸ்ய யோக₃மாயாஸமாவ்ருத꞉ .
மூடோ₄(அ)யம் நாபி₄ஜாநாதி லோகோ மாமஜமவ்யயம் ..7.25..

நாஹம் ப்ரகாஶ꞉ ஸர்வஸ்ய லோகஸ்ய, கேஷாம்சிதே₃வ மத்₃ப₄க்தாநாம் ப்ரகாஶோ(அ)ஹமித்யபி₄ப்ராய꞉ . யோக₃மாயாஸமாவ்ருதோ யோகோ₃ கு₃ணாநாம் யுக்திர்க₄டநம் ஸைவ மாயா யோக₃மாயா . தயா யோக₃மாயயா ஸமாவ்ருத꞉, ஸம்ச₂ந்ந இத்யர்த₂꞉ . அத ஏவ மூடோ₄ லோகோ(அ)யம் நாபி₄ஜாநாதி மாமஜமவ்யயம் ..7.25..

==============================
வேதா₃ஹம் ஸமதீதாநி வர்தமாநாநி சார்ஜுந .
ப₄விஷ்யாணி ச பூ₄தாநி மாம் து வேத₃ ந கஶ்சந ..7.26..

யயா யோக₃மாயயா ஸமாவ்ருதம் மாம் லோகோ நாபி₄ஜாநாதி, நாஸௌ யோக₃மாயா மதீ₃யா ஸதீ மமேஶ்வரஸ்ய மாயாவிநோ ஜ்ஞாநம் ப்ரதிப₃த்₄நாதி . யதா₂ந்யஸ்யாபி மாயாவிநோ மாயா ஜ்ஞாநம் தத்₃வத் . யத꞉ ஏவம், அத꞉ அஹம் து வேத₃ ஜாநே ஸமதீதாநி ஸமதிக்ராந்தாநி பூ₄தாநி, வர்தமாநாநி சார்ஜுந, ப₄விஷ்யாணி ச பூ₄தாநி வேதா₃ஹம் . மாம் து வேத₃ ந கஶ்சந மத்₃ப₄க்தம் மச்ச₂ரணமேகம் முக்த்வா . மத்தத்த்வவேத₃நாபா₄வாதே₃வ ந மாம் ப₄ஜதே ..7.26..

==============================
கேந புநர்மத்தத்த்வவேத₃நப்ரதிப₃ந்தே₄ந ப்ரதிப₃த்₃தா₄நி ஸந்தி ஜாயமாநாநி ஸர்வபூ₄தாநி மாம் ந வித₃ந்தி ? இத்யபேக்ஷாயாமித₃மாஹ
இச்சா₂த்₃வேஷஸமுத்தே₂ந த்₃வந்த்₃வமோஹேந பா₄ரத .
ஸர்வபூ₄தாநி ஸம்மோஹம் ஸர்கே₃ யாந்தி பரந்தப ..7.27..

இச்சா₂த்₃வேஷஸமுத்தே₂ந இச்சா₂ ச த்₃வேஷஶ்சேச்சா₂த்₃வேஷௌ . தாப்₄யாம் ஸமுத்திஷ்ட₂தீதீச்சா₂த்₃வேஷஸமுத்த₂ஸ்தேநேச்சா₂த்₃வேஷஸமுத்தே₂ந . கேநேதி விஶேஷாபேக்ஷாயாமித₃மாஹ த்₃வந்த்₃வமோஹேந த்₃வந்த்₃வநிமித்தோ மோஹோ த்₃வந்த்₃வமோஹஸ்தேந . தாவேவ இச்சா₂த்₃வேஷௌ ஶீதோஷ்ணவத்பரஸ்பரவிருத்₃தௌ₄ ஸுக₂து₃꞉க₂தத்₃தே₄துவிஷயௌ யதா₂காலம் ஸர்வபூ₄தை꞉ ஸம்ப₃த்₄யமாநௌ த்₃வந்த்₃வஶப்₃தே₃நாபி₄தீ₄யேதே . தத்ர யதே₃ச்சா₂த்₃வேஷௌ ஸுக₂து₃꞉க₂தத்₃தே₄துஸம்ப்ராப்த்யா லப்₃தா₄த்மகௌ ப₄வத꞉, ததா₃ தௌ ஸர்வபூ₄தாநாம் ப்ரஜ்ஞாயா꞉ ஸ்வவஶாபாத₃நத்₃வாரேண பரமார்தா₂த்மதத்த்வவிஷயஜ்ஞாநோத்பத்திப்ரதிப₃ந்த₄காரணம்
மோஹம் ஜநயத꞉ . ந ஹீச்சா₂த்₃வேஷதோ₃ஷவஶீக்ருதசித்தஸ்ய யதா₂பூ₄தார்த₂விஷயஜ்ஞாநமுத்பத்₃யதே ப₃ஹிரபி . கிமு வக்தவ்யம் தாப்₄யாமாவிஷ்டபு₃த்₃தே₄꞉ ஸம்மூட₄ஸ்ய ப்ரத்யகா₃த்மநி ப₃ஹுப்ரதிப₃ந்தே₄ ஜ்ஞாநம் நோத்பத்₃யதேதி . அதஸ்தேந இச்சா₂த்₃வேஷஸமுத்தே₂ந த்₃வந்த்₃வமோஹேந, பா₄ரத ப₄ரதாந்வயஜ, ஸர்வபூ₄தாநி ஸம்மோஹிதாநி ஸந்தி ஸம்மோஹம் ஸம்மூட₄தாம் ஸர்கே₃ ஜந்மநி, உத்பத்திகாலே இத்யேதத், யாந்தி க₃ச்ச₂ந்தி ஹே பரம்தப . மோஹவஶாந்யேவ ஸர்வபூ₄தாநி ஜாயமாநாநி ஜாயந்த இத்யபி₄ப்ராய꞉ . யத ஏவமதஸ்தேந த்₃வந்த்₃வமோஹேந ப்ரதிப₃த்₃த₄ப்ரஜ்ஞாநாநி ஸர்வபூ₄தாநி ஸம்மோஹிதாநி மாமாத்மபூ₄தம் ந ஜாநந்தி . அத ஏவ ஆத்மபா₄வேந
மாம் ந ப₄ஜந்தே ..7.27..

==============================
கே புநரநேந த்₃வந்த்₃வமோஹேந நிர்முக்தா꞉ ஸந்தஸ்த்வாம் விதி₃த்வா யதா₂ஶாஸ்த்ரமாத்மபா₄வே ப₄ஜந்த இத்யபேக்ஷிதமர்த₂ம் த₃ர்ஶயிதுமுச்யதே
யேஷாம் த்வந்தக₃தம் பாபம் ஜநாநாம் புண்யகர்மணாம் .
தே த்₃வந்த்₃வமோஹநிர்முக்தா ப₄ஜந்தே மாம் த்₃ருட₄வ்ரதா꞉ ..7.28..

யேஷாம் து புநரந்தக₃தம் ஸமாப்தப்ராயம் க்ஷீணம் பாபம் ஜநாநாம் புண்யகர்மணாம் புண்யம் கர்ம யேஷாம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄காரணம் வித்₃யதே தே புண்யகர்மாணஸ்தேஷாம் புண்யகர்மணாம், தே த்₃வந்த்₃வமோஹநிர்முக்தா யதோ₂க்தேந த்₃வந்த்₃வமோஹேந நிர்முக்தா ப₄ஜந்தே மாம் பரமாத்மநாம் த்₃ருட₄வ்ரதா꞉ . ஏவமேவ பரமார்த₂தத்த்வம் நாந்யதே₂த்யேவம் ஸர்வபரித்யாக₃வ்ரதேந நிஶ்சிதவிஜ்ஞாநா த்₃ருட₄வ்ரதா உச்யந்தே ..7.28..

==============================
தே கிமர்த₂ம் ப₄ஜந்தே ? இத்யுச்யதே
ஜராமரணமோக்ஷாய மாமாஶ்ரித்ய யதந்தி யே .
தே ப்₃ரஹ்ம தத்₃விது₃꞉ க்ருத்ஸ்நமத்₄யாத்மம் கர்ம சாகி₂லம் ..7.29..

ஜராமரணமோக்ஷாய ஜராமரணயோர்மோக்ஷார்த₂ம் மாம் பரமேஶ்வரமாஶ்ரித்ய மத்ஸமாஹிதசித்தா꞉ ஸந்தோ யதந்தி ப்ரயதந்தே யே, தே யத்₃ப்₃ரஹ்ம பரம் தத்₃விது₃꞉ க்ருத்ஸ்நம் ஸமஸ்தமத்₄யாத்மம் ப்ரத்யகா₃த்மவிஷயம் வஸ்து தத்₃விது₃꞉ . கர்ம சாகி₂லம் ஸமஸ்தம் விது₃꞉ ..7.29..

==============================
ஸாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வம் மாம் ஸாதி₄யஜ்ஞம் ச யே விது₃꞉ .
ப்ரயாணகாலே(அ)பி ச மாம் தே விது₃ர்யுக்தசேதஸ꞉ ..7.30..

ஸாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வமதி₄பூ₄தம் சாதி₄தை₃வம் சாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வம், ஸஹாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வேந வர்தத இதி ஸாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வம் ச மாம் யே விது₃꞉ . ஸாதி₄யஜ்ஞம் ச ஸஹாதி₄யஜ்ஞேந ஸாதி₄யஜ்ஞம் யே விது₃꞉, ப்ரயாணகாலே மரணகாலே(அ)பி ச மாம் தே விது₃꞉ . யுக்தசேதஸ꞉ ஸமாஹிதசித்தா இதி ..7.30..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ஸப்தமோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 8
அத₂ ப்₃ரஹ்மாக்ஷரநிர்தே₃ஶோ நாம
அஷ்டமோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீமச்ச₂ங்கராசார்யப₄க₃வத்பாத₃விரசிதபா₄ஷ்ய꞉)
==============================
தே ப்₃ரஹ்ம தத்₃விது₃꞉ க்ருத்ஸ்நமித்யாதி₃நா ப₄க₃வதார்ஜுநஸ்ய ப்ரஶ்நபீ₃ஜாநி உபதி₃ஷ்டநி . அதஸ்தத்ப்ரஶ்நார்த₂மர்ஜுந உவாச
கிம் தத்₃ப்₃ரஹ்ம கிமத்₄யாத்மம் கிம் கர்ம புருஷோத்தம .
அதி₄பூ₄தம் ச கிம் ப்ரோக்தமதி₄தை₃வம் கிமுச்யதே ..8.1..

அதி₄யஜ்ஞ꞉ கத₂ம் கோ(அ)த்ர தே₃ஹே(அ)ஸ்மிந்மது₄ஸூத₃ந .
ப்ரயாணகாலே ச கத₂ம் ஜ்ஞேயோ(அ)ஸி நியதாத்மபி₄꞉ ..8.2..

==============================
ஏஷாம் ப்ரஶ்நாநாம் யதா₂க்ரமம் நிர்ணயாய ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
அக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம பரமம் ஸ்வபா₄வோ(அ)த்₄யாத்மமுச்யதே .
பூ₄தபா₄வோத்₃ப₄வகரோ விஸர்க₃꞉ கர்மஸம்ஜ்ஞித꞉ ..8.3..

அக்ஷரம் ந க்ஷரதீத்யக்ஷரம் பர ஆத்மா, ஏதஸ்ய வாக்ஷரஸ்ய ப்ரஶாஸநே கா₃ர்கி₃ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.8.9] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஓம்காரஸ்ய ச ஓமித்யேகாக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம [கீ₃தா 8.13] இதி பரேண விஶேஷணாத₃க்₃ரஹணம் . பரமமிதி ச நிரதிஶயே ப்₃ரஹ்மண்யக்ஷரே உபபந்நதரம் விஶேஷணம் . தஸ்யைவ பரஸ்ய ப்₃ரஹ்மண꞉ ப்ரதிதே₃ஹம் ப்ரத்யகா₃த்மபா₄வ꞉ ஸ்வபா₄வ꞉ . ஸ்வோ பா₄வ꞉ ஸ்வபா₄வோ(அ)த்₄யாத்மமுச்யதே . ஆத்மாநம் தே₃ஹமதி₄க்ருத்ய ப்ரத்யகா₃த்மதயா ப்ரவ்ருத்தம் பரமார்த₂ப்₃ரஹ்மாவஸாநம் வஸ்து ஸ்வபா₄வோ(அ)த்₄யாத்மமுச்யதே(அ)த்₄யாத்மஶப்₃தே₃நாபி₄தீ₄யதே . பூ₄தபா₄வோத்₃ப₄வகரோ பூ₄தாநாம் பா₄வோ பூ₄தபா₄வஸ்தஸ்ய உத்₃ப₄வோ பூ₄தபா₄வோத்₃ப₄வஸ்
தம் கரோதீதி பூ₄தபா₄வோத்₃ப₄வகர꞉, பூ₄தவஸ்தூத்பத்திகர இத்யர்த₂꞉ . விஸர்கோ₃ விஸர்ஜநம் தே₃வதோத்₃தே₃ஶேந சருபுரோடா₃ஶாதே₃ர்த்₃ரவ்யஸ்ய பரித்யாக₃꞉ . ஸ ஏஷ விஸர்க₃லக்ஷணோ யஜ்ஞ꞉ கர்மஸம்ஜ்ஞித꞉ கர்மஶப்₃தி₃த இத்யேதத் . ஏதஸ்மாதி₂ பீ₃ஜபூ₄தாத்₃வ்ருஷ்ட்யடா₃தி₃க்ரமேண ஸ்தா₂வரஜங்க₃மாநி பூ₄தாந்யுத்₃ப₄வந்தி ..8.3..

==============================
அதி₄பூ₄தம் க்ஷரோ பா₄வ꞉ புருஷஶ்சாதி₄தை₃வதம் .
அதி₄யஜ்ஞோ(அ)ஹமேவாத்ர தே₃ஹே தே₃ஹப்₄ருதாம் வர ..8.4..

அதி₄பூ₄தம் ப்ராணிஜாதமதி₄க்ருத்ய ப₄வதீதி . கோ(அ)ஸௌ ? க்ஷர꞉ க்ஷரதீதி க்ஷரோ விநாஶீ, பா₄வோ யத்கிம்சித்ஜநிமத்வஸ்த்வித்யர்த₂꞉ . புருஷ꞉ பூர்ணமநேந ஸர்வமிதி, புரி ஶயநாத்வா, புருஷ꞉ ஆதி₃த்யாந்தர்க₃தோ ஹிரண்யக₃ர்ப₄꞉, ஸர்வப்ராணிகரணாநாமநுக்₃ராஹக꞉, ஸோ(அ)தி₄தை₃வதம் . அதி₄யஜ்ஞ꞉ ஸர்வயஜ்ஞாபி₄மாநிநீ விஷ்ண்வாக்₂யா தே₃வதா, யஜ்ஞோ வை விஷ்ணு꞉ [டைத்த்ஷ்1.7.4] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஸ ஹி விஷ்ணுரஹமேவ . அத்ராஸ்மிந் தே₃ஹே யோ யஜ்ஞஸ்தஸ்யாஹமதி₄யஜ்ஞ꞉ . யஜ்ஞோ ஹி தே₃ஹநிர்வர்த்யத்வேந தே₃ஹஸமவாயீதி தே₃ஹாதி₄கரணோ ப₄வதி, தே₃ஹப்₄ருதாம் வர ! ..8.4..

==============================
அந்தகாலே ச மாமேவ ஸ்மரந்முக்த்வா கலேவரம் .
ய꞉ ப்ரயாதி ஸ மத்₃பா₄வம் யாதி நாஸ்த்யத்ர ஸம்ஶய꞉ ..8.5..

அந்தகாலே மரணகாலே ச மாமேவ பரமேஶ்வரம் விஷ்ணும் ஸ்மரந்முக்த்வா பரித்யஜ்ய கலேவரம் ஶரீரம் ய꞉ ப்ரயாதி க₃ச்ச₂தி . ஸ மத்₃பா₄வம் வைஷ்ணவம் தத்த்வம் யாதி . நாஸ்தி ந வித்₃யதே(அ)த்ராஸ்மிந்நர்தே₂ ஸம்ஶய꞉ யாதி வா ந வேதி ..

==============================
ந மத்₃விஷய ஏவாயம் நியம꞉ . கிம் தர்ஹி ?
யம் யம் வாபி ஸ்மரந் பா₄வம் த்யஜத்யந்தே கலேவரம் .
தம் தமேவைதி கௌந்தேய ஸதா₃ தத்₃பா₄வபா₄வித꞉ ..8.6..

யம் யம் வாபி யம் யம் பா₄வம் தே₃வதாவிஶேஷம் ஸ்மரந் சிந்தயந் த்யஜதி பரித்யஜத்யந்தே(அ)ந்தகாலே ப்ராணவியோக₃காலே கலேவரம் ஶரீரம் தம் தமேவ ஸ்ம்ருதம் பா₄வமேவ ஏதி நாந்யம் கௌந்தேய, ஸதா₃ ஸர்வதா₃ தத்₃பா₄வபா₄விதஸ்தஸ்மிந் பா₄வஸ்தத்₃பா₄வ꞉ ஸ பா₄வித꞉ ஸ்மர்யமாணதயாப்₄யஸ்தோ யேந ஸ தத்₃பா₄வபா₄வித꞉ ஸந் ..8.6..

==============================
யஸ்மாதே₃வமந்த்யா பா₄வநா தே₃ஹாந்தரப்ராப்தௌ காரணம்
தஸ்மாத்ஸர்வேஷு காலேஷு மாமநுஸ்மர யுத்₄ய ச .
மய்யர்பிதமநோபு₃த்₃தி₄ர்மாமேவைஷ்யஸ்யஸம்ஶய꞉ ..8.7..

தஸ்மாத்ஸர்வேஷு காலேஷு மாமநுஸ்மர யதா₂ஶாஸ்த்ரம் . யுத்₄யஶ்ச யுத்₃த₄ம் ஸ்வத₄ர்மம் குரு . மயி வாஸுதே₃வே(அ)ர்பிதே மநோபு₃த்₃தீ₄ யஸ்ய தவ ஸ த்வம் மய்யர்பிதமநோபு₃த்₃தி₄꞉ ஸந்மாமேவ யதா₂ஸ்ம்ருதமேஷ்யஸ்யாக₃மிஷ்யஸி . அஸம்ஶயோ ந ஸம்ஶயோ(அ)த்ர வித்₃யதே ..8.7..

==============================
கிம் ச
அப்₄யாஸயோக₃யுக்தேந சேதஸா நாந்யகா₃மிநா .
பரமம் புருஷம் தி₃வ்யம் யாதி பார்தா₂நுசிந்தயந் ..8.8..

அப்₄யாஸயோக₃யுக்தேந மயி சித்தஸமர்பணவிஷயபூ₄த ஏகஸ்மிம்ஸ்துல்யப்ரத்யயாவ்ருத்திலக்ஷணோ விலக்ஷணப்ரத்யயாநந்தரிதோ(அ)ப்₄யாஸ꞉ ஸ சாப்₄யாஸோ யோக₃ஸ்தேந யுக்தம் தத்ரைவ வ்யாப்ருதம் யோகி₃நஶ்சேதஸ்தேந . சேதஸா நாந்யகா₃மிநா நாந்யத்ர விஷயாந்தரே க₃ந்தும் ஶீலமஸ்யேதி நாந்யகா₃மி தேந நாந்யகா₃மிநா, பரமம் நிரதிஶயம் புருஷம் தி₃வ்யம் தி₃வி ஸூர்யமண்டா₃லே ப₄வம் யாதி க₃ச்ச₂தி ஹே பார்தா₂நுசிந்தயந் ஶாஸ்த்ராசார்யோபதே₃ஶமநுத்₄யாயநித்யேதத் ..8.8..

==============================
கிம்விஶிஷ்டம் ச புரஷம் யாதி ? இத்யுச்யதே
கவிம் புராணமநுஶாஸிதாரம்
அணோரணீயாம்ஸமநுஸ்மரேத்₃ய꞉ .
ஸர்வஸ்ய தா₄தாரமசிந்த்யரூபம்
ஆதி₃த்யவர்ணம் தமஸ꞉ பரஸ்தாத் ..8.9..

கவிம் க்ராந்தத₃ர்ஶிநம் ஸர்வஜ்ஞம் புராணம் சிரந்தநமநுஶாஸிதாரம் ஸர்வஸ்ய ஜக₃த꞉ ப்ரஶாஸிதாரமணோ꞉ ஸூக்ஷ்மாத₃ப்யணீயாம்ஸம் ஸூக்ஷ்மதரமநுஸ்மரேத₃நுசிந்தயேத்₃ய꞉ கஶ்சித், ஸர்வஸ்ய கர்மப₂லஜாதஸ்ய தா₄தாரம் விதா₄தாரம் விசித்ரதயா ப்ராணிப்₄யோ விப₄க்தாரம், அசிந்த்யரூபம் நாஸ்ய ரூபம் நியதம் வித்₃யமாநமபி கேநசித்சிந்தயிதும் ஶக்யத இத்யசிந்த்யரூபஸ்தம், ஆதி₃த்யவர்ணமாதி₃த்யஸ்யேவ நித்யசைதந்யப்ரகாஶோ வர்ணோ யஸ்ய தமாதி₃த்யவர்ணம், தமஸ꞉ பரஸ்தாத், அஜ்ஞாநலக்ஷணாந்மோஹாந்த₄காராத்பரம் தமநுசிந்தயத்₃யாதீதி பூர்வேண ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ..8.9..

==============================
கிம் ச
ப்ரயாணகாலே மநஸாசலேந
ப₄க்த்யா யுக்தோ யோக₃ப₃லேந சைவ .
ப்₄ருவோர்மத்₄யே ப்ராணமாவேஶ்ய ஸம்யக்
ஸ தம் பரம் புருஷமுபைதி தி₃வ்யம் ..8.10..

ப்ரயாணகாலே மரணகாலே மநஸாசலேந சலநவர்ஜிதேந ப₄க்த்யா யுக்தோ ப₄ஜநம் ப₄க்திஸ்தயா யுக்தோ யோக₃ப₃லேந சைவ யோக₃ஸ்ய ப₃லம் யோக₃ப₃லம் ஸமாதி₄ஜஸம்ஸ்காரப்ரசயஜநிதசித்தஸ்தை₂ர்யலக்ஷணம் யோக₃ப₃லம் தேந ச யுக்த இத்யர்த₂꞉ . பூர்வம் ஹ்ருத₃யபுண்டா₃ரீகே வஶீக்ருத்ய சித்தம் தத ஊர்த்₄வகா₃மிந்யா நாட்₃யா பூ₄மிஜயக்ரமேண ப்₄ருவோர்மத்₄யே ப்ராணமாவேஶ்ய ஸ்தா₂பயித்வா ஸம்யகா₃ப்ரமத்த꞉ ஸந், ஸ ஏவம் பு₃த்₃தி₄மாந் யோகீ₃ கவிம் புராணமித்யாதி₃லக்ஷணம் தம் பரம் பரதரம் புருஷமுபைதி ப்ரதிபத்₃யதே தி₃வ்யம் த்₃யோதநாத்மகம் ..8.10..

==============================
[யோக₃மார்கா₃நுக₃மநேநைவ ப்₃ரஹ்மவித்₃யாமந்தரேணாபி ப்₃ரஹ்ம ப்ராப்யத இத்யேவம் ப்ராப்தமித₃முச்யதே ] புநரபி வக்ஷ்யமாணேநோபாயேந ப்ரதிபித்ஸிதஸ்ய ப்₃ரஹ்மணோ வேத₃வித்₃வத₃நாதி₃விஶேஷணவிஶேஷ்யஸ்யாபி₄தா₄நம் கரோதி ப₄க₃வாந்
யத₃க்ஷரம் வேத₃விதோ₃ வத₃ந்தி
விஶந்தி யத்₃யதயோ வீதராகா₃꞉ .
யதி₃ச்ச₂ந்தோ ப்₃ரஹ்மசர்யம் சரந்தி
தத்தே பத₃ம் ஸம்க்₃ரஹேண ப்ரவக்ஷ்யே ..8.11..

யத₃க்ஷரம் ந க்ஷரதீத்யக்ஷரமவிநாஶி வேத₃விதோ₃ வேதா₃ர்த₂ஜ்ஞா꞉ வத₃ந்தி . தத்₃வா ஏதத₃க்ஷரம் கா₃ர்கி₃ ப்₃ராஹ்மணா அபி₄வத₃ந்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.8.8] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஸர்வவிஶேஷநிவர்தகத்வேநாபி₄வத₃ந்த்யஸ்தூ₂லமண்வித்யாதி₃ . கிம் ச விஶந்தி ப்ரவிஶந்தி ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநப்ராப்தௌ ஸத்யாம் யத்₃யதயோ யதநஶீலா꞉ ஸம்ந்யாஸிநோ வீதராகா₃꞉ வீதோ விக₃த꞉ ராகோ₃ யேப்₄யஸ்தே வீதராகா₃꞉ . யச்சாக்ஷரமிச்ச₂ந்தோ ஜ்ஞாதுமிதி வாக்யஶேஷ꞉ ப்₃ரஹ்மசர்யம் கு₃ரௌ சரந்தி ஆசரந்தி, தத்தே பத₃ம் தத₃க்ஷராக்₂யம் பத₃ம் பத₃நீயம் தே தவ ஸம்க்₃ரஹேண, ஸம்க்₃ரஹ꞉
ஸம்க்ஷேபஸ்தேந, ஸம்க்ஷேபேண ப்ரவக்ஷ்யே கத₂யிஷ்யாமி ..8.11..

==============================
ஸ யோ ஹ வை தத்₃ப₄க₃வந்மநுஷ்யேஷு ப்ராயணாந்தமோம்காரமபி₄த்₄யாயீத . கதமம் வாவ ஸ தேந லோகம் ஜயதீதி . தஸ்மை ஸ ஹோவாச ஏதத்₃வை ஸத்யகாம பரம் சாபரம் ச ப்₃ரஹ்ம யதோ₃ம்கார꞉ [ড়்ரஶ்நஊ 5.12] இத்யுபக்ரம்ய, ய꞉ புநரேதம் த்ரிமாத்ரேண ஓமித்யேதேநைவாக்ஷரேண பரம் புருஷமபி₄த்₄யாயீத ஸ ஸாமபி₄ருந்நீயதே ப்₃ரஹ்மலோகம் [ড়்ரஶ்நஊ 5.5] இத்யாதி₃நா வசநேந, அந்யத்ர த₄ர்மாத₃ந்யத்ராத₄ர்மாத்₃[Kஅடூ₂ 1.2.14] இதி சோபக்ரம்ய
ஸர்வே வேதா₃ யத்பத₃மாமநந்தி
தபாம்ஸி ஸர்வாணி ச யத்₃வத₃ந்தி .
யதி₃ச்ச₂ந்தோ ப்₃ரஹ்மசர்யம் சரந்தி
தத்தே பத₃ம் ஸம்க்₃ரஹேண ப்₃ரவீம்யோமித்யேதத்₃[Kஅடூ₂ 1.2.15]
இத்யாதி₃பி₄ஶ்ச வசநை꞉ பரஸ்ய ப்₃ரஹ்மணோ வாசகரூபேண, ப்ரதிமாவத்ப்ரதீகரூபேண வா, பரப்₃ரஹ்மப்ரதிபத்திஸாத₄நத்வேந மந்த₃மத்₄யமபு₃த்₃தீ₄நாம் விவக்ஷிதஸ்ய ஓம்காரஸ்யோபாஸநம் காலாந்தரே முக்திப₂லமுக்தம் யத், ததே₃வேஹாபி கவிம் புராணமநுஶாஸிதாரம் [கீ₃தா 8.9] யத₃க்ஷரம் வேத₃விதோ₃ வத₃ந்தி [கீ₃தா 8.11] இதி சோபந்யஸ்தஸ்ய பரஸ்ய ப்₃ரஹ்மண꞉ பூர்வோக்தரூபேண ப்ரதிபத்த்யுபாயபூ₄தஸ்ய ஓம்காரஸ்ய காலாந்தரமுக்திப₂லமுபாஸநம் யோக₃தா₄ரணாஸஹிதம் வக்தவ்யம் . ப்ரஸக்தாநுப்ரஸக்தம் ச யத்கிம்சிதி₃த்யேவமர்த₂ உத்தரே க்₃ரந்த₂ ஆரப்₄யதே
ஸர்வத்₃வாராணி ஸம்யம்ய மநோ ஹ்ருதி₃ நிருத்₄ய ச .
மூர்த்₄ந்யாதா₄யாத்மந꞉ ப்ராணமாஸ்தி₂தோ யோக₃தா₄ரணாம் ..8.12..

ஸர்வத்₃வாராணி ஸர்வாணி ச தாநி த்₃வாராணி ச ஸர்வத்₃வாராண்யுபலப்₃தௌ₄, தாநி ஸர்வாணி ஸம்யஸ்ய ஸம்யமநம் க்ருத்வா மநோ ஹ்ருதி₃ ஹ்ருத₃யபுண்டா₃ரீகே நிரூத்₄ய நிரோத₄ம் க்ருத்வா நிஷ்ப்ரசாரமாபாத்₃ய, தத்ர வஶீக்ருதேந மநஸா ஹ்ருத₃யாதூ₃ர்த்₄வகா₃மிந்யா நாட்₃யோர்த்₄வமாரூஹ்ய மூர்த்₄ந்யாதா₄ய ஆத்மந꞉ ப்ராணமாஸ்தி₂த꞉ ப்ருவ்ருத்தோ யோக₃தா₄ரணாம் தா₄ரயிதும் ..8.12..

==============================
தத்ரைவ ச தா₄ரயந்
ஓமித்யேகாக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம வ்யாஹரந்மாமநுஸ்மரந் .
ய꞉ ப்ரயாதி த்யஜந் தே₃ஹம் ஸ யாதி பரமாம் க₃திம் ..8.13..

ஓமிதி ஏகாக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம ப்₃ரஹ்மணோ(அ)பி₄தா₄நபூ₄தமோம்காரம் வ்யாஹரநுசாரயந், தத₃ர்த₂பூ₄தம் மாமீஶ்வரமநுஸ்மரநநுசிந்தயந் ய꞉ ப்ரயாதி ம்ரியதே, ஸ த்யஜந் பரித்யஜந் தே₃ஹம் ஶரீரம் த்யஜந் தே₃ஹமிதி ப்ரயாணவிஶேஷணார்த₂ம் தே₃ஹத்யாகே₃ந ப்ரயாணமாத்மந꞉, ந ஸ்வரூபநாஶேநேத்யர்த₂꞉ ஸ ஏவம் யாதி க₃ச்ச₂தி பரமாம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃திம் ..8.13..

==============================
கிம் ச
அநந்யசேதா꞉ ஸததம் யோ மாம் ஸ்மரதி நித்யஶ꞉ .
தஸ்யாஹம் ஸுலப₄꞉ பார்த₂ நித்யயுக்தஸ்ய யோகி₃ந꞉ ..8.14..

அநந்யசேதா நாந்யவிஷயே சேதோ யஸ்ய ஸோ(அ)யமநந்யசேதா꞉ . யோகீ₃ ஸததம் ஸர்வதா₃ யோ மாம் பரமேஶ்வரம் ஸ்மரதி . நித்யஶ꞉ ஸததமிதி நைரந்தர்யமுச்யதே, நித்யஶ꞉ இதி தீ₃ர்க₄காலத்வமுச்யதே . ந ஷண்மாஸம் ஸம்வத்ஸரம் வா . கிம் தர்ஹி ? யாவஜ்ஜீவம் நைரந்தர்யேண யோ மாம் ஸ்மரதீத்யர்த₂꞉ . தஸ்ய யோகி₃நோ(அ)ஹம் ஸுலப₄꞉ ஸுகே₂ந லப்₄யோ ஹே பார்த₂, நித்யயுக்தஸ்ய ஸதா₃ ஸமாஹிதசித்தஸ்ய யோகி₃ந꞉ . யத ஏவம், அதோ(அ)நந்யசேதா꞉ ஸந்மயி ஸதா₃ ஸமாஹிதோ ப₄வேத் ..8.14..

==============================
தவ ஸௌலப்₄யேந கிம் ஸ்யாத்? இத்யுச்யதே . ஸ்ருணு தந்மம ஸௌலப்₄யேந யத்₃ப₄வதி
மாமுபேத்ய புநர்ஜந்ம து₃꞉கா₂லயமஶாஶ்வதம் .
நாப்நுவந்தி மஹாத்மாந꞉ ஸம்ஸித்₃தி₄ம் பரமாம் க₃தா꞉ ..8.15..

மாமுபேத்ய மாமீஶ்வரமுபேத்ய மத்₃பா₄வமாபத்₃ய புநர்ஜந்ம புநருத்பத்திம் நாப்நுவந்தி ந ப்ராப்நுவந்தி . கிம்விஶிஷ்டம் புநர்ஜந்ம ந ப்ராப்நுவந்தி ? இதி, தத்₃விஶேஷணமாஹ து₃꞉கா₂லயம் து₃꞉கா₂நாமாத்₄யாத்மிகாதீ₃நாமாலயமாஶ்ரயம் . ஆலீயந்தே யஸ்மிந் து₃꞉கா₂நீதி து₃꞉கா₂லயம் ஜந்ம . ந கேவலம் து₃꞉கா₂லயம், அஶாஶ்வதமநவஸ்தி₂தஸ்வரூபம் ச . நாப்நுவந்தி ஈத்₃ருஶம் புநர்ஜந்ம மஹாத்மாநோ யதய꞉ ஸம்ஸித்₃தி₄ம் மோக்ஷாக்₂யாம் பரமாம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃தா꞉ ப்ராப்தா꞉ . யே புநர்மாம் ந ப்ராப்நுவந்தி தே புநராவர்தந்தே ..8.15..

==============================
கிம் புநஸ்த்வத்தோ(அ)ந்யத்ப்ராப்தா꞉ புநராவர்தந்தே ? இத்யுச்யதே
ஆ ப்₃ரஹ்மபு₄வநால்லோகா꞉ புநராவர்திநோ(அ)ர்ஜுந .
மாமுபேத்ய து கௌந்தேய புநர்ஜந்ம ந வித்₃யதே ..8.16..

ஆ ப்₃ரஹ்மபு₄வநாத்ப₄வந்த்யஸ்மிந் பூ₄தாநீதி பு₄வநம் . ப்₃ரஹ்மணோ பு₄வநம் ப்₃ரஹ்மபு₄வநம், ப்₃ரஹ்மலோக இத்யர்த₂꞉ . ஆ ப்₃ரஹ்மபு₄வநாத்ஸஹ ப்₃ரஹ்மபு₄வநேந லோகா꞉ ஸர்வே புநராவர்திந꞉ புநராவர்தநஸ்வபா₄வா꞉ . ஹே(அ)ர்ஜுந . மாமேகமுபேத்ய து கௌந்தேய புநர்ஜந்ம புநருத்பத்தி꞉ ந வித்₃யதே ..8.16..

==============================
ப்₃ரஹ்மலோகஸஹிதா லோகா꞉ கஸ்மாத்புநராவர்திந꞉ ? காலபரிச்சி₂ந்நத்வாத் . கத₂ம் ?
ஸஹஸ்ரயுக₃பர்யந்தமஹர்யத்₃ப்₃ரஹ்மணோ விது₃꞉ .
ராத்ரிம் யுக₃ஸஹஸ்ராந்தாம் தே(அ)ஹோராத்ரவிதோ₃ ஜநா꞉ ..8.17..

ஸஹஸ்ரயுக₃பர்யந்தம் ஸஹஸ்ராணி யுகா₃நி பர்யந்த꞉ பர்யவஸாநம் யஸ்யாஹ்நஸ்ததஹ꞉ ஸஹஸ்ரயுக₃பர்யந்தம் . ப்₃ரஹ்மண꞉ ப்ரஜாபதேர்விராஜோ விது₃꞉ . ராத்ரிமபி யுக₃ஸஹஸ்ராந்தாமஹ꞉பரிமாணாமேவ . கே விது₃ரித்யாஹ தே(அ)ஹோராத்ரவித₃꞉ காலஸம்க்₂யாவிதோ₃ ஜநா இத்யர்த₂꞉ . யத ஏவம் காலபரிச்சி₂ந்நாஸ்தே, அத꞉ புநராவர்திநோ லோகா꞉ ..8.17..

==============================
ப்ரஜாபதேரஹநி யத்₃ப₄வதி ராத்ரௌ ச, தது₃ச்யதே
அவ்யக்தாத்₃வ்யக்தய꞉ ஸர்வா꞉ ப்ரப₄வந்த்யஹராக₃மே .
ராத்ர்யாக₃மே ப்ரலீயந்தே தத்ரைவாவ்யக்தஸம்ஜ்ஞகே ..8.18..

அவ்யக்தாத₃வ்யக்தம் ப்ரஜாபதே꞉ ஸ்வாபாவஸ்தா₂ . தஸ்மாத₃வ்யக்தாத்₃வ்யக்தயோ வ்யஜ்யந்த இதி வ்யக்தய꞉ ஸ்தா₂வரஜங்க₃மலக்ஷணா꞉ ஸர்வா꞉ ப்ரஜா꞉ ப்ரப₄வந்த்யபி₄வ்யஜ்யந்தே, அஹ்ந ஆக₃மோ(அ)ஹராக₃மஸ்தஸ்மிநஹராக₃மே காலே ப்₃ரஹ்மண꞉ ப்ரபோ₃த₄காலே . ததா₂ ராத்ர்யாக₃மே ப்₃ரஹ்மண꞉ ஸ்வாபகாலே ப்ரலீயந்தே ஸர்வா வ்யக்தயஸ்தத்ரைவ பூர்வோக்தே(அ)வ்யக்தஸம்ஜ்ஞகே ..8.18..

==============================
அக்ருதாப்₄யாக₃மக்ருதவிப்ரணாஶதோ₃ஷபரிஹாரார்த₂ம் ப₃ந்த₄மோக்ஷஶாஸ்த்ரப்ரவ்ருத்திஸாப₂ல்யப்ரத₃ர்ஶநார்த₂மவித்₃யாதி₃க்லேஶமூலகர்மாஶயவஶாச்சாவஶோ பூ₄தக்₃ராமோ பூ₄த்வா பூ₄த்வா ப்ரலீயத இத்யத꞉ ஸம்ஸாரே வைராக்₃யப்ரத₃ர்ஶநார்த₂ம் சேத₃மாஹ
பூ₄தக்₃ராம꞉ ஸ ஏவாயம் பூ₄த்வா பூ₄த்வா ப்ரலீயதே .
ராத்ர்யாக₃மே(அ)வஶ꞉ பார்த₂ ப்ரப₄வத்யஹராக₃மே ..8.19..

பூ₄தக்₃ராமோ பூ₄தஸமுதா₃ய꞉ ஸ்தா₂வரஜங்க₃மலக்ஷணோ ய꞉ பூர்வஸ்மிந் கல்ப ஆஸீத்ஸ ஏவாயம் நாந்ய꞉ . பூ₄த்வா பூ₄த்வாஹராக₃மே . ப்ரலீயதே புந꞉ புந꞉ ராத்ர்யாக₃மே(அ)ஹ்ந꞉ க்ஷயே(அ)வஶோ(அ)ஸ்வதந்த்ர ஏவ . ஹே பார்த₂ . ப்ரப₄வதி ஜாயதே(அ)வஶ ஏவாஹராக₃மே ..8.19..

==============================
யது₃பந்யஸ்தமக்ஷரம், தஸ்ய ப்ராப்த்யுபாயோ நிர்தி₃ஷ்ட ஓமித்யேகாக்ஷரம் ப்₃ரஹ்ம [கீ₃தா 8.13] இத்யாதி₃நா . அதே₂தா₃நீமக்ஷரஸ்யைவ ஸ்வரூபநிர்தி₃தி₃க்ஷயேத₃முச்யதே, அநேந யோக₃மார்கே₃ணேத₃ம் க₃ந்தவ்யமிதி
பரஸ்தஸ்மாத்து பா₄வோ(அ)ந்யோ(அ)வ்யக்தோ(அ)வ்யக்தாத்ஸநாதந꞉ .
ய꞉ ஸ ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு நஶ்யத்ஸு ந விநஶ்யதி ..8.20..

பரோ வ்யதிரிக்தோ பி₄ந்ந꞉ . குத꞉ ? தஸ்மாத்பூர்வோக்தாத் . துஶப்₃தோ₃(அ)க்ஷரஸ்ய விவக்ஷிதஸ்யாவ்யக்தாத்₃வைலக்ஷண்யவிஶேஷணார்த₂꞉ . பா₄வோ(அ)க்ஷராக்₂யம் பரம் ப்₃ரஹ்ம . வ்யதிரிக்தத்வே ஸத்யபி ஸாலக்ஷண்யப்ரஸங்கோ₃(அ)ஸ்தீதி தத்₃விநிவ்ருத்த்யர்த₂மாஹ அந்ய இதி . அந்யோ விலக்ஷண꞉ . ஸ சாவ்யக்தோ(அ)நிந்த்₃ரியகோ₃சர꞉ . பரஸ்தஸ்மாதி₃த்யுக்தம் . கஸ்மாத்புந꞉ பர꞉ ? பூர்வோக்தாத்₃பூ₄தக்₃ராமபீ₃ஜபூ₄தாத₃வித்₃யாலக்ஷணாத₃வ்யக்தாத் . அந்யோ விலக்ஷணோ பா₄வ இத்யபி₄ப்ராய꞉ . ஸநாதநஶ்சிரந்தநோ ய꞉ ஸ பா₄வ꞉ ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு ப்₃ரஹ்மாதி₃ஷு நஶ்யத்ஸு ந விநஶ்யதி ..8.20..

==============================
அவ்யக்தோ(அ)க்ஷர இத்யுக்தஸ்தமாஹு꞉ பரமாம் க₃திம் .
யம் ப்ராப்ய ந நிவர்தந்தே தத்₃தா₄ம பரமம் மம ..8.21..

யோ(அ)ஸாவவ்யக்தோ(அ)க்ஷர இத்யுக்தஸ்தமேவாக்ஷரஸம்ஜ்ஞகமவ்யக்தம் பா₄வமாஹு꞉ பரமாம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃திம் . யம் பரம் பா₄வம் ப்ராப்ய க₃த்வா ந நிவர்தந்தே ஸம்ஸாராய, தத்₃தா₄ம ஸ்தா₂நம் பரமம் ப்ரக்ருஷ்டம் மம, விஷ்ணோ꞉ பரமம் பத₃மித்யர்த₂꞉ ..8.21..

==============================
தல்லப்₃தே₄ருபாய உச்யதே
புருஷ꞉ ஸ பர꞉ பார்த₂ ப₄க்த்யா லப்₄யஸ்த்வநந்யயா .
யஸ்யாந்த꞉ஸ்தா₂நி பூ₄தாநி யேந ஸர்வமித₃ம் ததம் ..8.22..

புருஷ꞉ புரி ஶயநாத்பூர்ணத்வாத்₃வா . ஸ பர꞉ பார்த₂, பரோ நிரதிஶய꞉, யஸ்மாத்புருஷாந்ந பரம் கிம்சித் . ஸ ப₄க்த்யா லப்₄யஸ்து ஜ்ஞாநலக்ஷணயாநந்யயா ஆத்மவிஷயயா . யஸ்ய புருஷஸ்யாந்த꞉ஸ்தா₂நி மத்₄யஸ்தா₂நி பூ₄தாநி கார்யபூ₄தாநி . கார்யம் ஹி காரணஸ்யாந்தர்வர்தி ப₄வதி . யேந புருஷேண ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த்ததம் வ்யாப்தமாகாஶேநேவ க₄டாதி₃ ..8.22..

==============================
ப்ரக்ருதாநாம் யோகி₃நாம் ப்ரணவாவேஶிதப்₃ரஹ்மபு₃த்₃தீ₄நாம் காலாந்தரமுக்திபா₄ஜாம் ப்₃ரஹ்மப்ரதிபத்தய உத்தரோ மார்கோ₃ வக்தவ்ய இதி யத்ர காலே இத்யாதி₃ விவக்ஷிதார்த₂ஸமர்பணார்த₂முச்யதே, ஆவ்ருத்திமார்கோ₃பந்யாஸ꞉ இதரமார்க₃ஸ்துத்யர்த₂முச்யதே
யத்ர காலே த்வநாவ்ருத்திமாவ்ருத்திம் சைவ யோகி₃ந꞉ .
ப்ரயாதா யாந்தி தம் காலம் வக்ஷ்யாமி ப₄ரதர்ஷப₄ ..8.23..

யத்ர காலே ப்ரயாதா இதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . யத்ர யஸ்மிந் காலே த்வநாவ்ருத்திமபுநர்ஜந்ம ஆவ்ருத்திம் தத்₃விபரீதாம் சைவ . யோகி₃ந இதி யோகி₃ந꞉ கர்மிணஶ்சோச்யந்தே . கர்மிணஸ்து கு₃ணத꞉ கர்மயோகே₃ந யோகி₃நாமிதி விஶேஷணாத்₃யோகி₃ந꞉ . யத்ர காலே ப்ரயாதா ம்ருதா யோகி₃நோ(அ)நாவ்ருத்திம் யாந்தி, யத்ர காலே ச ப்ரயாதா꞉ ஆவ்ருத்திம் யாந்தி, தம் காலம் வக்ஷ்யாமி ப₄ரதர்ஷப₄ ..

==============================
தம் காலமாஹ
அக்₃நிர்ஜ்யோதிரஹ꞉ ஶுக்ல꞉ ஷண்மாஸா உத்தராயணம் .
தத்ர ப்ரயாதா க₃ச்ச₂ந்தி ப்₃ரஹ்ம ப்₃ரஹ்மவிதோ₃ ஜநா꞉ ..8.24..

அக்₃நி꞉ காலாபி₄மாநிநீ தே₃வதா . ததா₂ ஜ்யோதிரபி தே₃வதைவ காலாபி₄மாநிநீ . அத₂வா, அக்₃நிஜ்யோதிஷீ யதா₂ ஶ்ருதே ஏவ தே₃வதே . பூ₄யஸா து நிர்தே₃ஶோ யத்ர காலே தம் காலமிதி ஆம்ரவநவத் . ததா₂ஹர்தே₃வதாஹரபி₄மாநிநீ . ஶுக்ல꞉ ஶுக்லபக்ஷதே₃வதா . ஷண்மாஸா உத்தராயணம், தத்ராபி தே₃வதைவ மார்க₃பூ₄தா [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.3.4] இதி ஸ்தி₂தோ(அ)ந்யத்ராயம் ந்யாய꞉ . தத்ர தஸ்மிந்மார்கே₃ ப்ரயாதா ம்ருதா க₃ச்ச₂ந்தி ப்₃ரஹ்ம ப்₃ரஹ்மவிதோ₃ ப்₃ரஹ்மோபாஸகா ப்₃ரஹ்மோபாஸநபரா ஜநா꞉ . க்ரமேணேதி வாக்யஶேஷ꞉ . ந ஹி ஸத்₃யோமுக்திபா₄ஜாம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநநிஷ்டா₂நாம் க₃திராக₃திர்வா க்வசித₃ஸ்தி . ந தஸ்ய ப்ராணா உத்க்ராமந்தி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.6] இதி ஶ்ருதே꞉ . ப்₃ரஹ்மஸம்லீநப்ராணைவ தே ப்₃ரஹ்மமயா ப்₃ரஹ்மபூ₄தைவ தே .
==============================
தூ₄மோ ராத்ரிஸ்ததா₂ க்ருஷ்ண꞉ ஷண்மாஸா த₃க்ஷிணாயநம் .
தத்ர சாந்த்₃ரமஸம் ஜ்யோதிர்யோகீ₃ ப்ராப்ய நிவர்ததே ..8.25..

தூ₄மோ ராத்ரிர்தூ₄மாபி₄மாநிநீ ராத்ர்யபி₄மாநிநீ ச தே₃வதா . ததா₂ க்ருஷ்ண꞉ க்ருஷ்ணபக்ஷதே₃வதா . ஷண்மாஸா த₃க்ஷிணாயநமிதி ச பூர்வவத்தே₃வதைவ . தத்ர சந்த்₃ரமஸி ப₄வம் சாந்த்₃ரமஸம் ஜ்யோதி꞉ ப₂லமிஷ்டாதி₃காரீ யோகீ₃ கர்மீ ப்ராப்ய பு₄க்த்வா தத்க்ஷயாதி₃ஹ புநர்நிவர்ததே ..8.25..

==============================
ஶுக்லக்ருஷ்ணே க₃தீ ஹ்யேதே ஜக₃த꞉ ஶாஶ்வதே மதே .
ஏகயா யாத்யநாவ்ருத்திமந்யயாவர்ததே புந꞉ ..8.26..

ஶுக்லக்ருஷ்ணே ஶுக்லா ச க்ருஷ்ணா ச ஶுக்லக்ருஷ்ணே, ஜ்ஞாநப்ரகாஶகத்வாத்ஶுக்லா, தத₃பா₄வாத்க்ருஷ்ணா . ஏதே ஶுக்லக்ருஷ்ணே ஹி க₃தீ ஜக₃த꞉ இத்யதி₄க்ருதாநாம் ஜ்ஞாநகர்மணோ꞉, ந ஜக₃த꞉ ஸர்வஸ்யைவ ஏதே க₃தீ ஸம்ப₄வத꞉ . ஶாஶ்வதே நித்யே, ஸம்ஸாரஸ்ய நித்யத்வாத், மதே(அ)பி₄ப்ரேதே . தத்ரைகயா ஶுக்லயா யாத்யநாவ்ருத்திம், அந்யயா இதரயா ஆவர்ததே புநர்பூ₄ய꞉ ..8.26..

==============================
நைதே ஸ்ருதீ பார்த₂ ஜாநந் யோகீ₃ முஹ்யதி கஶ்சந .
தஸ்மாத்ஸர்வேஷு காலேஷு யோக₃யுக்தோ ப₄வார்ஜுந ..8.27..

ந ஏதே யதோ₂க்தே ஸ்ருதீ மார்கௌ₃ பார்த₂ ஜாநந் ஸம்ஸாராய ஏகா, அந்யா மோக்ஷாயேதி . யோகீ₃ ந முஹ்யதி கஶ்சந கஶ்சித₃பி . தஸ்மாத்ஸர்வேஷு காலேஷு யோக₃யுக்த꞉ ஸமாஹிதோ ப₄வார்ஜுந ..8.27..

==============================
ஶ்ருணு தஸ்ய யோக₃ஸ்ய மாஹாத்ம்யம்
வேதே₃ஷு யஜ்ஞேஷு தப꞉ஸு சைவ
தா₃நேஷு யத்புண்யப₂லம் ப்ரதி₃ஷ்டம் .
அத்யேதி தத்ஸர்வமித₃ம் விதி₃த்வா
யோகீ₃ பரம் ஸ்தா₂நமுபைதி சாத்₃யம் ..8.28..

வேதே₃ஷு ஸம்யக₃தீ₄தேஷு யஜ்ஞேஷு ச ஸாத்₃கு₃ண்யேநாநுதிஷ்டி₂தேஷு தப꞉ஸு ச ஸுதப்தேஷு தா₃நேஷு ச ஸம்யக்₃த₃த்தேஷு யதே₃தேஷு புண்யப₂லம் புண்யஸ்ய ப₂லம் புண்யப₂லம் ப்ரதி₃ஷ்டம் ஶாஸ்த்ரேண, அத்யேத்யதீத்ய க₃ச்ச₂தி ஸத்ஸர்வம் ப₂லஜாதம் . இத₃ம் விதி₃த்வா ஸப்தப்ரஶ்நநிர்ணயத்₃வாரேணோக்தமர்த₂ம் ஸம்யக₃வதா₄ர்யாநுஷ்டா₂ய யோகீ₃ பரம் ப்ரக்ருஷ்டமைஶ்வரம் ஸ்தா₂நமுபைதி ச ப்ரதிபத்₃யதே . ஆத்₃யமாதௌ₃ ப₄வம் காரணம் ப்₃ரஹ்மேத்யர்த₂꞉ ..8.28..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ப்₃ரஹ்மாக்ஷரநிர்தே₃ஶோ நாம அஷ்டமோ(அ)த்₄யாய꞉
..8..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 9
அத₂ ராஜவித்₃யாராஜகு₃ஹ்யயோகோ₃ நாம
நவமோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶாங்கரபா₄ஷ்ய꞉)
அஷ்டமே நாட்₃யாதி₃த்₃வாரேண தா₄ரணாயோக₃꞉ ஸகு₃ண உக்த꞉ . தஸ்ய ச ப₂லமக்₃ந்யர்சிராதி₃க்ரமேண காலாந்தரே ப்₃ரஹ்மப்ராப்திலக்ஷணமேவாநாவ்ருத்திரூபம் நிர்தி₃ஷ்டம் . தத்ராநேநைவ ப்ரகாரேண மோக்ஷப்ராப்திப₂லமதி₄க₃ம்யதே, நாந்யதா₂ இதி ததா₃ஶங்காவ்யாவிவர்தயிஷயா ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
இத₃ம் து தே கு₃ஹ்யதமம் ப்ரவக்ஷ்யாம்யநஸூயவே .
ஜ்ஞாநம் விஜ்ஞாநஸஹிதம் யஜ்ஜ்ஞாத்வா மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த் ..9.1..

இத₃ம் ப்₃ரஹ்மஜ்ஞாநம் வக்ஷ்யமாணமுக்தம் ச பூர்வேஷு அத்₄யாயேஷு, தத்பு₃த்₃தௌ₄ ஸம்நிதீ₄க்ருத்ய இத₃மித்யாஹ . துஶப்₃தோ₃ விஶேஷநிர்தா₄ரணார்த₂꞉ . இத₃மேவ து ஸம்யக்₃ஜ்ஞாநம் ஸாக்ஷாத்மோக்ஷப்ராப்திஸாத₄நம் வாஸுதே₃வ꞉ ஸர்வமிதி [கீ₃தா 7.12], ஆத்மைவேத₃ம் ஸர்வம் [Cஹாஊ 7.25.2] ஏகமேவாத்₃விதீயம் [Cஹாஊ 6.2.1] இத்யாதி₃ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிப்₄ய꞉ . நாந்யத், அத₂ தே யே(அ)ந்யதா₂தோ விது₃ரந்யராஜாநஸ்தே க்ஷய்யலோகா ப₄வந்தி [Cஹாஊ 7.25.2] இத்யாதி₃ஶ்ருதிப்₄யஶ்ச . தே துப்₄யம் கு₃ஹ்யதமம் கோ₃ப்யதமம் ப்ரவக்ஷ்யாமி கத₂யிஷ்யாம்யநஸூயவே(அ)ஸூயாரஹிதாய . கிம் தத்? ஜ்ஞாநம் . கிம்விஶிஷ்டம் ? விஜ்ஞாநஸஹிதம்
அநுப₄வயுக்தம், யஜ்ஜ்ஞாத்வா ப்ராப்ய மோக்ஷ்யஸே(அ)ஶுபா₄த்ஸம்ஸாரப₃ந்த₄நாத் ..9.1..

==============================
தச்ச
ராஜவித்₃யா ராஜகு₃ஹ்யம் பவித்ரமித₃முத்தமம் .
ப்ரத்யக்ஷாவக₃மம் த₄ர்ம்யம் ஸுஸுக₂ம் கர்துமவ்யயம் ..9.2..

ராஜவித்₃யா வித்₃யாநாம் ராஜா, தீ₃ப்த்யதிஶயவத்த்வாத் . தீ₃ப்யதே ஹீயமதிஶயேந ப்₃ரஹ்மவித்₃யா ஸர்வவித்₃யாநாம் . ததா₂ ராஜகு₃ஹ்யம் கு₃ஹ்யாநாம் ராஜா . பவித்ரம் பாவநமித₃முத்தமம் ஸர்வேஷாம் பாவநாநாம் ஶுத்₃தி₄காரணம் ப்₃ரஹ்மஜ்ஞாநமுத்க்ருஷ்டதமம் . அநேகஜந்மஸஹஸ்ரஸம்சிதமபி த₄ர்மாத₄ர்மாதி₃ ஸமூலம் கர்ம க்ஷணமாத்ராதே₃வ ப₄ஸ்மீகரோதீத்யத꞉ கிம் தஸ்ய பாவநத்வம் வக்தவ்யம் ? கிம் ச ப்ரத்யக்ஷாவக₃மம் ப்ரத்யக்ஷேண ஸுகா₂தே₃ரிவாவக₃மோ யஸ்ய தத்ப்ரத்யக்ஷாவக₃மம் . அநேககு₃ணவதோ(அ)பி த₄ர்மவிருத்₃த₄த்வம் த்₃ருஷ்டம், ந ததா₂த்மஜ்ஞாநம் த₄ர்மவிரோதி₄,
கிம்து த₄ர்ம்யம் த₄ர்மாத₃நபேதம் . ஏவமபி, ஸ்யாத்₃து₃꞉க₂ஸம்பாத்₃யமித்யத ஆஹ ஸுஸுக₂ம் கர்தும், யதா₂ ரத்நவிவேகவிஜ்ஞாநம் . தத்ரால்பாயாஸாநாமந்யேஷாம் கர்மணாம் ஸுக₂ஸம்பாத்₃யாநாமல்பப₂லத்வம் து₃ஷ்கராணாம் ச மஹாப₂லத்வம் த்₃ருஷ்டமிதி, இத₃ம் து ஸுக₂ஸம்பாத்₃யத்வாத்ப₂லக்ஷயாத்வ்யேதீதி ப்ராப்தே, ஆஹ அவ்யயமிதி . நாஸ்ய ப₂லத꞉ கர்மவத்வ்யயோ(அ)ஸ்தீத்யவ்யயம் . அத꞉ ஶ்ரத்₃தே₄யமாத்மஜ்ஞாநம் ..9.2..

==============================
யே புந꞉
அஶ்ரத்₃த₃தா₄நா꞉ புருஷா த₄ர்மஸ்யாஸ்ய பரம்தப .
அப்ராப்ய மாம் நிவர்தந்தே ம்ருத்யுஸம்ஸாரவர்த்மநி ..9.3..

அஶ்ரத்₃த₃தா₄நா꞉ ஶ்ரத்₃தா₄விரஹிதா ஆத்மஜ்ஞாநஸ்ய த₄ர்மஸ்யாஸ்ய ஸ்வரூபே தத்ப₂லே ச நாஸ்திகா꞉ பாபகாரிண꞉, அஸுராணாமுபநிஷத₃ம் தே₃ஹமாத்ராத்மத₃ர்ஶநமேவ ப்ரதிபந்நா꞉ . அஸுத்ருப꞉ பாபா꞉ புருஷா அஶ்ரத்₃த₃தா₄நா꞉ . பரம்தப ! அப்ராப்ய மாம் பரமேஶ்வரம், மத்ப்ராப்தௌ நைவாஶங்கேதி மத்ப்ராப்திமார்க₃பே₄த₃ப₄க்திமாத்ரமப்யப்ராப்ய இத்யர்த₂꞉ . நிவர்தந்தே நிஶ்சயேந வர்தந்தே . க்வ ? ம்ருத்யுஸம்ஸாரவர்த்மநி ம்ருத்யுயுக்த꞉ ஸம்ஸாரோ ம்ருத்யுஸம்ஸாரஸ், தஸ்ய வர்த்ம நரகதிர்யகா₃தி₃ப்ராப்திமார்க₃꞉, தஸ்மிந்நேவ வர்தந்த இத்யர்த₂꞉ ..9.3..

==============================
ஸ்துத்யார்ஜுநமபி₄முகீ₂க்ருத்யாஹ
மயா ததமித₃ம் ஸர்வம் ஜக₃த₃வ்யக்தமூர்திநா .
மத்ஸ்தா₂நி ஸர்வபூ₄தாநி ந சாஹம் தேஷ்வவஸ்தி₂த꞉ ..9.4..

மயா மம ய꞉ பரோ பா₄வஸ்தேந ததம் வ்யாப்தம் ஸர்வமித₃ம் ஜக₃த₃வ்யக்தமூர்திநா . ந வ்யக்தா மூர்தி꞉ ஸ்வரூபம் யஸ்ய மம ஸோ(அ)ஹமவ்யக்தமூர்திஸ்தேந மயாவ்யக்தமூர்திநா, கரணாகோ₃சரஸ்வரூபேணேத்யர்த₂꞉ . தஸ்மிந்மய்யவ்யக்தமூர்தௌ ஸ்தி₂தாநி மத்ஸ்தா₂நி, ஸர்வபூ₄தாநி ப்₃ரஹ்மாதீ₃நி ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநி . ந ஹி நிராத்மகம் கிம்சித்பூ₄தம் வ்யவஹாராயாவகல்பதே . அதோ மத்ஸ்தா₂நி மயாத்மநா ஆத்மவத்த்வேந ஸ்தி₂தாநி . அதோ மயி ஸ்தி₂தாநீத்யுச்யந்தே . தேஷாம் பூ₄தாநாமஹமேவாத்மா இத்யதஸ்தேஷு ஸ்தி₂த இதி மூட₄பு₃த்₃தீ₄நாமவபா₄ஸதே . அதோ ப்₃ரவீமி ந சாஹம் தேஷு பூ₄தேஷ்வவஸ்தி₂த꞉ . மூர்தவத்ஸம்ஶ்லேஷாபா₄வேந ஆகாஶஸ்யாப்யந்தரதமோ ஹ்யஹம் . ந ஹ்யஸம்ஸர்கி₃
வஸ்து க்வசிதாதே₄யபா₄வேநாவஸ்தி₂தம் ப₄வதி ..9.4..

==============================
அத ஏவாஸம்ஸர்கி₃த்வாந்மம
ந ச மத்ஸ்தா₂நி பூ₄தாநி பஶ்ய மே யோக₃மைஶ்வரம் .
பூ₄தப்₄ருந்ந ச பூ₄தஸ்தோ₂ மமாத்மா பூ₄தபா₄வந꞉ ..9.5..

ந ச மத்ஸ்தா₂நி பூ₄தாநி ப்₃ரஹ்மாதீ₃நி . பஶ்ய மே யோக₃ம் யுக்திம் க₄டாநம் மே மம ஐஶ்வரமீஶ்வரஸ்யேமமைஶ்வரம், யோக₃மாத்மநோ யாதா₂த்ம்யமித்யர்த₂꞉ . ததா₂ ச ஶ்ருதிரஸம்ஸர்கி₃த்வாத₃ஸங்க₃தாம் த₃ர்ஶயதி அஸங்கோ₃ ந ஹி ஸஜ்ஜதே [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.9.26] இதி . இத₃ம் சாஶ்சர்யமந்யத்பஶ்ய பூ₄தப்₄ருத₃ஸங்கோ₃(அ)பி ஸந் பூ₄தாநி பி₃ப₄ர்தி . ந ச பூ₄தஸ்த₂꞉ . யதோ₂க்தேந ந்யாயேந த₃ர்ஶிதத்வாத்பூ₄தஸ்த₂த்வாநுபபத்தே꞉ . கத₂ம் புநருச்யதே(அ)ஸௌ மமாத்மேதி ? விப₄ஜ்ய தே₃ஹாதி₃ஸங்கா₄தம் தஸ்மிந்நஹம்காரமத்₄யாரோப்ய லோகபு₃த்₃தி₄மநுஸரந் வ்யபதி₃ஶதி மமாத்மேதி, ந புநராத்மந ஆத்மாந்ய இதி லோகவத₃ஜாநந் . ததா₂ பூ₄தபா₄வநோ பூ₄தாநி பா₄வயத்யுத்பாத₃யதி வர்த₄யதீதி வா பூ₄தபா₄வந꞉ ..9.5..

==============================
யதோ₂க்தேந ஶ்லோகத்₃வயேநோக்தமர்த₂ம் த்₃ருஷ்டந்தேநோபபாத₃யந்நாஹ
யதா₂காஶஸ்தி₂தோ நித்யம் வாயு꞉ ஸர்வத்ரகோ₃ மஹாந் .
ததா₂ ஸர்வாணி பூ₄தாநி மத்ஸ்தா₂நீத்யுபதா₄ரய ..9.6..

யதா₂ லோகே ஆகாஶஸ்தி₂த ஆகாஶே ஸ்தி₂தோ நித்யம் ஸதா₃ வாயு꞉ ஸர்வத்ர க₃ச்ச₂தீதி ஸர்வத்ரகோ₃ மஹாந் பரிமாணத꞉, ததா₂ ஆகாஶவத்ஸர்வக₃தே மய்யஸம்ஶ்லேஷேணைவ ஸ்தி₂தாநீத்யேவமுபதா₄ரய விஜாநீஹி ..9.6..

==============================
ஏவம் வாயுராகாஶே இவ மயி ஸ்தி₂தாநி ஸர்வபூ₄தாநி ஸ்தி₂திகாலே . தாநி
ஸர்வபூ₄தாநி கௌந்தேய ப்ரக்ருதிம் யாந்தி மாமிகாம் .
கல்பக்ஷயே புநஸ்தாநி கல்பாதௌ₃ விஸ்ருஜாம்யஹம் ..9.7..

ஸர்வபூ₄தாநி கௌந்தேய ப்ரக்ருதிம் த்ரிகு₃ணாத்மிகாமபராம் நிக்ருஷ்டம் யாந்தி மாமிகாம் மதீ₃யாம் கல்பக்ஷயே ப்ரலயகாலே . புநர்பூ₄யஸ்தாநி பூ₄தாநி உத்பத்திகாலே கல்பாதௌ₃ விஸ்ருஜாமி உத்பாத₃யாம்யஹம் பூர்வவத் ..9.7..

==============================
ஏவமவித்₃யாலக்ஷணாம்
ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாமவஷ்டப்₄ய விஸ்ருஜாமி புந꞉ புந꞉ .
பூ₄தக்₃ராமமிமம் க்ருத்ஸ்நமவஶம் ப்ரக்ருதேர்வஶாத் ..9.8..

ப்ரக்ருதிம் ஸ்வாம் ஸ்வீயாமவஷ்டப்₄ய வஶீக்ருத்ய விஸ்ருஜாமி புந꞉ புந꞉ ப்ரக்ருதிதோ ஜாதம் பூ₄தக்₃ராமம் பூ₄தஸமுதா₃யமிமம் வர்தமாநம் க்ருத்ஸ்நமவஶமஸ்வதந்த்ரம் . அவித்₃யாதி₃தோ₃ஷை꞉ பரவஶீக்ருதம் . ப்ரக்ருதேர்வஶாத்ஸ்வபா₄வவஶாத் ..9.8..

==============================
தர்ஹி தஸ்ய தே பரமேஶ்வரஸ்ய பூ₄தக்₃ராமமிமம் விஷமம் வித₃த₄த꞉, தந்நிமித்தாப்₄யாம் த₄ர்மாத₄ர்மாப்₄யாம் ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ஸ்யாதி₃தீத₃மாஹ ப₄க₃வாந்
ந ச மாம் தாநி கர்மாணி நிப₃த்₄நந்தி த₄நம்ஜய .
உதா₃ஸீநவதா₃ஸீநமஸக்தம் தேஷு கர்மஸு ..9.9..

ந ச மாமீஶ்வரம் தாநி பூ₄தக்₃ராமஸ்ய விஷமஸர்க₃நிமித்தாநி கர்மாணி நிப₃த்₄நந்தி த₄நம்ஜய . தத்ர கர்மணாமஸம்ப₃ந்தி₄த்வே காரணமாஹ உதா₃ஸீநவதாஸீநம் யதா₂ உதீ₃ஸீந உபேக்ஷக꞉ கஶ்சித்தத்₃வதா₃ஸீநமாத்மநோ(அ)விக்ரியத்வாத் . அஸக்தம் ப₂லாஸங்க₃ரஹிதம், அபி₄மாநவர்ஜிதம், அஹம் கரோமீதி தேஷு கர்மஸு . அதோ(அ)ந்யஸ்யாபி கர்த்ருத்வாபி₄மாநாபா₄வ꞉ ப₂லாஸங்கா₃பா₄வஶ்சாஸம்ப₃ந்த₄காரணம், அந்யதா₂ கர்மபி₄ர்ப₃த்₄யதே மூட₄꞉ கோஶகாரவதி₃த்யபி₄ப்ராய꞉ ..9.9..

==============================
தத்ர பூ₄தக்₃ராமமிமம் விஸ்ருஜாம்யுதா₃ஸீநவதா₃ஸீநமிதி ச விருத்₃த₄முச்யதே, இதி தத்பரிஹாரார்த₂மாஹ
மயாத்₄யக்ஷேண ப்ரக்ருதி꞉ ஸூயதே ஸசராசரம் .
ஹேதுநாநேந கௌந்தேய ஜக₃த்₃விபரிவர்ததே ..9.10..

மயாத்₄யக்ஷேண ஸர்வதோ த்₃ருஶிமாத்ரஸ்வருபேணாவிக்ரியாத்மநாத்₄யக்ஷேண மயா, மம மாயா த்ரிகு₃ணாத்மிகாவித்₃யாலக்ஷணா ப்ரக்ருதி꞉ ஸூயதே உத்பாத₃யதி ஸசராசரம் ஜக₃த் . ததா₂ ச மந்த்ரவர்ண꞉
ஏகோ தே₃வ꞉ ஸர்வபூ₄தேஷு கூ₃ட₄꞉
ஸர்வவ்யாபீ ஸர்வபூ₄தாந்தராத்மா .
கர்மாத்₄யக்ஷ꞉ ஸர்வபூ₄தாதி₄வாஸ꞉
ஸாக்ஷீ சேதா கேவலோ நிர்கு₃ணஶ்ச .. [ஶ்வேதூ 6.11] இதி .
ஹேதுநா நிமித்தேநாநேநாத்₄யக்ஷத்வேந கௌந்தேய ஜக₃த்ஸசராசரம் வ்யக்தாவ்யக்தாத்மகம் விபரிவர்ததே ஸர்வாவஸ்தா₂ஸு . த்₃ருஶிகர்மத்வாபத்திநிமித்தா ஹி ஜக₃த꞉ ஸர்வா ப்ரவ்ருத்தி꞉ அஹமித₃ம் போ₄க்ஷ்யே, பஶ்யாமீத₃ம், ஶ்ருணோமீத₃ம், ஸுக₂மநுப₄வாமி, து₃꞉க₂மநுப₄வாமி, தத₃ர்த₂மித₃ம் கரிஷ்யே, இத₃ம் ஜ்ஞாஸ்யாமி, இத்யாத்₃யாவக₃திநிஷ்டா₂வக₃த்யவஸாநைவ . யோ அஸ்யாத்₄யக்ஷ꞉ பரமே வ்யோமந் [ருக்8.7.17.7, டைத்த்B 2.8.9] இத்யாத₃யஶ்ச மந்த்ரா ஏதமர்த₂ம் த₃ர்ஶயந்தி . ததஶ்சைகஸ்ய தே₃வஸ்ய ஸர்வாத்₄யக்ஷபூ₄தசைதந்யமாத்ரஸ்ய பரமார்த₂த꞉ ஸர்வபோ₄கா₃நபி₄ஸம்ப₃ந்தி₄நோ(அ)ந்யஸ்ய சேதநாந்தரஸ்யாபா₄வே போ₄க்துரந்யஸ்யாபா₄வாத் . கிம்நிமித்தேயம் ஸ்ருஷ்டிர்
இத்யத்ர ப்ரஶ்நப்ரதிவசநே(அ)நுபபந்நே, கோ அத்₃தா₄ வேத₃ க இஹ ப்ரவோசத் . குத ஆஜாதா குத இயம் விஸ்ருஷ்டி꞉ [ருக்8.7.17.8] இத்யாதி₃மந்த்ரவர்ணேப்₄ய꞉ . த₃ர்ஶிதம் ச ப₄க₃வதா அஜ்ஞாநேநாவ்ருதம் ஜ்ஞாநம் தேந முஹ்யந்தி ஜந்தவ꞉ [கீ₃தா 5.15] இதி ..9.10..

==============================
ஏவம் மாம் நித்யஶுத்₃த₄பு₃த்₃த₄முக்தஸ்வபா₄வம் ஸர்வஜ்ஞம் ஸர்வஜந்தூநாமாத்மாநமபி ஸந்தம்
அவஜாநந்தி மாம் மூடா₄ மாநுஷீம் தநுமாஶ்ரிதம் .
பரம் பா₄வமஜாநந்தோ மம பூ₄தமஹேஶ்வரம் ..9.11..

அவஜாநந்த்யவஜ்ஞாம் பரிப₄வம் குர்வந்தி மாம் மூடா₄ அவிவேகிந꞉ . மாநுஷீம் மநுஷ்யஸம்ப₃ந்தி₄நீம் தநும் தே₃ஹமாஶ்ரிதம், மநுஷ்யதே₃ஹேந வ்யவஹரந்தமித்யேதத், பரம் ப்ரக்ருஷ்டம் பா₄வம் பரமாத்மதத்த்வமாகாஶகல்பமாகாஶாத₃ப்யந்தரதமமஜாநந்தோ மம பூ₄தமஹேஶ்வரம் ஸர்வபூ₄தாநாம் மஹாந்தமீஶ்வரம் ஸ்வாத்மாநம் . ததஶ்ச தஸ்ய மமாவஜ்ஞாநபா₄வநேந ஆஹதாஸ்தே வராகா꞉ ..9.11..

==============================
கத₂ம் ?
மோகா₄ஶா மோக₄கர்மாணோ மோக₄ஜ்ஞாநா விசேதஸ꞉ .
ராக்ஷஸீமாஸுரீம் சைவ ப்ரக்ருதிம் மோஹிநீம் ஶ்ரிதா꞉ ..9.12..

மோகா₄ஶா வ்ருதா₂ ஆஶா ஆஶிஷோ யேஷாம் தே மோகா₄ஶா꞉ . ததா₂ மோக₄கர்மாணோ யாநி சாக்₃நிஹோத்ராதீ₃நி தைரநுஷ்டீ₂யமாநாநி கர்மாணி தாநி ச, தேஷாம் ப₄க₃வத்பரிப₄வாத், ஸ்வாத்மபூ₄தஸ்யாவஜ்ஞாநாத்மோகா₄ந்யேவ நிஷ்ப₂லாநி கர்மாணி ப₄வந்தீதி மோக₄கர்மாண꞉ . ததா₂ மோக₄ஜ்ஞாநா மோக₄ம் நிஷ்ப₂லம் ஜ்ஞாநம் யேஷாம் தே மோக₄ஜ்ஞாநா꞉, ஜ்ஞாநமபி தேஷாம் நிஷ்ப₂லமேவ ஸ்யாத் . விசேதஸோ விக₃தவிவேகாஶ்ச தே ப₄வந்தீத்யபி₄ப்ராய꞉ . கிம் ச தே ப₄வந்தி ராக்ஷஸீம் ரக்ஷஸாம் ப்ரக்ருதிம் ஸ்வபா₄வமாஸுரீமஸுராணாம் ச ப்ரக்ருதிம் மோஹிநீம்
மோஹகரீம் தே₃ஹாத்மவாதி₃நீம் ஶ்ரிதா꞉ ஆஶ்ரிதா꞉, . சி₂ந்தி₄, பி₄ந்தி₄, பிப₃, கா₂த₃, பரஸ்வமபஹர, இத்யேவம் வத₃நஶீலா꞉ க்ரூரகர்மாணோ ப₄வந்தீத்யர்த₂꞉ . அஸுர்யா நாம தே லோகா꞉ [ஈஶஊ 3] இதி ஶ்ருதே꞉ ..9.12..

==============================
யே புந꞉ ஶ்ரத்₃த₃தா₄நா ப₄க₃வத்₃ப₄க்திலக்ஷணே மோக்ஷமார்கே₃ ப்ரவ்ருத்தா꞉
மஹாத்மாநஸ்து மாம் பார்த₂ தை₃வீம் ப்ரக்ருதிமாஶ்ரிதா꞉ .
ப₄ஜந்த்யநந்யமநஸோ ஜ்ஞாத்வா பூ₄தாதி₃மவ்யயம் ..9.13..

மஹாதமாநஸ்த்வக்ஷுத்₃ரசித்தா꞉ மாமீஶ்வரம் பார்த₂ தை₃வீம் தே₃வாநாம் ப்ரக்ருதிம் ஶமத₃மத₃யாஶ்ரத்₃தா₄தி₃லக்ஷணாமாஶ்ரிதா꞉ ஸந்தோ ப₄ஜந்தி ஸேவந்தே(அ)நந்யமநஸோ(அ)நந்யசித்தா ஜ்ஞாத்வா பூ₄தாதி₃ம் பூ₄தாநாம் வியதா₃தீ₃நாம் ப்ராணிநாம் சாதி₃ம் காரணமவ்யயம் ..9.13..

==============================
கத₂ம் ?
ஸததம் கீர்தயந்தோ மாம் யதந்தஶ்ச த்₃ருட₄வ்ரதா꞉ .
நமஸ்யந்தஶ்ச மாம் ப₄க்த்யா நித்யயுக்தா உபாஸதே ..9.14..

ஸததம் ஸர்வதா₃ ப₄க₃வந்தம் ப்₃ரஹ்மஸ்வரூபம் மாம் கீர்தயந்த꞉, யதந்தஶ்ச இந்த்₃ரியோபஸம்ஹாரஶமத₃மத₃யாஹிம்ஸாதி₃லக்ஷணைர்த₄ர்மை꞉ ப்ரயதந்தஶ்ச, த்₃ருட₄வ்ரதா த்₃ருட₄ம் ஸ்தி₂ரமசால்யம் வ்ரதம் யேஷாம் தே த்₃ருட₄வ்ரதா நமஸ்யந்தஶ்ச மாம் ஹ்ருத₃யேஶயமாத்மாநம் ப₄க்த்யா நித்யயுக்தா꞉ ஸந்த உபாஸதே ஸேவந்தே ..9.14..

==============================
தே கேந கேந ப்ரகாரேண உபாஸதே இத்யுச்யதே
ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந சாப்யந்யே யஜந்தோ மாமுபாஸதே .
ஏகத்வேந ப்ருத₂க்த்வேந ப₃ஹுதா₄ விஶ்வதோமுக₂ம் ..9.15..

ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந ஜ்ஞாநமேவ ப₄க₃வத்₃விஷயம் யஜ்ஞஸ்தேந ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந, யஜந்த꞉ பூஜயந்த꞉ மாமீஶ்வரம் சாப்யந்யே(அ)ந்யாமுபாஸநாம் பரித்யஜ்யோபாஸதே . தச்ச ஜ்ஞாநம் ஏகத்வேநைகமேவ பரம் ப்₃ரஹ்மேதி பரமார்த₂த₃ர்ஶநேந யஜந்த உபாஸதே . கேசிச்ச ப்ருத₂க்த்வேந ஆதி₃த்யசந்த்₃ராதி₃பே₄தே₃ந ஸ ஏவ ப₄க₃வாந் விஷ்ணுரவஸ்தி₂த இத்யுபாஸதே . கேசித்ப₃ஹுதா₄வஸ்தி₂த꞉ ஸ ஏவ ப₄க₃வாந் ஸர்வதோமுகோ₂ விஶ்வரூப இதி தம் விஶ்வரூபம் ஸர்வதோமுக₂ம் ப₃ஹுதா₄ ப₃ஹுப்ரகாரேணோபாஸதே ..9.15..

==============================
யதி₃ ப₃ஹுபி₄꞉ ப்ரகாரைருபாஸதே, கத₂ம் த்வாமேவ உபாஸத இதி . அத ஆஹ
அஹம் க்ரதுரஹம் யஜ்ஞ꞉ ஸ்வதா₄ஹமஹமௌஷத₄ம் .
மந்த்ரோ(அ)ஹமஹமேவாஜ்யமஹமக்₃நிரஹம் ஹுதம் ..9.16..

அஹம் க்ரது꞉ ஶ்ரௌதகர்மபே₄தோ₃(அ)ஹமேவ . அஹம் யஜ்ஞ꞉ ஸ்மார்த꞉ . கிம் ச ஸ்வதா₄ந்நமஹம், பித்ருப்₄யோ யத்₃தீ₃யதே . அஹமௌஷத₄ம் ஸர்வப்ராணிபி₄ர்யதத்₃யதே ததௌஷத₄ஶப்₃த₃ஶப்₃தி₃தம் வ்ரீஹியவாதி₃ஸாதா₄ரணம் . அத₂வா ஸ்வதே₄தி ஸர்வப்ராணிஸாதா₄ரணமந்நம், ஔஷத₄மிதி வ்யாத்₄யுபஶமநார்த₂ம் பே₄ஷஜம் . மந்த்ரோ(அ)ஹம், யேந பித்ருப்₄யோ தே₃வதாப்₄யஶ்ச ஹவிர்தீ₃யதே . அஹமேவ ஆஜ்யம் ஹவிஶ்ச . அஹமக்₃நி꞉, யஸ்மிந் ஹூதே ஹவி꞉ ஸோ(அ)க்₃நிரஹம் . அஹம் ஹுதம் ஹவநகர்மஶ்ச ..9.16..

==============================
கிம் ச
பிதாஹமஸ்ய ஜக₃தோ மாதா தா₄தா பிதாமஹ꞉ .
வேத்₃யம் பவித்ரமோம்கார ருக்ஸாம யஜுரேவ ச ..9.17..

பிதா ஜநயிதாஹமஸ்ய ஜக₃த꞉, மாதா ஜநயித்ரீ, தா₄தா கர்மப₂லஸ்ய ப்ராணிப்₄யோ விதா₄தா, பிதாமஹ꞉ பிது꞉ பிதா, வேத்₃யம் வேதி₃தவ்யம், பவித்ரம் பாவநமோம்கார꞉, ருக்ஸாம யஜுஏ ஏவ ச ..9.17..

==============================
கிம் ச
க₃திர்ப₄ர்தா ப்ரபு₄꞉ ஸாக்ஷீ நிவாஸ꞉ ஶரணம் ஸுஹ்ருத் .
ப்ரப₄வ꞉ ப்ரலய꞉ ஸ்தா₂நம் நிதா₄நம் பீ₃ஜமவ்யயம் ..9.18..

க₃தி꞉ கர்மப₂லம், ப₄ர்தா போஷ்டா, ப்ரபு₄꞉ ஸ்வாமீ, ஸாக்ஷீ ப்ராணிநாம் க்ருதாக்ருதஸ்ய, நிவாஸோ யஸ்மிந் ப்ராணிநோ நிவஸந்தி, ஶரணமார்தாநாம், ப்ரபந்நாநாமார்திஹர꞉ . ஸுஹ்ருத்ப்ரத்யுபகாராநபேக்ஷ꞉ ஸந்நுபகாரீ, ப்ரப₄வ உத்பத்திர்ஜக₃த꞉, ப்ரலய꞉ ப்ரலீயதே(அ)ஸ்மிநிதி, ததா₂ ஸ்தா₂நம் திஷ்ட₂த்யஸ்மிந்நிதி, நிதா₄நம் நிக்ஷேப꞉ காலாந்தரோபபோ₄க்₃யம் ப்ராணிநாம், பீ₃ஜம் ப்ரரோஹகாரணம் ப்ரரோஹத₄ர்மிணாம், அவ்யயம் யாவத்ஸம்ஸாரபா₄வித்வாதவ்யயம், ந ஹ்யபீ₃ஜம் கிம்சித்ப்ரரோஹதி . நித்யம் ச ப்ரரோஹத₃ர்ஶநாத்₃பீ₃ஜஸம்ததிர்ந வ்யேதீதி க₃ம்யதே ..9.18..

==============================
கிம் ச
தபாம்யஹமஹம் வர்ஷம் நிக்₃ருஹ்ணாம்யுத்ஸ்ருஜாமி ச .
அம்ருதம் சைவ ம்ருத்யுஶ்ச ஸத₃ஸச்சாஹமர்ஜுந ..9.19..

தபாம்யஹமாதி₃த்யோ பூ₄த்வா கைஶ்சித்ரஶ்மிபி₄ருல்ப₃ணை꞉ . அஹம் வர்ஷம் கைஶ்சித்₃ரஶ்மிபி₄ருத்ஸ்ருஜாமி . உத்ஸ்ருஜ்ய புநர்நிக்₃ருஹ்ணாமி கைஶ்சித்₃ரஶ்மிபி₄ரஷ்டபி₄ர்மாஸை꞉ புநருத்ஸ்ருஜாமி ப்ராவ்ருஷி . அம்ருதம் சைவ தே₃வாநாம், ம்ருத்யுஶ்ச மர்த்யாநாம் . ஸத்₃யஸ்ய யத்ஸம்ப₃ந்தி₄தயா வித்₃யமாநம் தத், தத்₃விபரீதமஸச்சைவாஹமர்ஜுந . ந புநரத்யந்தமேவாஸத்₃ப₄க₃வாந், ஸ்வயம் கார்யகாரணே வா ஸத₃ஸதீ ..9.19..

==============================
யே பூர்வோக்தைர்நிவ்ருத்திப்ரகாரைரேகத்வப்ருத₂க்த்வாதி₃விஜ்ஞாநைர்யஜ்ஞைர்மாம் பூஜயந்த உபாஸதே ஜ்ஞாநவித₃꞉, தே யதா₂விஜ்ஞாநம் மாமேவ ப்ராப்நுவந்தி . யே புநரஜ்ஞா꞉ காமகாமா꞉
த்ரைவித்₃யா மாம் ஸோமபா꞉ பூதபாபா
யஜ்ஞைரிஷ்ட்வா ஸ்வர்க₃திம் ப்ரார்த₂யந்தே .
தே புண்யமாஸாத்₃ய ஸுரேந்த்₃ரலோகம்
அஶ்நந்தி தி₃வ்யாந் தி₃வி தே₃வபோ₄கா₃ந் ..9.20..

த்ரைவித்₃யா ருக்₃யஜு꞉ஸாமவிதோ₃ மாம் வஸ்வாதி₃தே₃வரூபிணம் ஸோமபா꞉ ஸோமம் பிப₃ந்தீதி ஸோமபா꞉, தேநைவ ஸோமபாநேந பூதபாபா꞉ ஶுத்₃த₄கில்பி₃ஷா꞉, யஜ்ஞைரக்₃நிஷ்டோமாதி₃பி₄ரிஷ்ட்வா பூஜயித்வா ஸ்வர்க₃திம் ஸ்வர்க₃க₃மநம் ஸ்வரேவ க₃தி꞉ ஸ்வர்க₃திஸ்தாம், ப்ரார்த₂யந்தே . தே ச புண்யம் புண்யப₂லமாஸாத்₃ய ஸம்ப்ராப்ய ஸுரேந்த்₃ரலோகம் ஶதக்ரதோ꞉ ஸ்தா₂நமஶ்நந்தி பு₄ஞ்ஜதே தி₃வ்யாந் தி₃வி ப₄வாநப்ராக்ருதாந் தே₃வபோ₄கா₃ந் தே₃வாநாம் போ₄கா₃ந் ..9.20..

==============================
தே தம் பு₄க்த்வா ஸ்வர்க₃லோகம் விஶாலம்
க்ஷீணே புண்யே மர்த்யலோகம் விஶந்தி .
ஏவம் த்ரயீத₄ர்மமநுப்ரபந்நா
க₃தாக₃தம் காமகாமா லப₄ந்தே ..9.21..

தே தம் பு₄க்த்வா ஸ்வர்க₃லோகம் விஶாலம் விஸ்தீர்ணம் க்ஷீணே புண்யே மர்த்யலோகம் விஶந்தி ஆவிஶந்தி . ஏவம் யதோ₂க்தேந ப்ரகாரேண த்ரயீத₄ர்மம் கேவலம் வைதி₃கம் கர்மாநுப்ரபந்நா க₃தாக₃தம் க₃தம் சாக₃தம் ச க₃தாக₃தம் க₃மநாக₃மநம் காமகாமா꞉ காமாந் காமயந்த இதி காமகாமா லப₄ந்தே க₃தாக₃தமேவ, ந து ஸ்வாதந்த்ர்யம் க்வசில்லப₄ந்த இத்யர்த₂꞉ ..9.21..

==============================
யே புநர்நிஷ்காமா꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிந꞉
அநந்யாஶ்சிந்தயந்தோ மாம் யே ஜநா꞉ பர்யுபாஸதே .
தேஷாம் நித்யாபி₄யுக்தாநாம் யோக₃க்ஷேமம் வஹாம்யஹம் ..9.22..

அநந்யா அப்ருத₂க்₃பூ₄தா꞉ பரம் தே₃வம் நாராயணமாத்மத்வேந க₃தா꞉ ஸந்தஶ்சிந்தயந்தோ மாம் யே ஜநா꞉ ஸம்ந்யாஸிந꞉ பர்யுபாஸதே, தேஷாம் பரமார்த₂த₃ர்ஶிநாம் நித்யாபி₄யுக்தாநாம் ஸததாபி₄யோகி₃நாம் யோக₃க்ஷேமம் யோகோ₃(அ)ப்ராப்தஸ்ய ப்ராபணம் க்ஷேமஸ்தத்₃ரக்ஷணம் தது₃ப₄யம் வஹாமி ப்ராபயாம்யஹம் . ஜ்ஞாநீ த்வாத்மைவ மே மதம் [கீ₃தா 7.18] ஸ ச மம ப்ரிய꞉ [கீ₃தா 7.17] யஸ்மாத்₃தஸ்மாத்தே மமாத்மபூ₄தா꞉ ப்ரியாஶ்சேதி .
நந்வந்யேஷாமபி ப₄க்தாநாம் யோக₃க்ஷேமம் வஹத்யேவ ப₄க₃வாந் . ஸத்யம் வஹத்யேவ . கிம்த்வயம் விஶேஷ꞉ அந்யே யே ப₄க்தாஸ்தே ஆத்மார்த₂ம் ஸ்வயமபி யோக₃க்ஷேமமீஹந்தே . அநந்யத₃ர்ஶிநஸ்து நாத்மார்த₂ம் யோக₃க்ஷேமமீஹந்தே . ந ஹி தே ஜீவிதே மரணே வாத்மநோ க்₃ருத்₃தி₄ம் குர்வந்தி . கேவலமேவ ப₄க₃வச்ச₂ரணாஸ்தே . அதோ ப₄க₃வாநேவ தேஷாம் யோக₃க்ஷேமம் வஹதீதி ..9.22..

==============================
நந்வந்யாபி தே₃வதாஸ்த்வமேவ சேத்தத்₃ப₄க்தாஶ்ச த்வாமேவ யஜந்தே . ஸத்யமேவம்
யே(அ)ப்யந்யதே₃வதாப₄க்தா யஜந்தே ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா꞉ .
தே(அ)பி மாமேவ கௌந்தேய யஜந்த்யவிதி₄பூர்வகம் ..9.23..

யே(அ)ப்யந்யதே₃வதாப₄க்தா அந்யாஸு தே₃வதாஸு ப₄க்தா அந்யதே₃வதாப₄க்தா꞉ ஸந்தோ யஜந்தே பூஜயந்தி ஶ்ரத்₃த₄யா ஆஸ்திக்யபு₃த்₃த்₄யாந்விதா அநுக₃தா꞉, தே(அ)பி மாமேவ கௌந்தேய யஜந்த்யவிதி₄பூர்வகமவிதி₄ரஜ்ஞாநம் தத்பூர்வகம் யஜந்த இத்யர்த₂꞉ ..9.23..

==============================
கஸ்மாத்தே(அ)விதி₄பூர்வகம் யஜந்த இத்யுச்யதே . யஸ்மாத்
அஹம் ஹி ஸர்வயஜ்ஞாநாம் போ₄க்தா ச ப்ரபு₄ரேவ ச .
ந து மாமபி₄ஜாநந்தி தத்த்வேநாதஶ்ச்யவந்தி தே ..9.24..

அஹம் ஹி ஸர்வயஜ்ஞாநாம் ஶ்ரௌதாநாம் ஸ்மார்தாநாம் ச ஸர்வேஷாம் யஜ்ஞாநாம் தே₃வதாத்மத்வேந போ₄க்தா ச ப்ரபு₄ரேவ ச . மத்ஸ்வாமிகோ ஹி யஜ்ஞ꞉, அதி₄யஜ்ஞோ(அ)ஹமேவாத்ர [கீ₃தா 8.4] இதி ஹ்யுக்தம் . ததா₂ ந து மாமபி₄ஜாநந்தி தத்த்வேந யதா₂வத் . அதஶ்சாவிதி₄பூர்வகமிஷ்ட்வா யாக₃ப₂லாச்ச்யவந்தி ப்ரச்யவந்தே தே ..9.24..

==============================
யே(அ)ப்யந்யதே₃வதாப₄க்திமத்த்வேநாவிதி₄பூர்வகம் யஜந்தே, தேஷாமபி யாக₃ப₂லமவஶ்யம்பா₄வி . கத₂ம் ?
யாந்தி தே₃வவ்ரதா தே₃வாந் பித்ரூந் யாந்தி பித்ருவ்ரதா꞉ .
பூ₄தாநி யாந்தி பூ₄தேஜ்யா யாந்தி மத்₃யாஜிநோ(அ)பி மாம் ..9.25..

யாந்தி க₃ச்ச₂ந்தி தே₃வவ்ரதா தே₃வேஷு வ்ரதம் நியமோ ப₄க்திஶ்ச யேஷாம் தே தே₃வவ்ரதா தே₃வாந் யாந்தி . பித்ரூநக்₃நிஷ்வாத்தாதீ₃ந் யாந்தி பித்ருவ்ரதா꞉ ஶ்ராத்₃தா₄தி₃க்ரியாபரா꞉ பித்ருப₄க்தா꞉ . பூ₄தாநி விநாயகமாத்ருக₃ணசதுர்ப₄கி₃ந்யாதீ₃நி யாந்தி பூ₄தேஜ்யா பூ₄தாநாம் பூஜகா꞉ . யாந்தி மத்₃யாஜிநோ மத்₃யஜநஶீலா வைஷ்ணவா மாமேவ யாந்தி . ஸமாநே(அ)ப்யாயாஸே மாமேவ ந ப₄ஜந்தே(அ)ஜ்ஞாநாத், தேந தே(அ)ல்பப₂லபா₄ஜோ ப₄வந்தீத்யர்த₂꞉ ..9.25..

==============================
ந கேவலம் மத்₃ப₄க்தாநாமநாவ்ருத்திலக்ஷணமநந்தப₂லம், ஸுகா₂ராத₄நஶ்சாஹம் . கத₂ம் ?
பத்ரம் புஷ்பம் ப₂லம் தோயம் யோ மே ப₄க்த்யா ப்ரயச்ச₂தி .
தத₃ஹம் ப₄க்த்யுபஹ்ருதமஶ்நாமி ப்ரயதாத்மந꞉ ..9.26..

பத்ரம் புஷ்பம் ப₂லம் தோயமுத₃கம் ய꞉ மே மஹ்யம் ப₄க்த்யா ப்ரயச்ச₂தி, ததஹம் பத்ராதி₃ ப₄க்த்யா உபஹ்ருதம் ப₄க்திபூர்வகம் ப்ராபிதம் ப₄க்த்யுபஹ்ருதமஶ்நாமி க்₃ருஹ்ணாமி ப்ரயதாத்மந꞉ ஶுத்₃த₄பு₃த்₃தே₄꞉ ..9.26..

==============================
யத꞉ ஏவம், அத꞉
யத்கரோஷி யத₃ஶ்நாஸி யஜ்ஜுஹோஷி த₃தா₃ஸி யத் .
யத்தபஸ்யஸி கௌந்தேய தத்குருஷ்வ மத₃ர்பணம் ..9.27..

யத்கரோஷி ஸ்வத꞉ ப்ராப்தம், யத₃ஶ்நாஸி, யச்ச ஜுஹோஷி ஹவநம் நிர்வர்தயஸி ஶ்ரௌதம் ஸ்மார்தம் வா, யத்₃த₃தா₃ஸி ப்ரயச்ச₂ஸி ப்₃ராஹ்மணாதி₃ப்₄யோ ஹிரண்யாந்நாஜ்யாதி₃, யத்தபஸ்யஸி தபஶ்சரஸி கௌந்தேய, தத்குருஷ்வ மத₃ர்பணம் மத்ஸமர்பணம் ..9.27..

==============================
ஏவம் குர்வதஸ்தவ யத்ப₄வதி, தத்ஸ்ருணு
ஶுபா₄ஶுப₄ப₂லைரேவம் மோக்ஷ்யஸே கர்மப₃ந்த₄நை꞉ .
ஸம்ந்யாஸயோக₃யுக்தாத்மா விமுக்தோ மாமுபைஷ்யஸி ..9.28..

ஶுபா₄ஶுப₄ப₂லை꞉ ஶுபா₄ஶுபே₄ இஷ்டாநிஷ்டே ப₂லே யேஷாம் தாநி ஶுபா₄ஶுப₄ப₂லாநி கர்மாணி தை꞉ ஶுபா₄ஶுப₄ப₂லை꞉ கர்மப₃ந்த₄நை꞉ கர்மாண்யேவ ப₃ந்த₄நாநி கர்மப₃ந்த₄நாநி தை꞉ கர்மப₃ந்த₄நைரேவம் மத₃ர்பணம் குர்வந்மோக்ஷ்யஸே . ஸோ(அ)யம் ஸம்ந்யாஸயோகோ₃ நாம, ஸம்ந்யாஸஶ்சாஸௌ மத்ஸமர்பணதயா கர்மத்வாத்₃யோக₃ஶ்சாஸாவிதி, தேந ஸம்ந்யாஸயோகே₃ந யுக்த ஆத்மாந்த꞉கரணம் யஸ்ய தவ ஸ த்வம் ஸம்ந்யாஸயோக₃யுக்தாத்மா ஸந் விமுக்த꞉ கர்மப₃ந்த₄நைர்ஜீவந்நேவ பதிதே சாஸ்மிந் ஶரீரே மாமுபைஷ்யஸி ஆக₃மிஷ்யஸி ..9.28..

==============================
ராக₃த்₃வேஷவாம்ஸ்தர்ஹி ப₄க₃வாந், யதோ ப₄க்தாநநுக்₃ருஹ்ணாதி, நேதராநிதி தந்ந
ஸமோ(அ)ஹம் ஸர்வபூ₄தேஷு ந மே த்₃வேஷ்யோ(அ)ஸ்தி ந ப்ரிய꞉ .
யே ப₄ஜந்தி து மாம் ப₄க்த்யா மயி தே தேஷு சாப்யஹம் ..9.29..

ஸமஸ்துல்யோ(அ)ஹம் ஸர்வபூ₄தேஷு . ந மே த்₃வேஷ்யோ(அ)ஸ்தி ந ப்ரிய꞉ . அக்₃நிவத₃ஹம் தூ₃ரஸ்தா₂நாம் யதா₂க்₃நி꞉ ஶீதம் நாபநயதி, ஸமீபமுபஸர்பதாமபநயதி . ததா₂ஹம் ப₄க்தாநநுக்₃ருஹ்ணாமி, நேதராந் . யே ப₄ஜந்தி து மாமீஶ்வரம் ப₄க்த்யா மயி தே ஸ்வபா₄வத ஏவ, ந மம ராக₃நிமித்தம் வர்தந்தே . தேஷு சாப்யஹம் ஸ்வபா₄வத ஏவ வர்தே, நேதரேஷு . நைதாவதா தேஷு த்₃வேஷோ மம் ..9.29..

==============================
ஸ்ருணு மத்₃ப₄க்தேர்மாஹாத்ம்யம்
அபி சேத்ஸுது₃ராசாரோ ப₄ஜதே மாமநந்யபா₄க் .
ஸாது₄ரேவ ஸ மந்தவ்ய꞉ ஸம்யக்₃வ்யவஸிதோ ஹி ஸ꞉ ..9.30..

அபி சேத்யத்₃யபி ஸுது₃ராசார꞉ ஸுஷ்டு₂ து₃ராசாரோ(அ)தீவ குத்ஸிதாசாரோ(அ)பி ப₄ஜதே மாமநந்யபா₄கநந்யப₄க்தி꞉ ஸந், ஸாது₄ரேவ ஸம்யக்₃வ்ருத்த ஏவ ஸ மந்தவ்யோ ஜ்ஞாதவ்ய꞉ . ஸம்யக்₃யதா₂வத்₃வ்யவஸிதோ ஹி ஸ꞉, யஸ்மாத்ஸாது₄நிஶ்சய꞉ ஸ꞉ ..9.30..

==============================
உத்ஸ்ருஜ்யஶ்ச பா₃ஹ்யாம் து₃ராசாரதாமந்த꞉ ஸம்யக்₃வ்யவஸாயஸாமர்த்₂யாத்
க்ஷிப்ரம் ப₄வதி த₄ர்மாத்மா ஶஶ்வச்சா₂ந்திம் நிக₃ச்ச₂தி .
கௌந்தேய ப்ரதிஜாநீஹி ந மே ப₄க்த꞉ ப்ரணஶ்யதி ..9.31..

க்ஷிப்ரம் ஶீக்₄ரம் ப₄வதி த₄ர்மாத்மா த₄ர்மசித்த ஏவ . ஶஶ்வந்நித்யம் ஶாந்திம் சோபஶமம் நிக₃ச்ச₂தி ப்ராப்நோதி . ஸ்ருணு பரமார்த₂ம், கௌந்தேய ப்ரதிஜாநீஹி நிஶ்சிதாம் ப்ரதிஜ்ஞாம் குரு, ந மே மம ப₄க்தோ மயி ஸமர்பிதாந்தராத்மா மத்₃ப₄க்தோ ந ப்ரணஶ்யதீதி ..9.31..

==============================
கிம் ச
மாம் ஹி பார்த₂ வ்யபாஶ்ரித்ய யே(அ)பி ஸ்யு꞉ பாபயோநய꞉ .
ஸ்த்ரியோ வைஶ்யாஸ்ததா₂ ஶூத்₃ராஸ்தே(அ)பி யாந்தி பராம் க₃திம் ..9.32..

மாம் ஹி யஸ்மாத்பார்த₂ வ்யபாஶ்ரித்ய மாமாஶ்ரயத்வேந க்₃ருஹீத்வா யே(அ)பி ஸ்யு꞉ பாபயோநய꞉ பாபா யோநிர்யேஷாம் தே பாபயோநய꞉ ஸ்யுர்ப₄வேயு꞉ . பாபயோநய꞉ பாபா யோநிர்யேஷாம் தே பாபயோநய꞉ பாபஜந்மாந꞉ . கே தே ? இத்யாஹ ஸ்த்ரியோ வைஶ்யாஸ்ததா₂ ஶூத்₃ராஸ்தே(அ)பி யாந்தி க₃ச்ச₂ந்தி பராம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃திம் ..9.32..

==============================
கிம் புநர்ப்₃ராஹ்மணா꞉ புண்யா ப₄க்தா ராஜர்ஷயஸ்ததா₂ .
அநித்யமஸுக₂ம் லோகமிமம் ப்ராப்ய ப₄ஜஸ்வ மாம் ..9.33..

கிம் புநர்ப்₃ராஹ்மணா꞉ புண்யா꞉ புண்யயோநயோ ப₄க்தா ராஜர்ஷயஸ்ததா₂ ராஜாநஶ்ச தே ருஷயஶ்சேதி ராஜர்ஷய꞉ . யத ஏவம், அதோ(அ)நித்யம் க்ஷணப₄ங்கு₃ரமஸுக₂ம் ச ஸுக₂வர்ஜிதமிமம் லோகம் மநுஷ்யலோகம் ப்ராப்ய புருஷார்த₂ஸாத₄நம் து₃ர்லப₄ம் மநுஷ்யத்வம் லப்₃த்₄வா ப₄ஜஸ்வ ஸேவஸ்வ மாம் ..9.33..

==============================
கத₂ம் ?
மந்மநா ப₄வ மத்₃ப₄க்தோ மத்₃யாஜீ மாம் நமஸ்குரு .
மாமேவைஷ்யஸி யுக்த்வைவமாத்மாநம் மத்பராயண꞉ ..9.34..

மயி வாஸுதே₃வே மநோ யஸ்ய தவ ஸ த்வம் மந்மநா ப₄வ . ததா₂ மத்₃ப₄க்தோ ப₄வ . மத்₃யாஜீ மத்₃யஜநஶீலோ ப₄வ . மாமேவ ச நமஸ்குரு . மாமேவேஶ்வரஸ்யாக₃மிஷ்யஸி யுக்த்வா ஸமாதா₄ய சித்தம் . ஏவமாத்மாநம் மாமஹம் ஹி ஸர்வேஷாம் பூ₄தாநாமாத்மா பரா ச க₃தி꞉ பரமயநம் தம் மாமேவம்பூ₄தமேஷ்யஸ்தீத்யதீதேந பதே₃ந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . மத்பராயண꞉ ஸந்நித்யர்த₂꞉ ..9.34..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ராஜவித்₃யாராஜகு₃ஹ்யயோகோ₃ நாம நவமோ(அ)த்₄யாய꞉
..9..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 10
அத₂ விபூ₄தியோகோ₃ நாம த₃ஶமோ(அ)த்₄யாய꞉
(ப₄க₃வத்பாத₃ஶ்ரீமச்ச₂ங்கராசார்யக்ருதபா₄ஷ்யம்)
ஸப்தமே(அ)த்₄யாயே ப₄க₃வதஸ்தத்த்வம் விபூ₄தயஶ்ச ப்ரகாஶிதா꞉, நவமே ச . அதே₂தா₃நீம் யேஷு யேஷு பா₄வேஷு சிந்த்யோ ப₄க₃வாம்ஸ்தே தே பா₄வா வக்தவ்யா꞉ . தத்த்வம் ச ப₄க₃வதோ வக்தவ்யமுக்தமபி, து₃ர்விஜ்ஞேயத்வாத், இத்யத꞉ ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
பூ₄ய ஏவ மஹாபா₃ஹோ ஶ்ருணு மே பரமம் வச꞉ .
யத்தே(அ)ஹம் ப்ரீயமாணாய வக்ஷ்யாமி ஹிதகாம்யயா ..10.1..

பூ₄ய ஏவ பூ₄ய꞉ புநர்ஹே மஹாபா₃ஹோ ஸ்ருணு மே மதீ₃யம் பரமம் ப்ரக்ருஷ்டம் நிரதிஶயவஸ்துந꞉ ப்ரகாஶகம் வசோ வாக்யம் யத்பரமம் தே துப்₄யம் ப்ரீயமாணாய மத்₃வசநாத்ப்ரீயஸே த்வமதீவாம்ருதமிவ பிப₃ந், தத꞉ வக்ஷ்யாமி ஹிதகாம்யயா ஹிதேச்ச₂யா ..10.1..

==============================
கிமர்த₂மஹம் வக்ஷ்யாமீத்யத ஆஹ
ந மே விது₃꞉ ஸுரக₃ணா꞉ ப்ரப₄வம் ந மஹர்ஷய꞉ .
அஹமாதி₃ர்ஹி தே₃வாநாம் மஹர்ஷீணாம் ச ஸர்வஶ꞉ ..10.2..

ந மே விது₃ர்ந ஜாநந்தி ஸுரக₃ணா ப்₃ரஹ்மாத₃ய꞉ . கிம் தே ந விது₃꞉ ? மம ப்ரப₄வம் ப்ரபா₄வம் ப்ரபு₄ஶக்த்யதிஶயம், அத₂வா ப்ரப₄வம் ப்ரப₄வநமுத்பத்திம் . நாபி மஹர்ஷயோ ப்₄ருக்₃வாத₃யோ விது₃꞉ . கஸ்மாத்தே ந விது₃ரித்யுச்யதே அஹமாதி₃꞉ காரணம் ஹி யஸ்மாத்₃தே₃வாநாம் மஹர்ஷீணாம் ச ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரை꞉ ..10.2..

==============================
கிம் ச
யோ மாமஜமநாதி₃ம் ச வேத்தி லோகமஹேஶ்வரம் .
அஸம்மூட₄꞉ ஸ மர்த்யேஷு ஸர்வபாபை꞉ ப்ரமுச்யதே ..10.3..

ய꞉ மாமஜமநாதி₃ம் ச, யஸ்மாதஹமாதி₃ர்தே₃வாநாம் மஹர்ஷீணாம் ச, ந மமாந்ய꞉ ஆதி₃꞉ வித்₃யதே . அதோ(அ)ஹமஜோ(அ)நாதி₃ ச . அநாதி₃த்வமஜத்வே ஹேது꞉, தம் மாமஜமநாதி₃ம் ச யோ வேத்தி விஜாநாதி லோகமஹேஶ்வரம் லோகாநாம் மஹாந்தமீஶ்வரம் துரீயமஜ்ஞாநதத்கார்யவர்ஜிதமஸம்மூட₄꞉ ஸம்மோஹவர்ஜித꞉ ஸ꞉ மத்ர்யேஷு மநுஷ்யேஷு, ஸர்வபாபை꞉ ஸர்வே꞉ பாபைர்மதிபூர்வாமதிபூர்வக்ருதை꞉ ப்ரமுச்யதே ப்ரமோக்ஷ்யதே ..10.3..

==============================
இதஶ்சாஹம் மஹேஶ்வரோ லோகாநாம்
பு₃த்₃தி₄ர்ஜ்ஞாநமஸம்மோஹ꞉ க்ஷமா ஸத்யம் த₃ம꞉ ஶம꞉ .
ஸுக₂ம் து₃꞉க₂ம் ப₄வோ(அ)பா₄வோ ப₄யம் சாப₄யமேவ ச ..10.4..

பு₃த்₃தி₄ரந்த꞉கரணஸ்ய ஸூக்ஷ்மாத்₃யர்தா₂வபோ₃த₄நஸாமர்த்₂யம், தத்₃வந்தம் பு₃த்₃தி₄மாநிதி ஹி வத₃ந்தி . ஜ்ஞாநமாத்மாதி₃பதா₃ர்தா₂நாமவபோ₃த₄꞉ . அஸம்மோஹ꞉ ப்ரத்யுத்பந்நேஷு போ₃த்₃த₄வ்யேஷு விவேகபூர்விகா ப்ரவ்ருத்தி꞉ . க்ஷமா ஆக்ருஷ்டஸ்ய தாடி₃தஸ்ய வாவிக்ருதசித்ததா . ஸத்யம் யதா₂த்₃ருஷ்டஸ்ய யதா₂ஶ்ருதஸ்ய சாத்மாநுப₄வஸ்ய பரபு₃த்₃தி₄ஸம்க்ராந்தயே ததை₂வோஉசார்யமாணா வாக்ஸத்யமுச்யதே . த₃மோ பா₃ஹ்யேந்த்₃ரியோபஶம꞉ . ஶமோ(அ)ந்த꞉கரணஸ்யோபஶம꞉ . ஸுக₂மாஹ்லாத₃꞉ . து₃꞉க₂ம் ஸந்தாப꞉ . ப₄வ உத்₃ப₄வ꞉ . அபா₄வஸ்தத்₃விபர்யய꞉ . ப₄யம் ச த்ராஸ꞉, அப₄யமேவ ச தத்₃விபரீதம்
..10.4..

==============================
அஹிம்ஸா ஸமதா துஷ்டிஸ்தபோ தா₃நம் யஶோ(அ)யஶ꞉ .
ப₄வந்தி பா₄வா பூ₄தாநாம் மத்த ஏவ ப்ருத₂க்₃விதா₄꞉ ..10.5..

அஹிம்ஸாபீடா₃ ப்ராணிநாம் . ஸமதா ஸமசித்ததா . துஷ்டி꞉ ஸம்தோஷ꞉ பர்யாப்தபு₃த்₃தி₄ர்லாபே₄ஷு . தப இந்த்₃ரியஸம்யமபூர்வகம் ஶரீரபீடா₃நம் . தா₃நம் யதா₂ஶக்தி ஸம்விபா₄க₃꞉ . யஶோ த₄ர்மநிமித்தா கீர்தி꞉ . அயஶஸ்த்வத₄ர்மநிமித்தா கீர்தி꞉ . ப₄வந்தி பா₄வா யதோ₂க்தா பு₃த்₃த்₄யாத₃யோ பூ₄தாநாம் ப்ராணிநாம் மத்த ஏவேஶ்வராத்ப்ருத₂க்₃விதா₄꞉ நாநாவிதா₄꞉ ஸ்வகர்மாநுரூபேண ..10.5..

==============================
கிம் ச
மஹர்ஷய꞉ ஸப்த பூர்வே சத்வாரோ மநவஸ்ததா₂ .
மத்₃பா₄வா மாநஸா ஜாதா யேஷாம் லோக இமா꞉ ப்ரஜா꞉ ..10.6..

மஹர்ஷய꞉ ஸப்த ப்₄ருக்₃வாத₃ய꞉ பூர்வே(அ)தீதகாலஸம்ப₃ந்தி₄ந꞉, சத்வாரோ மநவஸ்ததா₂ ஸாவர்ணா இதி ப்ரஸித்₃தா₄꞉ . தே ச மத்₃பா₄வா மத்₃க₃தபா₄வநா வைஷ்ணவேந ஸாமர்த்₂யேந உபேதா꞉ . மாநஸா மநஸைவோத்பாதி₃தா மயா ஜாதா உத்பந்நா꞉ . யேஷாம் மநூநாம் மஹர்ஷீணாம் ச ஸ்ருஷ்டிர்லோக இமா꞉ ஸ்தா₂வரஜங்க₃மலக்ஷணா꞉ ப்ரஜா꞉ ..10.6..

==============================
ஏதாம் விபூ₄திம் யோக₃ம் ச மம யோ வேத்தி தத்த்வத꞉ .
ஸோ(அ)விகம்பேந யோகே₃ந யுஜ்யதே நாத்ர ஸம்ஶய꞉ ..10.7..

ஏதாம் யதோ₂க்தாம் விபூ₄திம் விஸ்தாரம் யோக₃ம் ச யுக்திம் சாத்மநோ க₄டநம், அத₂வா யோகை₃ஶ்வர்யஸாமர்த்₂யம் ஸர்வஜ்ஞத்வம் யோக₃ஜம் யோக₃ உச்யதே, மம மதீ₃யம் யோக₃ம் யோ வேத்தி தத்த்வதஸ்தத்த்வேந யதா₂வதி₃த்யேதத், ஸோ(அ)விகம்பேநாப்ரசலிதேந யோகே₃ந ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்தை₂ர்யலக்ஷணேந யுஜ்யதே ஸம்ப₃த்₄யதே . நாத்ர ஸம்ஶயோ நாஸ்மிந்நர்தே₂ ஸம்ஶயோ(அ)ஸ்தி ..10.7..

==============================
கீத்₃ருஶேநாவிகம்பேந யோகே₃ந யுஜ்யதே ? இத்யுச்யதே
அஹம் ஸர்வஸ்ய ப்ரப₄வோ மத்த꞉ ஸர்வம் ப்ரவர்ததே .
இதி மத்வா ப₄ஜந்தே மாம் பு₃தா₄ பா₄வஸமந்விதா꞉ ..10.8..

அஹம் பரம் ப்₃ரஹ்ம வாஸுதே₃வாக்₂யம் ஸர்வஸ்ய ஜக₃த꞉ ப்ரப₄வ உத்பத்தி꞉ . மத்த ஏவ ஸ்தி₂திநாஶக்ரியாப₂லோபபோ₄க₃லக்ஷணம் விக்ரியாரூபம் ஸர்வம் ஜக₃த்ப்ரவர்ததே . இத்யேவம் மத்வா ப₄ஜந்தே ஸேவந்தே மாம் பு₃தா₄ அவக₃தபரமார்த₂தத்த்வா꞉ . பா₄வஸமந்விதா பா₄வோ பா₄வநா பரமார்த₂தத்த்வாபி₄நிவேஶஸ்தேந ஸமந்விதா꞉ ஸம்யுக்தா꞉ இத்யர்த₂꞉ ..10.8..

==============================
கிம் ச
மச்சித்தா மத்₃க₃தப்ராணா போ₃த₄யந்த꞉ பரஸ்பரம் .
கத₂யந்தஶ்ச மாம் நித்யம் துஷ்யந்தி ச ரமந்தி ச ..10.9..

மச்சித்தா꞉, மயி சித்தம் யேஷாம் தே மச்சித்தா꞉ . மத்₃க₃தப்ராணா꞉ மாம் க₃தா꞉ ப்ராப்தாஶ்சக்ஷுராத₃ய꞉ ப்ராணா யேஷாம் தே மத்₃க₃தப்ராணா꞉ . மய்யுபஸம்ஹ்ருதகரணா꞉ இத்யர்த₂꞉ . அத₂வா, மத்₃க₃தப்ராணா꞉ மத்₃க₃தஜீவநா இத்யேதத் . போ₃த₄யந்தோ(அ)வக₃மயந்த꞉ பரஸ்பரமந்யோந்யம், கத₂யந்தஶ்ச ஜ்ஞாநப₃லவீர்யாதி₃த₄ர்மைர்விஶிஷ்டம் மாம் . துஷ்யந்தி ச பரிதோஷமுபயாந்தி ச ரமந்தி ச ரதிம் ச ப்ராப்நுவந்தி ப்ரியஸம்க₃த்யேவ ..10.9..

==============================
யே யதோ₂க்தை꞉ ப்ரகாரைர்ப₄ஜந்தே மாம் ப₄க்தா꞉ ஸந்த꞉
தேஷாம் ஸததயுக்தாநாம் ப₄ஜதாம் ப்ரீதிபூர்வகம் .
த₃தா₃மி பு₃த்₃தி₄யோக₃ம் தம் யேந மாமுபயாந்தி தே ..10.10..

தேஷாம் ஸததயுக்தாநாம் நித்யாபி₄யுக்தாநாம் நிவ்ருத்தஸர்வபா₃ஹ்யைஷணாநாம் ப₄ஜதாம் ஸேவமாநாநாம் . கிமர்தி₂த்வாதி₃நா காரணேந ? நேத்யாஹ ப்ரீதிபூர்வகம் ப்ரீதி꞉ ஸ்நேஹஸ்தத்பூர்வகம் மாம் ப₄ஜதாமித்யர்த₂꞉ . த₃தா₃மி ப்ரயச்சா₂மி பு₃த்₃தி₄யோக₃ம் பு₃த்₃தி₄꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் மத்தத்த்வவிஷயம் தேந யோகோ₃ பு₃த்₃தி₄யோக₃ஸ்தம் பு₃த்₃தி₄யோக₃ம், யேந பு₃த்₃தி₄யோகே₃ந ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநலக்ஷணேந மாம் பரமேஶ்வரமாத்மபூ₄தமாத்மத்வேந உபயாந்தி ப்ரதிபத்₃யந்தே . கே ? தே யே மச்சித்தத்வாதி₃ப்ரகாரைர்மாம் ப₄ஜந்தே ..10.10..

==============================
கிமர்த₂ம் கஸ்ய வா த்வத்ப்ராப்திப்ரதிப₃ந்த₄ஹேதோர்நாஶகம் பு₃த்₃தி₄யோக₃ம் தேஷாம் த்வத்₃ப₄க்தாநாம் த₃தா₃ஸி ? இத்யபேக்ஷாயாமாஹ
தேஷாமேவாநுகம்பார்த₂மஹமஜ்ஞாநஜம் தம꞉ .
நாஶயாம்யாத்மபா₄வஸ்தோ₂ ஜ்ஞாநதீ₃பேந பா₄ஸ்வதா ..10.11..

தேஷாமேவ கத₂ம் நு நாம ஶ்ரேய꞉ ஸ்யாதித்யநுகம்பார்த₂ம் த₃யாஹேதோரஹமஜ்ஞாநஜமவிவேகதோ ஜாதம் மித்₂யாப்ரத்யயலக்ஷணம் மோஹாந்த₄காரம் தமோ நாஶயாமி, ஆத்மபா₄வஸ்த₂ ஆத்மநோ பா₄வோ(அ)ந்த꞉கரணாஶயஸ்தஸ்மிந்நேவ ஸ்தி₂த꞉ ஸந் ஜ்ஞாநதீ₃பேந விவேகப்ரத்யயரூபேண ப₄க்திப்ரஸாத₃ஸ்நேஹாபி₄ஷிக்தேந மத்₃பா₄வநாபி₄நிவேஶவாதேரிதேந ப்₃ரஹ்மசர்யாதி₃ஸாத₄நஸம்ஸ்காரவத்ப்ரஜ்ஞாவர்திநா விரக்தாந்த꞉கரணாதா₄ரேண விஷயவ்யாவ்ருத்தசித்தராக₃த்₃வேஷாகலுஷிதநிவாதாபவரகஸ்தே₂ந நித்யப்ரவ்ருத்தைகாக்₃ர்யத்₄யாநஜநிதஸம்யக்₃த₃ர்ஶநபா₄ஸ்வதா ஜ்ஞாநதீ₃பேநேத்யர்த₂꞉ ..10.11..

==============================
யதோ₂க்தாம் ப₄க₃வதோ விபூ₄திம் யோக₃ம் ச ஶ்ருத்வார்ஜுந உவாச
பரம் ப்₃ரஹ்ம பரம் தா₄ம பவித்ரம் பரமம் ப₄வாந் .
புருஷம் ஶாஶ்வதம் தி₃வ்யமாதி₃தே₃வமஜம் விபு₄ம் ..10.12..

பரம் ப்₃ரஹ்ம பரமாத்மா பரம் தா₄ம பரம் தேஜ꞉ பவித்ரம் பாவநம் பரமம் ப்ரக்ருஷ்டம் ப₄வாந் . புருஷம் ஶாஶ்வதம் நித்யம் தி₃வ்யம் தி₃வி ப₄வமாதி₃தே₃வம் ஸர்வதே₃வாநாமாதௌ₃ ப₄வமாதி₃தே₃வமஜம் விபு₄ம் விப₄வநஶீலம் ..10.12..

==============================
ஈத்₃ருஶம்
ஆஹுஸ்த்வாம்ருஷய꞉ ஸர்வே தே₃வர்ஷிர்நாரத₃ஸ்ததா₂ .
அஸிதோ தே₃வலோ வ்யாஸ꞉ ஸ்வயம் சைவ ப்₃ரவீஷி மே ..10.13..

ஆஹு꞉ கத₂யந்தி த்வாம்ருஷயோ வஸிஷ்டா₂த₃ய꞉ ஸர்வே தே₃வர்ஷிர்நாரத₃ஸ்ததா₂ . அஸிதோ தே₃வலோ(அ)பி ஏவமேவாஹ, வ்யாஸஶ்ச, ஸ்வயம் சைவ த்வம் ச ப்₃ரவீஷி மே ..10.13..

==============================
ஸர்வமேதத்₃ருதம் மந்யே யந்மாம் வத₃ஸி கேஶவ .
ந ஹி தே ப₄க₃வந் வ்யக்திம் விது₃ர்தே₃வா ந தா₃நவா꞉ ..10.14..

ஸர்வமேதத்₃யதோ₂க்தம்ருஷிபி₄ஸ்த்வயா சைதத்₃ருதம் ஸத்யமேவ மந்யே, யந்மாம் ப்ரதி வத₃ஸி பா₄ஷஸே ஹே கேஶவ . ந ஹி தே தவ ப₄க₃வந் வ்யக்திம் ப்ரப₄வம் விது₃ர்ந தே₃வா ந தா₃நவா꞉ ..10.14..

==============================
யதஸ்த்வம் தே₃வாதீ₃நாமாதி₃꞉, அத꞉
ஸ்வயமேவாத்மநாத்மாநம் வேத்த₂ த்வம் புருஷோத்தம .
பூ₄தபா₄வந பூ₄தேஶ தே₃வதே₃வ ஜக₃த்பதே ..10.15..

ஸ்வயமேவ ஆத்மநாத்மாநம் வேத்த₂ ஜாநாஸி த்வம் நிரதிஶயஜ்ஞாநைஶ்வர்யப₃லாதி₃ஶக்திமந்தமீஶ்வரம் . புருஷோத்தம ! பூ₄தாநி பா₄வயதீதி பூ₄தபா₄வந꞉ . ஹே பூ₄தபா₄வந ! பூ₄தேஶ ! பூ₄தாநாமீஶித꞉ ! ஹே தே₃வதே₃வ ! ஜக₃த்பதே ! ..10.15..

==============================
வக்துமர்ஹஸ்யஶேஷேண தி₃வ்யா ஹ்யாத்மவிபூ₄தய꞉ .
யாபி₄ர்விபூ₄திபி₄ர்லோகாநிமாம்ஸ்த்வம் வ்யாப்ய திஷ்ட₂ஸி ..10.16..

வக்தும் கத₂யிதுமர்ஹஸ்யஶேஷேண . தி₃வ்யா ஹ்யாத்மவிபூ₄தய꞉ . ஆத்மநோ விபூ₄தயோ யாஸ்தா꞉ வக்துமர்ஹஸி . யாபி₄ர்விபூ₄திபி₄ராத்மநோ மாஹாத்ம்யவிஸ்தரைரிமாந் லோகாந் த்வம் வ்யாப்ய திஷ்ட₂ஸி ..10.16..

==============================
கத₂ம் வித்₃யாமஹம் யோகி₃ம்ஸ்த்வாம் ஸதா₃ பரிசிந்தயந் .
கேஷு கேஷு ச பா₄வேஷு சிந்த்யோ(அ)ஸி ப₄க₃வந்மயா ..10.17..

கத₂ம் வித்₃யாம் விஜாநீயாமஹம் ஹே யோகி₃ந் த்வாம் ஸதா₃ பரிசிந்தயந் . கேஷு கேஷு ச பா₄வேஷு வஸ்துஷு சிந்த்யோ(அ)ஸி த்₄யேயோ(அ)ஸி ப₄க₃வந்மயா ..10.17..

==============================
விஸ்தரேணாத்மநோ யோக₃ம் விபூ₄திம் ச ஜநார்த₃ந .
பூ₄ய꞉ கத₂ய த்ருப்திர்ஹி ஶ்ருண்வதோ நாஸ்தி மே(அ)ம்ருதம் ..10.18..

விஸ்தரேணாத்மநோ யோக₃ம் யோகை₃ஶ்வர்யஶக்திவிஶேஷம் விபூ₄திம் ச விஸ்தரம் த்₄யேயபதா₃ர்தா₂நாம் ஹே ஜநார்த₃ந, அர்த₃தேர்க₃திகர்மணோ ரூபம், அஸுராணாம் தே₃வப்ரதிபக்ஷபூ₄தாநாம் ஜநாநாம் நரகாதி₃க₃மயித்ருத்வாத்ஜநார்த₃நோ(அ)ப்₄யுத₃யநி꞉ஶ்ரேயஸபுருஷார்த₂ப்ரயோஜநம் ஸர்வைர்ஜநைர்யாச்யதே இதி வா . பூ₄ய꞉ பூர்வமுக்தமபி கத₂ய . த்ருப்தி꞉ பரிதோஷோ ஹி யஸ்மாந்நாஸ்தி மே மம ஶ்ருண்வதஸ்த்வந்முக₂நி꞉ஸ்ருதவாக்யாம்ருதம் ..10.18..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ஹந்த தே கத₂யிஷ்யாமி தி₃வ்யா ஹ்யாத்மவிபூ₄தய꞉ .
ப்ராதா₄ந்யத꞉ குருஶ்ரேஷ்ட₂ நாஸ்த்யந்தோ விஸ்தரஸ்ய மே ..10.19..

ஹந்த இதா₃நீம் தே தவ தி₃வ்யா தி₃வி ப₄வா ஆத்மவிபூ₄தயோ(அ)த்மநோ மம விபூ₄தயோ யாஸ்தா꞉ கத₂யிஷ்யாமீத்யேதத் . ப்ராதா₄ந்யதோ யத்ர யத்ர ப்ரதா₄நா யா யா விபூ₄திஸ்தாம் தாம் ப்ரதா₄நாம் ப்ராதா₄ந்யத꞉ கத₂யிஷ்யாம்யஹம் குருஶ்ரேஷ்ட₂ ! அஶேஷதஸ்து வர்ஷஶதேநாபி ந ஶக்யா வக்தும், யதோ நாஸ்த்யந்தோ விஸ்தரஸ்ய மே மம விபூ₄தீநாமித்யர்த₂꞉ ..10.19..

==============================
தத்ர ப்ரத₂மமேவ தாவத்ஸ்ருணு
அஹமாத்மா கு₃டா₃கேஶ ஸர்வபூ₄தாஶயஸ்தி₂த꞉ .
அஹமாதி₃ஶ்ச மத்₄யம் ச பூ₄தாநாமந்த ஏவ ச ..10.20..

அஹமாத்மா ப்ரத்யகா₃த்மா கு₃டா₃கேஶ, கு₃டா₃கா நித்₃ரா தஸ்யா꞉ ஈஶோ கு₃டா₃கேஶ꞉, ஜிதநித்₃ர இத்யர்த₂꞉ . க₄நகேஶேதி வா . ஸர்வபூ₄தாஶயஸ்தி₂த꞉ ஸர்வேஷாம் பூ₄தாநாமாஶயே(அ)ந்தர்ஹ்ருதி₃ ஸ்தி₂தோ(அ)ஹமாத்மா ப்ரத்யகா₃த்மா நித்யம் த்₄யேய꞉ . தத₃ஶக்தேந சோத்தரேஷு பா₄வேஷு சிந்த்யோ(அ)ஹம் . யஸ்மாத₃ஹமேவ ஆதி₃ர்பூ₄தாநாம் காரணம் ததா₂ மத்₄யம் ச ஸ்தி₂திரந்த꞉ ப்ரலயஶ்ச ..10.20..

==============================
ஏவம் ச த்₄யேயோ(அ)ஹம்
ஆதி₃த்யாநாமஹம் விஷ்ணுர்ஜ்யோதிஷாம் ரவிரம்ஶுமாந் .
மரீசிர்மருதாமஸ்மி நக்ஷத்ராணாமஹம் ஶஶீ ..10.21..

ஆதி₃த்யாநாம் த்₃வாத₃ஶாநாம் விஷ்ணுர்நாம ஆதி₃த்யோ(அ)ஹம் . ஜ்யோதிஷாம் ரவி꞉ ப்ரகாஶயித்ரூணாமம்ஶுமாந் ரஶ்மிமாந் . மரீசிர்நாம மருதாம் மருத்₃தே₃வதாபே₄தா₃நாமஸ்மி . நக்ஷத்ராணாமஹம் ஶஶீ சந்த்₃ரமா꞉ ..10.21..

==============================
வேதா₃நாம் ஸாமவேதோ₃(அ)ஸ்மி தே₃வாநாமஸ்மி வாஸவ꞉ .
இந்த்₃ரியாணாம் மநஶ்சாஸ்மி பூ₄தாநாமஸ்மி சேதநா ..10.22..

வேதா₃நாம் மத்₄யே ஸாமவேதோ₃(அ)ஸ்மி . தே₃வாநாம் ரூத்₃ராதி₃த்யாதீ₃நாம் வாஸவ இந்த்₃ரோ(அ)ஸ்மி . இந்த்₃ரியாணாமேகாத₃ஶாநாம் சக்ஷுராதீ₃நாம் மநஶ்சாஸ்மி ஸம்கல்பவிகல்பாத்மகம் மநஶ்சாஸ்மி . பூ₄தாநாமஸ்மி சேதநா கார்யகரணஸம்கா₄தே நித்யாபி₄வ்யக்தா பு₃த்₃தி₄வ்ருத்திஶ்சேதநா ..10.22..

==============================
ருத்₃ராணாம் ஶம்கரஶ்சாஸ்மி வித்தேஶோ யக்ஷரக்ஷஸாம் .
வஸூநாம் பாவகஶ்சாஸ்மி மேரு꞉ ஶிக₂ரிணாமஹம் ..10.23..

ருத்₃ராணாமேகாத₃ஶாநாம் ஶம்கரஶ்சாஸ்மி . வித்தேஶ꞉ குவேரோ யக்ஷரக்ஷஸாம் யக்ஷாணாம் ரக்ஷஸாம் ச . வஸூநாமஷ்டநாம் பாவகஶ்சாஸ்ம்யக்₃நி꞉ . மேரு꞉ ஶிக₂ரிணாம் ஶிக₂ரவதாமஹம் ..10.23..

==============================
புரோத₄ஸாம் ச முக்₂யம் மாம் வித்₃தி₄ பார்த₂ ப்₃ருஹஸ்பதிம் .
ஸேநாநீநாமஹம் ஸ்கந்த₃꞉ ஸரஸாமஸ்மி ஸாக₃ர꞉ ..10.24..

புரோத₄ஸாம் ச ராஜபுரோஹிதாநாம் ச முக்₂யம் ப்ரதா₄நம் மாம் வித்₃தி₄ ஹே பார்த₂ ப்₃ருஹஸ்பதிம் . ஸ ஹீந்த்₃ரஸ்யேதி முக்₂ய꞉ ஸ்யாத்புரோதா₄꞉ . ஸேநாநீநாம் ஸேநாபதீநாமஹம் ஸ்கந்தோ₃ தே₃வஸேநாபதி꞉ . ஸரஸாம் யாநி தே₃வகா₂தாநி ஸராம்ஸி தேஷாம் ஸரஸாம் ஸாக₃ரோ(அ)ஸ்மி ப₄வாமி ..10.24..

==============================
மஹர்ஷீணாம் ப்₄ருகு₃ரஹம் கி₃ராமஸ்ம்யேகமக்ஷரம் .
யஜ்ஞாநாம் ஜபயஜ்ஞோ(அ)ஸ்மி ஸ்தா₂வராணாம் ஹிமாலய꞉ ..10.25..

மஹர்ஷீணாம் ப்₄ருகு₃ரஹம் . கி₃ராம் வாசாம் பத₃லக்ஷணாநாமேகமக்ஷரமோம்காரோ(அ)ஸ்மி . யஜ்ஞாநாம் ஜபயஜ்ஞோ(அ)ஸ்மி, ஸ்தா₂வராணாம் ஸ்தி₂திமதாம் ஹிமாலய꞉ ..10.25..

==============================
அஶ்வத்த₂꞉ ஸர்வவ்ருக்ஷாணாம் தே₃வர்ஷீணாம் ச நாரத₃꞉ .
க₃ந்த₄ர்வாணாம் சித்ரரத₂꞉ ஸித்₃தா₄நாம் கபிலோ முநி꞉ ..10.26..

அஶ்வத்த₂꞉ ஸர்வவ்ருக்ஷாணாம், தே₃வர்ஷீணாம் ச நாரதோ₃ தே₃வா꞉ ஏவ ஸந்த꞉ ருஷித்வம் ப்ராப்தா꞉ மந்த்ரத₃ர்ஶித்வாத்தே தே₃வர்ஷய꞉ . தேஷாம் நாரதோ₃(அ)ஸ்மி . க₃ந்த₄ர்வாணாம் சித்ரரதோ₂ நாம க₃ந்த₄ர்வோ(அ)ஸ்மி . ஸித்₃தா₄நாம் ஜந்மநைவ த₄ர்மஜ்ஞாநவைராக்₃யைஶ்வர்யாதிஶயம் ப்ராப்தாநாம் கபிலோ முநி꞉ ..10.26..

==============================
உச்சை꞉ஶ்ரவஸமஶ்வாநாம் வித்₃தி₄ மாமம்ருதோத்₃ப₄வம் .
ஐராவதம் க₃ஜேந்த்₃ராணாம் நராணாம் ச நராதி₄பம் ..10.27..

உசை꞉ஶ்ரவஸம வாநாமுசை꞉ஶ்ரவா꞉ நாமா வராஜஸ்தம் மாம் வித்₃தி₄ விஜாநீஹ்யம்ருதோத்₃ப₄வமம்ருதநிமித்தமத₂நோத்₃ப₄வம் . ஐராவதமிராவத்யா꞉ அபத்யம் க₃ஜேந்த்₃ராணாம் ஹஸ்தீஶ்வராணாம், தம் மாம் வித்₃தீ₄த்யநுவர்ததே . நராணாம் ச மநுஷ்யாணாம் நராதி₄பம் ராஜாநம் மாம் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி ..10.27..

==============================
ஆயுதா₄நாமஹம் வஜ்ரம் தே₄நூநாமஸ்மி காமது₄க் .
ப்ரஜநஶ்சாஸ்மி கந்த₃ர்ப꞉ ஸர்பாணாமஸ்மி வாஸுகி꞉ ..10.28..

ஆயுதா₄நாமஹம் வஜ்ரம் த₃தீ₄ச்யஸ்தி₂ஸம்ப₄வம் . தே₄நூநாம் தோ₃க்₃த்₄ரீணாமஸ்மி காமது₄க்வஸிஷ்ட₂ஸ்ய ஸர்வகாமாநாம் தோ₃க்₃த்₄ரீ, ஸாமாந்யா வா காமது₄க் . ப்ரஜந꞉ ப்ரஜநயிதாஸ்மி கந்த₃ர்ப꞉ காம꞉ . ஸர்பாணாம் ஸர்பபே₄தா₃நாமஸ்மி வாஸுகி꞉ ஸர்பராஜ꞉ ..10.28..

==============================
அநந்தஶ்சாஸ்மி நாகா₃நாம் வருணோ யாத₃ஸாமஹம் .
பித்ரூணாமர்யமா சாஸ்மி யம꞉ ஸம்யமதாமஹம் ..10.29..

அநந்தஶ்சாஸ்மி நாகா₃நாம் நாக₃விஶேஷாணாம் நாக₃ராஜஶ்சாஸ்மி . வருணோ யாத₃ஸாமஹமப்₃தே₃வதாநாம் ராஜாஹம் . பித்ரூணாமர்யமா நாம பித்ருராஜஶ்சாஸ்மி . யம꞉ ஸம்யமதாம் ஸம்யமநம் குர்வதாமஹம் ..10.29..

==============================
ப்ரஹ்லாத₃ஶ்சாஸ்மி தை₃த்யாநாம் கால꞉ கலயதாமஹம் .
ம்ருகா₃ணாம் ச ம்ருகே₃ந்த்₃ரோ(அ)ஹம் வைநதேயஶ்ச பக்ஷிணாம் ..10.30..

ப்ரஹ்லாதோ₃ நாமஶ்சாஸ்மி தை₃த்யாநாம் தி₃திவம்ஶ்யாநாம் . கால꞉ கலயதாம் கலநம் க₃ணநம் குர்வதாமஹம் . ம்ருகா₃ணாம் ச ம்ருகே₃ந்த்₃ர꞉ ஸிம்ஹோ வ்யாக்₄ரோ வாஹம் . வைநதேயஶ்ச க₃ருத்மாந் விநதாஸுத꞉ பக்ஷிணாம் பதத்ரிணாம் ..10.30..

==============================
பவந꞉ பவதாமஸ்மி ராம꞉ ஶஸ்த்ரப்₄ருதாமஹம் .
ஜ₂ஷாணாம் மகரஶ்சாஸ்மி ஸ்ரோதஸாமஸ்மி ஜாஹ்நவீ ..10.31..

பவநோ வாயு꞉ பவதாம் பாவயிதரூணாமஸ்மி . ராம꞉ ஶஸ்த்ரப்₄ருதாமஹம் ஶஸ்த்ராணாம் தா₄ரயித்ரூணாம் தா₃ஶரதி₂꞉ ராமோ(அ)ஹம் . ஜ₂ஷாணாம் மத்ஸ்யாதீ₃நாம் மகரோ நாம ஜாதிவிஶேஷோ(அ)ஹம் . ஸ்ரோதஸாம் ஸ்ரவந்தீநாமஸ்மி ஜாஹ்நவீ க₃ங்கா₃ ..10.31..

==============================
ஸர்கா₃ணாமாதி₃ரந்தஶ்ச மத்₄யம் சைவாஹமர்ஜுந .
அத்₄யாத்மவித்₃யா வித்₃யாநாம் வாத₃꞉ ப்ரவத₃தாமஹம் ..10.32..

ஸர்கா₃ணாம் ஸ்ருஷ்டீநாமாதி₃ரந்தஶ்ச மத்₄யம் சைவாஹமுத்பத்திஸ்தி₂திலயா அஹமர்ஜுந . பூ₄தாநாம் ஜீவாதி₄ஷ்டி₂தாநாமேவ ஆதி₃ரந்தஶ்சேத்யாத்₃யுக்தமுபக்ரமே, இஹ து ஸர்வஸ்யைவ ஸர்க₃மாத்ரஸ்யேதி விஶேஷ꞉ . அத்₄யாத்மவித்₃யா வித்₃யாநாம் மோக்ஷார்த₂த்வாத்ப்ரதா₄நமஸ்மி . வாதோ₃(அ)ர்த₂நிர்ணயஹேதுத்வாத்ப்ரவத₃தாம் ப்ரதா₄நம், அத꞉ ஸோ(அ)ஹமஸ்மி . ப்ரவக்த்ருத்₃வாரேண வத₃நபே₄தா₃நாமேவ வாத₃ஜல்பவிதண்டா₃நாமிஹ க்₃ரஹணம் ப்ரவத₃தாமிதி ..10.32..

==============================
அக்ஷராணாமகாரோ(அ)ஸ்மி த்₃வந்த்₃வ꞉ ஸாமாஸிகஸ்ய ச .
அஹமேவாக்ஷய꞉ காலோ தா₄தாஹம் விஶ்வதோமுக₂꞉ ..10.33..

அக்ஷராணாம் வர்ணாநாமகாரோ வர்ணோ(அ)ஸ்மி . த்₃வந்த்₃வ꞉ ஸமாஸோ(அ)ஸ்மி ஸாமாஸிகஸ்ய ச ஸமாஸஸமூஹஸ்ய . கிம் சாஹமேவாக்ஷய꞉ கால꞉ ப்ரஸித்₃த₄꞉ க்ஷணாத்₃யாக்₂ய꞉, அத₂வா பரமேஶ்வர꞉ காலஸ்யாபி காலோ(அ)ஸ்மி . தா₄தாஹம் கர்மப₂லஸ்ய விதா₄தா ஸர்வஜக₃தோ விஶ்வதோமுக₂꞉ ஸர்வதோமுக₂꞉ ..10.33..

==============================
ம்ருத்யு꞉ ஸர்வஹரஶ்சாஹமுத்₃ப₄வஶ்ச ப₄விஷ்யதாம் .
கீர்தி꞉ ஶ்ரீர்வாக்ச நாரீணாம் ஸ்ம்ருதிர்மேதா₄ த்₄ருதி꞉ க்ஷமா ..10.34..

ம்ருத்யுர்த்₃விவிதோ₄ த₄நாதி₃ஹர꞉ ப்ராணஹரஶ்ச . தத்ர ய꞉ ப்ராணஹர꞉, ஸ ஸர்வஹர உச்யதே . ஸோ(அ)ஹமித்யர்த₂꞉ . அத₂வா, பர ஈஶ்வர꞉ ப்ரலயே ஸர்வஹரணாத்ஸர்வஹர꞉, ஸோ(அ)ஹம் . உத்₃ப₄வ உத்கர்ஷ꞉ அப்₄யுத₃யஸ்தத்ப்ராப்திஹேதுஶ்சாஹம் . கேஷாம் ? ப₄விஷ்யதாம் பா₄விகல்யாணாநாம், உத்கர்ஷப்ராப்தியோக்₃யாநாமித்யர்த₂꞉ . கீர்தி꞉ ஶ்ரீ꞉ வாக்ச நாரீணாம் ஸ்ம்ருதிர்மேதா₄ த்₄ருதி꞉ க்ஷமா இத்யேதா உத்தமா꞉ ஸ்த்ரீணாமஹமஸ்மி, யாஸாமாபா₄ஸமாத்ரஸம்ப₃ந்தே₄நாபி லோக꞉ க்ருதார்த₂மாத்மாநம் மந்யதே ..10.34..

==============================
ப்₃ருஹத்ஸாம ததா₂ ஸாம்நாம் கா₃யத்ரீ ச₂ந்த₃ஸாமஹம் .
மாஸாநாம் மார்க₃ஶீர்ஷோ(அ)ஹம்ருதூநாம் குஸுமாகர꞉ ..10.35..

ப்₃ருஹத்ஸாம ததா₂ ஸாம்நாம் ப்ரதா₄நமஸ்மி . கா₃யத்ரீ ச்ச₂ந்த₃ஸாமஹம் கா₃யத்ர்யாதி₃ச்ச₂ந்தோ₃விஶிஷ்டாநாம்ருசாம் கா₃யத்ரீ ருக₃ஹமஸ்மீத்யர்த₂꞉ . மாஸாநாம் மார்க₃ஶீர்ஷோ(அ)ஹம், ருதூநாம் குஸுமாகரோ வஸந்த꞉ ..10.35..

==============================
த்₃யூதம் ச₂லயதாமஸ்மி தேஜஸ்தேஜஸ்விநாமஹம் .
ஜயோ(அ)ஸ்மி வ்யவஸாயோ(அ)ஸ்மி ஸத்த்வம் ஸத்த்வவதாமஹம் ..10.36..

த்₃யூதமக்ஷதே₃வநாதி₃லக்ஷணம் ச₂லயதாம் ச₂லஸ்ய கர்த்ரூணாமஸ்மி . தேஜஸ்விநாம் தேஜோ(அ)ஹம் . ஜயோ(அ)ஸ்மி ஜேத்ரூணாம் . வ்யவஸாயோ(அ)ஸ்மி வ்யவஸாயிநாம் . ஸத்த்வம் ஸத்த்வவதாம் ஸாத்த்விகாநாமஹம் ..10.36..

==============================
வ்ருஷ்ணீநாம் வாஸுதே₃வோ(அ)ஸ்மி பாண்ட₃வாநாம் த₄நம்ஜய꞉ .
முநீநாமப்யஹம் வ்யாஸ꞉ கவீநாமுஶநா கவி꞉ ..10.37..

வ்ருஷ்ணீநாம் யாத₃வாநாம் வாஸுதே₃வோ(அ)ஸ்ம்யயமேவாஹம் த்வத்ஸக₂꞉ . பாண்டா₃வாநாம் த₄நம்ஜயஸ்த்வமேவ . முநீநீம் மநநஶீலாநாம் ஸர்வபதா₃ர்த₂ஜ்ஞாநிநாமப்யஹம் வ்யாஸ꞉, கவீநாம் க்த்ராந்தத₃ர்ஶிநாமுஶநா கவிரஸ்மி ..10.37..

==============================
த₃ண்டோ₃ த₃மயதாமஸ்மி நீதிரஸ்மி ஜிகீ₃ஷதாம் .
மௌநம் சைவாஸ்மி கு₃ஹ்யாநாம் ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநவதாமஹம் ..10.38..

த₃ண்டோ₃ த₃மயதாம் த₃மயித்ரூணாமஸ்ம்யதா₃ந்தாநாம் த₃மநகார꞉ . நீதிரஸ்மி ஜிகீ₃ஷதாம் ஜேதுமிச்ச₂தாம் . மௌநம் சைவாஸ்மி கு₃ஹ்யாநாம் கோ₃ப்யாநாம் . ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநவதாமஹம் ..10.38..

==============================
யச்சாபி ஸர்வபூ₄தாநாம் பீ₃ஜம் தத₃ஹமர்ஜுந .
ந தத₃ஸ்தி விநா யத்ஸ்யாந்மயா பூ₄தம் சராசரம் ..10.39..

யச்சாபி ஸர்வபூ₄தாநாம் பீ₃ஜம் ப்ரரோஹகாரணம், தத₃ஹமர்ஜுந . ப்ரகரணோபஸம்ஹாரார்த₂ம் விபூ₄திஸம்க்ஷேபமாஹ ந தத₃ஸ்தி பூ₄தம் சராசரம் சரமசரம் வா, மயா விநா யத்ஸ்யாத்ப₄வேத் . மயாபக்ருஷ்டம் பரித்யக்தம் நிராத்மகம் ஶூந்யம் ஹி தத்ஸ்யாத் . அதோ மதா₃த்மகம் ஸர்வமித்யர்த₂꞉ ..10.39..

==============================
நாந்தோ(அ)ஸ்தி மம தி₃வ்யாநாம் விபூ₄தீநாம் பரந்தப .
ஏஷ தூத்₃தே₃ஶத꞉ ப்ரோக்தோ விபூ₄தேர்விஸ்தரோ மயா ..10.40..

நாந்தோ(அ)ஸ்தி மம தி₃வ்யாநாம் விபூ₄தீநாம் விஸ்தராணாம் பரந்தப . ந ஹீஶ்வரஸ்ய ஸர்வாத்மநோ தி₃வ்யாநாம் விபூ₄தீநாமியத்தா ஶக்யா வக்தும் ஜ்ஞாதும் வா கேநசித் . ஏஷ தூத்₃தே₃ஶத ஏகதே₃ஶேந ப்ரோக்தோ விபூ₄தேர்விஸ்தர꞉ மயா ..10.40..

==============================
யத்₃யத்₃விபூ₄திமத்ஸத்த்வம் ஶ்ரீமதூ₃ர்ஜிதமேவ வா .
தத்ததே₃வாவக₃ச்ச₂ த்வம் மம தேஜோ(அ)ம்ஶஸம்ப₄வம் ..10.41..

யத்₃யல்லோகே விபூ₄திமத்₃விபூ₄தியுக்தம் ஸத்த்வம் வஸ்து ஶ்ரீமதூ₃ர்ஜிதமேவ வா ஶ்ரீர்லக்ஷ்மீஸ்தயா ஸஹிதமுத்ஸாஹோபேதம் வா . தத்ததே₃வாவக₃ச்ச₂ த்வம் ஜாநீஹி மமேஶ்வரஸ்ய தேஜோ(அ)ம்ஶஸம்ப₄வம் தேஜஸோ(அ)ம்ஶ ஏகதே₃ஶ꞉ ஸம்ப₄வோ யஸ்ய தத்தேஜோ(அ)ம்ஶஸம்ப₄வமித்யவக₃ச்ச₂ த்வம் ..10.41..

==============================
அத₂ வா ப₃ஹுநைதேந கிம் ஜ்ஞாதேந தவார்ஜுந .
விஷ்டப்₄யாஹமித₃ம் க்ருத்ஸ்நமேகாம்ஶேந ஸ்தி₂தோ ஜக₃த் ..10.42..

அத₂வா ப₃ஹுநைதேந ஏவமாதி₃நா கிம் ஜ்ஞாதேந தவார்ஜுந ஸ்யாத்ஸாவஶேஷேண . அஶேஷதஸ்த்வமுச்யமாநமர்த₂ம் ஸ்ருணு விஷ்டப்₄ய விஶேஷத꞉ ஸ்தம்ப₄நம் த்₃ருட₄ம் க்ருத்வேத₃ம் க்ருத்ஸ்நம் ஜக₃தே₃காம்ஶேநைகாவயவேநைகபாதே₃ந, ஸர்வபூ₄தஸ்வரூபேணேத்யேதத் . ததா₂ ச மந்த்ரவர்ண꞉ பாதோ₃(அ)ஸ்ய விஶ்வா பூ₄தாநி [ருக்8.4.17.3] இதி . ஸ்தி₂தோ(அ)ஹமிதி ..10.42..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
த₃ஶமோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 11
அதை₂காத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
விஶ்வரூபத₃ர்ஶநயோக₃꞉
(ஶ்ரீஶங்கராசார்யப₄க₃வத்பாத₃க்ருதபா₄ஷ்யம்)
ப₄க₃வதோ விபூ₄தய உக்தா꞉ . தத்ர ச விஷ்டப்₄யாஹமித₃ம் க்ருத்ஸ்நமேகாம்ஶேந ஸ்தி₂தோ ஜக₃த்[கீ₃தா 10.42] இதி ப₄க₃வதாபி₄ஹிதம் ஶ்ருத்வா யத்ஜக₃தா₃த்மரூபம், ஆத்₃யமைஶ்வரம் தத்ஸாக்ஷாத்கர்துமிச்ச₂ந்நர்ஜுந உவாச
மத₃நுக்₃ரஹாய பரமம் கு₃ஹ்யமத்₄யாத்மஸம்ஜ்ஞிதம் .
யத்த்வயோக்தம் வசஸ்தேந மோஹோ(அ)யம் விக₃தோ மம ..11.1..

மத₃நுக்₃ரஹாய மமாநுக்₃ரஹார்த₂ம் பரமம் நிரதிஶயம் கு₃ஹ்யம் கோ₃ப்யமத்₄யாத்மஸம்ஜ்ஞிதமாத்மாநாத்மவிவேகவிஷயம் யத்த்வயோக்தம் வசோ வாக்யம் தேந தே வசஸா மோஹோ(அ)யம் விக₃தோ மம . அவிவேகபு₃த்₃தி₄ரபக₃தேத்யர்த₂꞉ ..11.1..

==============================
கிம் ச
ப₄வாப்யயௌ ஹி பூ₄தாநாம் ஶ்ருதௌ விஸ்தரஶோ மயா .
த்வத்த꞉ கமலபத்ராக்ஷ மாஹாத்ம்யமபி சாவ்யயம் ..11.2..

ப₄வ உத்பத்திரப்யய꞉ ப்ரலயஸ்தௌ ப₄வாப்யயௌ ஹி பூ₄தாநாம் ஶ்ருதௌ விஸ்தரஶ꞉ மயா, ந ஸம்க்ஷேபத꞉ . த்வத்தஸ்த்வத்ஸகாஶாத் . கமலபத்ராக்ஷ கமலஸ்ய பத்ரம் கமலபத்ரம் தத்₃வத₃க்ஷிணீ யஸ்ய தவ ஸ த்வம் கமலபத்ராக்ஷோ, ஹே கமலபத்ராக்ஷ ! மஹாத்மநோ பா₄வோ மாஹாத்ம்யமபி சாவ்யயமக்ஷயம் . ஶ்ருதமித்யநுவர்ததே ..11.2..

==============================
ஏவமேதத்₃யதா₂த்த₂ த்வமாத்மாநம் பரமேஶ்வர .
த்₃ரஷ்டுமிச்சா₂மி தே ரூபமைஶ்வரம் புருஷோத்தம ..11.3..

ஏவமேதந்நாந்யதா₂ யதா₂ யேந ப்ரகாரேண ஆத்த₂ கத₂யஸி த்வமாத்மாநம் பரமேஶ்வர . ததா₂பி த்₃ரஷ்டுமிச்சா₂மி தே தவ ஜ்ஞாநைஶ்வர்யஶக்திப₃லவீர்யதேஜோபி₄꞉ ஸம்பந்நமைஶ்வரம் வைஷ்ணவம் ரூபம் புருஷோத்தம ..11.3..

==============================
மந்யஸே யதி₃ தச்ச₂க்யம் மயா த்₃ரஷ்டுமிதி ப்ரபோ₄ .
யோகே₃ஶ்வர ததோ மே த்வம் த₃ர்ஶயாத்மாநமவ்யயம் ..11.4..

மந்யஸே சிந்தயஸி யதி₃ மயார்ஜுநேந தச்ச₂க்யம் த்₃ரஷ்டுமிதி ப்ரபோ₄ ! ஸ்வாமிந் ! யோகே₃ஶ்வர யோகி₃நோ யோகா₃ஸ்தேஷாமீஶ்வரோ யோகே₃ஶ்வர꞉, ஹே யோகே₃ஶ்வர ! யஸ்மாத₃ஹமதீவார்தீ₂ த்₃ரஷ்டும், ததஸ்தஸ்மாந்மே மத₃ர்த₂ம் த்வமாத்மாநமவ்யயம் ..11.4..

==============================
ஏவம் சோதி₃தோ(அ)ர்ஜுநேந ப₄க₃வாநுவாச
பஶ்ய மே பார்த₂ ரூபாணி ஶதஶோ(அ)த₂ ஸஹஸ்ரஶ꞉ .
நாநாவிதா₄நி தி₃வ்யாநி நாநாவர்ணாக்ருதீநி ச ..11.5..

பஶ்ய மே பார்த₂ ! ரூபாணி ஶதஶோ(அ)த₂ ஸஹஸ்ரஶ꞉ . அநேகஶ இத்யர்த₂꞉ . தாநி ச நாநாவிதா₄ந்யநேகப்ரகாராணி தி₃வி ப₄வாநி தி₃வ்யாந்யப்ராக்ருதாநி நாநாவர்ணாக்ருதீநி ச நாநா விலக்ஷணா நீலபீதாதி₃ப்ரகாரா வர்ணாஸ்ததா₂க்ருதயஶ்சாவயவஸம்ஸ்தா₂நவிஶேஷோ யேஷாம் ரூபாணாம் தாநி நாநாவர்ணாக்ருதீநீ ச ..11.5..

==============================
பஶ்யாதி₃த்யாந் வஸூந் ருத்₃ராநஶ்விநௌ மருதஸ்ததா₂ .
ப₃ஹூந்யத்₃ருஷ்டபூர்வாணி பஶ்யாஶ்சர்யாணி பா₄ரத ..11.6..

பஶ்யாதி₃த்யாந் த்₃வாத₃ஶ . வஸூநஷ்டௌ . ருத்₃ராநேகாத₃ஶ . அஶ்விநௌ த்₃வௌ . மருத꞉ ஸப்தஸப்தக₃ணா யே தாந் . ததா₂ ச ப₃ஹூந்யந்யாந்யப்யத்₃ருஷ்டபூர்வாணி மநுஷ்யலோகே த்வயா த்வத்தோ(அ)ந்யேந வா கேநசித் . பஶ்யாஶ்சர்யாண்யத்₃பு₄தாநி பா₄ரத ..11.6..

==============================
ந கேவலமேதாவதே₃வ
இஹைகஸ்த₂ம் ஜக₃த்க்ருத்ஸ்நம் பஶ்யாத்₃ய ஸசராசரம் .
மம தே₃ஹே கு₃டா₃கேஶ யச்சாந்யத்₃த்₃ரஷ்டுமிச்ச₂ஸி ..11.7..

இஹைகஸ்த₂மேகஸ்மிந்நேவ ஸ்தி₂தம் ஜக₃த்க்ருத்ஸ்நம் ஸமஸ்தம் பஶ்யாத்₃ய இதா₃நீம் ஸசராசரம் ஸஹ சரேணாசரேண ச வர்ததே மம தே₃ஹே கு₃டா₃கேஶ . யச்சாந்யத்ஜயபராஜயாதி₃ . யத்ஶங்கஸே, யத்₃வா ஜயேம யதி₃ வா நோ ஜயேயுர்[கீ₃தா 2.6] இதி யதவோச꞉, தத₃பி த்₃ரஷ்டும் யதீ₃ச்ச₂ஸி ..11.7..

==============================
கிம் து
ந து மாம் ஶக்யஸே த்₃ரஷ்டுமநேநைவ ஸ்வசக்ஷுஷா .
தி₃வ்யம் த₃தா₃மி தே சக்ஷு꞉ பஶ்ய மே யோக₃மைஶ்வரம் ..11.8..

ந து மாம் விஶ்வரூபத₄ரம் ஶக்யஸே த்₃ரஷ்டுமநேநைவ ப்ராக்ருதேந ஸ்வசக்ஷுஷா ஸ்வகீயேந சக்ஷுஷா . யேந து ஶக்யஸே த்₃ரஷ்டும் தி₃வ்யேந, தத்₃தி₃வ்யம் த₃தா₃மி தே துப்₄யம் சக்ஷு꞉ . தேந பஶ்ய மே யோக₃மைஶ்வரமீஶ்வரஸ்ய மம ஐஶ்வரம் யோக₃ம் யோக₃ஶக்த்யதிஶயமித்யர்த₂꞉ ..11.8..

==============================
ஸம்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வா ததோ ராஜந்மஹாயோகே₃ஶ்வரோ ஹரி꞉ .
த₃ர்ஶயாமாஸ பார்தா₂ய பரமம் ரூபமைஶ்வரம் ..11.9..

ஏவம் யதோ₂க்தப்ரகாரேணோக்த்வா ததோ(அ)நந்தரம் ராஜந் த்₄ருதராஷ்ட்ர ! மஹாயோகே₃ஶ்வரோ மஹாம்ஶ்சாஸௌ யோகே₃ஶ்வரஶ்மஹாயோகே₃ஶ்வரோ ஹரிர்நாராயணோ த₃ர்ஶயாமாஸ த₃ர்ஶிதவாந் பார்தா₂ய ப்ருதா₂ஸுதாய பரமம் ரூபம் விஶ்வரூபமைஶ்வரம் ..11.9..

==============================
அநேகவக்த்ரநயநமநேகாத்₃பு₄தத₃ர்ஶநம் .
அநேகதி₃வ்யாப₄ரணம் தி₃வ்யாநேகோத்₃யதாயுத₄ம் ..11.10..

அநேகவக்த்ரநயநமநேகாநி வக்த்ராணி நயநாநி ச யஸ்மிந் ரூபே தத₃நேகவக்த்ரநயநம், அநேகாத்₃பு₄தத₃ர்ஶநமநேகாந்யத்₃பு₄தாநி விஸ்மாபகாநி த₃ர்ஶநாநி யஸ்மிந் ரூபே தத₃நேகாத்₃பு₄தத₃ர்ஶநம் ரூபம் . ததா₂நேகதி₃வ்யாப₄ரணமநேகாநி தி₃வ்யாந்யாப₄ரணாநி யஸ்மிந் தத₃நேகதி₃வ்யாப₄ரணம் . ததா₂ தி₃வ்யாநேகோத்₃யதாயுத₄ம் தி₃வ்யாந்யநேகாந்யஸ்யாதீ₃நி உத்₃யதாந்யாயுதா₄நி யஸ்மிந் தத்₃தி₃வ்யாநேகோத்₃யதாயுத₄ம் . த₃ர்ஶயாமாஸேதி பூர்வேண ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ..11.10..

==============================
கிம் ச
தி₃வ்யமால்யாம்ப₃ரத₄ரம் தி₃வ்யக₃ந்தா₄நுலேபநம் .
ஸர்வாஶ்சர்யமயம் தே₃வமநந்தம் விஶ்வதோமுக₂ம் ..11.11..

தி₃வ்யமால்யாம்ப₃ரத₄ரம் தி₃வ்யாநி மால்யாநி புஷ்பாண்யம்ப₃ராணி வஸ்ராணி ச த்₄ரியந்தே யேநேஶ்வரேண தம் தி₃வ்யமால்யாம்ப₃ரத₄ரம், தி₃வ்யக₃ந்தா₄நுலேபநம் தி₃வ்யம் க₃ந்தா₄நுலேபநம் யஸ்ய தம் தி₃வ்யக₃ந்தா₄நுலேபநம், ஸர்வாஶ்சர்யமயம் ஸர்வாஶ்சர்யப்ராயம் தே₃வமநந்தம் நாஸ்யாந்தோ(அ)ஸ்தீத்யநந்தஸ்தம், விஶ்வதோமுக₂ம் ஸர்வதோமுக₂ம் ஸர்வபூ₄தாத்மபூ₄தத்வாத், தம் த₃ர்ஶயாமாஸ . அர்ஜுநோ த₃த₃ர்ஶேதி வாத்₄யாஹ்ரியதே ..11.11..

==============================
யா புநர்ப₄க₃வதோ விஶ்வரூபஸ்ய பா₄꞉, தஸ்யா உபமோச்யதே
தி₃வி ஸூர்யஸஹஸ்ரஸ்ய ப₄வேத்₃யுக₃பது₃த்தி₂தா .
யதி₃ பா₄꞉ ஸத்₃ருஶீ ஸா ஸ்யாத்₃பா₄ஸஸ்தஸ்ய மஹாத்மந꞉ ..11.12..

அந்தரிக்ஷே வா தி₃வி ஸூர்யாணாம் ஸஹஸ்ரம் ஸூர்யஸஹஸ்ரம் தஸ்ய யுக₃பது₃த்தி₂தஸ்ய ஸூர்யஸஹஸ்ரஸ்ய யா யுக₃பது₃த்தி₂தா பா₄꞉, ஸா யதி₃, ஸத்₃ருஶீ ஸ்யாத்தஸ்ய மஹாத்மநோ விஶ்வரூபஸ்யைவ பா₄ஸ꞉ . யதி₃ வா ந ஸ்யாத், ததோ விஶ்வரூபஸ்யைவ பா₄ அதிரிச்யதே இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..11.12..

==============================
கிம் ச
தத்ரைகஸ்த₂ம் ஜக₃த்க்ருத்ஸ்நம் ப்ரவிப₄க்தமநேகதா₄ .
அபஶ்யத்₃தே₃வதே₃வஸ்ய ஶரீரே பாண்ட₃வஸ்ததா₃ ..11.13..

தத்ர தஸ்மிந் விஶ்வரூப ஏகஸ்மிந் ஸ்தி₂தமேகஸ்த₂ம் ஜக₃த்க்ருத்ஸ்நம் ப்ரவிப₄க்தமநேகதா₄ தே₃வபித்ருமநுஷ்யாதி₃பே₄தை₃ரபஶ்யத்₃த்₃ருஷ்டவாந் தே₃வதே₃வஸ்ய ஹரே꞉ ஶரீரே பாண்டா₃வோ(அ)ர்ஜுநஸ்ததா₃ ..11.13..

==============================
தத꞉ ஸ விஸ்மயாவிஷ்டோ ஹ்ருஷ்டரோமா த₄நம்ஜய꞉ .
ப்ரணம்ய ஶிரஸா தே₃வம் க்ருதாஞ்ஜலிரபா₄ஷத ..11.14..

ததஸ்தம் த்₃ருஷ்ட்வா ஸ விஸ்மயேநாவிஷ்டோ விஸ்மயாவிஷ்டோ ஹ்ருஷ்டாநி ரோமாணி யஸ்ய ஸோ(அ)யம் ஹ்ருஷ்டரோமா சாப₄வத்₃த₄நஞ்ஜய꞉ . ப்ரணம்ய ப்ரகர்ஷேண நமநம் க்ருத்வா ப்ரஹ்வீபூ₄த꞉ ஸந் ஶிரஸா தே₃வம் விஶ்வரூபத₄ரம் க்ருதாஞ்ஜலி꞉ நமஸ்காரார்த₂ம் ஸம்புடீக்ருதஹஸ்த꞉ ஸந்நபா₄ஷத உக்தவாந் ..11.14..

==============================
கத₂ம் ? யத்த்வயா த₃ர்ஶிதம் விஶ்வரூபம், தத₃ஹம் பஶ்யாமீதி ஸ்வாநுப₄வமாவிஷ்குர்வந்நர்ஜுந உவாச
பஶ்யாமி தே₃வாம்ஸ்தவ தே₃வ தே₃ஹே
ஸர்வாம்ஸ்ததா₂ பூ₄தவிஶேஷஸம்கா₄ந் .
ப்₃ரஹ்மாணமீஶம் கமலாஸநஸ்த₂ம்
ருஷீம்ஶ்ச ஸர்வாநுரகா₃ம்ஶ்ச தி₃வ்யாந் ..11.15..

பஶ்யாம்யுபலபே₄ ஹே தே₃வ, தவ தே₃ஹே தே₃வாந் ஸர்வாந், ததா₂ பூ₄தவிஶேஷஸம்கா₄ந் பூ₄தவிஶேஷாணாம் ஸ்தா₂வரஜங்க₃மாநாம் நாநாஸம்ஸ்தா₂நவிஶேஷாணாம் ஸம்கா₄ பூ₄தவிஶேஷஸம்கா₄ஸ்தாந், கிம் ச ப்₃ரஹ்மாணம் சதுர்முக₂மீஶமீஶிதாரம் ப்ரஜாநாம் கமலாஸநஸ்த₂ம் ப்ருதி₂வீபத்₃மமத்₄யே மேருகர்ணிகாஸநஸ்த₂மித்யர்த₂꞉ . ருஷீம்ஶ்ச வஸிஷ்டா₂தீ₃ந் ஸர்வாந், உரகா₃ம்ஶ்ச வாஸுகிப்ரப்₄ருதீந் தி₃வ்யாந் தி₃வி ப₄வாந் ..11.15..

==============================
அநேகபா₃ஹூத₃ரவக்த்ரநேத்ரம்
பஶ்யாமி த்வா ஸர்வதோ(அ)நந்தரூபம் .
நாந்தம் ந மத்₄யம் ந புநஸ்தவாதி₃ம்
பஶ்யாமி விஶ்வேஶ்வர விஶ்வரூப ..11.16..

அநேகபா₃ஹூத₃ரவக்த்ரநேத்ரமநேகே பா₃ஹவருத₃ராணி வக்த்ராணி நேத்ராணி ச யஸ்ய தவ ஸ த்வமநேகபா₃ஹூத₃ரவக்த்ரநேத்ரஸ்தமநேகபா₃ஹூத₃ரவக்த்ரநேத்ரம் . பஶ்யாமி த்வா த்வாம் ஸர்வத꞉ ஸர்வத்ராநந்தரூபமநந்தாநி ரூபாண்யஸ்ய இத்யநந்தரூபஸ்தமநந்தரூபம் . நாந்தம், அந்தோ(அ)வஸாநம், ந மத்₄யம், மத்₄யம் நாம த்₃வயோ꞉ கோட்யோரந்தரம் . ந புநஸ்தவாதி₃ம் ந தே₃வஸ்யாந்தம் பஶ்யாமி, ந மத்₄யம் பஶ்யாமி, ந புநராதி₃ம் பஶ்யாமி . ஹே விஶ்வேஶ்வர விஶ்வரூப ..11.16..

==============================
கிம் ச
கிரீடிநம் க₃தி₃நம் சக்ரிணம் ச
தேஜோராஶிம் ஸர்வதோ தீ₃ப்திமந்தம் .
பஶ்யாமி த்வாம் து₃ர்நிரீக்ஷ்யம் ஸமந்தாத்₃
தீ₃ப்தாநலார்கத்₃யுதிமப்ரமேயம் ..11.17..

கிரீடிஆநம் கிரீடாம் நாம ஶிரோபூ₄ஷணவிஶேஷஸ்தத்யஸ்யாஸ்தி ஸ꞉ கிரீடீ தம் கிரீடிஆநம், ததா₂ க₃தி₃நம் க₃தா₃ஸ்ய வித்₃யதே இதி க₃தீ₃ தம் க₃தி₃நம், ததா₂ சக்ரிணம் சக்த்ரமஸ்யாஸ்தீதி சக்ரீ தம் சக்ரிணம் ச, தேஜோராஶிம் தேஜ꞉புஜம் ஸர்வதோதீ₃ப்திமந்தம் ஸர்வதோதீ₃ப்திரஸ்யாஸ்தீதி ஸர்வதோதீ₃ப்திமாந், தம் ஸர்வதோதீ₃ப்திமந்தம் பஶ்யாமி த்வாம் து₃ர்நிரீக்ஷ்யம் ஸமந்தாத்ஸமந்தத꞉ ஸர்வத்ர தீ₃ப்தாநலார்கத்₃யுதிமநலஶ்சார்கஶ்சாநலார்கௌ தீ₃ப்தௌ அநலார்கௌ தீ₃ப்தாநலார்கௌ தயோ꞉ தீ₃ப்தாநலார்கயோ꞉ த்₃யுதிரிவ த்₃யுதிஸ்தேஜோ யஸ்ய தவ ஸ த்வம் தீ₃ப்தாநலார்கத்₃யுதிஸ்தம் த்வாம் தீ₃ப்தாநலார்கத்₃யதிம்
அப்ரமேயம் ந ப்ரமேயமஶக்யபரிச்சே₂த₃மித்யேதத் ..11.17..

==============================
இத ஏவ தே யோக₃ஶக்தித₃ர்ஶநாதநுமிநோமி
த்வமக்ஷரம் பரமம் வேதி₃தவ்யம்
த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதா₄நம் .
த்வமவ்யய꞉ ஶாஶ்வதத₄ர்மகோ₃ப்தா
ஸநாதநஸ்த்வம் புருஷோ மதோ மே ..11.18..

த்வமக்ஷரம் ந க்ஷரதீதி, பரமம் ப்₃ரஹ்ம வேதி₃தவ்யம் ஜ்ஞாதவ்யம் முமுக்ஷுபி₄꞉ . த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய ஸமஸ்தஸ்ய ஜக₃த꞉ பரம் ப்ரக்ருஷ்டம் நிதா₄நம் நிதீ₄யதே(அ)ஸ்மிந்நிதி நிதா₄நம் பர ஆஶ்ரய இத்யர்த₂꞉ . கிம் ச, த்வமவ்யயோ ந தவ வ்யயோ வித்₃யத இத்யவ்யய꞉ . ஶாஶ்வதத₄ர்மகோ₃ப்தா ஶஶ்வத்₃ப₄வ꞉ ஶாஶ்வதோ நித்யோ த₄ர்மஸ்தஸ்ய கோ₃ப்தா ஶாஶ்வதத₄ர்மகோ₃ப்தா . ஸநாதநஶ்சிரந்தநஸ்த்வம் புருஷ꞉ பரம꞉ மதோ(அ)பி₄ப்ரேத꞉ மே மம ..11.18..

==============================
கிம் ச
அநாதி₃மத்₄யாந்தமநந்தவீர்யம்
அநந்தபா₃ஹும் ஶஶிஸூர்யநேத்ரம் .
பஶ்யாமி த்வாம் தீ₃ப்தஹுதாஶவக்த்ரம்
ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமித₃ம் தபந்தம் ..11.19..

அநாதி₃மத்₄யாந்தமாதி₃ ச மத்₄யம் சாந்தஶ்ச ந வித்₃யதே யஸ்ய ஸோ(அ)யமநாதி₃மத்₄யாந்தஸ், தம் த்வாமநாதி₃மத்₄யாந்தம் . அநந்தவீர்யம் ந தவ வீர்யஸ்யாந்தோ(அ)ஸ்தீத்யநந்தவீர்யஸ், தம் த்வாமநந்தவீர்யம் . ததா₂நந்தபா₃ஹுமநந்தா பா₃ஹவோ யஸ்ய தவ ஸ த்வம், அநந்தபா₃ஹுஸ்தம் த்வாமநந்தபா₃ஹும் . ஶஶிஸூர்யநேத்ரம் ஶஶிஸூர்யௌ நேத்ரே யஸ்ய தவ ஸ த்வம் ஶஶிஸூர்யநேத்ரஸ், தம் த்வாம் ஶஶிஸூர்யநேத்ரம் சந்த்₃ராதி₃த்யநயநம் . பஶ்யாமி த்வாம் தீ₃ப்தஹுதாஶவக்த்ரம் தீ₃ப்தஶ்சாஸௌ ஹுதாஶஶ்ச வக்த்ரம் யஸ்ய தவ ஸ த்வம் தீ₃ப்தஹுதாஶவக்த்ரஸ், தம் த்வாம் தீ₃ப்தஹுதாஶவக்த்ரம் . ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமித₃ம் ஸமஸ்தம் தபந்தம் ..

==============================
த்₃யாவாப்ருதி₂வ்யோரித₃மந்தரம் ஹி
வ்யாப்தம் த்வயைகேந தி₃ஶஶ்ச ஸர்வா꞉ .
த்₃ருஷ்ட்வாத்₃பு₄தம் ரூபமித₃ம் தவோக்₃ரம்
லோகத்ரயம் ப்ரவ்யதி₂தம் மஹாத்மந் ..11.20..

த்₃யாவாப்ருதி₂வ்யோரித₃மந்தரம் ஹ்யந்தரிக்ஷம் வ்யாப்தம் த்வயைகேந விஶ்வரூபத₄ரேண தி₃ஶஶ்ச ஸர்வா வ்யாப்தா꞉ . த்₃ருஷ்ட்வா உபலப்₄யாத்₃பு₄தம் விஸ்மாபகம் ரூபமித₃ம் தவோக்₃ரம் க்ரூரம் லோகாநாம் த்ரயம் லோகத்ரயம் ப்ரவ்யதி₂தம் பீ₄தம் ப்ரசலிதம் வா . ஹே மஹாத்மந் ! அக்ஷுத்₃ரஸ்வபா₄வ ..11.20..

==============================
அதா₂து₄நா புரா யத்₃வா ஜயேம யதி₃ வா நோ ஜயேயு꞉ [கீ₃தா 2.6] இத்யர்ஜுநஸ்ய ய꞉ ஸம்ஶய ஆஸீத், தந்நிர்ணயாய பாண்ட₃வஜயமைகாந்திகம் த₃ர்ஶயாமீதி ப்ரவ்ருத்தோ ப₄க₃வாந் . தம் பஶ்யந்நாஹ . கிம் ச
அமீ ஹி த்வா ஸுரஸம்கா₄ விஶந்தி
கேசித்₃பீ₄தா꞉ ப்ராஞ்ஜலயோ க்₃ருணந்தி .
ஸ்வஸ்தீத்யுக்த்வா மஹர்ஷிஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉
ஸ்துவந்தி த்வாம் ஸ்துதிபி₄꞉ புஷ்கலாபி₄꞉ ..11.21..

அமீ ஹி யுத்₄யமாநா யோத்₃தா₄ரஸ்த்வா த்வாம் ஸுரஸம்கா₄꞉ யே(அ)த்ர பூ₄பா₄ராவதாராயாவதீர்ணா வஸ்வாதி₃தே₃வஸம்கா₄ மநுஷ்யஸம்ஸ்தா₂நாஸ்த்வாம் விஶந்தி ப்ரவிஶந்தோ த்₃ருஶ்யந்தே . தத்ர கேசித்பீ₄தா꞉ ப்ராஞ்ஜலய꞉ ஸந்தோ க்₃ருணந்தி ஸ்துவந்தி த்வாமந்யே பலாயநே(அ)ப்யஶக்தா꞉ ஸந்த꞉ . யுத்₃தே₄ ப்ரத்யுபஸ்தி₂த உத்பாதாதி₃நிமித்தாநி உபலக்ஷ்ய ஸ்வஸ்த்யஸ்து ஜக₃த இதி உக்த்வா மஹர்ஷிஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉ மஹர்ஷீணாம் ஸித்₃தா₄நாம் ச ஸம்கா₄꞉ ஸ்துவந்தி த்வாம் ஸ்துதிபி₄꞉ புஷ்கலாபி₄꞉ ஸம்பூர்ணாபி₄꞉ ..11.21..

==============================
கிம் சாந்யத்
ருத்₃ராதி₃த்யா வஸவோ யே ச ஸாத்₄யா
விஶ்வே(அ)ஶ்விநௌ மருதஶ்சோஷ்மபாஶ்ச .
க₃ந்த₄ர்வயக்ஷாஸுரஸித்₃த₄ஸம்கா₄
வீக்ஷந்தே த்வாம் விஸ்மிதாஶ்சைவ ஸர்வே ..11.22..

ருத்₃ராதி₃த்யா꞉ வஸவோ யே ச ஸாத்₄யா꞉ ருத்₃ராத₃யோ க₃ணா꞉ விஶ்வேதே₃வா அஶ்விநௌ ச தே₃வௌ மருதஶ்ச ஊஷ்மபா ச பிதர꞉, க₃ந்த₄ர்வயக்ஷாஸுரஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉ க₃ந்த₄ர்ஷ꞉ ஹாஹாஹூஹூப்ரப்₄ருதயோ யக்ஷா꞉ குபே₃ரப்ரப்₄ருதயோ(அ)ஸுரா꞉ விரோசநப்ரப்₄ருதய꞉ ஸித்₃தா₄꞉ கபிலாத₃யஸ்தேஷாம் ஸம்கா₄꞉ க₃ந்த₄ர்வயக்ஷாஸுரஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉, தே வீக்ஷந்தே பஶ்யந்தி த்வாம் விஸ்மிதா꞉ விஸ்மயமாபந்நா꞉ ஸந்தஸ்தே ஏவ ஸர்வே ..11.22..

==============================
யஸ்மாத்
ரூபம் மஹத்தே ப₃ஹுவக்த்ரநேத்ரம்
மஹாபா₃ஹோ ப₃ஹுபா₃ஹூருபாத₃ம் .
ப₃ஹூத₃ரம் ப₃ஹுத₃ம்ஷ்ட்ராகராலம்
த்₃ருஷ்ட்வா லோகா꞉ ப்ரவ்யதி₂தாஸ்ததா₂ஹம் ..11.23..

ரூபம் மஹத₃திப்ரமாணம் தே தவ ப₃ஹுவக்த்ரநேத்ரம் ப₃ஹூநி வக்த்ராணி முகா₂நி சக்ஷூம்ஷி ச யஸ்மிந் தத்₃ரூபம் ப₃ஹுவக்த்ரநேத்ரம் . ஹே மஹாபா₃ஹோ ! ப₃ஹுபா₃ஹூருபாத₃ம் ப₃ஹவோ பா₃ஹவ ஊரவ꞉ பாதா₃ஶ்ச யஸ்மிந் ரூபே தத்₃ப₃ஹுபா₃ஹூருபாத₃ம் . கிம் ச, ப₃ஹூத₃ரம் ப₃ஹூநி உத₃ராணி யஸ்மிந்நிதி ப₃ஹூத₃ரம் . ப₃ஹுத₃ம்ஷ்ட்ராகராலம் ப₃ஹ்வீபி₄ர்த₃ம்ஷ்ட்ராபி₄꞉ கராலம் விக்ருதம் தத்₃ப₃ஹுத₃ம்ஷ்ட்ராகராலம் . த்₃ருஷ்ட்வா ரூபமீத்₃ருஶம் லோகா லௌகிகா꞉ ப்ராணிந꞉ ப்ரவ்யதி₂தா꞉ ப்ரசலிதா ப₄யேந . ததா₂ஹமபி ..11.23..

==============================
தத்ரேத₃ம் காரணம்
நப₄꞉ஸ்ப்ருஶம் தீ₃ப்தமநேகவர்ணம்
வ்யாத்தாநநம் தீ₃ப்தவிஶாலநேத்ரம் .
த்₃ருஷ்ட்வா ஹி த்வாம் ப்ரவ்யதி₂தாந்தராத்மா
த்₄ருதிம் ந விந்தா₃மி ஶமம் ச விஷ்ணோ ..11.24..

நப₄꞉ஸ்ப்ருஶம் த்₃யுஸ்பர்ஶமித்யர்த₂꞉ . தீ₃ப்தம் ப்ரஜ்வலிதம் . அநேகவர்ணமநேகே வர்ணா ப₄யங்கரா꞉ நாநாஸம்ஸ்தா₂நா யஸ்மிந் த்வயி தம் த்வாமநேகவர்ணம் . வ்யாத்தாநநம் வ்யாத்தாநி விவ்ருதாநி ஆநநாநி முகா₂நி யஸ்மிந் த்வயி தம் த்வாம் வ்யாத்தாநநம் . தீ₃ப்தவிஶாலநேத்ரம் தீ₃ப்தாநி ப்ரஜ்வலிதாநி விஶாலாநி விஸ்தீர்ணாநி நேத்ராணி யஸ்மிந் த்வயி தம் த்வாம் தீ₃ப்தவிஶாலநேத்ரம் த்₃ருஷ்ட்வா ஹி த்வாம் ப்ரவ்யதி₂தாந்தராத்மா ப்ரவ்யதி₂த꞉ ப்ரபீ₄தோ(அ)ந்தராத்மா மநோ யஸ்ய மம ஸோ(அ)ஹம் ப்ரவ்யதி₂தாந்தராத்மா ஸந் த்₄ருதிம் தை₄ர்யம் ந விந்தா₃மி ந லபே₄ ஶமம் சோபஶமநம் மநஸ்துஷ்டிம் . ஹே விஷ்ணோ ..11.24..

==============================
கஸ்மாத்?
த₃ம்ஷ்ட்ராகராலாநி ச தே முகா₂நி
த்₃ருஷ்ட்வைவ காலாநலஸம்நிபா₄நி .
தி₃ஶோ ந ஜாநே ந லபே₄ ச ஶர்ம
ப்ரஸீத₃ தே₃வேஶ ஜக₃ந்நிவாஸ ..11.25..

த₃ம்ஷ்ட்ராகராலாநி த₃ம்ஷ்ட்ராபி₄꞉ கராலாநி விக்ருதாநி தே தவ முகா₂நி த்₃ருஷ்ட்வைவோபலப்₄ய காலாநலஸம்நிபா₄நி ப்ரலயகாலே லோகாநாம் தா₃ஹகோ(அ)க்₃நி꞉ காலாநலஸ்தத்ஸத்₃ருஶாநி காலாநலஸம்நிபா₄நி முகா₂நி த்₃ருஷ்ட்வேத்யேதத் . தி₃ஶ꞉ பூர்வாபரவிவேகேந ந ஜாநே தி₃ங்மூடோ₄ ஜாதோ(அ)ஸ்மி . அதோ ந லபே₄ ச நோபலபே₄ ச ஶர்ம ஸுக₂ம் . அத꞉ ப்ரஸீத₃ ப்ரஸந்நோ ப₄வ ஹே தே₃வேஶ, ஜக₃ந்நிவாஸ ..11.25..

==============================
யேப்₄யோ மம பராஜயாஶங்கா யாஸீத்ஸா சாபக₃தா . யத꞉
அமீ ச த்வாம் த்₄ருதராஷ்ட்ரஸ்ய புத்ரா꞉
ஸர்வே ஸஹைவாவநிபாலஸம்கை₄꞉ .
பீ₄ஷ்மோ த்₃ரோண꞉ ஸூதபுத்ரஸ்ததா₂ஸௌ
ஸஹாஸ்மதீ₃யைரபி யோத₄முக்₂யை꞉ ..11.26..

அமீ ச த்வாம் த்₄ருதராஷ்ட்ரஸ்ய புத்ரா꞉ து₃ர்யோத₄நப்ரப்₄ருதய꞉ த்வரமாணா꞉ விஶந்தீதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ஸர்வே ஸஹைவ ஸஹிதா꞉ அவநிபாலஸம்கை₄ரவநிம் ப்ருத்₂வீம் பாலயந்தீத்யவநிபாலாஸ்தேஷாம் ஸம்கை₄꞉, கிம் ச பீ₄ஷ்மோ த்₃ரோண꞉ ஸூதபுத்ர꞉ கர்ணஸ்ததா₂ஸௌ ஸஹாஸ்மதீ₃யைரபி த்₄ருஷ்டத்₃யும்நப்ரப்₄ருதிபி₄ர்யோத₄முக்₂யைர்யோதா₄நாம் முக்₂யை꞉ ப்ரதா₄நை꞉ ஸஹ ..11.26..

==============================
கிம் ச
வக்த்ராணி தே த்வரமாணா விஶந்தி
த₃ம்ஷ்ட்ராகராலாநி ப₄யாநகாநி .
கேசித்₃விலக்₃நா த₃ஶநாந்தரேஷு
ஸந்த்₃ருஶ்யந்தே சூர்ணிதைருத்தமாங்கை₃꞉ ..11.27..

வக்த்ராணி முகா₂நி தே தவ த்வரமாணாஸ்த்வராயுக்தா꞉ ஸந்தோ விஶந்தி . கிம்விஶிஷ்டநி முகா₂நி ? த₃ம்ஷ்ட்ராகராலாநி ப₄யாநகாநி ப₄யங்கராணி . கிம் ச, கேசித்முகா₂நி ப்ரவிஷ்டாநாம் மத்₄யே விலக்₃நா த₃ஶநாந்தரேஷு மாம்ஸமிவ ப₄க்ஷிதம் ஸம்த்₃ருஶ்யந்த உபலப்₄யந்தே சூர்ணிதைஶ்சூர்ணீக்ருதைருத்தமாங்கை₃꞉ ஶிரோபி₄꞉ ..11.27..

==============================
கத₂ம் ப்ரவிஶந்தி முகா₂நி ? இத்யாஹ
யதா₂ நதீ₃நாம் ப₃ஹவோ(அ)ம்பு₃வேகா₃꞉
ஸமுத்₃ரமேவாபி₄முகா₂ த்₃ரவந்தி .
ததா₂ தவாமீ நரலோகவீரா
விஶந்தி வக்த்ராண்யபி₄விஜ்வலந்தி ..11.28..

யதா₂ நதீ₃நாம் ஸ்ரவந்தீநாம் ப₃ஹவோ(அ)நேகே(அ)ம்பூ₃நாம் வேகா₃ அம்பு₃வேகா₃ஸ்த்வராவிஶேஷா꞉ ஸமுத்₃ரமேவாபி₄முகா₂꞉ ப்ரதிமுகா₂ த்₃ரவந்தி ப்ரவிஶந்தி . ததா₂ தத்₃வத்தவாமீ பீ₄ஷ்மாத₃யோ நரலோகவீரா மநுஷ்யலோகே ஶூரா꞉ விஶந்தி வக்த்ராண்யபி₄விஜ்வலந்தி ப்ரகாஶமாநாநி ..11.28..

==============================
தே கிமர்த₂ம் ப்ரவிஶந்தி கத₂ம் ச ? இத்யாஹ
யதா₂ ப்ரதீ₃ப்தம் ஜ்வலநம் பதங்கா₃
விஶந்தி நாஶாய ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃꞉ .
ததை₂வ நாஶாய விஶந்தி லோகாஸ்
தவாபி வக்த்ராணி ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃꞉ ..11.29..

யதா₂ ப்ரதீ₃ப்தம் ஜ்வலநமக்₃நிம் பதங்கா₃꞉ பக்ஷிணோ விஶந்தி நாஶாய விநாஶாய ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃꞉ ஸம்ருத்₃த₄ உத்₃பூ₄தோ வேகோ₃ க₃திர்யேஷாம் தே ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃꞉ . ததை₂வ நாஶாய விஶந்தி லோகா꞉ ப்ராணிநஸ்தவாபி வக்த்ராணி ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃꞉ ..11.29..

==============================
த்வம் புந꞉
லேலிஹ்யஸே க்₃ரஸமாந꞉ ஸமந்தால்
லோகாந் ஸமக்₃ராந் வத₃நைர்ஜ்வலத்₃பி₄꞉ .
தேஜோபி₄ராபூர்ய ஜக₃த்ஸமக்₃ரம்
பா₄ஸஸ்தவோக்₃ரா꞉ ப்ரதபந்தி விஷ்ணோ ..11.30..

லேலிஹ்யஸே ஆஸ்வாத₃யஸி க்₃ரஸமாநோ(அ)ந்த꞉ ப்ரவேஶயந் ஸமந்தாத்ஸமந்தத꞉ லோகாந் ஸமக்₃ராந் ஸமஸ்தாந் வத₃நைர்வக்த்ரைர்ஜ்வலத்₃பி₄ர்தீ₃ப்யமாநைஸ்தேஜோபி₄ராபூர்ய ஸம்வ்யாப்ய ஜக₃த்ஸமக்₃ரம் ஸஹாக்₃ரேண ஸமஸ்தமித்யேதத் . கிம் ச, பா₄ஸோ தீ₃ப்தயஸ்தவோக்₃ரா꞉ க்ரூரா꞉ ப்ரதபந்தி ப்ரதாபம் குர்வந்தி ஹே விஷ்ணோ வ்யாபநஶீல ..11.30..

==============================
யத꞉ ஏவமுக்₃ரஸ்வபா₄வ꞉, அத꞉
ஆக்₂யாஹி மே கோ ப₄வாநுக்₃ரரூபோ
நமோ(அ)ஸ்து தே தே₃வவர ப்ரஸீத₃ .
விஜ்ஞாதுமிச்சா₂மி ப₄வந்தமாத்₃யம்
ந ஹி ப்ரஜாநாமி தவ ப்ரவ்ருத்திம் ..11.31..

ஆக்₂யாஹி கத₂ய மே மஹ்யம் கோ ப₄வாநுக்₃ரரூப꞉ க்ரூராகார꞉ . நமோ(அ)ஸ்து தே துப்₄யம் ஹே தே₃வவர தே₃வாநாம் ப்ரதா₄ந, ப்ரஸீத₃ ப்ரஸாத₃ம் குரு . விஜ்ஞாதும் விஶேஷேண ஜ்ஞாதுமிச்சா₂மி ப₄வந்தமாத்₃யமாதௌ₃ ப₄வமாத்₃யம், ந ஹி யஸ்மாத்ப்ரஜாநாமி தவ த்வதீ₃யாம் ப்ரவ்ருத்திம் சேஷ்டம் ..11.31..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
காலோ(அ)ஸ்மி லோகக்ஷயக்ருத்ப்ரவ்ருத்₃தோ₄
லோகாந் ஸமாஹர்துமிஹ ப்ரவ்ருத்த꞉ .
ருதே(அ)பி த்வா ந ப₄விஷ்யந்தி ஸர்வே
யே(அ)வஸ்தி₂தா꞉ ப்ரத்யநீகேஷு யோதா₄꞉ ..11.32..

காலோ(அ)ஸ்மி லோகக்ஷயக்ருத்லோகாநாம் க்ஷயம் கரோதீதி லோகக்ஷயக்ருத்ப்ரவ்ருத்₃தோ₄ வ்ருத்₃தி₄ம் க₃த꞉ . யத₃ர்த₂ம் ப்ரவ்ருத்₃த₄ஸ்தச்ச்₂ருணு லோகாந் ஸமாஹர்தும் ஸம்ஹர்துமிஹாஸ்மிந் காலே ப்ரவ்ருத்த꞉ . ருதே(அ)பி விநாபி த்வா த்வாம் ந ப₄விஷ்யந்தி பீ₄ஷ்மத்₃ரோணகர்ணப்ரப்₄ருதய꞉ ஸர்வே, யேப்₄யஸ்தவ ஆஶங்கா, யே(அ)வஸ்தி₂தா꞉ ப்ரத்யநீகேஷு அநீகமநீகம் ப்ரதி ப்ரத்யநீகேஷு ப்ரதிபக்ஷபூ₄தேஷு அநீகேஷு யோதா₄ யோத்₃தா₄ர꞉ ..11.32..

==============================
யஸ்மாதே₃வம்
தஸ்மாத்த்வமுத்திஷ்ட₂ யஶோ லப₄ஸ்வ
ஜித்வா ஶத்ரூந் பு₄ங்க்ஷ்வ ராஜ்யம் ஸம்ருத்₃த₄ம் .
மயைவைதே நிஹதா꞉ பூர்வமேவ
நிமித்தமாத்ரம் ப₄வ ஸவ்யஸாசிந் ..11.33..

தஸ்மாத்த்வமுத்திஷ்ட₂ பீ₄ஷ்மப்ரப்₄ருதயோ(அ)திரதா₂ அஜேயா தே₃வைரப்யர்ஜுநேந ஜிதா இதி யஶ꞉ லப₄ஸ்வ . கேவலம் புண்யைர்ஹி தத்ப்ராப்யதே . ஜித்வா ஶத்ரூந் து₃ர்யோத₄நப்ரப்₄ருதீந் பு₄ங்க்ஷ்வ ராஜ்யம் ஸம்ருத்₃த₄மஸபத்நமகண்டகம் . மயைவைதே நிஹதா நிஶ்சயேந ஹதா꞉ ப்ராணைர்வியோஜிதா꞉ பூர்வமேவ . நிமித்தமாத்ரம் ப₄வ த்வம் . ஹே ஸவ்யஸாசிந் ! ஸவ்யேந வாமேநாபி ஹஸ்தேந ஶராணாம் க்ஷேபாத்ஸவ்யஸாசீத்யுச்யதே(அ)ர்ஜுந꞉ ..11.33..

==============================
த்₃ரோணம் ச பீ₄ஷ்மம் ச ஜயத்₃ரத₂ம் ச
கர்ணம் ததா₂ந்யாநபி யோத₄வீராந் .
மயா ஹதாம்ஸ்த்வம் ஜஹி மா வ்யதி₂ஷ்டா₂
யுத்₄யஸ்வ ஜேதாஸி ரணே ஸபத்நாந் ..11.34..

த்₃ரோணம் ச, யேஷு யேஷு யோதே₄ஷ்வர்ஜுநஸ்யாஶங்கா தாம்ஸ்தாந் வ்யபதி₃ஶதி ப₄க₃வாந்மயா ஹதாநிதி . தத்ர த்₃ரோணபீ₄ஷ்மயோஸ்தாவத்ப்ரஸித்₃த₄மாஶங்காகாரணம் . த்₃ரோணஸ்து த₄நுர்வேதா₃சார்யோ தி₃வ்யாஸ்த்ரஸம்பந்ந꞉ . ஆத்மநஶ்ச விஶேஷதோ கு₃ருர்க₃ரிஷ்ட₂꞉ . பீ₄ஷ்மஶ்ச ஸ்வச்ச₂ந்த₃ம்ருத்யுர்தி₃வ்யாஸ்த்ரஸம்பந்நஶ்ச பரஶுராமேண த்₃வந்த்₃வயுத்₃த₄மக₃மத், ந ச பராஜித꞉ . ததா₂ ஜயத்₃ரத₂꞉ . யஸ்ய பிதா தபஶ்சரதி மம புத்ரஸ்ய ஶிரோ பூ₄மௌ நிபாதயிஷ்யதி ய꞉, தஸ்யாபி ஶிர꞉ பதிஷ்யதீதி . கர்ணோ(அ)பி வாஸவத₃த்தயா ஶக்த்யா த்வமோக₄யா ஸம்பந்ந꞉ ஸூர்யபுத்ர꞉ காநீநோ யத꞉, அதஸ்தந்நாம்நைவ நிர்தே₃ஶ꞉
. மயா ஹதாந் த்வம் ஜஹி நிமித்தமாத்ரேண . மா வ்யதி₂ஷ்டா₂ஸ்தேப்₄யோ ப₄யம் மா கார்ஷீ꞉ . யுத்₄யஸ்வ ஜேதாஸி து₃ர்யோத₄நப்ரப்₄ருதீந் ரணே யுத்₃தே₄ ஸபத்நாந் ஶத்ரூந் ..11.34..

==============================
ஸம்ஜய உவாச
ஏதச்ச்₂ருத்வா வசநம் கேஶவஸ்ய
க்ருதாஞ்ஜலிர்வேபமாந꞉ கிரீடீ .
நமஸ்க்ருத்வா பூ₄ய ஏவாஹ க்ருஷ்ணம்
ஸக₃த்₃க₃த₃ம் பீ₄தபீ₄த꞉ ப்ரணம்ய ..11.35..

ஏதத்ஶ்ருத்வா வசநம் கேஶவஸ்ய பூர்வோக்தம் க்ருதாஞ்ஜலி꞉ ஸந் வேபமாந꞉ கம்பமாந꞉ கிரீடீ நமஸ்க்ருத்வா . பூ₄ய꞉ புநரேவாஹோக்தவாந் க்ருஷ்ணம் ஸக₃த்₃க₃த₃ம் ப₄யாவிஷ்டஸ்ய து₃꞉கா₂பி₄கா₄தாத்ஸ்நேஹாவிஷ்டஸ்ய ச ஹர்ஷோத்₃ப₄வாத், அஶ்ருபூர்ணநேத்ரத்வே ஸதி ஶ்லேஷ்மணா கண்டா₂வரோத₄꞉ . ததஶ்ச வாசோ(அ)பாடவம் மந்த₃ஶப்₃த₃த்வம் யத்ஸக₃த்₃க₃த₃ஸ்தேந ஸஹ வர்ததேதி ஸக₃த்₃க₃த₃ம் வசநமாஹேதி வசநக்ரியாவிஶேஷணமேதத் . பீ₄தபீ₄த꞉ புந꞉ புநர்ப₄யாவிஷ்டசேதா꞉ ஸந் ப்ரணம்ய ப்ரஹ்வோ பூ₄த்வா . ஆஹேதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ..11.35..

==============================
அர்ஜுந உவாச
ஸ்தா₂நே ஹ்ருஷீகேஶ தவ ப்ரகீர்த்யா
ஜக₃த்ப்ரஹ்ருஷ்யத்யநுரஜ்யதே ச .
ரக்ஷாம்ஸி பீ₄தாநி தி₃ஶோ த்₃ரவந்தி
ஸர்வே நமஸ்யந்தி ச ஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉ ..11.36..

ஸ்தா₂நே யுக்தம் . கிம் தத்? தவ ப்ரகீத்ர்யா த்வந்மாஹாத்ம்யகீர்தநேந ஶ்ருதேந . ஹே ஹ்ருஷீகேஶ ! யத்ஜக₃த்ப்ரஹ்ருஷ்யதி ப்ரஹர்ஷமுபைதி, தத்ஸ்தா₂நே யுக்தமித்யர்த₂꞉ . அத₂வா விஷயவிஶேஷணம் ஸ்தா₂ந இதி . யுக்தோ ஹர்ஷாதி₃விஷயோ ப₄க₃வாந், யத ஈஶ்வர꞉ ஸர்வாத்மா ஸர்வபூ₄தஸுஹ்ருச்சேதி . ததா₂நுரஜ்யதே(அ)நுராக₃ம் சோபைதி . தச்ச விஷய இதி வ்யாக்₂யேயம் . கிம் ச, ரக்ஷாம்ஸி பீ₄தாநி ப₄யாவிஷ்டநி தி₃ஶோ த்₃ரவந்தி க₃ச்ச₂ந்தி . தச்ச ஸ்தா₂நே விஷயே . ஸர்வே நமஸ்யந்தி நமஸ்குர்வந்தி ச ஸித்₃த₄ஸம்கா₄꞉ ஸித்₃தா₄நாம் ஸமுதா₃யா꞉ கபிலாதீ₃நாம், தச்ச ஸ்தா₂நே ..11.36..

==============================
ப₄க₃வதோ ஹர்ஷாதி₃விஷயத்வே ஹேதும் த₃ர்ஶயதி
கஸ்மாச்ச தே ந நமேரந்மஹாத்மந்
க₃ரீயஸே ப்₃ரஹ்மணோ(அ)ப்யாதி₃கர்த்ரே .
அநந்த தே₃வேஶ ஜக₃ந்நிவாஸ
த்வமக்ஷரம் ஸத₃ஸத்தத்பரம் யத் ..11.37..

கஸ்மாச்ச ஹேதோஸ்தே துப்₄யம் ந நமேரந்நமஸ்குர்யுர்ஹே மஹாத்மந் ! க₃ரீயஸே கு₃ருதராய . யதோ ப்₃ரஹ்மணோ ஹிரண்யக₃ர்ப₄ஸ்யாபி ஆதி₃கர்தா காரணமதஸ்தஸ்மாதா₃தி₃கர்த்ரே . கத₂மேதே ந நமஸ்குர்யு꞉ ? அதோ ஹர்ஷாதீ₃நாம் நமஸ்காரஸ்ய ச ஸ்தா₂நம் த்வமர்ஹோ விஷய இத்யர்த₂꞉ . ஹே(அ)நந்த தே₃வேஶ ஹே ஜக₃ந்நிவாஸ த்வமக்ஷரம் தத்பரம், யத்₃வேதா₃ந்தேஷு ஶ்ரூயதே . கிம் தத்? ஸத₃ஸதி₃தி . ஸத்₃வித்₃யமாநம், அஸச்ச யத்ர நாஸ்தீதி பு₃த்₃தி₄꞉ . த உபதா₄நபூ₄தே ஸத₃ஸதீ யஸ்யாக்ஷரஸ்ய, யத்₃த்₃வாரேண ஸத₃ஸதி₃த்யுபசர்யதே . பரமார்த₂தஸ்து ஸத₃ஸதோ꞉ பரம் ததக்ஷரம் யத₃க்ஷரம் வேத₃விதோ₃ வத₃ந்தி [கீ₃தா 8.11] . தத்த்வமேவ, நாந்யதி₃த்யபி₄ப்ராய꞉ ..11.37..

==============================
புநரபி ஸ்தௌதி
த்வமாதி₃தே₃வ꞉ புருஷ꞉ புராணஸ்
த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதா₄நம் .
வேத்தாஸி வேத்₃யம் ச பரம் ச தா₄ம
த்வயா ததம் விஶ்வமநந்தரூப ..11.38..

த்வமாதி₃தே₃வோ ஜக₃த꞉ ஸ்ரஷ்ட்ருத்வாத் . புருஷ꞉, புரி ஶயநாத்புராணஶ்சிரந்தநஸ்த்வமேவாஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் ப்ரக்ருஷ்டம் நிதா₄நம் நிதீ₄யதே(அ)ஸ்மிந் ஜக₃த்ஸர்வம் மஹாப்ரலயாதா₃விதி . கிம் ச, வேத்தாஸி, வேதி₃தாஸி ஸர்வஸ்யைவ வேத்₃யஜாதஸ்ய . யச்ச வேத்₃யம் வேத₃நார்ஹம் தச்சாஸி பரம் ச தா₄ம பரமம் பத₃ம் வைஷ்ணவம் . த்வயா ததம் வ்யாப்தம் விஶ்வம் ஸமஸ்தம் . ஹே(அ)நந்தரூப ! அந்தோ ந வித்₃யதே தவ ரூபாணாம் ..11.38..

==============================
கிம் ச
வாயுர்யமோ(அ)க்₃நிர்வருண꞉ ஶஶாங்க꞉
ப்ரஜாபதிஸ்த்வம் ப்ரபிதாமஹஶ்ச .
நமோ நமஸ்தே(அ)ஸ்து ஸஹஸ்ரக்ருத்வ꞉
புநஶ்ச பூ₄யோ(அ)பி நமோ நமஸ்தே ..11.39..

வாயுஸ்த்வம் யமஶ்சாக்₃நி꞉ வருணோ(அ)பாம் பதி꞉ ஶஶாங்கஶ்சந்த்₃ரமா꞉ ப்ரஜாபதிஸ்த்வம் கஶ்யபாதி₃꞉ ப்ரபிதாமஹஶ்ச பிதாமஹஸ்யாபி பிதா ப்ரபிதாமஹ꞉, ப்₃ரஹ்மணோ(அ)பி பிதா இத்யர்த₂꞉ . நமோ நமஸ்தே துப்₄யமஸ்து ஸஹஸ்ரக்ருத்வ꞉ . புநஶ்ச பூ₄யோ(அ)பி நமோ நமஸ்தே . ப₃ஹுஶோ நமஸ்காரக்ரியாப்₄யாஸாவ்ருத்திக₃ணநம் க்ருத்வஸுசோச்யதே . புநஶ்ச பூ₄யோ(அ)பீதி ஶ்ரத்₃தா₄ப₄க்தயதிஶயாத₃பரிதோஷமாத்மநோ த₃ர்ஶயதி ..11.39..

==============================
ததா₂
நம꞉ புரஸ்தாத₃த₂ ப்ருஷ்ட₂தஸ்தே
நமோ(அ)ஸ்து தே ஸர்வத ஏவ ஸர்வ .
அநந்தவீர்யாமிதவிக்ரமஸ்த்வம்
ஸர்வம் ஸமாப்நோஷி ததோ(அ)ஸி ஸர்வ꞉ ..11.40..

நம꞉ புரஸ்தாத்பூர்வஸ்யாம் தி₃ஶி துப்₄யம், அத₂ ப்ருஷ்ட₂தஸ்தே ப்ருஷ்ட₂தோ(அ)பி ச தே நமோ(அ)ஸ்து தே ஸர்வத ஏவ ஸர்வாஸு தி₃க்ஷு ஸர்வத்ர ஸ்தி₂தாய . ஹே ஸர்வ ! அநந்தவீர்யாமிதவிக்ரமோ(அ)நந்தம் வீர்யமஸ்ய, அமிதோ விக்ரமோ(அ)ஸ்ய . வீர்யம் ஸாமர்த்₂யம் விக்ரம꞉ பராக்ரம꞉ . வீர்யவாநபி கஶ்சித்ஶத்ருவதா₄தி₃விஷயே ந பராக்ரமதே, மந்த₃பராக்ரமோ வா . த்வம் த்வநந்தவீர்யோ(அ)மிதவிக்ரமஶ்சேத்யநந்தவீர்யாமிதவிக்ரம꞉ . ஸர்வம் ஸமஸ்தம் ஜக₃த்ஸமாப்நோஷி ஸம்யகே₃கேநாத்மநா வ்யாப்நோஷி யத꞉, ததஸ்தஸ்மாத₃ஸி ப₄வஸி ஸர்வஸ்த்வம் . த்வயா விநாபூ₄தம் ந கிம்சித₃ஸ்தீத்யபி₄ப்ராய꞉ ..11.40..

==============================
யதோ(அ)ஹம் த்வந்மாஹாத்ம்யாபரிஜ்ஞாநாத₃பராத்₃த₄꞉ . அத꞉
ஸகே₂தி மத்வா ப்ரஸப₄ம் யது₃க்தம்
ஹே க்ருஷ்ண ஹே யாத₃வ ஹே ஸகே₂தி .
அஜாநதா மஹிமாநம் தவேத₃ம்
மயா ப்ரமாதா₃த்ப்ரணயேந வாபி ..11.41..

ஸகா₂ ஸமாநவயா இதி மத்வா ஜ்ஞாத்வா விபரீதபு₃த்₃த்₄யா ப்ரஸப₄மபி₄பூ₄ய ப்ரஸஹ்ய யது₃க்தம் ஹே க்ருஷ்ண ஹே யாத₃வ ஹே ஸகே₂தி சாஜாநதாஜ்ஞாநிநா மூடே₄ந . கிமஜாநதா ? இத்யாஹ மஹிமாநம் மாஹாத்ம்யம் தவேத₃மீஶ்வரஸ்ய விஶ்வரூபம் . தவேத₃ம் மஹிமாநமஜாநதேதி வையதி₄கரண்யேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . தவேமமிதி பாடோ₂ யத்₃யஸ்தி, ததா₃ ஸாமாநாதி₄கரண்யமேவ . மயா ப்ரமாதா₃த்விக்ஷிப்தசித்ததயா, ப்ரணயேந வாபி . ப்ரணயோ நாம ஸ்நேஹநிமித்தோ விஸ்ரம்ப₄꞉ . தேநாபி காரணேந யது₃க்தவாநஸ்மி ..11.41..

==============================
யச்சாவஹாஸார்த₂மஸத்க்ருதோ(அ)ஸி
விஹாரஶய்யாஸநபோ₄ஜநேஷு .
ஏகோ(அ)த₂ வாப்யச்யுத தத்ஸமக்ஷம்
தத்க்ஷாமயே த்வாமஹமப்ரமேயம் ..11.42..

யச்சாவஹாஸார்த₂ம் பரிஹாஸப்ரயோஜநாயாஸத்க்ருத꞉ பரிபூ₄தோ(அ)ஸி ப₄வஸி . க்வ ? விஹாரஶய்யாஸநபோ₄ஜநேஷு . விஹரணம் விஹார꞉ பாத₃வ்யாயாம꞉, ஶயநம் ஶய்யா, ஆஸநமாஸ்தா₂யிகா, போ₄ஜநமத₃நம், இத்யேதேஷு விஹாரஶய்யாஸநபோ₄ஜநேஷு, ஏக꞉ பரோக்ஷ꞉ ஸந்நஸத்க்ருதோ(அ)ஸி பரிபூ₄தோ(அ)ஸி . அத₂வாபி ஹே(அ)ச்யுத ! தத்ஸமக்ஷம், தச்ச₂ப்₃த₃꞉ க்ரியாவிஶேஷணார்த₂꞉, ப்ரத்யக்ஷம் வாஸத்க்ருதோ(அ)ஸி தத்ஸர்வமபராத₄ஜாதம் க்ஷாமயே க்ஷமாம் காரயே த்வாமஹமப்ரமேயம் ப்ரமாணாதீதம் ..11.42..

==============================
யதஸ்த்வம்
பிதாஸி லோகஸ்ய சராசரஸ்ய
த்வமஸ்ய பூஜ்யஶ்ச கு₃ருர்க₃ரீயாந் .
ந த்வத்ஸமோ(அ)ஸ்த்யப்₄யதி₄க꞉ குதோ(அ)ந்யோ
லோகத்ரயே(அ)ப்யப்ரதிமப்ரபா₄வ ..11.43..

பிதாஸி ஜநயிதாஸி லோகஸ்ய ப்ராணிஜாதஸ்ய சராசரஸ்ய ஸ்தா₂வரஜங்க₃மஸ்ய . ந கேவலம் த்வமஸ்ய ஜக₃த꞉ பிதா . பூஜ்யஶ்ச பூஜார்ஹ꞉, யதோ கு₃ருர்க₃ரீயாந் கு₃ருதர꞉ . கஸ்மாத்₃கு₃ருதரஸ்த்வமித்யாஹ ந த்வத்ஸமஸ்த்வத்துல்யோ(அ)ஸ்தி . ந ஹீஶ்வரத்₃வயம் ஸம்ப₄வதி, அநேகே வரத்வே வ்யவஹாராநுபபத்தே꞉ . த்வத்ஸம ஏவ தாவத₃ந்யோ ந ஸம்ப₄வதி . குத ஏவாந்யோ(அ)ப்₄யதி₄க꞉ ஸ்யாத்லோகத்ரயே(அ)பி ஸர்வஸ்மிந் ? அப்ரதிமப்ரபா₄வ ! ப்ரதிமீயதே யயா ஸா ப்ரதிமா, ந வித்₃யதே ப்ரதிமா யஸ்ய தவ ப்ரபா₄வஸ்ய ஸ த்வமப்ரதிமப்ரபா₄வோ ஹே(அ)ப்ரதிமப்ரபா₄வ நிரதிஶயப்ரபா₄வ இத்யர்த₂꞉ ..11.43..

==============================
யத ஏவம்
தஸ்மாத்ப்ரணம்ய ப்ரணிதா₄ய காயம்
ப்ரஸாத₃யே த்வாமஹமீஶமீட்₃யம் .
பிதேவ புத்ரஸ்ய ஸகே₂வ ஸக்₂யு꞉
ப்ரிய꞉ ப்ரியாயார்ஹஸி தே₃வ ஸோடு₄ம் ..11.44..

தஸ்மாத்ப்ரணம்ய நமஸ்க்ருத்ய, ப்ரணிதா₄ய ப்ரகர்ஷேண நீசைர்த்₄ருத்வா காயம் ஶரீரம், ப்ரஸாத₃யே ப்ரஸாத₃ம் காரயே த்வாமஹமீஶமீஶிதாரம், ஈட்₃யம் ஸ்துத்யம் . த்வம் புந꞉ புத்ரஸ்யாபராத₄ம் பிதா யதா₂ க்ஷமதே, ஸர்வம் ஸகே₂வ ஸக்₂யுரபராத₄ம், யதா₂ வா ப்ரிய꞉ ப்ரியாயா அபராத₄ம் க்ஷமதே . ஏவமர்ஹஸி ஹே தே₃வ ! ஸோடு₄ம் ப்ரஸஹிதும் க்ஷந்துமித்யர்த₂꞉ ..11.44..

==============================
அத்₃ருஷ்டபூர்வம் ஹ்ருஷிதோ(அ)ஸ்மி த்₃ருஷ்ட்வா
ப₄யேந ச ப்ரவ்யதி₂தம் மநோ மே .
ததே₃வ மே த₃ர்ஶய தே₃வ ரூபம்
ப்ரஸீத₃ தே₃வேஶ ஜக₃ந்நிவாஸ ..11.45..

அத்₃ருஷ்டபூர்வம் ந கதா₃சித₃பி த்₃ருஷ்டபூர்வமித₃ம் விஶ்வரூபம் தவ மயாந்யைர்வா, ததஹம் த்₃ருஷ்ட்வா ஹ்ருஷிதோ(அ)ஸ்மி . ப₄யேந ச ப்ரவ்யதி₂தம் மந꞉ மே . அதஸ்ததே₃வ மே மம த₃ர்ஶய ஹே தே₃வ ரூபம் யத்மத்ஸக₂ம் . ப்ரஸீத₃ தே₃வேஶ, ஜக₃ந்நிவாஸ ஜக₃தோ நிவாஸோ ஜக₃ந்நிவாஸ꞉, ஹே ஜக₃ந்நிவாஸ ..11.45..

==============================
கிரீடிநம் க₃தி₃நம் சக்ரஹஸ்தம்
இச்சா₂மி த்வாம் த்₃ரஷ்டுமஹம் ததை₂வ .
தேநைவ ரூபேண சதுர்பு₄ஜேந
ஸஹஸ்ரபா₃ஹோ ப₄வ விஶ்வமூர்தே ..11.46..

கிரீடிநம் கிரீடவந்தம் ததா₂ க₃தி₃நம் க₃தா₃வந்தம் சக்ரஹஸ்தமிச்சா₂மி த்வாம் ப்ரார்த₂யே த்வாம் த்₃ரஷ்டுமஹம், ததை₂வ பூர்வவதி₃த்யர்த₂꞉ . யத ஏவம், தஸ்மாத்தேநைவ ரூபேண வஸுதே₃வபுத்ரரூபேண சதுர்பு₄ஜேந, ஸஹஸ்ரபா₃ஹோ ! வார்தமாநிகேந விஶ்வரூபேண, ப₄வ விஶ்வமூர்தே . உபஸம்ஹ்ருத்ய விஶ்வரூபம், தேநைவ ரூபேண ப₄வேத்யர்த₂꞉ ..11.46..

==============================
அர்ஜுநம் பீ₄தமுபலப்₄ய, உபஸம்ஹ்ருத்ய விஶ்வரூபம், ப்ரியவசநேந ஆஶ்வாஸயந் ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
மயா ப்ரஸந்நேந தவார்ஜுநேத₃ம்
ரூபம் பரம் த₃ர்ஶிதமாத்மயோகா₃த் .
தேஜோமயம் விஶ்வமநந்தம்
ஆத்₃யம் யந்மே த்வத₃ந்யேந ந த்₃ருஷ்டபூர்வம் ..11.47..

மயா ப்ரஸந்நேந, ப்ரஸாதோ₃ நாம த்வய்யநுக்₃ரஹபு₃த்₃தி₄꞉, தத்₃வதா ப்ரஸந்நேந மயா தவ . ஹே(அ)ர்ஜுந ! இத₃ம் பரம் ரூபம் விஶ்வரூபம் த₃ர்ஶிதமாத்மயோகா₃தா₃த்மந ஐஶ்வர்யஸ்ய ஸாமர்த்₂யாத் . தேஜோமயம் தேஜ꞉ப்ராயம் விஶ்வம் ஸமஸ்தமநந்தமந்தரஹிதமாதௌ₃ ப₄வமாத்₃யம், யத்₃ரூபம் மே மம த்வத₃ந்யேந த்வத்தோ(அ)ந்யேந கேநசிந்ந த்₃ருஷ்டபூர்வம் ..11.47..

==============================
ஆத்மநோ மம ரூபத₃ர்ஶநேந க்ருதார்த₂ ஏவ த்வம் ஸம்வ்ருத்த இதி தத்ஸ்தௌதி
ந வேத₃ யஜ்ஞாத்₄யயநைர்ந தா₃நைர்
ந ச க்ரியாபி₄ர்ந தபோபி₄ருக்₃ரை꞉ .
ஏவம்ரூப꞉ ஶக்ய அஹம் ந்ருலோகே
த்₃ரஷ்டும் த்வத₃ந்யேந குருப்ரவீர ..11.48..

ந வேத₃யஜ்ஞாத்₄யயநைஶ்சதுர்ணாமபி வேதா₃நாமத்₄யயநைர்யதா₂வத்யஜ்ஞாத்₄யயநைஶ்ச வேதா₃த்₄யயநைரேவ யஜ்ஞாத்₄யயநஸ்ய ஸித்₃த₄த்வாத்ப்ருத₂க்யஜ்ஞாத்₄யயநக்₃ரஹணம் யஜ்ஞவிஜ்ஞாநோபலக்ஷணார்த₂ம் ததா₂ ந தா₃நைஸ்துலாபுருஷாதி₃பி₄꞉, ந ச க்ரியாபி₄ரக்₃நிஹோத்ராதி₃பி₄꞉ ஶ்ரௌதாதி₃பி₄꞉, நாபி தபோபி₄ருக்₃ரைஶ்சாந்த்₃ராயணாதி₃பி₄ருக்₃ரைர்கோ₄ரை꞉, ஏவம்ரூபோ யதா₂த₃ர்ஶிதம் விஶ்வரூபம் யஸ்ய ஸோ(அ)ஹமேவம்ரூபோ ந ஶக்யோ(அ)ஹம் ந்ருலோகே மநுஷ்யலோகே த்₃ரஷ்டும் த்வத₃ந்யேந த்வத்தோ(அ)ந்யேந குரப்ரவீர ..11.48..

==============================
மா தே வ்யதா₂ மா ச விமூட₄பா₄வோ
த்₃ருஷ்ட்வா ரூபம் கோ₄ரமீத்₃ருங்மமேத₃ம் .
வ்யபேதபீ₄꞉ ப்ரீதமநா꞉ புநஸ்த்வம்
ததே₃வ மே ரூபமித₃ம் ப்ரபஶ்ய ..11.49..

மா தே வ்யதா₂ மா பூ₄த்தே ப₄யம், மா ச விமூட₄பா₄வோ விமூட₄சித்ததா, த்₃ருஷ்ட்வோபலப்₄ய ரூபம் கோ₄ரமீத்₃ருக்யதா₂த₃ர்ஶிதம் மமேத₃ம் . வ்யபேதபீ₄ர்விக₃தப₄ய꞉, ப்ரீதமநாஶ்ச ஸந் புநர்பூ₄யஸ்த்வம் ததே₃வ சதுர்பு₄ஜம் ரூபம் ஶங்க₂சக்ரக₃தா₃த₄ரம் தவேஷ்டம் ரூபமித₃ம் ப்ரபஶ்ய ..11.49..

==============================
ஸம்ஜய உவாச
இத்யர்ஜுநம் வாஸுதே₃வஸ்ததோ₂க்த்வா
ஸ்வகம் ரூபம் த₃ர்ஶயாமாஸ பூ₄ய꞉ .
ஆஶ்வாஸயாமாஸ ச பீ₄தமேநம்
பூ₄த்வா புந꞉ ஸௌம்யவபுர்மஹாத்மா ..11.50..

இத்யேவமர்ஜுநம் வாஸுதே₃வஸ்ததா₂பூ₄தம் வசநமுக்த்வா, ஸ்வகம் வஸுதே₃வஸ்ய க்₃ருஹே ஜாதம் ரூபம் த₃ர்ஶயாமாஸ த₃ர்ஶிதவாந் பூ₄ய꞉ புந꞉ . ஆஶ்வாஸயாமாஸ ச ஆஶ்வாஸிதவாந் பீ₄தமேநம், பூ₄த்வா புந꞉ ஸௌம்யவபு꞉ ப்ரஸந்நதே₃ஹோ மஹாத்மா ..11.50..

==============================
அர்ஜுந உவாச
த்₃ருஷ்ட்வேத₃ம் மாநுஷம் ரூபம் தவ ஸௌம்யம் ஜநார்த₃ந .
இதா₃நீமஸ்மி ஸம்வ்ருத்த꞉ ஸசேதா꞉ ப்ரக்ருதிம் க₃த꞉ ..11.51..

த்₃ருஷ்ட்வேத₃ம் மாநுஷம் ரூபம் மத்ஸக₂ம் ப்ரஸந்நம் தவ ஸௌம்யம் ஜநார்த₃ந, இதா₃நீம், அது₄நாஸ்மி ஸம்வ்ருத்த꞉ ஸம்ஜாத꞉ . கிம் ? ஸசேதா꞉ ப்ரஸந்நசித்த꞉ ப்ரக்ருதிம் ஸ்வபா₄வம் க₃தஶ்சாஸ்மி ..11.51..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ஸுது₃ர்த₃ர்ஶமித₃ம் ரூபம் த்₃ருஷ்டவாநஸி யந்மம .
தே₃வா அப்யஸ்ய ரூபஸ்ய நித்யம் த₃ர்ஶநகாங்க்ஷிண꞉ ..11.52..

ஸுது₃ர்த₃ர்ஶம் ஸுஷ்டு₂ து₃꞉கே₂ந த₃ர்ஶநமஸ்யேதி ஸுது₃ர்த₃ர்ஶம் . இத₃ம் ரூபம் த்₃ருஷ்டவாநஸி யந்மம, தே₃வா அப்யஸ்ய மம ரூபஸ்ய நித்யம் ஸர்வதா₃ த₃ர்ஶநகாங்க்ஷிண꞉ . த₃ர்ஶநேப்ஸவோ(அ)பி ந த்வமிவ த்₃ருஷ்டவந்த꞉, ந த்₃ரக்ஷ்யந்தி சேத்யபி₄ப்ராய꞉ ..11.52..

==============================
கஸ்மாத்?
நாஹம் வேதை₃ர்ந தபஸா ந தா₃நேந ந சேஜ்யயா .
ஶக்ய ஏவம்விதோ₄ த்₃ரஷ்டும் த்₃ருஷ்டவாநஸி மாம் யதா₂ ..11.53..

நாஹம் வேதை₃꞉ ருக்₃யஜு꞉ஸாமாத₂ர்வவேதை₃ஶ்சதுர்பி₄ரபி, ந தபஸா உக்₃ரேண சாந்த்₃ராயணாதி₃நா, ந தா₃நேந கோ₃பூ₄ஹிரண்யாதி₃நா, ந சேஜ்யயா யஜ்ஞேந பூஜயா வா ஶக்ய꞉ ஏவம்விதோ₄ யதா₂த₃ர்ஶிதப்ரகாரோ த்₃ரஷ்டும் த்₃ருஷ்டவாநஸி மாம் யதா₂ த்வம் ..11.53..

==============================
கத₂ம் புந꞉ ஶக்ய இத்யுச்யதே
ப₄க்த்யா த்வநந்யயா ஶக்ய அஹமேவம்விதோ₄(அ)ர்ஜுந .
ஜ்ஞாதும் த்₃ரஷ்டும் ச தத்த்வேந ப்ரவேஷ்டும் ச பரந்தப ..11.54..

ப₄க்த்யா து கிம்விஶிஷ்டயா இத்யாஹ அநந்யயாப்ருத₂க்₃பூ₄தயா, ப₄க₃வதோ(அ)ந்யத்ர ப்ருத₂ங்ந கதா₃சித₃பி யா ப₄வதி ஸா த்வநந்யா ப₄க்தி꞉ . ஸர்வைரபி கரணை꞉ வாஸுதே₃வாத₃ந்யந்ந உபலப்₄யதே யயா, ஸாநந்யா ப₄க்தி꞉, தயா ப₄க்த்யா ஶக்யோ(அ)ஹமேவம்விதோ₄ விஶ்வரூபப்ரகாரோ ஹே(அ)ர்ஜுந, ஜ்ஞாதும் ஶாஸ்த்ரத꞉ . ந கேவலம் ஜ்ஞாதும் ஶாஸ்த்ரத꞉, த்₃ரஷ்டும் ச ஸாக்ஷாத்கர்தும் தத்த்வேந தத்த்வத꞉, ப்ரவேஷ்டும் ச மோக்ஷம் ச க₃ந்தும் பரந்தப ..11.54..

==============================
அது₄நா ஸர்வஸ்ய கீ₃தாஶாஸ்த்ரஸ்ய ஸாரபூ₄தோ(அ)ர்தோ₂ நி꞉ஶ்ரேயஸார்தோ₂(அ)நுஷ்டே₂யத்வேந ஸமுச்சித்யோச்யதே
மத்கர்மக்ருந்மத்பரமோ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸங்க₃வர்ஜித꞉ .
நிர்வைர꞉ ஸர்வபூ₄தேஷு ய꞉ ஸ மாமேதி பாண்ட₃வ ..11.55..

மத்கர்மக்ருந்மத₃ர்த₂ம் கர்ம மத்கர்ம, தத்கரோதீதி மத்கர்மக்ருத் . மத்பரம꞉ கரோதி ப்₄ருத்ய꞉ ஸ்வாமிகர்ம, ந த்வாத்மந꞉ பரமா ப்ரேத்ய க₃ந்தவ்யா க₃திரிதி ஸ்வாமிநம் ப்ரதிபத்₃யதே . அயம் து மத்கர்மக்ருந்மாமேவ பரமாம் க₃திம் ப்ரதிபத்₃யதே இதி மத்பரம꞉, அஹம் பரம꞉ பரா க₃திர்யஸ்ய ஸோ(அ)யம் மத்பரம꞉ . ததா₂ மத்₃ப₄க்தோ மாமேவ ஸர்வப்ரகாரை꞉ ஸர்வப்ரகாரை꞉ ஸர்வாத்மநா ஸர்வோத்ஸாஹேந ப₄ஜதே இதி மத்₃ப₄க்த꞉ . ஸங்க₃வர்ஜிதோ த₄நபுத்ரமித்ரகலத்ரப₃ந்து₄வர்கே₃ஷு ஸங்க₃வர்ஜித꞉ ஸங்க₃꞉ ப்ரீதி꞉ ஸ்நேஹஸ்தத்₃வர்ஜித꞉ . நிர்வைரோ நிர்க₃தவைர꞉ ஸர்வபூ₄தேஷு ஶத்ருபா₄வரஹித
ஆத்மநோ(அ) த்யந்தாபகாரப்ரவ்ருத்தேஷ்வபி . ய ஈத்₃ருஶோ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ மாமேதி . அஹமேவ தஸ்ய பரா க₃தி꞉, நாந்யா க₃தி꞉ காசித்ப₄வதி . அயம் தவோபதே₃ஶ இஷ்டோ மயா உபதி₃ஷ்ட꞉ . ஹே பாண்டா₃வ ! இதி ..11.55..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ஏகாத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ ..11..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 12
அத₂ ப₄க்தியோகோ₃ நாம த்₃வாத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீஶங்கராசார்யப₄க₃வத்பாத₃க்ருதபா₄ஷ்யம்)
த்₃விதீயாத்₄யாயப்ரப்₄ருதிஷு விபூ₄த்யந்தேஷு அத்₄யாயேஷு பரமாத்மநோ ப்₃ரஹ்மணோ(அ)க்ஷரஸ்ய வித்₄வஸ்தஸர்வோபாதி₄விஶேஷஸ்யோபாஸநமுக்தம் . ஸர்வயோகை₃ஶ்வர்யஸர்வஜ்ஞாநஶக்திமத்ஸத்த்வோபாதே₄ரீஶ்வரஸ்ய தத்ர சோபாஸநம் தத்ர தத்ரோக்தம் . விஶ்வரூபாத்₄யாயே த்வைஶ்வரமாத்₃யம் ஸமஸ்தஜக₃தா₃த்மரூபம் விஶ்வரூபம் த்வதீ₃யம் த₃ர்ஶிதமுபாஸநார்த₂மேவ த்வயா . தச்ச த₃ர்ஶயித்வா உக்தவாநஸி மத்கர்மக்ருத்₃[கீ₃தா 11.55] இத்யாதி₃ . அதோ(அ)ஹமநயோருப₄யோ꞉ பக்ஷயோர்விஶிஷ்டதரபு₃பு₄த்ஸயா த்வாம் ப்ருச்சா₂மீத்யர்ஜுந உவாச
ஏவம் ஸததயுக்தா யே ப₄க்தாஸ்த்வாம் பர்யுபாஸதே .
யே சாப்யக்ஷரமவ்யக்தம் தேஷாம் கே யோக₃வித்தமா꞉ ..12.1..

ஏவமித்யதீதாநந்தரலோகேந உக்தமர்த₂ம் பராம்ருஶதி மத்கர்மக்ருதி₃த்யாதி₃நா . ஏவம் ஸததயுக்தா꞉, நைரந்தர்யேண ப₄க₃வத்கர்மாதௌ₃ யதோ₂க்தே(அ)ர்தே₂ ஸமாஹிதா꞉ ஸந்த꞉ ப்ரவ்ருத்தா இத்யர்த₂꞉ . யே ப₄க்தா அநந்யஶரணா꞉ ஸந்தஸ்த்வாம் யதா₂த₃ர்ஶிதம் விஶ்வரூபம் பர்யுபாஸதே த்₄யாயந்தி . யே சாந்யே(அ)பி த்யக்தஸர்வேஷணா꞉ ஸம்ந்யஸ்தஸர்வகர்மாணோ யதா₂விஶேஷிதம் ப்₃ரஹ்மாக்ஷரம் நிரஸ்தஸர்வோபாதி₄த்வாத₃வ்யக்தமகரணகோ₃சரம் . யத்₃தி₄ கரணகோ₃சரம் தத்₃வ்யக்தமுச்யதே, அஞ்ஜேர்தா₄தோஸ்தத்கர்மகத்வாத் . இத₃ம் த்வக்ஷரம் தத்₃விபரீதம், ஶிஷ்டௌ ச உச்யமாநைர்விஶேஷணைர்விஶிஷ்டம், தத்₃யே சாபி
பர்யுபாஸதே, தேஷாமுப₄யேஷாம் மத்₄யே கே யோகி₃வித்தமா꞉ ? கே(அ)திஶயேந யோக₃வித₃ இத்யர்த₂꞉ ..12.1..

==============================
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச யே த்வக்ஷரோபாஸகா꞉ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶிநோ நிவ்ருத்தைஷணாஸ்தே தாவத்திஷ்ட₂ந்து . தாந் ப்ரதி யத்₃வக்தவ்யம், தது₃பரிஷ்டாத்₃வக்ஷ்யாம꞉ . யே த்விதரே
மய்யாவேஶ்ய மநோ யே மாம் நித்யயுக்தா உபாஸதே .
ஶ்ரத்₃த₄யா பரயோபேதாஸ்தே மே யுக்ததமா மதா꞉ ..12.2..

மயி விஶ்வரூபே பரமேஶ்வர ஆவேஶ்ய ஸமாதா₄ய மநோ யே ப₄க்தா꞉ ஸந்த꞉, மாம் ஸர்வயோகே₃ வராணாமதீ₄ஶ்வரம் ஸர்வஜ்ஞம் விமுக்தராகா₃தி₃க்லேஶதிமிரத்₃ருஷ்டிம், நித்யயுக்தா அதீதாநந்தராத்₄யாயாந்தோக்தஶ்லோகார்த₂ந்யாயேந ஸததயுக்தா꞉ ஸந்த உபாஸதே ஶ்ரத்₃த₄யா பரயா ப்ரக்ருஷ்டயோபேதா꞉, தே மே மம மதா அபி₄ப்ரேதா யுக்ததமா இதி . நைரந்தர்யேண ஹி தே மச்சித்ததயாஹோராத்ரமதிவாஹயந்தி . அதோ யுக்தம் தாந் ப்ரதி யுக்ததமா இதி வக்தும் ..12.2..

==============================
கிமிதரே யுக்ததமா ந ப₄வந்தி ? ந . கிம்து தாந் ப்ரதி யத்₃வக்தவ்யம், தச்ச்₂ருணு
யே த்வக்ஷரமநிர்தே₃ஶ்யமவ்யக்தம் பர்யுபாஸதே .
ஸர்வத்ரக₃மசிந்த்யம் ச கூடஸ்த₂மசலம் த்₄ருவம் ..12.3..

யே த்வக்ஷரமநிர்தே₃ஶ்யம், அவ்யக்தத்வாத₃ஶப்₃த₃கோ₃சரேதி ந நிர்தே₃ஷ்டும் ஶக்யதே, அதோ(அ)நிர்தே₃ஶ்யம் . அவ்யக்தம் ந கேநாபி ப்ரமாணேந வ்யஜ்யத இத்யவ்யக்தம் பர்யுபாஸதே பரி ஸமந்தாது₃பாஸதே . உபாஸநம் நாம யதா₂ஶாஸ்த்ரமுபாஸ்யஸ்யார்த₂ஸ்ய விஷயீகரணேந ஸாமீப்யமுபக₃ம்ய தைலதா₄ராவத்ஸமாநப்ரத்யயப்ரவாஹேண தீ₃ர்க₄காலம் யதா₃ஸநம், தது₃பாஸநமாசக்ஷதே . அக்ஷரஸ்ய விஶேஷணமாஹ ஸர்வத்ரக₃ம் வ்யோமவத்₃வ்யாப்யசிந்த்யம் சாவ்யக்தத்வாத₃சிந்த்யம் . யத்₃தி₄ கரணகோ₃சரம், தந்மநஸாபி சிந்த்யம், தத்₃விபரீதத்வாத₃சிந்த்யமக்ஷரம், கூடஸ்த₂ம் த்₃ருஶ்யமாநகு₃ணமந்தர்தோ₃ஷம் வஸ்து கூடம் . கூடரூபம் கூடஸாக்ஷ்யமித்யாதௌ₃ கூடஶப்₃த₃꞉
ப்ரஸித்₃தோ₄ லோகே . ததா₂ சாவித்₃யாத்₃யநேகஸம்ஸாரபீ₃ஜமந்தர்தோ₃ஷவந்மாயாவ்யாக்ருதாதி₃ஶப்₃த₃வாச்யதயா மாயாம் து ப்ரக்ருதிம் வித்₃யாந்மாயிநம் து மஹேஶ்வரம் [ஶ்வேதூ 4.10], மம மாயா து₃ரத்யயா [கீ₃தா 7.14] இத்யாதௌ₃ ப்ரஸித்₃த₄ம் யத்தத்கூடம், தஸ்மிந் கூடே ஸ்தி₂தம் கூடஸ்த₂ம் தத₃த்₄யக்ஷதயா . அத₂வா, ராஶிரிவ ஸ்தி₂தம் கூடஸ்த₂மத ஏவாசலம் . யஸ்மாத₃சலம், தஸ்மாத்₃த்₄ருவம், நித்யமித்யர்த₂꞉ ..12.3..

==============================
ஸம்நியம்யேந்த்₃ரியக்₃ராமம் ஸர்வத்ர ஸமபு₃த்₃த₄ய꞉ .
தே ப்ராப்நுவந்தி மாமேவ ஸர்வபூ₄தஹிதே ரதா꞉ ..12.4..

ஸம்நியம்ய ஸம்யக்நியம்ய உபஸம்ஹ்ருத்ய இந்த்₃ரியக்₃ராமமிந்த்₃ரியஸமுதா₃யம் ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்மிந் காலே ஸமபு₃த்₃த₄ய꞉ ஸமா துல்யா பு₃த்₃தி₄ர்யேஷாமிஷ்டாநிஷ்டப்ராப்தௌ தே ஸமபு₃த்₃த₄ய꞉ . தே யே ஏவம்விதா₄ஸ்தே ப்ராப்நுவந்தி மாமேவ ஸர்வபூ₄தஹிதே ரதா꞉ . ந து தேஷாம் வக்தவ்யம் கிம்சித்மாம் தே ப்ராப்நுவந்தீதி . ஜ்ஞாநீ த்வாத்மைவ மே மதமிதி ஹ்யுக்தம் . ந ஹி ப₄க₃வத்ஸ்வரூபாணாம் ஸதாம் யுக்ததமத்வமயுக்ததமத்வம் வா வாச்யம் ..12.4..

==============================
கிம் து
க்லேஶோ(அ)தி₄கதரஸ்தேஷாமவ்யக்தாஸக்தசேதஸாம் .
அவ்யக்தா ஹி க₃திர்து₃꞉க₂ம் தே₃ஹவத்₃பி₄ரவாப்யதே ..12.5..

க்லேஶோ(அ)தி₄கதர꞉ . யத்₃யபி மத்கர்மாதி₃பராணாம் க்லேஶோ(அ)தி₄க ஏவ . க்லேஶோ(அ)தி₄கதரஸ்த்வக்ஷராத்மநாம் பரமார்த₂த₃ர்ஶிநாம் தே₃ஹாபி₄மாநபரித்யாக₃நிமித்த꞉ . அவ்யக்தாஸக்தசேதஸாமவ்யக்த ஆஸக்தம் சேதோ யேஷாம் தே(அ)வ்யக்தாஸக்தசேதஸஸ்தேஷாமவ்யக்தாஸக்தசேதஸாம் . அவ்யக்தா ஹி யஸ்மாத்₃யா க₃திரக்ஷராத்மிகா து₃꞉க₂ம் ஸா தே₃ஹவத்₃பி₄ர்தே₃ஹாபி₄மாநவத்₃பி₄ரவாப்யதே . அத꞉ க்லேஶோ(அ)தி₄கதர꞉ . அக்ஷரோபாஸகாநாம் யத்₃வர்தநம், தது₃பரிஷ்டாத்₃வக்ஷ்யாம꞉ ..12.5..

==============================
யே து ஸர்வாணி கர்மாணி மயி ஸம்ந்யஸ்ய மத்பரா꞉ .
அநந்யேநைவ யோகே₃ந மாம் த்₄யாயந்த உபாஸதே ..12.6..

யே து ஸர்வாணி கர்மாணி மயீஶ்வரே ஸம்ந்யஸ்ய மத்பரா அஹம் பரோ யேஷாம் தே மத்பரா꞉ ஸந்தோ(அ)நந்யேநைவாவித்₃யமாநமந்யதாலம்ப₃நம் விஶ்வரூபம் தே₃வமாத்மாநம் முக்த்வா யஸ்ய ஸோ(அ)நந்யஸ்தேநாநந்யேநைவ . கேந ? யோகே₃ந ஸமாதி₄நா மாம் த்₄யாயந்தஶ்சிந்தயந்த உபாஸதே ..12.6..

==============================
தேஷாம் கிம் ?
தேஷாமஹம் ஸமுத்₃த₄ர்தா ம்ருத்யுஸம்ஸாரஸாக₃ராத் .
ப₄வாமி நசிராத்பார்த₂ மய்யாவேஶிதசேதஸாம் ..12.7..

தேஷாம் மது₃பாஸநைகபராணாமஹமீஶ்வர꞉ ஸமுத்₃த₄ர்தா . குத꞉ ? இத்யாஹ ம்ருத்யுஸம்ஸாரஸாக₃ராந்ம்ருத்யுயுக்த꞉ ஸம்ஸாரோ ம்ருத்யுஸம்ஸார꞉, ஸ ஏவ ஸாக₃ர இவ ஸாக₃ர꞉, து₃ஸ்தரத்வாத், தஸ்மாத்ம்ருத்யுஸம்ஸாரஸாக₃ராதஹம் தேஷாம் ஸமுத்₃த₄ர்தா ப₄வாமி ந சிராத் . கிம் தர்ஹி ? க்ஷிப்ரமேவ ஹே பார்த₂, மயி ஆவேஶிதசேதஸாம் மயி விஶ்வரூப ஆவேஶிதம் ஸமாஹிதம் சேதோ யேஷாம் தே மய்யாவேஶிதசேதஸஸ்தேஷாம் ..12.7..

==============================
யத ஏவம், தஸ்மாத்
மய்யேவ மந ஆத₄த்ஸ்வ மயி பு₃த்₃தி₄ம் நிவேஶய .
நிவஸிஷ்யஸி மய்யேவ அத ஊர்த்₄வம் ந ஸம்ஶய꞉ ..12.8..

மய்யேவ விஶ்வரூப ஈஶ்வரே மந꞉ ஸம்கல்பவிகல்பாத்மகமாத₄த்ஸ்வ ஸ்தா₂பய . மய்யேவாத்₄யவஸாயம் குர்வதீம் பு₃த்₃தி₄மாத₄த்ஸ்வ நிவேஶய . ததஸ்தே கிம் ஸ்யாதி₃தி ஸ்ருணு நிவஸிஷ்யஸி நிவத்ஸ்யஸி நிஶ்சயேந மதா₃த்மநா மயி நிவாஸம் கரிஷ்யஸி . ஏவாத꞉ ஶரீரபாதாதூ₃ர்த்₄வம் . ந ஸம்ஶய꞉, ஸம்ஶயோ(அ)த்ர ந கர்தவ்ய꞉ ..12.8..

==============================
அத₂ சித்தம் ஸமாதா₄தும் ந ஶக்நோஷி மயி ஸ்தி₂ரம் .
அப்₄யாஸயோகே₃ந ததோ மாமிச்சா₂ப்தும் த₄நஞ்ஜய ..12.9..

அத₂ ஏவம் யதா₂வோசம் ததா₂ மயி சித்தம் ஸமாதா₄தும் ஸ்தா₂பயிதும் ஸ்தி₂ரமசலம் ந ஶக்நோஷி சேத், தத꞉ பஶ்சாத₃ப்₄யாஸயோகே₃ந . சித்தஸ்யைகஸ்மிநாலம்ப₃நே ஸர்வத꞉ ஸமாஹ்ருத்ய புந꞉ புந꞉ ஸ்தா₂பநமப்₄யாஸ꞉ . தத்பூர்வகோ யோக₃꞉ ஸமாதா₄நலக்ஷணஸ்தேநாப்₄யாஸயோகே₃ந மாம் விஶ்வரூபமிச்ச₂ ப்ரார்த₂யஸ்வ ஆப்தும் ப்ராப்தும் . ஹே த₄நஞ்ஜய ..12.9..

==============================
அப்₄யாஸே(அ)ப்யஸமர்தோ₂(அ)ஸி மத்கர்மபரமோ ப₄வ .
மத₃ர்த₂மபி கர்மாணி குர்வந் ஸித்₃தி₄மவாப்ஸ்யஸி ..12.10..

அப்₄யாஸே(அ)ப்யஸமர்தோ₂(அ)ஸ்யஶக்தோ(அ)ஸி, தர்ஹி மத்கர்மபரமோ ப₄வ மத₃ர்த₂ம் கர்ம மத்கர்ம தத்பரம꞉ மத்கர்மபரம꞉, மத்கர்மப்ரதா₄ந இத்யர்த₂꞉ . அப்₄யாஸேந விநா மத₃ர்த₂மபி கர்மாணி கேவலம் குர்வந் ஸித்₃தி₄ம் ஸத்த்வஶுத்₃தி₄யோக₃ஜ்ஞாநப்ராப்தித்₃வாரேணாவாப்ஸ்யஸி ..12.10..

==============================
அதை₂தத₃ப்யஶக்தோ(அ)ஸி கர்தும் மத்₃யோக₃மாஶ்ரித꞉ .
ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃ம் தத꞉ குரு யதாத்மவாந் ..12.11..

அத₂ புநரேதத₃பி யது₃க்தம் மத்கர்மபரமத்வம், தத்கர்துமஶக்தோ(அ)ஸி, மத்₃யோக₃ம், ஆஶ்ரிதோ மயி க்ரியமாணாநி கர்மாணி ஸம்ந்யஸ்ய யத்கரணம் தேஷாமநுஷ்டா₂நம் ஸ மத்₃யோக₃꞉, தமாஶ்ரித꞉ ஸந், ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃ம் ஸர்வேஷாம் கர்மணாம் ப₂லஸம்ந்யாஸம் ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃ம் ததோ(அ)நந்தரம் குரு யதாத்மவாந் ஸம்யதசித்த꞉ ஸநித்யர்த₂꞉ ..12.11..

==============================
இதா₃நீம் ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃ம் ஸ்தௌதி
ஶ்ரேயோ ஹி ஜ்ஞாநமப்₄யாஸாஜ்ஜ்ஞாநாத்₃த்₄யாநம் விஶிஷ்யதே .
த்₄யாநாத்கர்மப₂லத்யாக₃ஸ்த்யாகா₃ச்சா₂ந்திரநந்தரம் ..12.12..

ஶ்ரேயோ ஹி ப்ரஶஸ்யதரம் ஜ்ஞாநம் . கஸ்மாத்? விவேகபூர்வகாத₃ப்₄யாஸாத் . தஸ்மாத₃பி ஜ்ஞாநாஜ்ஜ்ஞாநபூர்வகம் த்₄யாநம் விஶிஷ்யதே . ஜ்ஞாநவதோ த்₄யாநாத₃பி கர்மப₂லத்யாகோ₃ விஶிஷ்யத இத்யநுஷஜ்யதே . ஏவம் கர்மப₂லத்யாகா₃த்பூர்வவிஶேஷணவத꞉ ஶாந்திருபஶம꞉ ஸஹேதுகஸ்ய ஸம்ஸாரஸ்யாநந்தரமேவ ஸ்யாத், ந து காலாந்தரமபேக்ஷதே .
அஜ்ஞஸ்ய கர்மணி ப்ரவ்ருத்தஸ்ய பூர்வோபதி₃ஷ்டோபாயாநுஷ்டா₂நாஶக்தௌ ஸர்வகர்மணாம் ப₂லத்யாக₃꞉ ஶ்ரேய꞉ஸாத₄நமுபதி₃ஷ்டம், ந ப்ரத₂மமேவ . அதஶ்ச ஶ்ரேயோ ஹி ஜ்ஞாநமப்₄யாஸாதி₃த்யுத்தரோத்தரவிஶிஷ்டத்வோபதே₃ஶேந ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃꞉ ஸ்தூயதே, ஸம்பந்நஸாத₄நாநுஷ்டா₂நாஶக்தௌ அநுஷ்டே₂யத்வேந ஶ்ருதத்வாத் . கேந ஸாத₄ர்ம்யேண ஸ்துதித்வம் ? யதா₃ ஸர்வே ப்ரமுச்யந்த இதி ஸர்வகாமப்ரஹாணாத₃ம்ருதத்வமுக்தம் . தத்ப்ரஸித்₃த₄ம் . காமாஶ்ச ஸர்வே ஶ்ரௌதஸ்மார்தகர்மணாம் ப₂லாநி . தத்த்யாகே₃ ச விது₃ஷோ த்₄யாநநிஷ்ட₂ஸ்யாநந்தரைவ ஶாந்திரிதி ஸர்வகாமத்யாக₃ஸாமாந்யமஜ்ஞகர்மப₂லத்யாக₃ஸ்யாஸ்தீதி தத்ஸாமாந்யாத்ஸர்வகர்மப₂லத்யாக₃ஸ்துதிரியம் ப்ரரோசநார்தா₂ . யதா₂க₃ஸ்த்யேந ப்₃ராஹ்மணேந ஸமுத்₃ர꞉
பீத இதீதா₃நீம்தநா அபி ப்₃ராஹ்மணா ப்₃ராஹ்மணத்வஸாமாந்யாத்ஸ்தூயந்தே, ஏவம் கர்மப₂லத்யாகா₃த்கர்மயோக₃ஸ்ய ஶ்ரேய꞉ ஸாத₄நத்வமபி₄ஹிதம் ..12.12..

==============================
அத்ர சாத்மேஶ்வரபே₄த₃மாஶ்ரித்ய விஶ்வரூப ஈஶ்வரே சேத꞉ஸமாதா₄நலக்ஷணோ யோக₃ உக்த꞉, ஈஶ்வரார்த₂ம் கர்மாநுஷ்டா₂நாதி₃ ச . அதை₂தத₃ப்யஶக்தோ(அ)ஸி [கீ₃தா 12.11] இத்யஜ்ஞாநகார்யஸூசநாந்நாபே₄த₃த₃ர்ஶிநோ(அ)க்ஷரோபாஸகஸ்ய கர்மயோக₃ உபபத்₃யத இதி த₃ர்ஶயதி . ததா₂ கர்மயோகி₃நோ(அ)க்ஷரோபாஸநாநுபபத்திம் . தே ப்ராப்நுவந்தி மாமேவ [கீ₃தா 12.4] இத்யக்ஷரோபாஸகாநாம் கைவல்யப்ராப்தௌ ஸ்வாதந்த்ர்யமுக்த்வா, இதரேஷாம் பாரதந்த்ர்யாதீ₃ஶ்வராதீ₄நதாம் த₃ர்ஶிதவாந் தேஷாமஹம் ஸமுத்₃த₄ர்தா [கீ₃தா 12.7] இதி . யதி₃ ஹீஶ்வரஸ்யாத்மபூ₄தாஸ்தே மதா அபே₄த₃த₃ர்ஶித்வாத், அக்ஷரஸ்வரூபா ஏவ த இதி ஸமுத்₃த₄ரணகர்மவசநம் தாந் ப்ரத்யபேஶலம் ஸ்யாத் . யஸ்மாச்சார்ஜுநஸ்யாத்யந்தமேவ ஹிதைஷீ
ப₄க₃வாந் தஸ்ய ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநாநந்விதம் கர்மயோக₃ம் பே₄த₃த்₃ருஷ்டிமந்தமேவ உபதி₃ஶதி . ந சாத்மாநமீஶ்வரம் ப்ரமாணதோ பு₃த்₃த்₄வா கஸ்யசித்₃கு₃ணபா₄வம் ஜிக₃மிஷதி கஶ்சித்₃, விரோதா₄த் . தஸ்மாத₃க்ஷரோபாஸகாநாம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநநிஷ்டா₂நாம் ஸம்ந்யாஸிநாம் த்யக்தஸர்வேஷணாநாமத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாமித்யாதி₃த₄ர்மபூக₃ம் ஸாக்ஷாத₃ம்ருதத்வகாரணம் வக்ஷ்யாமீதி ப்ரவர்ததே
அத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாம் மைத்ர꞉ கருண ஏவ ச .
நிர்மமோ நிரஹம்கார꞉ ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉ க்ஷமீ ..12.13..

அத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாம் ந த்₃வேஷ்டா, ஆத்மநோ து₃꞉க₂ஹேதுமபி ந கிம்சித்₃த்₃வேஷ்டி, ஸர்வாணி பூ₄தாந்யாத்மத்வேந ஹி பஶ்யதி . மைத்ரோ மித்ரபா₄வோ மைத்ரீ மித்ரதயா வர்தத இதி மைத்ர꞉ . கருண ஏவ ச, கருணா க்ருபா து₃꞉கி₂தேஷு த₃யா, தத்₃வாந் கருண꞉, ஸர்வபூ₄தாப₄யப்ரத₃꞉, ஸம்ந்யாஸீத்யர்த₂꞉ . நிர்மமோ மமப்ரத்யயவர்ஜித꞉ . நிரஹம்காரோ நிர்க₃தாஹம்ப்ரத்யய꞉ . ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉ ஸமே து₃꞉க₂ஸுகே₂ த்₃வேஷராக₃யோரப்ரவர்தகே யஸ்ய ஸ ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉ . க்ஷமீ க்ஷமாவாந், ஆக்ருஷ்டோ(அ)பி₄ஹதோ வாவிக்ரிய ஏவாஸ்தே ..12.13..

==============================
ஸம்துஷ்ட꞉ ஸததம் யோகீ₃ யதாத்மா த்₃ருட₄நிஶ்சய꞉ .
மய்யர்பிதமநோபு₃த்₃தி₄ர்யோ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ மே ப்ரிய꞉ ..12.14..

ஸம்துஷ்ட꞉ ஸததம் நித்யம் தே₃ஹஸ்தி₂திகாரணஸ்ய லாபே₄(அ)லாபே₄ ச உத்பந்நாலம்ப்ரத்யய꞉ . ததா₂ கு₃ணவல்லாபே₄ விபர்யயே ச ஸம்துஷ்ட꞉ . ஸததம் யோகீ₃ ஸமாஹிதசித்த꞉ . யதாத்மா ஸம்யதஸ்வபா₄வ꞉ . த்₃ருட₄நிஶ்சயோ த்₃ருட₄꞉ ஸ்தி₂ரோ நிஶ்சயோ(அ)த்₄யவஸாயோ யஸ்யாத்மதத்த்வவிஷயே ஸ த்₃ருட₄நிஶ்சய꞉ . மய்யர்பிதமநோபு₃த்₃தி₄꞉ ஸம்கல்பவிகல்பாத்மகம் மந꞉, அத்₄யவஸாயலக்ஷணா பு₃த்₃தி₄꞉, தே மய்யேவார்பிதே ஸ்தா₂பிதே யஸ்ய ஸம்ந்யாஸிந꞉ ஸ மய்யர்பிதமநோபு₃த்₃தி₄꞉ . ய ஈத்₃ருஶோ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ மே ப்ரிய꞉ . ப்ரியோ ஹி ஜ்ஞாநிநோ(அ)த்யர்த₂மஹம்
ஸ ச மம ப்ரிய இதி ஸப்தமே(அ)த்₄யாயே ஸூசிதம், ததி₃ஹ ப்ரபஞ்ச்யதே ..12.14..

==============================
யஸ்மாந்நோத்₃விஜதே லோகோ லோகாந்நோத்₃விஜதே ச ய꞉ .
ஹர்ஷாமர்ஷப₄யோத்₃வேகை₃ர்முக்தோ ய꞉ ஸ ச மே ப்ரிய꞉ ..12.15..

யஸ்மாத்ஸம்ந்யாஸிநோ நோத்₃விஜதே நோத்₃வேக₃ம் க₃ச்ச₂தி ந ஸந்தப்யதே ந ஸம்க்ஷுப்₄யதி லோக꞉, ததா₂ லோகாந்நோத்₃விஜதே ச ய꞉, ஹர்ஷாமர்ஷப₄யோத்₃வேகை₃ர்ஹர்ஷஶ்சாமர்ஷஶ்ச ப₄யம் சோத்₃வேக₃ஶ்ச தைர்ஹர்ஷாமர்ஷப₄யோத்₃வேகை₃ர்முக்த꞉ . ஹர்ஷ꞉ ப்ரியலாபே₄(அ)ந்த꞉கரணஸ்யோத்கர்ஷோ ரோமாஞ்சநாஶ்ருபாதாதி₃லிங்க₃꞉ . அமர்ஷோ(அ)ஸஹிஷ்ணுதா . ப₄யம் த்ராஸ꞉ . உத்₃வேக₃ உத்₃விக்₃நதா . தைர்முக்தோ ய꞉ ஸ ச மே ப்ரிய꞉ ..12.15..

==============================
அநபேக்ஷ꞉ ஶுசிர்த₃க்ஷ உதா₃ஸீநோ க₃தவ்யத₂꞉ .
ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ யோ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ மே ப்ரிய꞉ ..12.16..

தே₃ஹேந்த்₃ரியவிஷயஸம்ப₃ந்தா₄தி₃ஷு அபேக்ஷாவிஷயேஷு அநபேக்ஷோ நி꞉ஸ்ப்ருஹ꞉ . ஶுசிர்பா₃ஹ்யேந ஆப்₄யந்தரேண ச ஶௌசேந ஸம்பந்ந꞉ . த₃க்ஷ꞉ ப்ரத்யுத்பந்நேஷு கார்யேஷு ஸத்₃யோ யதா₂வத்ப்ரதிபத்தும் ஸமர்த₂꞉ . உதா₃ஸீநோ ந கஸ்யசித்மித்ராதே₃꞉ பக்ஷம் ப₄ஜதே ய꞉, ஸ உதா₃ஸீநோ யதி꞉ . க₃தவ்யதோ₂ க₃தப₄ய꞉ . ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ ஆரப்₄யந்தேதி . ஆரம்பா₄ இஹாமுத்ரப₂லபோ₄கா₃ர்தா₂நி காமஹேதூநி கர்மாணி ஸர்வாரம்பா₄꞉, தாந் பரித்யக்தும் ஶீலமஸ்யேதி ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ ய꞉ மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ꞉ மே ப்ரிய꞉ ..12.16..

==============================
கிம் ச
யோ ந ஹ்ருஷ்யதி ந த்₃வேஷ்டி ந ஶோசதி ந காங்க்ஷதி .
ஶுபா₄ஶுப₄பரித்யாகீ₃ ப₄க்திமாந் ய꞉ ஸ மே ப்ரிய꞉ ..12.17..

யோ ந ஹ்ருஷ்யதீஷ்டப்ராப்தௌ, ந த்₃வேஷ்ட்யநிஷ்டப்ராப்தௌ, ந ஶோசதி ப்ரியவியோகே₃, ந சாப்ராப்தம் காங்க்ஷதி, ஶுபா₄ஶுபே₄ கர்மணீ பரித்யக்தும் ஶீலமஸ்யேதி ஶுபா₄ஶுப₄பரித்யாகீ₃ ப₄க்திமாந் ய꞉ ஸ மே ப்ரிய꞉ ..12.17..

==============================
ஸம꞉ ஶத்ரௌ ச மித்ரே ச ததா₂ மாநாபமாநயோ꞉ .
ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉கே₂ஷு ஸம꞉ ஸங்க₃விவர்ஜித꞉ ..12.18..

ஸம꞉ ஶத்ரௌ ச மித்ரே ச, ததா₂ மாநாபமாநயோ꞉ பூஜாபரிப₄வயோ꞉, ஶீதோஷ்ணஸுக₂து₃꞉கே₂ஷு ஸம꞉ . ஸர்வத்ர ச ஸங்க₃விவர்ஜித꞉ ..12.18..

==============================
கிம் ச
துல்யநிந்தா₃ஸ்துதிர்மௌநீ ஸம்துஷ்டோ யேந கேநசித் .
அநிகேத꞉ ஸ்தி₂ரமதிர்ப₄க்திமாந்மே ப்ரியோ நர꞉ ..12.19..

துல்யநிந்தா₃ஸ்துதி꞉ . நிந்தா₃ ச ஸ்துதிஶ்ச நிந்தா₃ஸ்துதீ . தே துல்யே யஸ்ய ஸ துல்யநிந்தா₃ஸ்துதி꞉ . மௌநீ மௌநவாந் ஸம்யதவாக் . ஸம்துஷ்ட꞉ யேந கேநசித்ஶரீரஸ்தி₂திஹேதுமாத்ரேண . ததா₂ சோக்தம்
யேந கேநசிதா₃ச்ச₂ந்நோ யேந கேநசிதா₃ஶித꞉ .
யத்ர க்வசந ஶாயீ ஸ்யாத்தம் தே₃வா ப்₃ராஹ்மணம் விது₃꞉ .. [ம.பா₄. 12.245.12] இதி .
கிம் ச, அநிகேதோ நிகேத ஆஶ்ரயோ நிவாஸோ நியதோ ந வித்₃யதே யஸ்ய ஸோ(அ)நிகேத꞉, நாகா₃ரே இத்யாதி₃ஸ்ம்ருத்யந்தராத் . ஸ்தி₂ரமதி꞉ ஸ்தி₂ரா பரமார்த₂விஷயா யஸ்ய மதி꞉ ஸ꞉ ஸ்தி₂ரமதி꞉ . ப₄க்திமாந்மே ப்ரியோ நர꞉ ..12.19..

==============================
அத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாம் [கீ₃தா 12.13] இத்யாதி₃நாக்ஷரோபாஸகாநாம் நிவ்ருத்தஸர்வேஷணாநாம் ஸம்ந்யாஸிநாம் பரமார்த₂ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂நாம் த₄ர்மஜாதம் ப்ரக்ராந்தமுபஸம்ஹ்ரியதே
யே து த₄ர்ம்யாம்ருதமித₃ம் யதோ₂க்தம் பர்யுபாஸதே .
ஶ்ரத்₃த₃தா₄நா மத்பரமா ப₄க்தாஸ்தே(அ)தீவ மே ப்ரியா꞉ ..12.20..

யே து ஸம்ந்யாஸிநோ த₄ர்ம்யாம்ருதம் த₄ர்மாத₃நபேதம் த₄ர்ம்யம் ச தத₃ம்ருதம் ச தத், அம்ருதத்வஹேதுத்வாத், இத₃ம் யதோ₂க்தம், அத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாமித்யாதி₃நா பர்யுபாஸதே(அ)நுதிஷ்ட₂ந்தி ஶ்ரத்₃த₃தா₄நா꞉ ஸந்த꞉ மத்பரமா꞉ யதோ₂க்தோ(அ)ஹமக்ஷராத்மா பரமோ நிரதிஶயா க₃திர்யேஷாம் தே மத்பரமா꞉, மத்₃ப₄க்தாஶ்சோத்தமாம் பரமார்த₂ஜ்ஞாநலக்ஷணாம் ப₄க்திமாஶ்ரிதா꞉, தே(அ)தீவ மே ப்ரியா꞉ . ப்ரியோ ஹி ஜ்ஞாநிநோ(அ)த்யர்த₂ம் [கீ₃தா 7.18] இதி யத்ஸூசிதம் தத்வ்யாக்₂யாயேஹோபஸம்ஹ்ருதம் ப₄க்தாஸ்தே(அ)தீவ மே ப்ரியா இதி . யஸ்மாத்₃த₄ர்ம்யாம்ருதமித₃ம் யதோ₂க்தமநுதிஷ்ட₂ந் ப₄க₃வதோ விஷ்ணோ꞉
பரமேஶ்வரஸ்யாதீவ ப்ரியோ ப₄வதி, தஸ்மாதி₃த₃ம் த₄ர்ம்யாம்ருதம் முமுக்ஷுணா யத்நதோ(அ)நுஷ்டே₂யம் விஷ்ணோ꞉ ப்ரியம் பரம் தா₄ம ஜிக₃மிஷுணேதி வாக்யார்த₂꞉ ..12.20..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
த்₃வாத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 13
[*ண்Oட்E ணும்பே₃ரிந்கோ₃f தி₂ஸத்₄யய ஓஉதோf துநே wஇத்₂ஸ்தந்த₃ர்தே₃தி₃திஓந்ஸ்
அந்த்₃ப்ரோப₃ப்₃ல்ய்தே₃fஏச்திவே॑ "13.33" மிஸ்ஸிந்க்₃!]
அத₂ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோகோ₃ நாம
த்ரயோத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீஶங்கராசார்யப₄க₃வத்பாத₃க்ருதபா₄ஷ்யம்)
ஸப்தமே(அ)த்₄யாயே ஸூசிதே த்₃வே ப்ரக்ருதீ ஈஶ்வரஸ்ய த்ரிகு₃ணாத்மிகாஷ்டதா₄ பி₄ந்நாபரா ஸம்ஸாரஹேதுத்வாத், பரா சாந்யா ஜீவபூ₄தா க்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணேஶ்வராத்மிகா . யாப்₄யாம் ப்ரக்ருதிப்₄யாமீஶ்வரோ ஜக₃து₃த்பத்திஸ்தி₂திலயஹேதுத்வம் ப்ரதிபத்₃யதே . தத்ர க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணப்ரக்ருதித்₃வயநிரூபணத்₃வாரேண தத்₃வத ஈஶ்வரஸ்ய தத்த்வநிர்தா₄ரணார்த₂ம் க்ஷேத்ராத்₄யாய ஆரப்₄யதே . அதீதாநந்தராத்₄யாயே ச அத்₃வேஷ்டா ஸர்வபூ₄தாநாம் [கீ₃தா 12.13] இத்யாதி₃நா யாவத₃த்₄யாயபரிஸமாப்திஸ்தாவத்தத்த்வஜ்ஞாநிநாம் ஸந்ந்யாஸிநாம் நிஷ்டா₂ யதா₂ தே வர்தந்த இத்யேதது₃க்தம் . கேந புநஸ்தே தத்த்வஜ்ஞாநேந யுக்தா யதோ₂க்தத₄ர்மாசரணாத்₃ப₄க₃வத꞉ ப்ரியா ப₄வந்த்யேவமர்த₂ஶ்சாயமத்₄யாய ஆரப்₄யதே . ப்ரக்ருதிஶ்ச த்ரிகு₃ணாத்மிகா
ஸர்வகார்யகரணவிஷயாகாரேண பரிணதா புருஷஸ்ய போ₄கா₃பவர்கா₃ர்த₂கர்தவ்யதயா தே₃ஹேந்த்₃ரியாத்₃யாகாரேண ஸம்ஹந்யதே . ஸோ(அ)யம் ஸங்கா₄த இத₃ம் ஶரீரம் . ததே₃தத்₃ப₄க₃வாநுவாச
இத₃ம் ஶரீரம் கௌந்தேய க்ஷேத்ரமித்யபி₄தீ₄யதே .
ஏதத்₃யோ வேத்தி தம் ப்ராஹு꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞ இதி தத்₃வித₃꞉ ..13.1..

இத₃மிதி ஸர்வநாம்நோக்தம் விஶிநஷ்டி ஶரிரமிதி . ஹே கௌந்தேய ! க்ஷதத்ராணாத்க்ஷயாத்க்ஷரணாத், க்ஷேத்ரவத்₃வாஸ்மிந் கர்மப₂லநிஷ்பத்தே꞉ க்ஷேத்ரமிதி . இதிஶப்₃த₃ ஏவம்ஶப்₃தே₃தா₃ர்த₂க꞉ . க்ஷேத்ரமித்யேவமபி₄தீ₄யதே கத்₂யதே . ஏதச்ச₂ரீரம் க்ஷேத்ரம் யோ வேத்தி விஜாநாதி, ஆபாத₃தலமஸ்தகம் ஜ்ஞாநேந விஷயீகரோதி, ஸ்வாபா₄விகேநௌபதே₃ஶிகேந வா வேத₃நேந விஷயீகரோதி விபா₄க₃ஶ꞉, தம் வேதி₃தாரம் ப்ராஹு꞉ கத₂யந்தி க்ஷேத்ரஜ்ஞ இதி . இதிஶப்₃த₃꞉ ஏவம்ஶப்₃த₃பதா₃ர்த₂க ஏவ பூர்வவத் . க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉ இத்யேவமாஹு꞉ . கே ? தத்₃வித₃ஸ்தௌ
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞௌ யே வித₃ந்தி தே தத்₃வித₃꞉ ..13.1..

==============================
ஏவம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞௌ உக்தௌ . கிமேதாவந்மாத்ரேண ஜ்ஞாநேந ஜ்ஞாதவ்யௌ? இதி நேத்யுச்யதே
க்ஷேத்ரஜ்ஞம் சாபி மாம் வித்₃தி₄ ஸர்வக்ஷேத்ரேஷு பா₄ரத .
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோர்ஜ்ஞாநம் யத்தஜ்ஜ்ஞாநம் மதம் மம ..13.2..

க்ஷேத்ரஜ்ஞம் யதோ₂க்தலக்ஷணம் சாபி மாம் பரமேஶ்வரமஸம்ஸாரிணம் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி . ஸர்வக்ஷேத்ரேஷு ய꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞோ ப்₃ரஹ்மாதி₃ஸ்தம்ப₃பர்யந்தாநேகக்ஷேத்ரோபாதி₄ப்ரவிப₄க்த꞉ . தம் நிரஸ்தஸர்வோபாதி₄பே₄த₃ம் ஸத₃ஸதா₃தி₃ஶப்₃த₃ப்ரத்யயாகோ₃சரம் வித்₃தீ₄த்யபி₄ப்ராய꞉ . ஹே பா₄ரத ! யஸ்மாத்க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரயாதா₂த்ம்யவ்யதிரேகேண ந ஜ்ஞாநகோ₃சரமந்யத₃வஶிஷ்டமஸ்தி, தஸ்மாத்க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோர்ஜ்ஞேயபூ₄தயோர்யஜ்ஜ்ஞாநம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞௌ யேந ஜ்ஞாநேந விஷயீக்ரியேதே, தஜ்ஜ்ஞாநம் ஸம்யக்₃ஜ்ஞாநமிதி மதமபி₄ப்ராய꞉ மமேஶ்வரஸ்ய
விஷ்ணோ꞉ ..

நநு ஸர்வக்ஷேத்ரேஷ்வேக ஏவேஶ்வர꞉ . நாந்யஸ்தத்₃வ்யதிரிக்தோ போ₄க்தா வித்₃யதே சேத், தத ஈஶ்வரஸ்ய ஸம்ஸாரித்வம் ப்ராப்தம் . ஈஶ்வரவ்யதிரேகேண வா ஸம்ஸாரிணோ(அ)ந்யஸ்யாபா₄வாத்ஸம்ஸாராபா₄வப்ரஸங்க₃꞉ . தச்சோப₄யமநிஷ்டம், ப₃ந்த₄மோக்ஷதத்₃தே₄துஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யப்ரஸங்கா₃த், ப்ரத்யக்ஷாதி₃ப்ரமாணவிரோதா₄ச்ச . ப்ரத்யக்ஷேண தாவத்ஸுக₂து₃꞉க₂தத்₃தே₄துலக்ஷண꞉ ஸம்ஸார உபலப்₄யதே . ஜக₃த்₃வைசித்ர்யோபலப்₃தே₄ ச த₄ர்மாத₄ர்மநிமித்த꞉ ஸம்ஸாரோ(அ)நுமீயதே . ஸர்வமேதத₃நுபபந்நமாத்மேஶ்வரைகத்வே . ந . ஜ்ஞாநாஜ்ஞாநயோரந்யத்வேநோபபத்தே꞉ . தூ₃ரமேதே விபரீதே விஷூசீ அவித்₃யா யா ச வித்₃யேதி ஜ்ஞாதா [Kஅடூ₂ 1.2.4] ததா₂ தயோர்வித்₃யாவித்₃யாவிஷயயோ꞉
ப₂லபே₄தோ₃(அ)பி விருத்₃தோ₄ நிர்தி₃ஷ்ட꞉ ஶ்ரேயஶ்ச ப்ரேயஶ்ச [Kஅடூ₂ 1.2.2] இதி . வித்₃யாவிஷய꞉ ஶ்ரேய꞉, ப்ரேயஸ்த்வவித்₃யாகார்யமிதி . ததா₂ ச வ்யாஸ꞉ த்₃வாவிமாவத₂ பந்தா₂நௌ [ம.பா₄. 12.241.6] இத்யாதி₃, இமௌ த்₃வாவேவ பந்தா₂நாவித்யாதி₃ ச . இஹ ச த்₃வே நிஷ்டே₂ உக்தே . அவித்₃யா ச ஸஹ கார்யேண வித்₃யயா ஹாதவ்யேதி ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிந்யாயேப்₄யோ(அ)வக₃ம்யதே .
ஶ்ருதயஸ்தாவத் இஹ சேத₃வேதீ₃த₃த₂ ஸத்யமஸ்தி ந சேதி₃ஹாவேதீ₃ந்மஹதீ விநஷ்டி꞉ [Kஏநஊ 2.5],
தமேவம் வித்₃வாநம்ருத இஹ ப₄வதி [டைத்தா 3.12], நாந்ய꞉ பந்தா₂ வித்₃யதே(அ)யநாய [ஶ்வேதூ 3.8] வித்₃வாந்ந பி₃பே₄தி குதஶ்சந [டைத்தூ 2.9] .
அவிது₃ஷஸ்து அத₂ தஸ்ய ப₄யம் ப₄வதி [டைத்தூ 2.7], அவித்₃யாயாமந்தரே வர்தமாநா꞉ [Kஅடூ₂ 1.2.5], ப்₃ரஹ்ம வேத₃ ப்₃ரஹ்மைவ ப₄வதி [ம்ுண்டூ₃ 3.2.9], அந்யோ(அ)ஸாவந்யோ(அ)ஹமஸ்மீதி ந ஸ வேத₃ யதா₂ பஶுரேவம் ஸ தே₃வாநாம் [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 1.4.10] . ஆத்மவித்₃ய꞉ ஸ இத₃ம் ஸர்வம் ப₄வதி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 1.4.10], யதா₃ சர்மவத்[ஶ்வேதூ 6.20] இத்யாத்₃யா꞉ ஸஹஸ்ரஶ꞉ .
ஸ்ம்ருதயஶ்ச அஜ்ஞாநேநாவ்ருதம் ஜ்ஞாநம் தேந முஹ்யந்தி ஜந்தவ꞉ [கீ₃தா 5.25], இஹைவ தைர்ஜித꞉ ஸர்கோ₃ யேஷாம் ஸாம்யே ஸ்தி₂தம் மந꞉ [கீ₃தா 5.19], ஸமம் பஶ்யந் ஹி ஸர்வத்ர [கீ₃தா 13.29] இத்யாத்₃யா꞉ .
ந்யாயதஶ்ச
ஸர்பாந் குஶாக்₃ராணி ததோ₂த₃பாநம்
ஜ்ஞாத்வா மநுஷ்யா꞉ பரிவர்ஜயந்தி .
அஜ்ஞாநதஸ்தத்ர பதந்தி கேசிஜ்ஜ்ஞாநே
ப₂லம் பஶ்ய யதா₂விஶிஷ்டம் .. [ம.பா₄. 12.201.17] இதி .
ததா₂ ச தே₃ஹாதி₃ஷு ஆத்மபு₃த்₃தி₄ரவித்₃வாந் ராக₃த்₃வேஷாதி₃ப்ரயுக்தோ த₄ர்மாத₄ர்மாநுஷ்டா₂நக்ருஜ்ஜாயதே ம்ரியதே சேத்யவக₃ம்யதே . தே₃ஹாதி₃வ்யதிரிக்தாத்மத₃ர்ஶிநோ ராக₃த்₃வேஷாதி₃ப்ரஹாணாபேக்ஷத₄ர்மாத₄ர்மப்ரவ்ருத்த்யுபஶமாந்முச்யந்த இதி ந கேநசித்ப்ரத்யாக்₂யாதும் ஶக்யம் ந்யாயத꞉ . தத்ரைவம் ஸதி, க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யேஶ்வரஸ்யைவ ஸதோ(அ)வித்₃யாக்ருதோபாதி₄பே₄த₃த꞉ ஸம்ஸாரித்வமிவ ப₄வதி, யதா₂ தே₃ஹாத்₃யாத்மத்வமாத்மந꞉ . ஸர்வஜந்தூநாம் ஹி ப்ரஸித்₃தோ₄ தே₃ஹாதி₃ஷ்வநாத்மஸு ஆத்மபா₄வோ நிஶ்சிதோ(அ)வித்₃யாக்ருத꞉, யதா₂ ஸ்தா₂ணௌ புருஷநிஶ்சய꞉ . ந சைதாவதா புருஷத₄ர்ம꞉ ஸ்தா₂ணோர்ப₄வதி, ஸ்தா₂ணுத₄ர்மோ வா புருஷஸ்ய . ததா₂ ந சைதந்யத₄ர்மோ
தே₃ஹஸ்ய, தே₃ஹத₄ர்மோ வா சேதநஸ்ய ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாத்மகத்வாதி₃ராத்மநோ ந யுக்த꞉ . அவித்₃யாக்ருதத்வாவிஶேஷாத், ஜராம்ருத்யுவத் .
ந, அதுல்யத்வாத் . இதி சேத் ஸ்தா₂ணுபுருஷௌ ஜ்ஞேயாவேவ ஸந்தௌ ஜ்ஞாத்ராந்யோந்யஸ்மிந்நத்₄யஸ்தாவவித்₃யயா . தே₃ஹாத்மநோஸ்து ஜ்ஞேயஜ்ஞாத்ரோரேவ இதரேதராத்₄யாஸ꞉, இதி ந ஸமோ த்₃ருஷ்டாந்த꞉ .
அதோ தே₃ஹத₄ர்மோ ஜ்ஞேயோ(அ)பி ஜ்ஞாதுராத்மநோ ப₄வதீதி சேத், ந . அசைதந்யாதி₃ப்ரஸங்கா₃த் . யதி₃ ஹி ஜ்ஞேயஸ்ய தே₃ஹாதே₃꞉ க்ஷேத்ரஸ்ய த₄ர்மா꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹேச்சா₂த₃யோ ஜ்ஞாதுர்ப₄வந்தி, தர்ஹி, ஜ்ஞேயஸ்ய க்ஷேத்ரஸ்ய த₄ர்மா꞉ கேசிதாத்மநோ ப₄வந்த்யவித்₃யாத்₄யாரோபிதா꞉, ஜராமரணாத₃யஸ்து ந ப₄வந்தீதி விஶேஷஹேதுர்வக்தவ்ய꞉ . ந ப₄வந்தீத்யஸ்த்யநுமாநம் அவித்₃யாத்₄யாரோபிதத்வாஜ்ஜராமரணாதி₃வதி₃தி, ஹேயத்வாத், உபாதே₃யத்வாச்சேத்யாதி₃ .
தத்ரைவம் ஸதி, கர்த்ருத்வபோ₄க்த்ருத்வலக்ஷண꞉ ஸம்ஸாரோ ஜ்ஞேயஸ்தோ₂ ஜ்ஞாதர்யவித்₃யயாத்₄யாரோபித இதி, ந தேந ஜ்ஞாது꞉ கிம்சித்₃து₃ஷ்யதி . யதா₂ பா₃லைரத்₄யாரோபிதேநாகாஶஸ்ய தலமலிநத்வாதி₃நா .
ஏவம் ச ஸதி, ஸர்வக்ஷேத்ரேஷ்வபி ஸதோ ப₄க₃வத꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யேஶ்வரஸ்ய ஸம்ஸாரித்வக₃ந்த₄மாத்ரமபி நாஶங்கயம் . ந ஹி க்வசித₃பி லோகே(அ)வித்₃யாத்₄யஸ்தேந த₄ர்மேண கஸ்யசிது₃பகாரோ(அ)பகாரோ வா த்₃ருஷ்ட꞉ .
யத்தூக்தம் ந ஸமோ த்₃ருஷ்டாந்த இதி, தத₃ஸத் . கத₂ம் ? அவித்₃யாத்₄யாஸமாத்ரம் ஹி த்₃ருஷ்டாந்ததா₃ர்ஷ்டாந்திகயோ꞉ ஸாத₄ர்ம்யம் விவக்ஷிதம் . தந்ந வ்யபி₄சரதி . யத்து ஜ்ஞாதரி வ்யபி₄சரதீதி மந்யஸே, தஸ்யாப்யநைகாந்திகத்வம் த₃ர்ஶிதம் ஜராதி₃பி₄꞉ ..

அவித்₃யாவத்த்வாத்க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ஸம்ஸாரித்வமிதி சேத், ந . அவித்₃யாயாஸ்தாமஸத்வாத் . தாமஸோ ஹி ப்ரத்யய꞉, ஆவரணாத்மகத்வாத₃வித்₃யா விபரீதக்₃ராஹக꞉, ஸம்ஶயோபஸ்தா₂பகோ வா, அக்₃ரஹணாத்மகோ வா . விவேகப்ரகாஶபா₄வே தத₃பா₄வாத்தாமஸே சாவரணாத்மகே திமிராதி₃தோ₃ஷே ஸத்யக்₃ரஹணாதே₃ரவித்₃யாத்ரயஸ்ய உபலப்₃தே₄꞉ ..

அத்ராஹ ஏவம் தர்ஹி ஜ்ஞாத்ருத₄ர்மோ(அ)வித்₃யா . ந . கரணே சக்ஷுஷி தைமிரிகத்வாதி₃தோ₃ஷோபலப்₃தே₄꞉ . யத்து மந்யஸே ஜ்ஞாத்ருத₄ர்மோ(அ)வித்₃யா, ததே₃வ சாவித்₃யாத₄ர்மவத்த்வம் க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ஸம்ஸாரித்வம் . தத்ர யது₃க்தமீஶ்வர ஏவ க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉, ந ஸம்ஸாரீத்யேதத₃யுக்தமிதி, தந்ந . யதா₂ கரணே சக்ஷுஷி விபரீதக்₃ராஹகாதி₃தோ₃ஷஸ்ய த₃ர்ஶநாத் . ந விபரீதாதி₃க்₃ரஹணம் தந்நிமித்தம் வா தைமிரிகத்வாதி₃தோ₃ஷோ க்₃ரஹீது꞉, சக்ஷுஷ꞉ ஸம்ஸ்காரேண திமிரே(அ)பநீதே க்₃ரஹீதுரத₃ர்ஶநாந்ந க்₃ரஹீதுர்த₄ர்மோ யதா₂ . ததா₂ ஸர்வத்ரைவாக்₃ரஹணவிபரீதஸம்ஶயப்ரத்யயாஸ்தந்நிமித்தா꞉ கரணஸ்யைவ கஸ்யசித்ப₄விதும்
அர்ஹந்தி, ந ஜ்ஞாது꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய . ஸம்வேத்₃யத்வாச்ச தேஷாம் ப்ரதீ₃பப்ரகாஶவந்ந ஜ்ஞாத்ருத₄ர்மத்வம் . ஸம்வேத்₃யத்வாதே₃வ ஸ்வாத்மவ்யதிரிக்தஸம்வேத்₃யத்வம் . ஸர்வகரணவியோகே₃ ச கைவல்யே ஸர்வவாதி₃பி₄ரவித்₃யாதி₃தோ₃ஷவத்த்வாநப்₄யுபக₃மாத் . ஆத்மநோ யதி₃ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யாக்₃ந்யுஷ்ணவத்ஸ்வோ த₄ர்ம꞉, ததோ ந கதா₃சித₃பி தேந வியோக₃꞉ ஸ்யாத் . அவிக்ரியஸ்ய ச வ்யோமவத்ஸர்வக₃தஸ்யாமூர்தஸ்ய ஆத்மந꞉ கேநசித்ஸம்யோக₃வியோகா₃நுபபத்தே꞉, ஸித்₃த₄ம் க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய நித்யமேவேஶ்வரத்வம் . அநாதி₃த்வாந்நிர்கு₃ணத்வாத்₃[கீ₃தா 13.32] இத்யாதீ₃ஶ்வரவசநாச்ச ..

நந்வேவம் ஸதி ஸம்ஸாரஸம்ஸாரித்வாபா₄வே ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யாதி₃தோ₃ஷ꞉ ஸ்யாதி₃தி சேத், ந . ஸர்வைரப்₄யுபக₃தத்வாத் . ஸர்வைர்ஹ்யாத்மவாதி₃பி₄ரப்₄யுபக₃தோ தோ₃ஷோ நைகேந பரிஹர்தவ்யோ ப₄வதி . கத₂மப்₄யுபக₃த இதி ? முக்தாத்மநாம் ஹி ஸம்ஸாரஸம்ஸாரித்வவ்யவஹாராபா₄வ꞉ ஸர்வைரேவ ஆத்மவாதி₃பி₄ரிஷ்யதே . ந ச தேஷாம் ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யாதி₃தோ₃ஷப்ராப்திரப்₄யுபக₃தா . ததா₂ ந꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞாநாமீஶ்வரைகத்வே ஸதி, ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யம் ப₄வது . அவித்₃யாவிஷயே சார்த₂வத்த்வம் யதா₂ த்₃வைதிநாம் ஸர்வேஷாம் ப₃ந்தா₄வஸ்தா₂யாமேவ ஶாஸ்த்ராத்₃யர்த₂வத்த்வம், ந முக்தாவஸ்தா₂யாம், ஏவம் ..

நந்வாத்மநோ ப₃ந்த₄முக்தாவஸ்தே₂ பரமார்த₂த ஏவ வஸ்துபூ₄தே த்₃வைதிநாம் ஸர்வேஷாம் . அதோ ஹேயோபாதே₃யதத்ஸாத₄நஸத்₃பா₄வே ஶாஸ்த்ராத்₃யர்த₂வத்த்வம் ஸ்யாத் . அத்₃வைதிநாம் புந꞉, த்₃வைதஸ்யாபரமார்த₂த்வாத், அவித்₃யாக்ருதத்வாத்₃ப₃ந்தா₄வஸ்தா₂யாஶ்சாத்மநோ(அ)பரமார்த₂த்வே நிர்விஷயத்வாத், ஶாஸ்த்ராத்₃யாநர்த₂க்யமிதி சேத், ந . ஆத்மநோ(அ)வஸ்தா₂பே₄தா₃நுபபத்தே꞉ . யதி₃ தாவதாத்மநோ ப₃ந்த₄முக்தாவஸ்தே₂, யுக₃பத்ஸ்யாதாம், க்ரமேண வா . யுக₃பத்தாவத்விரோதா₄ந்ந ஸம்ப₄வத꞉ ஸ்தி₂திக₃தீ இவைகஸ்மிந் . க்ரமபா₄வித்வே ச, நிர்நிமித்தத்வம் ஸநிமித்தத்வம் வா ? நிர்நிமித்தத்வே(அ)நிர்மோக்ஷப்ரஸங்க₃꞉ . ஸநிமித்தத்வே ச ஸ்வதோ(அ)பா₄வாதபரமார்த₂த்வப்ரஸங்க₃꞉ . ததா₂ ச ஸத்யப்₄யுபக₃மஹாநி꞉ .
கிம் ச, ப₃ந்த₄முக்தாவஸ்த₂யோ꞉ பௌர்வாபர்யநிரூபணாயாம் ப₃ந்தா₄வஸ்தா₂ பூர்வம் ப்ரகல்ப்யா, அநாதி₃மத்யந்தவதீ ச . தச்ச ப்ரமாணவிருத்₃த₄ம் . ததா₂ மோக்ஷாவஸ்தா₂தி₃மத்யநந்தா ச ப்ரமாணவிருத்₃தை₄வாப்₄யுபக₃ம்யதே . ந சாவஸ்தா₂வதோ(அ)வஸ்தா₂ந்தரம் க₃ச்ச₂தோ நித்யத்வமுபபாத₃யிதும் ஶக்யம் . அதா₂நித்யத்வதோ₃ஷபரிஹாராய ப₃ந்த₄முக்தாவஸ்தா₂பே₄தோ₃ ந கல்ப்யதே . அதோ த்₃வைதிநாமபி ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யாதி₃தோ₃ஷோ(அ)பரிஹார்ய ஏவ . இதி ஸமாநத்வாந்நாத்₃வைதவாதி₃நா பரிஹர்தவ்யோ தோ₃ஷ꞉ ..

ந ச ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யம், யதா₂ப்ரஸித்₃தா₄வித்₃வத்புருஷவிஷயத்வாச்சா₂ஸ்த்ரஸ்ய . அவிது₃ஷாம் ஹி ப₂லஹேத்வோரநாத்மநோராத்மத₃ர்ஶநம், ந விது₃ஷாம் . விது₃ஷாம் ஹி ப₂லஹேதுப்₄யாமாத்மநோ(அ)ந்யத்வத₃ர்ஶநே ஸதி, தயோரஹமித்யாத்மத₃ர்ஶநாநுபபத்தே꞉ . ந ஹ்யத்யந்தமூட₄ உந்மத்தாதி₃ரபி ஜலாக்₃ந்யோஶ்சா₂யாப்ரகாஶயோர்வைகாத்ம்யம் பஶ்யதி . கிமுத விவேகீ . தஸ்மாந்ந விதி₄ப்ரதிஷேத₄ஶாஸ்த்ரம் தாவத்ப₂லஹேதுப்₄யாமாத்மநோ(அ)ந்யத்வத₃ர்ஶிநோ ப₄வதி .
ந ஹி "தே₃வத₃த்த, த்வமித₃ம் குரு" இதி கஸ்மிம்ஶ்சித்கர்மணி நியுக்தே, "விஷ்ணுமித்ரோ(அ)ஹம் நியுக்த꞉" இதி தத்ரஸ்தோ₂ நியோக₃ம் ஸ்ருண்வந்நபி ப்ரதிபத்₃யதே . வியோக₃விஷயவிவேகாக்₃ரஹணாத்தூபபத்₃யதே ப்ரதிபத்தி꞉ . ததா₂ ப₂லஹேத்வோரபி ..

நநு ப்ராக்ருதஸம்ப₃ந்தா₄பேக்ஷயா யுக்தைவ ப்ரதிபத்தி꞉ ஶாஸ்த்ரார்த₂விஷயா ப₂லஹேதுப்₄யாமந்யாத்மவிஷயத₃ர்ஶநே(அ)பி ஸதி இஷ்டப₂லஹேதௌ ப்ரவர்திதோ(அ)ஸ்மி, அநிஷ்டப₂லஹேதோஶ்ச நிவர்திதோ(அ)ஸ்மீதி . யதா₂ பித்ருபுத்ராதீ₃நாமிதரேதராத்மாந்யத்வத₃ர்ஶநே ஸத்யப்யந்யோந்யநியோக₃ப்ரதிஷேதா₄ர்த₂ப்ரதிபத்தி꞉ . ந . வ்யதிரிக்தாத்மத₃ர்ஶநப்ரதிபத்தே꞉ ப்ராகே₃வ ப₂லஹேத்வோராத்மாபி₄மாநஸ்ய ஸித்₃த₄த்வாத் . ப்ரதிபந்நநியோக₃ப்ரதிஷேதா₄ர்தோ₂ ஹி ப₂லஹேதுப்₄யாமாத்மநோ(அ)ந்யத்வம் ப்ரதிபத்₃யதே, ந பூர்வம் . தஸ்மாத்₃விதி₄ப்ரதிஷேத₄ஶாஸ்த்ரமவித்₃வத்₃விஷயமிதி ஸித்₃த₄ம் ..

நநு ஸ்வர்க₃காமோ யஜேத [ஆப்.ஶ்ர்.ஷ். 10.2.1] ந கலஞ்ஜம் ப₄க்ஷயேதி₃த்யாதா₃வாத்மவ்யதிரேகத₃ர்ஶிநாமப்ரவ்ருத்தௌ, கேவலதே₃ஹாத்₃யாத்மத்₃ருஷ்டீநாம் ச . அத꞉ கர்துரபா₄வாச்சா₂ஸ்த்ராநர்த₂க்யமிதி சேத், ந . யதா₂ப்ரஸித்₃தி₄த ஏவ ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்த்யுபபத்தே꞉ . ஈஶ்வரக்ஷேத்ரஜ்ஞைகத்வத₃ர்ஶீ ப்₃ரஹ்மவித்தாவந்ந ப்ரவர்ததே . ததா₂ நைராத்ம்யவாத்₃யபி நாஸ்தி பரலோக இதி ந ப்ரவர்ததே . யதா₂ப்ரஸித்₃தி₄தஸ்து விதி₄ப்ரதிஷேத₄ஶாஸ்த்ரஶ்ரவணாந்யதா₂நுபபத்த்யாநுமிதாத்மாஸ்தித்வ ஆத்மவிஶேஷாநபி₄ஜ்ஞ꞉ கர்மப₂லஸம்ஜாதத்ருஷ்ண꞉ ஶ்ரத்₃த₃தா₄நதயா ச ப்ரவர்ததே . இதி ஸர்வேஷாம் ந ப்ரத்யக்ஷம் . அதோ ந ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யம் ..

விவேகிநாமப்ரவ்ருத்தித₃ர்ஶநாத்தத₃நுகா₃மிநாமப்ரவ்ருத்தௌ ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யமிதி சேத், ந . கஸ்யசிதே₃வ விவேகோபபத்தே꞉ . அநேகேஷு ஹி ப்ராணிஷு கஶ்சிதே₃வ விவேகீ ஸ்யாத், யதே₂தா₃நீம் . ந ச விவேகிநமநுவர்தந்தே மூடா₄꞉, ராகா₃தி₃தோ₃ஷதந்த்ரத்வாத்ப்ரவ்ருத்தே꞉, அபி₄சரணாதௌ₃ ச ப்ரவ்ருத்தித₃ர்ஶநாத், ஸ்வாபா₄வ்யாச்ச ப்ரவ்ருத்தே꞉ . ஸ்வபா₄வஸ்து ப்ரவர்ததே [கீ₃தா 5.14] இதி ஹி உக்தம் ..

தஸ்மாதவித்₃யாமாத்ரம் ஸம்ஸாரோ யதா₂த்₃ருஷ்டவிஷய ஏவ . ந க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய கேவலஸ்யாவித்₃யா தத்கார்யம் ச . ந ச மித்₂யாஜ்ஞாநம் பரமார்த₂வஸ்து தூ₃ஷயிதும் ஸமர்த₂ம் . ந ஹ்யூஷரதே₃ஶம் ஸ்நேஹேந பங்கீகர்தும் ஶக்நோதி மரீச்யுத₃கம் . ததா₂வித்₃யா க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ந கிம்சித்கர்தும் ஶக்நோதி . அதஶ்சேத₃முக்தம் க்ஷேத்ரஜ்ஞம் சாபி மாம் வித்₃தி₄ . அஜ்ஞாநேநாவ்ருதம் ஜ்ஞாநம் [கீ₃தா 5.15] இதி ச ..

அத₂ கிமித₃ம் ஸம்ஸாரிணாமிவாஹமேவம் மமைவேத₃மிதி பண்டி₃தாநாமபி ? ஸ்ருணு . இத₃ம் தத்பாண்டி₃த்யம், யத்க்ஷேத்ர ஏவாத்மத₃ர்ஶநம் . யதி₃ புந꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞமவிக்ரியம் பஶ்யேயுஸ்ததோ ந போ₄க₃ம் கர்ம வாகாங்க்ஷேயுர்மம ஸ்யாதி₃தி . விக்ரியைவ போ₄க₃கர்மணீ . அதை₂வம் ஸதி, ப₂லார்தி₂த்வாத₃வித்₃வாந் ப்ரவர்ததே . விது₃ஷ꞉ புநரவிக்ரியாத்மத₃ர்ஶிந꞉ ப₂லார்தி₂த்வாபா₄வாத்ப்ரவ்ருத்த்யநுபபத்தௌ கார்யகரணஸம்கா₄தவ்யாபாரோபரமே நிவ்ருத்திருபசர்யதே ..

இத₃ம் சாந்யத்பாண்டி₃த்யம் கஸ்யசித₃ஸ்து க்ஷேத்ரஜ்ஞ ஈஶ்வர ஏவ . க்ஷேத்ரம் சாந்யத்க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யைவ விஷய꞉ . அஹம் து ஸம்ஸாரீ ஸுகீ₂ து₃꞉கீ₂ ச . ஸம்ஸாரோபரமஶ்ச மம கர்தவ்ய꞉ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞவிஜ்ஞாநேந, த்₄யாநேந சேஶ்வரம் க்ஷேத்ரஜ்ஞம் ஸாக்ஷாத்க்ருத்வா தத்ஸ்வரூபாவஸ்தா₂நேநேதி . யஶ்சைவம் பு₃த்₄யதே, யஶ்ச போ₃த₄யதி, நாஸௌ க்ஷேத்ரஜ்ஞ இதி . ஏவம் மந்வாநோ ய꞉ ஸ பண்டி₃தாபஶப்₃த₃꞉ . ஸம்ஸாரமோக்ஷயோ꞉ ஶாஸ்த்ரஸ்ய சார்த₂வத்த்வம் கரோமீதி . ஆத்மஹா ஸ்வயம் மூடோ₄(அ)ந்யாம் ச வ்யாமோஹயதி ஶாஸ்த்ரார்த₂ஸம்ப்ரதா₃யரஹிதத்வாத்,
ஶ்ருதஹாநிமஶ்ருதகல்பநாம் ச குர்வந் . தஸ்மாதஸம்ப்ரதா₃யவித்ஸர்வஶாஸ்த்ரவித₃பி மூர்க₂வதே₃வ உபேக்ஷணீய꞉ ..

யத்தூக்தமீஶ்வரஸ்ய க்ஷேத்ரஜ்ஞைகத்வே ஸம்ஸாரித்வம் ப்ராப்நோதி . க்ஷேத்ரஜ்ஞாநாம் சேஶ்வரைகத்வே ஸம்ஸாரிணோ(அ)பா₄வாத்ஸம்ஸாராபா₄வப்ரஸங்க₃ இதி . ஏதௌ தோ₃ஷௌ ப்ரத்யுக்தௌ வித்₃யாவித்₃யயோர்வைலக்ஷண்யாப்₄யுபக₃மாதி₃தி . கத₂ம் ? அவித்₃யாபரிகல்பிததோ₃ஷேண தத்₃விஷயம் வஸ்து பாரமார்தி₂கம் ந து₃ஷ்யதீதி . ததா₂ ச த்₃ருஷ்டந்தோ த₃ர்ஶித꞉ மரீச்யம்ப₄ஸா ஊஷரதே₃ஶோ ந பங்கீக்ரியத இதி . ஸம்ஸாரிணோ(அ)பா₄வாத்ஸம்ஸாராபா₄வப்ரஸங்க₃தோ₃ஷோ(அ)பி ஸம்ஸாரஸம்ஸாரிணோரவித்₃யாகல்பிதத்வோபபத்த்யா ப்ரத்யுக்த꞉ ..

நநு அவித்₃யாவத்த்வமேவ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ஸம்ஸாரித்வதோ₃ஷ꞉ . தத்க்ருதம் ச ஸுகி₂த்வது₃꞉கி₂த்வாதி₃ ப்ரத்யக்ஷமுபலப்₄யதே இதி சேத், ந . ஜ்ஞேயஸ்ய க்ஷேத்ரத₄ர்மத்வாத், ஜ்ஞாது꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய தத்க்ருததோ₃ஷாநுபபத்தே꞉ . யாவத்கிம்சித்க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய தோ₃ஷஜாதமவித்₃யமாநமாஸஞ்ஜயஸி, தஸ்ய ஜ்ஞேயத்வோபபத்தே꞉ க்ஷேத்ரத₄ர்மத்வமேவ, ந க்ஷேத்ரஜ்ஞத₄ர்மத்வம் . ந ச தேந க்ஷேத்ரஜ்ஞோ து₃ஷ்யதி, ஜ்ஞேயேந ஜ்ஞாது꞉ ஸம்ஸர்கா₃நுபபத்தே꞉ . யதி₃ ஹி ஸம்ஸர்க₃꞉ ஸ்யாத், ஜ்ஞேயத்வமேவ நோபபத்₃யேத . யத்₃யாத்மநோ த₄ர்மோ(அ)வித்₃யாவத்த்வம் து₃꞉கி₂த்வாதி₃ ச கத₂ம் போ₄꞉
ப்ரத்யக்ஷமுபலப்₄யதே . கத₂ம் வா க்ஷேத்ரஜ்ஞத₄ர்ம꞉ . ஜ்ஞேயம் ச ஸர்வம் க்ஷேத்ரம் ஜ்ஞாதைவ க்ஷேத்ரஜ்ஞ இத்யவதா₄ரிதே, அவித்₃யாது₃꞉கி₂த்வாதே₃꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞவிஶேஷணத்வம் க்ஷேத்ரஜ்ஞத₄ர்மத்வம் தஸ்ய ச ப்ரத்யக்ஷோபலப்₄யத்வமிதி விருத்₃த₄முச்யதே(அ)வித்₃யாமாத்ராவஷ்டம்பா₄த்கேவலம் ..

அத்ராஹ ஸாவித்₃யா கஸ்ய ? இதி . யஸ்ய த்₃ருஶ்யதே தஸ்யைவ . கஸ்ய த்₃ருஶ்யதே ? இதி . அத்ரோச்யதே அவித்₃யா கஸ்ய த்₃ருஶ்யதே இதி ப்ரஶ்நோ நிரர்த₂க꞉ . கத₂ம் ? த்₃ருஶ்யதே சேத₃வித்₃யா, தத்₃வந்தமபி பஶ்யஸி . ந ச தத்₃வத்யுபலப்₄யமாநே ஸா கஸ்ய ? இதி ப்ரஶ்நோ யுக்த꞉ . ந ஹி கோ₃மதி உபலப்₄யமாநே கா₃வ꞉ கஸ்ய ? இதி ப்ரஶ்நோ(அ)ர்த₂வாந் ப₄வதி .
நநு விஷமோ த்₃ருஷ்டாந்த꞉ . க₃வாம் தத்₃வதஶ்ச ப்ரத்யக்ஷத்வாத்தத்ஸம்ப₃ந்தோ₄(அ)பி ப்ரத்யக்ஷ இதி ப்ரஶ்நோ நிரர்த₂க꞉ . ந ததா₂வித்₃யா தத்₃வாம்ஶ்ச ப்ரத்யக்ஷௌ, யத꞉ ப்ரஶ்நோ நிரர்த₂க꞉ ஸ்யாத் . அப்ரத்யக்ஷேணாவித்₃யாவதாவித்₃யாஸம்ப₃ந்தே₄ ஜ்ஞாதே, கிம் தவ ஸ்யாத்? அவித்₃யாயா அநர்த₂ஹேதுத்வாத்பரிஹர்தவ்யா ஸ்யாத் . யஸ்யாவித்₃யா, ஸ தாம் பரிஹரிஷ்யதி .
நநு மமைவாவித்₃யா . ஜாநாஸி தர்ஹ்யவித்₃யாம் தத்₃வந்தம் ச ஆத்மாநம் . ஜாநாமி, ந து ப்ரத்யக்ஷேண . அநுமாநேநஶ்சேஜ்ஜாநாஸி, கத₂ம் ஸம்ப₃ந்த₄க்₃ரஹணம் ? ந ஹி தவ ஜ்ஞாது꞉ ஜ்ஞேயபூ₄தயாவித்₃யயா தத்காலே ஸம்ப₃ந்தோ₄ க்₃ரஹீதும் ஶக்யதே, அவித்₃யாயா விஷயத்வேநைவ ஜ்ஞாதுருபயுக்தத்வாத் . ந ச ஜ்ஞாதுரவித்₃யாயா ச ஸம்ப₃ந்த₄ஸ்ய யோ க்₃ரஹீதா, ஜ்ஞாநம் சாந்யத்தத்₃விஷயம் ஸம்ப₄வதி . அநவஸ்தா₂ப்ராப்தே꞉ . யதி₃ ஜ்ஞாத்ராபி ஜ்ஞேயஸம்ப₃ந்தோ₄ ஜ்ஞாயதே, அந்யோ ஜ்ஞாதா கல்ப்ய꞉ ஸ்யாத், தஸ்யாப்யந்ய꞉, தஸ்யாப்யந்ய꞉ இத்யநவஸ்தா₂பரிஹார்யா . யதி₃ புநரவித்₃யா ஜ்ஞேயா, அந்யத்₃வா ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞேயமேவ . ததா₂ ஜ்ஞாதாபி ஜ்ஞாதைவ, ந ஜ்ஞேயம் ப₄வதி . யதா₃ சைவம், அவித்₃யாது₃꞉கி₂த்வாத்₃யைர்
ந ஜ்ஞாது꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய கிம்சித்து₃ஷ்யதி ..

நநு அயமேவ தோ₃ஷ꞉, யத்தோ₃ஷவத்க்ஷேத்ரவிஜ்ஞாத்ருத்வம் . ந ச விஜ்ஞாநஸ்வரூபஸ்யைவாவிக்ரியஸ்ய விஜ்ஞாத்ருத்வோபசாராத் . யதோ₂ஷ்ணதாமாத்ரேணாக்₃நேஸ்தப்திக்ரியோபசார꞉, தத்₃வத் . யதா₂த்ர ப₄க₃வதா க்ரியாகாரகப₂லாத்மத்வாபா₄வ ஆத்மநி ஸ்வத ஏவ த₃ர்ஶித꞉ அவித்₃யாத்₄யாரோபித ஏவ க்ரியாகாரகாதி₃ராத்மந்யுபசர்யதே . ததா₂ தத்ர தத்ர ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் [கீ₃தா 2.19], ப்ரக்ருதே꞉ க்ரியமாணாநி கு₃ணை꞉ கர்மாணி ஸர்வஶ꞉ [கீ₃தா 3.27], நாத₃த்தே கஸ்யசித்பாபம் [கீ₃தா 5.15] இத்யாதி₃ப்ரகரணேஷு த₃ர்ஶித꞉ . ததை₂வ ச வ்யாக்₂யாதமஸ்மாபி₄꞉ . உத்தரேஷு ச ப்ரகரணேஷு த₃ர்ஶயிஷ்யாம꞉ ..

ஹந்த ! தர்ஹ்யாத்மநி க்ரியாகாரகப₂லாத்மதாயா꞉ ஸ்வதோ(அ)பா₄வே, அவித்₃யயா சாத்₄யாரோபிதத்வே, கர்மாண்யவித்₃வத்கர்தவ்யாந்யேவ, ந விது₃ஷாமிதி ப்ராப்தம் . ஸத்யமேவம் ப்ராப்தம், ஏததே₃வ ச ந ஹி தே₃ஹப்₄ருதா ஶக்யமித்யத்ர த₃ர்ஶயிஷ்யாம꞉ . ஸர்வஶாஸ்த்ரார்தோ₂பஸம்ஹாரப்ரகரணே ச ஸமாஸேநைவ கௌந்தேய நிஷ்டா₂ ஜ்ஞாநஸ்ய யா பரா இத்யத்ர விஶேஷதோ த₃ர்ஶயிஷ்யாம꞉ . அலமிஹ ப₃ஹுப்ரபஞ்சநேந, இதி உபஸம்ஹ்ரியதே ..13.2..

==============================
இத₃ம் ஶரீரம் [கீ₃தா 13.2] இத்யாதி₃ஶ்லோகோபதி₃ஷ்டஸ்ய க்ஷேத்ராத்₄யாயார்த₂ஸ்ய ஸம்க்₃ரஹஶ்லோகோ(அ)யமுபந்யஸ்யதே தத்க்ஷேத்ரம் யச்சேத்யாதி₃, வ்யாசிக்₂யாஸிதஸ்ய ஹ்யர்த₂ஸ்ய ஸம்க்₃ரஹோபந்யாஸோ ந்யாய்ய இதி
தத்க்ஷேத்ரம் யச்ச யாத்₃ருக்ச யத்₃விகாரி யதஶ்ச யத் .
ஸ ச யோ யத்ப்ரபா₄வஶ்ச தத்ஸமாஸேந மே ஶ்ருணு ..13.3..

யந்நிர்தி₃ஷ்டமித₃ம் ஶரீரமிதி தத்தச்ச₂ப்₃தே₃ந பராம்ருஶதி . யச்ச இத₃ம் நிர்தி₃ஷ்டம் க்ஷேத்ரம் தத்யாத்₃ருக்யாத்₃ருஶம் ஸ்வகீயைர்த₄ர்மை꞉ . சஶப்₃த₃꞉ ஸமுச்சயார்த₂꞉ . யத்₃விகாரி யோ விகாரோ யஸ்ய தத்யத்₃விகாரி, யதோ யஸ்மாச்ச யத், கார்யமுத்பத்₃யதே இதி வாக்யஶேஷ꞉ . ஸ ச ய꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞோ நிர்தி₃ஷ்ட꞉ ஸ யத்ப்ரபா₄வோ யே ப்ரபா₄வா உபாதி₄க்ருதா꞉ ஶக்தயோ யஸ்ய ஸ யத்ப்ரபா₄வஶ்ச . தத்க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோர்யாதா₂த்ம்யம் யதா₂விஶேஷிதம் ஸமாஸேந ஸம்க்ஷேபேண மே மம வாக்யத꞉ ஶ்ருணு . ஶ்ருத்வாவதா₄ரய இத்யர்த₂꞉ ..13.3..

==============================
தத்க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயாதா₂த்ம்யம் விவக்ஷிதம் ஸ்தௌதி ஶ்ரோத்ருபு₃த்₃தி₄ப்ரரோசநார்த₂ம்
ருஷிபி₄ர்ப₃ஹுதா₄ கீ₃தம் ச₂ந்தோ₃பி₄ர்விவிதை₄꞉ ப்ருத₂க் .
ப்₃ரஹ்மஸூத்ரபதை₃ஶ்சைவ ஹேதுமத்₃பி₄ர்விநிஶ்சிதை꞉ ..13.4..

ருஷிபி₄ர்வஸிஷ்டா₂தி₃பி₄ர்ப₃ஹுதா₄ ப₃ஹுப்ரகாரம் கீ₃தம் கதி₂தம் . ச₂ந்தோ₃பி₄ஶ்ச₂ந்தா₃ம்ஸி ருகா₃தீ₃நி தைஶ்ச₂ந்தோ₃பி₄ர்விவிதை₄ர்நாநாபா₄வைர்நாநாப்ரகாரை꞉ ப்ருத₂க்₃விவேகதோ கீ₃தம் . கிம் ச, ப்₃ரஹ்மஸூத்ரபதை₃ஶ்சைவ ப்₃ரஹ்மண꞉ ஸூசகாநி வாக்யாநி ப்₃ரஹ்மஸூத்ராணி தை꞉ பத்₃யதே க₃ம்யதே ஜ்ஞாயத இதி தாநி பதா₃ந்யுச்யந்தே தைரேவ ச க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயாதா₂த்ம்யம் கீ₃தமித்யநுவர்ததே . ஆத்மேத்யேவோபாஸீத இத்யேவமாதி₃பி₄ர்ப்₃ரஹ்மஸூத்ரபதை₃ராத்மா ஜ்ஞாயதே . ஹேதுமத்₃பி₄ர்யுக்தியுக்தைர்விநிஶ்சிதைர்நி꞉ஸம்ஶயரூபைர்நிஶ்சிதப்ரத்யயோத்பாத₃கைரித்யர்த₂꞉ ..13.4..

==============================
ஸ்துத்யாபி₄முகீ₂பூ₄தாயார்ஜுநாயாஹ ப₄க₃வாந்
மஹாபூ₄தாந்யஹம்காரோ பு₃த்₃தி₄ரவ்யக்தமேவ ச .
இந்த்₃ரியாணி த₃ஶைகம் ச பஞ்ச சேந்த்₃ரியகோ₃சரா꞉ ..13.5..

மஹாபூ₄தாநி மஹாந்தி ச தாநி ஸர்வவிகாரவ்யாபகத்வாத்₃பூ₄தாநி ச ஸூக்ஷ்மாணி . ஸ்தூ₂லாநி த்விந்த்₃ரியகோ₃சரஶப்₃தே₃நாபி₄தா₄யிஷ்யந்தே . அஹம்காரோ மஹாபூ₄தகாரணமஹம்ப்ரத்யயலக்ஷண꞉ . அஹம்காரகாரணம் பு₃த்₃தி₄ரத்₄யவஸாயலக்ஷணா . தத்காரணமவ்யக்தமேவ ச, ந வ்யக்தமவ்யக்தமவ்யாக்ருதமீஶ்வரஶக்திர்மம மாயா து₃ரத்யயா இத்யுக்தம் . ஏவஶப்₃த₃꞉ ப்ரக்ருத்யவதா₄ரணார்த₂ ஏதாவத்யேவாஷ்டதா₄ பி₄ந்நா ப்ரக்ருதி꞉ . சஶப்₃தோ₃ பே₄த₃ஸமுச்சயார்த₂꞉ . இந்த்₃ரியாணி த₃ஶ, ஶ்ரோத்ராதீ₃நி பஞ்ச பு₃த்₃த்₄யுத்பாத₃கத்வாத்₃பு₃த்₃தீ₄ந்த்₃ரியாணி . வாக்பாண்யாதீ₃நி பஞ்ச கர்மநிர்வர்தகத்வாத்கர்மேந்த்₃ரியாணி . தாநி த₃ஶ . ஏகம் ச . கிம் தத்? மந ஏகாத₃ஶம் ஸம்கல்பாத்₃யாத்மகம் . பஞ்ச சேந்த்₃ரியகோ₃சரா꞉
ஶப்₃தா₃த₃யோ விஷயா꞉ . தாந்யேதாநி ஸாம்க்₂யாஶ்சதுர்விம்ஶதிதத்த்வாந்யாசக்ஷதே ..13.5..

==============================
அதே₂தா₃நீமாத்மகு₃ணா꞉ இதி யாநாசக்ஷதே வைஶேஷிகாஸ்தே(அ)பி க்ஷேத்ரத₄ர்மா ஏவ, ந து க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யேத்யாஹ ப₄க₃வாந்
இச்சா₂ த்₃வேஷ꞉ ஸுக₂ம் து₃꞉க₂ம் ஸம்கா₄தஶ்சேதநா த்₄ருதி꞉ .
ஏதத்க்ஷேத்ரம் ஸமாஸேந ஸவிகாரமுதா₃ஹ்ருதம் ..13.6..

இச்சா₂ யஜ்ஜாதீயம் ஸுக₂ஹேதுமர்த₂முபலப்₃த₄வாந் பூர்வம், புநஸ்தஜ்ஜாதீயமுபலப₄மாநஸ்தமாதா₃துமிச்ச₂தி ஸுக₂ஹேதுரிதி . ஸேயமிச்சா₂ந்த꞉கரணத₄ர்மோ ஜ்ஞேயத்வாத்க்ஷேத்ரம் . ததா₂ த்₃வேஷ꞉, யஜ்ஜாதீயமர்த₂ம் து₃꞉க₂ஹேதுத்வேநாநுபூ₄தவாந், புநஸ்தஜ்ஜாதீயமர்த₂முபலப₄மாநஸ்தம் த்₃வேஷ்டி . ஸோ(அ)யம் த்₃வேஷோ ஜ்ஞேயத்வாத்க்ஷேத்ரமேவ . ததா₂ ஸுக₂மநுகூலம் ப்ரஸந்நஸத்த்வாத்மகம் ஜ்ஞேயத்வாத்க்ஷேத்ரமேவ . து₃꞉க₂ம் ப்ரதிகூலாத்மகம் . ஜ்ஞேயத்வாத்தத₃பி க்ஷேத்ரம் . ஸம்கா₄தோ தே₃ஹேந்த்₃ரியாணாம் ஸம்ஹதி꞉ . தஸ்யாமபி₄வ்யக்தாந்த꞉கரணவ்ருத்தி꞉, தப்த இவ லோஹபிண்டே₃(அ)க்₃நி꞉
. ஆத்மசைதந்யாபா₄ஸரஸவித்₃தா₄ சேதநா . ஸா ச க்ஷேத்ரம் ஜ்ஞேயத்வாத் . த்₄ருதிர்யயாவஸாத₃ப்ராப்தாநி தே₃ஹேந்த்₃ரியாணி த்₄ரியந்தே . ஸா ச ஜ்ஞேயத்வாத்க்ஷேத்ரம் . ஸர்வாந்த꞉கரணத₄ர்மோபலக்ஷணார்த₂மிச்சா₂தி₃க்₃ரஹணம் . யத உக்தமுபஸம்ஹரதி ஏததி₃தி . ஏதத்க்ஷேத்ரம் ஸமாஸேந ஸவிகாரம் ஸஹ விகாரேண மஹதா₃தி₃நா உதா₃ஹ்ருதமுக்தம் ..13.6..

==============================
யஸ்ய க்ஷேத்ரபே₄த₃ஜாதஸ்ய ஸம்ஹதி꞉ இத₃ம் ஶரீரம் க்ஷேத்ரம் [கீ₃தா 13.2] இத்யுக்தம் . தத்க்ஷேத்ரம் வ்யாக்₂யாதம் மஹாபூ₄தாதி₃பே₄த₃பி₄ந்நம் த்₄ருத்யந்தம் . க்ஷேத்ரஜ்ஞோ வக்ஷ்யமாணவிஶேஷண꞉ யஸ்ய ஸப்ரபா₄வஸ்ய க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய பரிஜ்ஞாநாத₃ம்ருதத்வம் ப₄வதி, தம் ஜ்ஞேயம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமீத்யாதி₃நா ஸவிஶேஷணம் ஸ்வயமேவ வக்ஷ்யதி ப₄க₃வாந் . அது₄நா து தஜ்ஜ்ஞாநஸாத₄நக₃ணமமாநித்வாதி₃லக்ஷணம், யஸ்மிந் ஸதி தஜ்ஜ்ஞேயவிஜ்ஞாநே யோக்₃யோ(அ)தி₄க்ருதோ ப₄வதி, யத்பர꞉ ஸம்ந்யாஸீ ஜ்ஞாநநிஷ்ட₂ உச்யதே, தமமாநித்வாதி₃க₃ணம் ஜ்ஞாநஸாத₄நத்வாஜ்ஜ்ஞாநஶப்₃த₃வாச்யம்
வித₃தா₄தி ப₄க₃வாந்
அமாநித்வமத₃ம்பி₄த்வமஹிம்ஸா க்ஷாந்திரார்ஜவம் .
ஆசார்யோபாஸநம் ஶௌசம் ஸ்தை₂ர்யமாத்மவிநிக்₃ரஹ꞉ ..13.7..

அமாநித்வம் மாநிநோ பா₄வ꞉ மாநித்வமாத்மநோ ஶ்லாக₄நம், தத₃பா₄வோ(அ)மாநித்வம் . அத₃ம்பி₄த்வம் ஸ்வத₄ர்மப்ரகடீகரணம் த₃ம்பி₄த்வம், தத₃பா₄வோ(அ)த₃ம்பி₄த்வம் . அஹிம்ஸா ஹிம்ஸநம் ப்ராணிநாமபீடா₃நம் . க்ஷாந்தி꞉ பராபராத₄ப்ராப்தாவவிக்ரியா . ஆர்ஜவம்ருஜுபா₄வோ(அ)வக்ரத்வம் . ஆசார்யோபாஸநம் மோக்ஷஸாத₄நோபதே₃ஷ்டுராசார்யஸ்ய ஶுஶ்ரூஷாதி₃ப்ரயோகே₃ண ஸேவநம் . ஶௌசம் காயமலாநாம் ம்ருஜ்ஜலாப்₄யாம் ப்ரக்ஷாலநம் . அந்தஶ்ச மநஸ꞉ ப்ரதிபக்ஷபா₄வநயா ராகா₃தி₃மலாநாமபநயநம் ஶௌசம் . ஸ்தை₂ர்யம் ஸ்தி₂ரபா₄வ꞉, மோக்ஷமார்க₃ ஏவ க்ருதாத்₄யவஸாயத்வம் . ஆத்மவிநிக்₃ரஹ ஆத்மநோ(அ)பகாரகஸ்ய
ஆத்மஶப்₃த₃வாச்யஸ்ய கார்யகரணஸம்கா₄தஸ்ய விநிக்₃ரஹ꞉ ஸ்வபா₄வேந ஸர்வத꞉ ப்ரவ்ருத்தஸ்ய ஸந்மார்க₃ ஏவ நிரோத₄ ஆத்மவிநிக்₃ரஹ꞉ ..13.7..

==============================
கிம் ச
இந்த்₃ரியார்தே₂ஷு வைராக்₃யமநஹம்கார ஏவ ச .
ஜந்மம்ருத்யுஜராவ்யாதி₄து₃꞉க₂தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் ..13.8..

இந்த்₃ரியார்தே₂ஷு ஶப்₃தா₃தி₃ஷு த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டேஷு போ₄கே₃ஷு விராக₃பா₄வோ வைராக்₃யம் . அநஹம்காரோ(அ)ஹம்காராபா₄வ ஏவ ச . ஜந்மம்ருத்யுஜராவ்யாதி₄து₃꞉க₂தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் ஜந்ம ச ம்ருத்யுஶ்ச ஜரா ச வ்யாத₄யஶ்ச து₃꞉கா₂நி ச தேஷு ஜந்மாதி₃து₃꞉கா₂ந்தேஷு ப்ரத்யேகம் தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் . ஜந்மநி க₃ர்ப₄வாஸயோநித்₃வாரநி꞉ஸரணம் தோ₃ஷ꞉, தஸ்யாநுத₃ர்ஶநமாலோசநம் . ததா₂ ம்ருத்யௌ தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் . ததா₂ ஜராயாம் ப்ரஜ்ஞாஶக்திதேஜோநிரோத₄தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் பரிபூ₄ததா சேதி . ததா₂ வ்யாதி₄ஷு ஶிரோரோகா₃தி₃ஷு தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் . ததா₂
து₃꞉கே₂ஷு அத்₄யாத்மாதி₄பூ₄தாதி₄தை₃வநிமித்தேஷு . அத₂வா து₃꞉கா₂ந்யேவ தோ₃ஷோ து₃꞉க₂தோ₃ஷஸ்தஸ்ய ஜந்மாதி₃ஷு பூர்வவத₃நுத₃ர்ஶநம் . து₃꞉க₂ம் ஜந்ம, து₃꞉க₂ம் ம்ருத்யு꞉, து₃꞉க₂ம் ஜரா, து₃꞉க₂ம் வ்யாத₄ய꞉ . து₃꞉க₂நிமித்தத்வாஜ்ஜந்மாத₃யோ து₃꞉க₂ம், ந புந꞉ ஸ்வரூபேணைவ து₃꞉க₂மிதி . ஏவம் ஜந்மாதி₃ஷு து₃꞉க₂தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநாத்₃தே₃ஹேந்த்₃ரியாதி₃விஷயபோ₄கே₃ஷு வைராக்₃யமுபஜாயதே . தத꞉ ப்ரத்யகா₃த்மநி ப்ரவ்ருத்தி꞉ கரணாநாமாத்மத₃ர்ஶநாய . ஏவம் ஜ்ஞாநஹேதுத்வாஜ்ஜ்ஞாநமுச்யதே
ஜந்மாதி₃து₃꞉க₂தோ₃ஷாநுத₃ர்ஶநம் ..13.8..

==============================
கிம் ச
அஸக்திரநபி₄ஷ்வங்க₃꞉ புத்ரதா₃ரக்₃ருஹாதி₃ஷு .
நித்யம் ச ஸமசித்தத்வமிஷ்டாநிஷ்டோபபத்திஷு ..13.9..

அஸக்தி꞉ ஸக்தி꞉ ஸங்க₃நிமித்தேஷு விஷயேஷு ப்ரீதிமாத்ரம், தத₃பா₄வோ(அ)ஸக்தி꞉ . அநபி₄ஷ்வங்கோ₃(அ)பி₄ஷ்வங்கா₃பா₄வ꞉ . அபி₄ஷ்வங்கோ₃ நாம ஆஸக்திவிஶேஷ ஏவாநந்யாத்மபா₄வநாலக்ஷண꞉ . யதா₂ந்யஸ்மிந் ஸுகி₂நி து₃꞉கி₂நி வாஹமேவ ஸுகீ₂, து₃꞉கீ₂ ச, ஜீவதி ம்ருதே வாஹமேவ ஜீவாமி மரிஷ்யாமி சேதி . க்வ ? இத்யாஹ புத்ரதா₃ரக்₃ருஹாதி₃ஷு . புத்ரேஷு தா₃ரேஷு க்₃ருஹேஷ்வாதி₃க்₃ரஹணாத₃ந்யேஷ்வப்யத்யந்தேஷ்டேஷு தா₃ஸவர்கா₃தி₃ஷு . தச்சோப₄யம் ஜ்ஞாநார்த₂த்வாஜ்ஜ்ஞாநமுச்யதே . நித்யம் ச ஸமசித்தத்வம் துல்யசித்ததா . க்வ ? இஷ்டாநிஷ்டோபபத்திஷ்வ்
இஷ்டாநாமநிஷ்டாநாம் சோபபத்தய꞉ ஸம்ப்ராப்தயஸ்தாஸ்விஷ்டாநிஷ்டோபபத்திஷு நித்யமேவ துல்யசித்ததா . இஷ்டோபபத்திஷு ந ஹ்ருஷ்யதி, ந குப்யதி சாநிஷ்டோபபத்திஷு . தச்சைதந்நித்யம் ஸமசித்தத்வம் ஜ்ஞாநம் ..13.9..

==============================
கிம் ச
மயி சாநந்யயோகே₃ந ப₄க்திரவ்யபி₄சாரிணீ .
விவிக்ததே₃ஶஸேவித்வமரதிர்ஜநஸம்ஸதி₃ ..13.10..

மயி சேஶ்வரே(அ)நந்யயோகே₃ந அப்ருத₂க்ஸமாதி₄நா நாந்யோ ப₄க₃வதோ வாஸுதே₃வாத்பரோ(அ)ஸ்தி, அத꞉ ஸ ஏவ நோ க₃திரித்யேவம் நிஶ்சிதாவ்யபி₄சாரிணீ பு₃த்₃தி₄ரநந்யயோக₃꞉, தேந ப₄ஜநம் ப₄க்திர்ந வ்யபி₄சரணஶீலா அவ்யபி₄சாரிணீ . ஸா ச ஜ்ஞாநம் . விவிக்ததே₃ஶஸேவித்வம் . விவிக்த꞉ ஸ்வபா₄வத꞉ ஸம்ஸ்காரேண வாஶுச்யாதி₃பி₄꞉ ஸர்பவ்யாக்₄ராதி₃பி₄ஶ்ச ரஹிதோ(அ)ரண்யநதீ₃புலிநதே₃வக்₃ருஹாதி₃பி₄ர்விவிக்தோ தே₃ஶ꞉, தம் ஸேவிதும் ஶீலமஸ்யேதி விவிக்ததே₃ஶஸேவீ, தத்₃பா₄வோ விவிக்ததே₃ஶஸேவித்வம் . விவிக்தேஷு ஹி தே₃ஶேஷு சித்தம் ப்ரஸீத₃தி யதஸ்தத꞉ ஆத்மாதி₃பா₄வநா விவிக்த உபஜாயதே . அதோ விவக்ததே₃ஶஸேவித்வம் ஜ்ஞாநமுச்யதே . அரதிரரமணம் ஜநஸம்ஸதி₃ . ஜநாநாம் ப்ராக்ருதாநாம்
ஸம்ஸ்காரஶூந்யாநாமவிநீதாநாம் ஸம்ஸத்ஸமவாயோ ஜநஸம்ஸத் . ந ஸம்ஸ்காரவதாம் விநீதாநாம் ஸம்ஸத் . தஸ்யா ஜ்ஞாநோபகாரகத்வாத் . அத꞉ ப்ராக்ருதஜநஸம்ஸத்₃யரதிர்ஜ்ஞாநார்த₂த்வாஜ்ஜ்ஞாநம் ..13.10..

==============================
கிம் ச
அத்₄யாத்மஜ்ஞாநநித்யத்வம் தத்த்வஜ்ஞாநார்த₂த₃ர்ஶநம் .
ஏதஜ்ஜ்ஞாநமிதி ப்ரோக்தமஜ்ஞாநம் யத₃தோ(அ)ந்யதா₂ ..13.11..

அத்₄யாத்மஜ்ஞாநநித்யத்வமாத்மாதி₃விஷயம் ஜ்ஞாநமத்₄யாத்மஜ்ஞாநம், தஸ்மிந்நித்யபா₄வோ நித்யத்வம் . அமாநித்வாதீ₃நாம் ஜ்ஞாநஸாத₄நாநாம் பா₄வநாபரிபாகநிமித்தம் தத்த்வஜ்ஞாநம், தஸ்யார்தோ₂ மோக்ஷ꞉ ஸம்ஸாரோபரம꞉ . தஸ்யாலோசநம் தத்த்வஜ்ஞாநார்த₂த₃ர்ஶநம் . தத்த்வஜ்ஞாநப₂லாலோசநே ஹி தத்ஸாத₄நாநுஷ்டா₂நே ப்ரவ்ருத்தி꞉ ஸ்யாதி₃தி . ஏதத₃மாநித்வாதி₃தத்த்வஜ்ஞாநார்த₂த₃ர்ஶநாந்தமுக்தம் ஜ்ஞாநமிதி ப்ரோக்தம் ஜ்ஞாநார்த₂த்வாத் . அஜ்ஞாநம் யத₃தோ(அ)ஸ்மாத்₃யதோ₂க்தாத₃ந்யதா₂ விபர்யயேண . மாநித்வம் த₃ம்பி₄த்வம் ஹிம்ஸா க்ஷாந்திரநார்ஜவமித்யாத்₃யஜ்ஞாநம் விஜ்ஞேயம் பரிஹரணாய, ஸம்ஸாரப்ரவ்ருத்திகாரணத்வாதி₃தி ..13.11..

==============================
யதோ₂க்தேந ஜ்ஞாநேந ஜ்ஞாதவ்யம் கிம் ? இத்யாகாங்க்ஷாயாமாஹ
ஜ்ஞேயம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாத்வாம்ருதமஶ்நுதே .
அநாதி₃மத்பரம் ப்₃ரஹ்ம ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யதே ..13.12..

நநு யமா꞉ நியமாஶ்சாமாநித்வாத₃ய꞉ . ந தைர்ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாயதே . ந ஹ்யமாநித்வாதி₃ கஸ்யசித்வஸ்துந꞉ பரிச்சே₂த₃கம் த்₃ருஷ்டம் . ஸர்வத்ரைவ ச யத்₃விஷயம் ஜ்ஞாநம் ததே₃வ தஸ்ய ஜ்ஞேயஸ்ய பரிச்சே₂த₃கம் த்₃ருஶ்யதே . ந ஹ்யந்யவிஷயேண ஜ்ஞாநேநாந்யது₃பலப்₄யதே, யதா₂ க₄டவிஷயேண ஜ்ஞாநேநாக்₃நி꞉ . நைஷ தோ₃ஷ꞉ . ஜ்ஞாநநிமித்தத்வாஜ்ஜ்ஞாநமுச்யத இதி ஹ்யவோசாம . ஜ்ஞாநஸஹகாரிகாரணத்வாச்ச . ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாதவ்யம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமி ப்ரகர்ஷேண யதா₂வத்வக்ஷ்யாமி . கிம்ப₂லம் தத்? இதி ப்ரரோசநேந ஶ்ரோதுரபி₄முகீ₂கரணாயாஹ யஜ்ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாத்வாம்ருதமம்ருதத்வமஶ்நுதே, ந புநர்ம்ரியத
இத்யர்த₂꞉ . அநாதி₃மதாதி₃ரஸ்யாஸ்தீதி ஆதி₃மத், நாதி₃மத₃நாதி₃மத் . கிம் தத்? பரம் நிரதிஶயம் ப்₃ரஹ்ம, ஜ்ஞேயமிதி ப்ரக்ருதம் .
அத்ர கேசிதநாதி₃ மத்பரமிதி பத₃ம் சி₂ந்த₃ந்தி, ப₃ஹுவ்ரீஹிணோக்தே(அ)ர்தே₂ மதுப ஆநர்த₂க்யமநிஷ்டம் ஸ்யாதி₃தி . அர்த₂விஶேஷம் ச த₃ர்ஶயந்தி அஹம் வாஸுதே₃வாக்₂யா பரா ஶக்திர்யஸ்ய தந்மத்பரமிதி . ஸத்யமேவமபுநருக்தம் ஸ்யாத் . அர்த₂ஶ்சேத்ஸம்ப₄வதி . ந த்வர்த₂꞉ ஸம்ப₄வதி, ப்₃ரஹ்மண꞉ ஸர்வவிஶேஷப்ரதிஷேதே₄நைவ விஜிஜ்ஞாபயிஷித்வாந்ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யதே இதி . விஶிஷ்டஶக்திமத்த்வப்ரத₃ர்ஶநம் விஶேஷப்ரதிஷேத₄ஶ்சேதி விப்ரதிஷித்₃த₄ம் . தஸ்மாத்மதுபோ ப₃ஹுவ்ரீஹிணா ஸமாநார்த₂த்வே(அ)பி ப்ரயோகோ₃ ஶ்லோகபூரணார்த₂꞉ . அம்ருதத்வப₂லம் ஜ்ஞேயம் மயோச்யத இதி ப்ரரோசநேநாபி₄முகீ₂க்ருத்யாஹ ந ஸத்தஜ்ஜ்ஞேயமுச்யதே
இதி நாப்யஸத்தது₃ச்யதே ..

நநு மஹதா பரிகரப₃ந்தே₄ந கண்ட₂ரவேணோத்₃கு₄ஷ்ய ஜ்ஞேயம் ப்ரவக்ஷ்யாமீதி, அநநுரூபமுக்தம் ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யத இதி . ந, அநுரூபமேவோக்தம் . கத₂ம் ? ஸர்வாஸு ஹ்யுபநிஷத்ஸு ஜ்ஞேயம் ப்₃ரஹ்ம நேதி நேதி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 2.3.6] அஸ்தூ₂லமநணு [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 3.8.8] இத்யாதி₃விஶேஷப்ரதிஷேதே₄நைவ நிர்தி₃ஶ்யதே, நேத₃ம் ததி₃தி வாசோ(அ)கோ₃சத்வாத் ..

நநு ந தத₃ஸ்தி, யத்₃வஸ்த்வஸ்திஶப்₃தே₃ந நோச்யதே . அதா₂ஸ்திஶப்₃தே₃ந நோச்யதே, நாஸ்தி தஜ்ஜ்ஞேயம் . விப்ரதிஷித்₃த₄ம் ச ஜ்ஞேயம் தத₃ஸ்திஶப்₃தே₃ந நோச்யதே இதி ச . ந தாவந்நாஸ்தி, நாஸ்திபு₃த்₃த்₄யவிஷயத்வாத் ..

நநு ஸர்வா பு₃த்₃த₄யோ(அ)ஸ்திநாஸ்திபு₃த்₃த்₄யநுக₃தா ஏவ . தத்ரைவம் ஸதி ஜ்ஞேயமப்யஸ்திபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயவிஷயம் வா ஸ்யாத், நாஸ்திபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயவிஷயம் வா ஸ்யாத் . ந, அதீந்த்₃ரியத்வேநோப₄யபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயாவிஷயத்வாத் . யத்₃தீ₄ந்த்₃ரியக₃ம்யம் வஸ்து க₄டாதி₃கம், தத₃ஸ்திபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயவிஷயம் வா ஸ்யாத், நாஸ்திபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயவிஷயம் வா ஸ்யாத் . இத₃ம் து ஜ்ஞேயமதீந்த்₃ரியத்வேந ஶப்₃தை₃கப்ரமாணக₃ம்யத்வாந்ந க₄டாதி₃வது₃ப₄யபு₃த்₃த்₄யநுக₃தப்ரத்யயவிஷயமித்யதோ ந ஸத்தந்நாஸதி₃த்யுச்யதே ..

யத்தூக்தம் விருத்₃த₄முச்யதே, ஜ்ஞேயம் தந்ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யத இதி . ந விருத்₃த₄ம், அந்யதே₃வ தத்₃விதி₃தாத₃தோ₂ அவிதி₃தாத₃தி₄ [Kஏநஊ 1.3] இதி ஶ்ருதே꞉ . ஶ்ருதிரபி விருத்₃தா₄ர்தா₂ இதி சேத் யதா₂ யஜ்ஞாய ஶாலாமாரப்₄ய யஜ்ஞம் கோ ஹி தத்₃வேத₃ யத்₃யமுஷ்மிந் லோகே(அ)ஸ்தி வா ந வேதி [டைத்த்ஷ்6.1.1] இத்யேவமிதி சேத், ந . விதி₃தாவிதி₃தாப்₄யாமந்யத்வஶ்ருதேரவஶ்யவிஜ்ஞேயார்த₂ப்ரதிபாத₃நபரத்வாத்யத்₃யமுஷ்மிநித்யாதி₃ து விதி₄ஶேஷோ(அ)ர்த₂வாத₃꞉ . உபபத்தேஶ்ச ஸத₃ஸதா₃தி₃ஶப்₃தை₃ர்ப்₃ரஹ்ம நோச்யத இதி .
ஸர்வோ ஹி ஶப்₃தோ₃(அ)ர்த₂ப்ரகாஶநாய ப்ரயுக்த꞉ ஶ்ரூயமாணஶ்ச ஶ்ரோத்ருபி₄ர்ஜாதிக்ரியாகு₃ணஸம்ப₃ந்த₄த்₃வாரேண ஸம்கேதக்₃ரஹணஸவ்யபேக்ஷார்த₂ம் ப்ரத்யாயயதி . நாந்யதா₂, அத்₃ருஷ்டத்வாத் . தத்₃யதா₂ கௌ₃ரஶ்வ இதி வா ஜாதித꞉, பசதி பட₂தீதி வா க்ரியாத꞉, ஶுக்ல꞉ க்ருஷ்ண இதி வா கு₃ணத꞉, த₄நீ கோ₃மாநிதி வா ஸம்ப₃ந்த₄த꞉ . ந து ப்₃ரஹ்ம ஜாதிமத், அதோ ந ஸதா₃தி₃ஶப்₃த₃வாச்யம் . நாபி கு₃ணவத், யேந கு₃ணஶப்₃தே₃நோச்யேத, நிர்கு₃ணத்வாத் . நாபி க்ரியாஶப்₃த₃வாச்யம் நிஷ்க்ரியத்வாந்நிஷ்கலம் நிஷ்க்ரியம் ஶாந்தம் [ஶ்வேதூ 6.19] இதி ஶ்ருதே꞉ . ந ச ஸம்ப₃ந்தீ₄, ஏகத்வாத் . அத்₃வயத்வாத₃விஷயத்வாதா₃த்மத்வாச்ச ந கேநசித், ஶப்₃தே₃நோச்யத இதி யுக்தம் . யதோ
வாசோ நிவர்தந்தே [டைத்தூ 2.9] இத்யாதி₃ஶ்ருதிபி₄ஶ்ச ..13.12..

==============================
ஸச்ச₂ப்₃த₃ப்ரத்யயாவிஷயத்வாத₃ஸத்த்வாஶங்காயாம் ஜ்ஞேயஸ்ய ஸர்வப்ராணிகரணோபாதி₄த்₃வாரேண தத₃ஸ்தித்வம் ப்ரதிபாத₃யந் ததா₃ஶங்காநிவ்ருத்த்யர்த₂மாஹ
ஸர்வத꞉ பாணிபாத₃ம் தத்ஸர்வதோ(அ)க்ஷிஶிரோமுக₂ம் .
ஸர்வத꞉ ஶ்ருதிமல்லோகே ஸர்வமாவ்ருத்ய திஷ்ட₂தி ..13.13..

ஸர்வத꞉ பாணிபாத₃ம் ஸர்வத꞉ பாணய꞉ பாதா₃ஶ்சாஸ்யேதி ஸர்வத꞉ பாணிபாத₃ம் தஜ்ஜ்ஞேயம் . ஸர்வப்ராணிகரணோபாதி₄பி₄꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்யாஸ்தித்வம் விபா₄வ்யதே . க்ஷேத்ரஜ்ஞஶ்ச க்ஷேத்ரோபாதி₄த உச்யதே . க்ஷேத்ரம் ச பாணிபாதா₃தி₃பி₄ரநேகதா₄ பி₄ந்நம் . க்ஷேத்ரோபாதி₄பே₄த₃க்ருதம் விஶேஷஜாதம் மித்₂யைவ க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய, இதி தத₃பநயநேந ஜ்ஞேயத்வமுக்தம் ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யதே இதி . உபாதி₄க்ருதம் மித்₂யாரூபமப்யஸ்தித்வாதி₄க₃மாய ஜ்ஞேயத₄ர்மவத்பரிகல்ப்ய உச்யதே ஸர்வத꞉ பாணிபாத₃மித்யாதி₃ . ததா₂ ஹி ஸம்ப்ரதா₃யவிதா₃ம் வசநம் அத்₄யாரோபாபவாதா₃ப்₄யாம் நிஷ்ப்ரபஞ்சம் ப்ரபஞ்ச்யதே
இதி . ஸர்வத்ர ஸர்வதே₃ஹாவயவத்வேந க₃ம்யமாநா꞉ பாணிபாதா₃த₃யோ ஜ்ஞேயஶக்திஸத்₃பா₄வநிமித்தஸ்வகார்யா இதி ஜ்ஞேயஸத்₃பா₄வே லிங்கா₃நி ஜ்ஞேயஸ்யேதி உபசாரத உச்யந்தே . ததா₂ வ்யாக்₂யேயமந்யத் . ஸர்வத꞉ பாணிபாத₃ம் தஜ்ஜ்ஞேயம் . ஸர்வதோ(அ)க்ஷிஶிரோமுக₂ம் ஸர்வதோ(அ)க்ஷீணி ஶிராம்ஸி முகா₂நி ச யஸ்ய தத்ஸர்வதோ(அ)க்ஷிஶிரோமுக₂ம் . ஸர்வத꞉ ஶ்ருதிமத் . ஶ்ருதி꞉ ஶ்ரவணேந்த்₃ரியம், தத்யஸ்ய தத்ஶ்ருதிமத் . லோகே ப்ராணிநிகாயே . ஸர்வமாவ்ருத்ய ஸம்வ்யாப்ய திஷ்ட₂தி ஸ்தி₂திம் லப₄தே ..13.13..

==============================
உபாதி₄பூ₄தபாணிபாதா₃தீ₃ந்த்₃ரியாத்₄யாரோபணாஜ்ஜ்ஞேயஸ்ய தத்₃வத்தாஶங்கா மா பூ₄தி₃த்யேவமர்த₂꞉ ஶ்லோகாரம்ப₄꞉
ஸர்வேந்த்₃ரியகு₃ணாபா₄ஸம் ஸர்வேந்த்₃ரியவிவர்ஜிதம் .
அஸக்தம் ஸர்வப்₄ருச்சைவ நிர்கு₃ணம் கு₃ணபோ₄க்த்ரு ச ..13.14..

ஸர்வேந்த்₃ரியகு₃ணாபா₄ஸம் ஸர்வாணி ச தாநீந்த்₃ரியாணி ஶ்ரோத்ராதீ₃நி பு₃த்₃தீ₄ந்த்₃ரியகர்மேந்த்₃ரியாக்₂யாநி, அந்த꞉கரணே ச பு₃த்₃தி₄மநஸீ, ஜ்ஞேயோபாதி₄த்வஸ்ய துல்யத்வாத், ஸர்வேந்த்₃ரியக்₃ரஹணேந க்₃ருஹ்யந்தே . அபி ச, அந்த꞉கரணோபாதி₄த்₃வாரேணைவ ஶ்ரோத்ராதீ₃நாமபி உபாதி₄த்வமித்யதோ(அ)ந்த꞉கரணப₃ஹிஷ்கரணோபாதி₄பூ₄தை꞉ ஸர்வேந்த்₃ரியகு₃ணைரத்₄யவஸாயஸம்கல்பஶ்ரவணவசநாதி₃பி₄ரவபா₄ஸதே இதி ஸர்வேந்த்₃ரியகு₃ணாபா₄ஸம் ஸர்வேந்த்₃ரியவ்யாபாரைர்வ்யாப்ருதமிவ தஜ்ஜ்ஞேயமித்யர்த₂꞉ . த்₄யாயதீவ லேலாயதீவ [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.3.7] இதி ஶ்ருதே꞉ .
கஸ்மாத்புந꞉ காரணாந்ந வ்யாப்ருதமேவேதி க்₃ருஹ்யத இத்யத꞉ ஆஹ ஸர்வேந்த்₃ரியவிவர்ஜிதம், ஸர்வகரணரஹிதமித்யர்த₂꞉ . அதோ ந கரணவ்யாபாரை꞉ வ்யாப்ருதம் தஜ்ஜ்ஞேயம் . யஸ்த்வயம் மந்த்ர꞉ அபாணிபாதோ₃ ஜவநோ க்₃ரஹீதா பஶ்யத்யசக்ஷு꞉ ஸ ஸ்ருணோத்யகர்ண꞉ [ஶ்வேதூ 3.19] இத்யாதி₃꞉ . ஸ ஸர்வேந்த்₃ரியோபாதி₄கு₃ணாநுகு₃ண்யப₄ஜநஶக்திமத்தஜ்ஜ்ஞேயமித்யேவம் ப்ரத₃ர்ஶநார்த₂꞉, ந து ஸாக்ஷாதே₃வ ஜவநாதி₃க்ரியாவத்த்வப்ரத₃ர்ஶநார்த₂꞉ . அந்தோ₄ மணிமவிந்த₃த்₃[டைத்தா 1.11] இத்யாதி₃மந்த்ரார்த₂வத்தஸ்ய மந்த்ரஸ்யார்த₂꞉ . யஸ்மாத்ஸர்வகரணவர்ஜிதம் ஜ்ஞேயம், தஸ்மாத₃ஸக்தம் ஸர்வஸம்ஶ்லேஷவர்ஜிதம் . யத்₃யப்யேவம், ததா₂பி ஸர்வப்₄ருச்சைவ . ஸதா₃ஸ்பத₃ம்
ஹி ஸர்வம் ஸர்வத்ர ஸத்₃பு₃த்₃த்₄யநுக₃மாத் . ந ஹி ம்ருக₃த்ருஷ்ணிகாத₃யோ(அ)பி நிராஸ்பதா₃ ப₄வந்தி . அத꞉ ஸர்வப்₄ருத்ஸர்வம் பி₃ப₄ர்தீதி . ஸ்யாதி₃த₃ம் சாந்யஜ்ஜ்ஞேயஸ்ய ஸத்த்வாதி₄க₃மத்₃வாரம் நிர்கு₃ணம் ஸத்த்வரஜஸ்தமாம்ஸி கு₃ணாஸ்தைர்வர்ஜிதம் தஜ்ஜ்ஞேயம், ததா₂பி கு₃ணபோ₄க்த்ரு ச கு₃ணாநாம் ஸத்த்வரஜஸ்தமஸாம் ஶப்₃தா₃தி₃த்₃வாரேண ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாகாரபரிணதாநாம் போ₄க்த்ரு சோபலப்₃த்₄ரு ச தஜ்ஜ்ஞேயமித்யர்த₂꞉ ..13.14..

==============================
கிம் ச
ப₃ஹிரந்தஶ்ச பூ₄தாநாமசரம் சரமேவ ச .
ஸூக்ஷ்மத்வாத்தத₃விஜ்ஞேயம் தூ₃ரஸ்த₂ம் சாந்திகே ச தத் ..13.15..

ப₃ஹிஸ்த்வக்பர்யந்தம் தே₃ஹமாத்மத்வேநாவித்₃யாகல்பிதமபேக்ஷ்ய தமேவாவவதி₄ம் க்ருத்வா ப₃ஹிருச்யதே . ததா₂ ப்ரத்யகா₃த்மாநமபேக்ஷ்ய தே₃ஹமேவாவதி₄ம் க்ருத்வா அந்தருச்யதே . ப₃ஹிரந்தஶ்சேத்யுக்தே மத்₄யே(அ)பா₄வே ப்ராப்தே, இத₃முச்யதே அசரம் சரமேவ ச, யச்சராசரம் தே₃ஹாபா₄ஸமபி ததே₃வ ஜ்ஞேயம், யதா₂ ரஜ்ஜுஸர்பாபா₄ஸ꞉ .
யத்₃யசரம் சரமேவ ச ஸ்யாத்வ்யவஹாரவிஷயம் ஸர்வம் ஜ்ஞேயம், கிமர்த₂மித₃மிதி ஸர்வைர்ந விஜ்ஞேயம் ? இத்யுச்யதே ஸத்யம் ஸர்வாபா₄ஸம் தத் . ததா₂பி வ்யோமவத்ஸூக்ஷ்மம் . அத꞉ ஸூக்ஷ்மத்வாத்ஸ்வேந ரூபேண தஜ்ஜ்ஞேயமப்யவிஜ்ஞேயமவிது₃ஷாம் . விது₃ஷாம் து, ஆத்மைவேத₃ம் ஸர்வம் [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 7.25.2] ப்₃ரஹ்மைவேத₃ம் ஸர்வம் [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 2.5.1] இத்யாதி₃ப்ரமாணதோ நித்யம் விஜ்ஞாதம் . அவிஜ்ஞாததயா தூ₃ரஸ்த₂ம் வர்ஷஸஹஸ்ரகோட்யாப்யவிது₃ஷாமப்ராப்யத்வாத் . அந்திகே ச தத், ஆத்மத்வாத்₃விது₃ஷாம் ..13.15..

==============================
கிம் ச
அவிப₄க்தம் ச பூ₄தேஷு விப₄க்தமிவ ச ஸ்தி₂தம் .
பூ₄தப₄ர்த்ரு ச தஜ்ஜ்ஞேயம் க்₃ரஸிஷ்ணு ப்ரப₄விஷ்ணு ச ..13.16..

அவிப₄க்தம் ச ப்ரதிதே₃ஹம் வ்யோமவத்ததே₃கம் . பூ₄தேஷு ஸர்வப்ராணிஷு விப₄க்தமிவ ச ஸ்தி₂தம் தே₃ஹேஷ்வேவ விபா₄வ்யமாநத்வாத் . பூ₄தப₄ர்த்ரு ச பூ₄தாநி பி₃ப₄ர்தி தஜ்ஜ்ஞேயம் பூ₄தப₄ர்த்ரு ச ஸ்தி₂திகாலே . ப்ரலயகாலே க்₃ரஸிஷ்ணு க்₃ரஸநஶீலம் . உத்பத்திகாலே ப்ரப₄விஷ்ணு ச ப்ரப₄வநஶீலம் யதா₂ ரஜ்ஜ்வாதி₃꞉ ஸர்பாதே₃ர்மித்₂யாகல்பிதஸ்ய ..13.16..

==============================
கிம் ச, ஸர்வத்ர வித்₃யமாநமபி ஸந்நோபலப்₄யதே சேத், ஜ்ஞேயம் தமஸ்தர்ஹி ? ந . கிம் தர்ஹி ?
ஜ்யோதிஷாமபி தஜ்ஜ்யோதிஸ்தமஸ꞉ பரமுச்யதே .
ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞாநக₃ம்யம் ஹ்ருதி₃ ஸர்வஸ்ய விஷ்டி₂தம் ..13.17..

ஜ்யோதிஷாமாதி₃த்யாதீ₃நாமபி தஜ்ஜ்ஞேயம் ஜ்யோதி꞉ . ஆத்மசைதந்யஜ்யோதிஷேத்₃தா₄நி ஹ்யாதி₃த்யாதீ₃நி ஜ்யோதீம்ஷி தீ₃ப்யந்தே, யேந ஸூர்யஸ்தபதி தேஜஸேத்₃த₄꞉ [டைத்த்Bர்3.12.9], தஸ்ய பா₄ஸா ஸர்வமித₃ம் விபா₄தி [ஶ்வேதூ 6.14] ஈத்யாதி₃ஶ்ருதிப்₄ய꞉ . ஸ்ம்ருதே ச இஹைவ யதா₃தி₃த்யக₃தம் தேஜ꞉ [கீ₃தா 15.12] இத்யாதே₃꞉ . தமஸோ(அ)ஜ்ஞாநாத்பரமஸ்ப்ருஷ்டமுச்யதே . ஜ்ஞாநாதே₃ர்து₃꞉ஸம்பாத₃நபு₃த்₃த்₄யா ப்ராப்தாவஸாத₃ஸ்யோத்தம்ப₄நார்த₂மாஹ ஜ்ஞாநமமாநித்வாதி₃ . ஜ்ஞேயம் ஜ்ஞேயம் யத்தத்ப்ரவக்ஷ்யாமீத்ய்[கீ₃தா 13.13] ஆதி₃நோக்தம் . ஜ்ஞாநக₃ம்யம் ஜ்ஞேயமேவ ஜ்ஞாதம் ஸஜ்ஜ்ஞாநப₂லமிதி ஜ்ஞாநக₃ம்யமுச்யதே . ஜ்ஞாயமாநம் து ஜ்ஞேயம் . ததே₃தத்த்ரயமபி ஹ்ருதி₃ பு₃த்₃தௌ₄ ஸர்வஸ்ய ப்ராணிஜாதஸ்ய விஷ்டி₂தம்
விஶேஷேண ஸ்தி₂தம் . தத்ரைவ ஹி த்ரயம் விபா₄வ்யதே ..13.17..

==============================
யதோ₂க்தார்தோ₂பஸம்ஹாரார்தோ₂(அ)யம் ஶ்லோக ஆரப்₄யதே
இதி க்ஷேத்ரம் ததா₂ ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் சோக்தம் ஸமாஸத꞉ .
மத்₃ப₄க்த ஏதத்₃விஜ்ஞாய மத்₃பா₄வாயோபபத்₃யதே ..13.18..

இத்யேவம் க்ஷேத்ரம் மஹாபூ₄தாதி₃த்₄ருத்யந்தம், ததா₂ ஜ்ஞாநமமாநித்வாதி₃ தத்த்வஜ்ஞாநார்த₂த₃ர்ஶநபர்யந்தம், ஜ்ஞேயம் ச ஜ்ஞேயம் யத்ததித்யாதி₃ தமஸ꞉ பரமுச்யதே இத்யேவமந்தமுக்தம் ஸமாஸத꞉ ஸம்க்ஷேபத꞉ . ஏதாவாந் ஸர்வோ ஹி வேதா₃ர்தோ₂ கீ₃தார்த₂ஶ்சோபஸம்ஹ்ருத்யோக்த꞉ . அஸ்மிந் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநே கோ(அ)தி₄க்ரியதே ? இத்யுச்யதே மத்₃ப₄க்தோ மயீஶ்வரே ஸர்வஜ்ஞே பரமகு₃ரௌ வாஸுதே₃வே ஸமர்பிதஸர்வாத்மபா₄வோ யத்பஶ்யதி ஶ்ருணோதி ஸ்ப்ருஶதி வா ஸர்வமேவ ப₄க₃வாந் வாஸுதே₃வ꞉ இத்யேவம்க்₃ரஹாவிஷ்டபு₃த்₃தி₄ர்மத்₃ப₄க்த꞉ ஸ ஏதத்₃யதோ₂க்தம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் விஜ்ஞாய, மத்₃பா₄வாய மம பா₄வோ மத்₃பா₄வ꞉ பரமாத்மபா₄வஸ்தஸ்மை
மத்₃பா₄வாய உபபத்₃யதே, மோக்ஷம் க₃ச்ச₂தி ..13.18..

==============================
தத்ர ஸப்தமே ஈஶ்வரஸ்ய த்₃வே ப்ரக்ருதீ உபந்யஸ்தே பராபரே க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணே . ஏதத்₃யோநீநி பூ₄தாநி [கீ₃தா 7.7] இதி சோக்தம் . க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞப்ரக்ருதித்₃வயயோநித்வம் கத₂ம் பூ₄தாநாமித்யயமர்தோ₂(அ)து₄நோச்யதே
ப்ரக்ருதிம் புருஷம் சைவ வித்₃த்₄யநாதீ₃ உபா₄வபி .
விகாராம்ஶ்ச கு₃ணாம்ஶ்சைவ வித்₃தி₄ ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வாந் ..13.19..

ப்ரக்ருதிம் புருஷம் சைவ ஈஶ்வரஸ்ய ப்ரக்ருதீ . தௌ ப்ரக்ருதிபுருஷௌ உபா₄வப்யநாதி₃ வித்₃தி₄, ந வித்₃யதே ஆதி₃ர்யயோஸ்தௌ அநாதீ₃ . நித்யேஶ்வரத்வாதீ₃ஶ்வரஸ்ய தத்ப்ரக்ருத்யோரபி யுக்தம் நித்யத்வேந ப₄விதும் . ப்ரக்ருதித்₃வயவத்த்வமேவ ஹீஶ்வரஸ்யேஶ்வரத்வம் . யாப்₄யாம் ப்ரக்ருதிப்₄யாமீஶ்வரோ ஜக₃து₃த்பத்திஸ்தி₂திப்ரலயஹேதுஸ்தே த்₃வே(அ)நாதீ₃ ஸத்யௌ ஸம்ஸாரஸ்ய காரணம் ..

நாதீ₃ அநாதீ₃ இதி தத்புருஷஸமாஸம் கேசித்வர்ணயந்தி . தேந ஹி கிலேஶ்வரஸ்ய காரணத்வம் ஸித்₄யதி . யதி₃ புந꞉ ப்ரக்ருதிபுருஷாவேவ நித்யௌ ஸ்யாதாம் தத்க்ருதமேவ ஜக₃த், நேஶ்வரஸ்ய ஜக₃த꞉ கர்த்ருத்வம் . தத₃ஸத் . ப்ராக்ப்ரக்ருதிபுருஷயோருத்பத்தேரீஶிதவ்யாபா₄வாதீ₃ஶ்வரஸ்யாநீஶ்வரத்வப்ரஸங்கா₃த், ஸம்ஸாரஸ்ய நிர்நிமித்தத்வே(அ)நிர்மோக்ஷப்ரஸங்கா₃த்ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யப்ரஸங்கா₃த்₃ப₃ந்த₄மோக்ஷாபா₄வப்ரஸங்கா₃ச்ச . நித்யத்வே புநரீஶ்வரஸ்ய ப்ரக்ருத்யோ꞉ ஸர்வமேதது₃பபந்நம் ப₄வேத் . கத₂ம் ? விகாராம்ஶ்ச கு₃ணாம்ஶ்சைவ . வக்ஷ்யமாணாந் விகாராந் பு₃த்₃த்₄யாதி₃தே₃ஹேந்த்₃ரியாந்தாந் கு₃ணாம்ஶ்ச ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹப்ரத்யயாகாரபரிணதாந் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வாந் . ப்ரக்ருதிர்
ஈஶ்வரஸ்ய விகாரகாரணஶக்திஸ்த்ரிகு₃ணாத்மிகா மாயா . ஸா ஸம்ப₄வோ யேஷாம் விகாராணாம் கு₃ணாநாம் ச தாந் விகாராந் கு₃ணாம்ஶ்ச வித்₃தி₄ ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வாந் ப்ரக்ருதிபரிணாமாந் ..13.19..

==============================
கே புநஸ்தே விகாரா꞉ கு₃ணாஶ்ச ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா꞉ ? இத்யாஹ
கார்யகரணகர்த்ருத்வே ஹேது꞉ ப்ரக்ருதிருச்யதே .
புருஷ꞉ ஸுக₂து₃꞉கா₂நாம் போ₄க்த்ருத்வே ஹேதுருச்யதே ..13.20..

கார்யகரணகர்த்ருத்வே கார்யம் ஶரீரம் கரணாநி தத்ஸ்தா₂நி த்ரயோத₃ஶ . தே₃ஹஸ்யாரம்ப₄காணி பூ₄தாநி பஞ்ச விஷயாஶ்ச ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா꞉ விகாரா꞉ பூர்வோக்தா இஹ கார்யக்₃ரஹணேந க்₃ருஹ்யந்தே . கு₃ணாஶ்ச ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாத்மகா꞉ கரணாஶ்ரயத்வாத்கரணக்₃ரஹணேந க்₃ருஹ்யந்தே . தேஷாம் கார்யகரணாநாம் கர்த்ருத்வமுத்பாத₃கத்வம் யத்தத்கார்யகரணகர்த்ருத்வம் தஸ்மிந் கார்யகரணகர்த்ருத்வே ஹேது꞉ காரணமாரம்ப₄கத்வேந ப்ரக்ருதிருச்யதே . ஏவம் கார்யகரணகர்த்ருத்வேந ஸம்ஸாரஸ்ய காரணம் ப்ரக்ருதி꞉ .
கார்யகாரணகர்த்ருத்வே இத்யஸ்மிந்நபி பாடே₂, கார்யம் யத்யஸ்ய பரிணாமஸ்தத்தஸ்ய கார்யம் விகாரோ விகாரி காரணம் தயோர்விகாரவிகாரிணோ꞉ கார்யகாரணயோ꞉ கர்த்ருத்வே இதி . அத₂வா, ஷோடா₃ஶ விகாரா꞉ கார்யம் ஸப்த ப்ரக்ருதிவிக்ருதய꞉ காரணம் தாந்யேவ கார்யகாரணாந்யுச்யந்தே தேஷாம் கர்த்ருத்வே ஹேது꞉ ப்ரக்ருதிருச்யதே, ஆரம்ப₄கத்வேநைவ .
புருஷஶ்ச ஸம்ஸாரஸ்ய காரணம் யதா₂ ஸ்யாத்தது₃ச்யதே புருஷோ ஜீவ꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞோ போ₄க்தா இதி பர்யாய꞉, ஸுக₂து₃꞉கா₂நாம் போ₄க்₃யாநாம் போ₄க்த்ருத்வே உபலப்₃த்₄ருத்வே ஹேதுருச்யதே . கத₂ம் புநரநேந கார்யகரணகர்த்ருத்வேந ஸுக₂து₃꞉க₂போ₄க்த்ருத்வேந ச ப்ரக்ருதிபுருஷயோ꞉ ஸம்ஸாரகாரணத்வமுச்யதே ? இத்யத்ரோச்யதே கார்யகரணஸுக₂து₃꞉க₂ரூபேண ஹேதுப₂லாத்மநா ப்ரக்ருதே꞉ பரிணாமாபா₄வே, புருஷஸ்ய ச சேதநஸ்யாஸதி தது₃பலப்₃த்₄ருத்வே, குத꞉ ஸம்ஸார꞉ ஸ்யாத்? யதா₃ புந꞉ கார்யகரணஸுக₂து₃꞉க₂ஸ்வரூபேண ஹேதுப₂லாத்மநா பரிணதயா ப்ரக்ருத்யா போ₄க்₃யயா புருஷஸ்ய தத்₃விபரீதஸ்ய
போ₄க்த்ருத்வேநாவித்₃யாரூப꞉ ஸம்யோக₃꞉ ஸ்யாத், ததா₃ ஸம்ஸார꞉ ஸ்யாதி₃தி . அதோ யத்ப்ரக்ருதிபுருஷயோ꞉ கார்யகரணகர்த்ருத்வேந ஸுக₂து₃꞉க₂போ₄க்த்ருத்வேந ச ஸம்ஸாரகாரணத்வமுக்தம், தத்₃யுக்தம் . க꞉ புநரயம் ஸம்ஸாரோ நாம ? ஸுக₂து₃꞉க₂ஸம்போ₄க₃꞉ ஸம்ஸார꞉ . புருஷஸ்ய ச ஸுக₂து₃꞉கா₂நாம் ஸம்போ₄க்த்ருத்வம் ஸம்ஸாரித்வமிதி ..13.20..

==============================
யத்புருஷஸ்ய ஸுக₂து₃꞉கா₂நாம் போ₄க்த்ருத்வம் ஸம்ஸாரித்வமித்யுக்தம் தஸ்ய தத்கிம்நிமித்தமித்யுச்யதே
புருஷ꞉ ப்ரக்ருதிஸ்தோ₂ ஹி பு₄ங்க்தே ப்ரக்ருதிஜாந் கு₃ணாந் .
காரணம் கு₃ணஸங்கோ₃(அ)ஸ்ய ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மஸு ..13.21..

புருஷோ போ₄க்தா ப்ரக்ருதிஸ்த₂꞉ . ப்ரக்ருதாவவித்₃யாலக்ஷணாயாம் கார்யகரணரூபேண பரிணதாயாம் ஸ்தி₂த꞉ ப்ரக்ருதிஸ்த₂꞉ . ப்ரக்ருதிமாத்மத்வேந க₃த꞉ இத்யேதத் . ஹி யஸ்மாத் . தஸ்மாத்₃பு₄ங்க்தே உபலப₄த இத்யர்த₂꞉ . ப்ரக்ருதிஜாந் ப்ரக்ருதிதோ ஜாதாந் ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாகாராபி₄வ்யக்தாந் கு₃ணாந் ஸுகீ₂, து₃꞉கீ₂, மூட₄꞉, பண்டி₃தோ(அ)ஹமித்யேவம் . ஸத்யாமப்யவித்₃யாயாம் ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹேஷு கு₃ணேஷு பு₄ஜ்யமாநேஷு ய꞉ ஸங்க₃ ஆத்மபா₄வ꞉ ஸம்ஸாரஸ்ய ஸ ப்ரதா₄நம் காரணம் யஸ்ய புருஷஸ்ய ஜந்மந꞉ . ஸ யதா₂காமோ ப₄வதி தத்க்ரதுர்ப₄வதி [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 4.4.5] இத்யாதி₃ ஶ்ருதே꞉ . ததே₃ததா₃ஹ காரணம்
ஹேதுர்கு₃ணஸங்கோ₃ கு₃ணேஷு ஸங்கோ₃(அ)ஸ்ய புருஷஸ்ய போ₄க்து꞉ ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மஸு . ஸத்யஶ்சாஸத்யஶ்ச யோநய꞉ ஸத₃ஸத்₃யோநயஸ்தாஸு ஸத₃ஸத்₃யோநுஷு ஜந்மாநி ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மாநி, தேஷு ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மஷு விஷயபூ₄தேஷு காரணம் கு₃ணஸங்க₃꞉ . அத₂வா, ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மஸு அஸ்ய ஸம்ஸாரஸ்ய காரணம் கு₃ணஸங்க₃ இதி ஸம்ஸாரபத₃மத்₄யாஹார்யம் . ஸத்₃யோநயோ தே₃வாதி₃யோநய꞉ . அஸத்₃யோநய꞉ பஶ்வாதி₃யோநய꞉ . ஸாமர்த்₂யாத்ஸத₃ஸத்₃யோநய꞉ மநுஷ்யயோநயோ(அ)ப்யவிருத்₃தா₄꞉ த்₃ரஷ்டாவ்யா꞉ ..

ஏதது₃க்தம் ப₄வதி ப்ரக்ருதிஸ்த₂த்வாக்₂யாவித்₃யா கு₃ணேஷு ச ஸங்க₃꞉ காம꞉ ஸம்ஸாரஸ்ய காரணமிதி . தச்ச பரிவர்ஜநாய உச்யதே . அஸ்ய ச நிவ்ருத்திகாரணம் ஜ்ஞாநவைராக்₃யே ஸஸம்ந்யாஸே கீ₃தாஶாஸ்த்ரே ப்ரஸித்₃த₄ம் . தச்ச ஜ்ஞாநம் புரஸ்தாது₃பந்யஸ்தம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞவிஷயம் யஜ்ஜ்ஞாத்வாம்ருதமஶ்நுதே [கீ₃தா 12.13] இதி . உக்தம் சாந்யாபோஹேநாதத்₃த₄ர்மாத்₄யாரோபேண ச ..13.21..

==============================
தஸ்யைவ புந꞉ ஸாக்ஷாந்நிர்தே₃ஶ꞉ க்ரியதே
உபத்₃ரஷ்டாநுமந்தா ச ப₄ர்தா போ₄க்தா மஹேஶ்வர꞉ .
பரமாத்மேதி சாப்யுக்தோ தே₃ஹே(அ)ஸ்மிந் புருஷ꞉ பர꞉ ..13.22..

உபத்₃ரஷ்டா ஸமீபஸ்த₂꞉ ஸந் த்₃ரஷ்டா ஸ்வயமவ்யாப்ருத꞉ . யதா₂ ருத்விக்₃யஜமாநேஷு யஜ்ஞகர்மவ்யாப்ருதேஷு தடஸ்தோ₂(அ)ந்யோ(அ)வ்யாப்ருதோ யஜ்ஞவித்₃யாகுஶல꞉ ருத்விக்₃யஜமாநவ்யாபாரகு₃ணதோ₃ஷாணாமீக்ஷிதா, தத்₃வச்ச கார்யகரணவ்யாபாரேஷு ஸவ்யாபாராணாம் ஸாமீப்யேந த்₃ரஷ்டா உபத்₃ரஷ்டா . அத₂வா, தே₃ஹசக்ஷுர்மநோபு₃த்₃த்₄யாத்மாநோ த்₃ரஷ்டார꞉ . தேஷாம் பா₃ஹ்யோ த்₃ரஷ்டா தே₃ஹ꞉ . தத ஆரப்₄யாந்தரதமஶ்ச ப்ரத்யக்ஸமீபே ஆத்மா த்₃ரஷ்டா, யத꞉ பரோ(அ)ந்தரதமோ நாஸ்தி த்₃ரஷ்டா . ஸோ(அ)திஶயஸாமீப்யேந த்₃ரஷ்ட்ருத்வாது₃பத்₃ரஷ்டா ஸ்யாத் . யஜ்ஞோபத்₃ரஷ்ட்ருஅவத்₃வா ஸர்வவிஷயீகரணாத்₃
உபத்₃ரஷ்டா . அநுமந்தா ச . அநுமோத₃நமநுமநநம் குர்வத்ஸு தத்க்ரியாஸு பரிதோஷஸ்தத்கர்தாநுமந்தா ச . அத₂வா, அநுமந்தா கார்யகரணப்ரவ்ருத்திஷு ஸ்வயமப்ரவ்ருத்தோ(அ)பி ப்ரவ்ருத்த இவ தத₃நுகூலோ விபா₄வ்யதே, தேநாநுமந்தா . அத₂வா, ப்ரவ்ருத்தாந் ஸ்வவ்யாபாரேஷு தத்ஸாக்ஷிபூ₄த꞉ கதா₃சித₃பி ந நிவாரயதீத்யநுமந்தா .
ப₄ர்தா . ப₄ரணம் நாம தே₃ஹேந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃தீ₄நாம் ஸம்ஹதாநாம் சைதந்யாத்மபாரார்த்₂யேந நிமித்தபூ₄தேந சைதந்யாபா₄ஸாநாம் யத்ஸ்வரூபதா₄ரணம், தச்சைதந்யாத்மக்ருதமேவேதி ப₄ர்தா ஆத்மேத்யுச்யதே . போ₄க்தா . அக்₃ந்யுஷ்ணவந்நித்யசைதந்யஸ்வரூபேண பு₃த்₃தே₄꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாத்மகா꞉ ப்ரத்யயா꞉ ஸர்வவிஷயவிஷயாஶ்சைதந்யாத்மக்₃ரஸ்தா இவ ஜாயமாநா விப₄க்தா விபா₄வ்யந்தே இதி போ₄க்தா ஆத்மோச்யதே . மஹேஶ்வர꞉ . ஸர்வாத்மத்வாத்ஸ்வதந்த்ரத்வாச்ச மஹாநீஶ்வரஶ்சேதி மஹேஶ்வர꞉ . பரமாத்மா . தே₃ஹாதீ₃நாம் பு₃த்₃த்₄யந்தாநாம் ப்ரத்யகா₃த்மத்வேந கல்பிதாநாமவித்₃யயா பரம உபத்₃ரஷ்ட்ருத்வாதி₃லக்ஷண ஆத்மேதி பரமாத்மா . ஸோ(அ)ந்த꞉ பரமாத்மா இத்யநேந ஶப்₃தே₃ந
சாப்யுக்த꞉ கதி₂த꞉ ஶ்ருதௌ . க்வாஸௌ ? அஸ்மிந் தே₃ஹே புருஷ꞉ பரோ(அ)வ்யக்தாத் . உத்தம꞉ புருஷஸ்த்வந்ய꞉ பரமாத்மேத்யுதா₃ஹ்ருத꞉ [கீ₃தா 13.3] இதி யோ வக்ஷ்யமாண꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞம் சாபி மாம் வித்₃தி₄ [கீ₃தா 13.2] இதி உபந்யஸ்தோ வ்யாக்₂யாயோபஸம்ஹ்ருதஶ்ச ..13.22..

==============================
தமேதம் யதோ₂க்தலக்ஷணமாத்மாநம்
ய ஏவம் வேத்தி புருஷம் ப்ரக்ருதிம் ச கு₃ணை꞉ ஸஹ .
ஸர்வதா₂ வர்தமாநோ(அ)பி ந ஸ பூ₄யோ(அ)பி₄ஜாயதே ..13.23..

ய ஏவம் யதோ₂க்தப்ரகாரேண வேத்தி புருஷம் ஸாக்ஷாதா₃த்மபா₄வேந "அயமஹமஸ்மி" இதி ப்ரக்ருதிம் ச யதோ₂க்தாமவித்₃யாலக்ஷணாம் கு₃ணை꞉ ஸ்வவிகாரை꞉ ஸஹ நிவர்திதாமபா₄வமாபாதி₃தாம் வித்₃யயா, ஸர்வதா₂ ஸர்வப்ரகாரேண வர்தமாநோ(அ)பி ஸ பூ₄ய꞉ புந꞉ பதிதே(அ)ஸ்மிந் வித்₃வச்ச₂ரீரே தே₃ஹாந்தராய நாபி₄ஜாயதே நோத்பத்₃யதே, தே₃ஹாந்தரம் ந க்₃ருஹ்ணாதீத்யர்த₂꞉ . அபிஶப்₃தா₃த்கிமு வக்தவ்யம் ? ஸ்வவ்ருத்தஸ்தோ₂ ந ஜாயதே இத்யபி₄ப்ராய꞉ ..

நநு, யத்₃யபி ஜ்ஞாநோத்பத்த்யநந்தரம் புநர்ஜந்மாபா₄வ உக்த꞉, ததா₂பி ப்ராக்₃ஜ்ஞாநோத்பத்தே꞉ க்ருதாநாம் கர்மணாமுத்தரகாலபா₄விநாம் ச யாநி சாதிக்ராந்தாநேகஜந்மக்ருதாநி தேஷாம் ச ப₂லமத₃த்த்வா நாஶோ ந யுக்த இதி . ஸ்யுஸ்த்ரீணி ஜந்மாநி க்ருதவிப்ரணாஶோ ஹி ந யுக்த இதி, யதா₂ ப₂லே ப்ரவ்ருத்தாநாமாரப்₃த₄ஜந்மநாம் கர்மணாம் . ந ச கர்மணாம் விஶேஷோ(அ)வக₃ம்யதே . தஸ்மாத்த்ரிப்ரகாராண்யபி கர்மாணி த்ரீணி ஜந்மாந்யாரபே₄ரந் . ஸம்ஹதாநி வா ஸர்வாண்யேகம் ஜந்மாரபே₄ரந் . அந்யதா₂ க்ருதவிநாஶே ஸதி ஸர்வத்ராநாஶ்வாஸப்ரஸங்க₃꞉, ஶாஸ்த்ராநர்த₂க்யம் ச ஸ்யாத் . இத்யத꞉ இத₃மயுக்தமுக்தம் ந ஸ பூ₄யோ(அ)பி₄ஜாயதே இதி . ந . க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி [ம்ுண்டூ₃ 2.2.8], ப்₃ரஹ்ம வேத₃ ப்₃ரஹ்மைவ ப₄வதி [ம்ுண்டூ₃ 3.2.9],
தஸ்ய தாவதே₃வ சிரம் [Cஹாஊ 6.14.2], இஷீகாதூலவத்ஸர்வாணி கர்மாணி ப்ரதூ₃யந்தே [Cஹாஊ 5.24.3] இத்யாதி₃ஶ்ருதிஶதேப்₄ய உக்தோ விது₃ஷ꞉ ஸர்வகர்மதா₃ஹ꞉ .
இஹாபி சோக்தோ யதை₂தா₄ம்ஸி [கீ₃தா 4.37] இத்யாதி₃நா ஸர்வகர்மதா₃ஹ꞉ . வக்ஷ்யதி சோபபத்தேஶ்ச . அவித்₃யாகாமக்லேஶபீ₃ஜநிமித்தாநி ஹி கர்மாணி ஜந்மாந்தராங்குரமாரப₄ந்தே . இஹாபி ச ஸாஹம்காராபி₄ஸம்தீ₄நி கர்மாணி ப₂லாரம்ப₄காணி, நேதராணீதி தத்ர தத்ர ப₄க₃வதோக்தம் .
பீ₃ஜாந்யக்₃ந்யுபத₃க்₃தா₄நி ந ரோஹந்தி யதா₂ புந꞉ .
ஜ்ஞாநத₃க்₃தை₄ஸ்ததா₂ க்லேஶைர்நாத்மா ஸம்பத்₃யதே புந꞉ [ம.பா₄. 3.200.10] இதி ச .
அஸ்து தாவஜ்ஜ்ஞாநோத்பத்த்யுத்தரகாலக்ருதாநாம் கர்மணாம் ஜ்ஞாநேந தா₃ஹ꞉, ஜ்ஞாநஸஹபா₄வித்வாத் . ந த்விஹ ஜந்மநி ஜ்ஞாநோத்பத்தே꞉ ப்ராக்க்ருதாநாம் கர்மணாமதீதஜந்மக்ருதாநாம் ச தா₃ஹோ யுக்த꞉ . ந . ஸர்வகர்மாணீதி விஶேஷணாத் . ஜ்ஞாநோத்தரகாலபா₄விநாமேவ ஸர்வகர்மணாமிதி சேத், ந . ஸம்கோசே காரணாநுபபத்தே꞉ . யத்தூக்தம் யதா₂ வர்தமாநஜந்மாரம்ப₄காணி கர்மாணி ந க்ஷீயந்தே ப₂லதா₃நாய ப்ரவ்ருத்தாந்யேவ ஸத்யபி ஜ்ஞாநே, ததா₂நாரப்₃த₄ப₂லாநாமபி கர்மணாம் க்ஷயோ ந யுக்த இதி, தத₃ஸத் . கத₂ம் ? தேஷாம் முக்தேஷுவத்ப்ரவ்ருத்தப₂லத்வாத் . யதா₂ பூர்வம் லக்ஷ்யவேதா₄ய முக்த இஷு꞉ த₄நுஷோ லக்ஷ்யவேதோ₄த்தரகாலம்
அபி ஆரப்₃த₄வேக₃க்ஷயாத்பதநேநைவ நிவர்ததே, ஏவம் ஶரீராரம்ப₄கம் கர்ம ஶரீரஸ்தி₂திப்ரயோஜநே நிவ்ருத்தே(அ)பி, ஆ ஸம்ஸ்காரவேக₃க்ஷயாத்பூர்வவத்வர்தத ஏவ . யதா₂ ஸ ஏவ இஷு꞉ ப்ரவ்ருத்திநிமித்தாநாரப்₃த₄வேக₃ஸ்த்வமுக்தோ த₄நுஷி ப்ரயுக்தோ(அ)பி உபஸம்ஹ்ரியதே, ததா₂நாரப்₃த₄ப₂லாநி கர்மாணி ஸ்வாஶ்ரயஸ்தா₂ந்யேவ ஜ்ஞாநேந நிர்பீ₃ஜீக்ரியந்த இதி . பதிதே(அ)ஸ்மிந் வித்₃வச்ச₂ரீரே ந ஸ பூ₄யோ(அ)பி₄ஜாயதே இதி யுக்தமேவோக்தமிதி ஸித்₃த₄ம் ..13.23..

==============================
அத்ராத்மத₃ர்ஶநே உபாயவிகல்பா இமே த்₄யாநாத₃ய உச்யந்தே
த்₄யாநேநாத்மநி பஶ்யந்தி கேசிதா₃த்மாநமாத்மநா .
அந்யே ஸாம்க்₂யேந யோகே₃ந கர்மயோகே₃ந சாபரே ..13.24..

த்₄யாநேந . த்₄யாநம் நாம ஶப்₃தா₃தி₃ப்₄யோ விஷயேப்₄ய꞉ ஶ்ரோத்ராதீ₃நி கரணாநி மநஸ்யுபஸம்ஹ்ருத்ய, மநஶ்ச ப்ரத்யக்சேதநயிதரி, ஏகாக்₃ரதயா யச்சிந்தநம் தத்₃த்₄யாநம் . ததா₂, த்₄யாயதீவ ப₃க꞉, த்₄யாயதீவ ப்ருதி₂வீ, த்₄யாயந்தீவ பர்வதா꞉ [Cஹாஊ 7.6.1] இதி உபமோபாதா₃நாத் . தைலதா₄ராவத்ஸம்ததோ(அ)விச்சி₂ந்நப்ரத்யயோ த்₄யாநம் . தேந த்₄யாநேந ஆத்மநி பு₃த்₃தௌ₄ பஶ்யந்த்யாத்மாநம் ப்ரத்யக்சேதநமாத்மநா ஸ்வேநைவ ப்ரத்யக்சேதநேந த்₄யாநஸம்ஸ்க்ருதேநாந்த꞉கரணேந கேசித்₃யோகி₃ந꞉ . அந்யே ஸாம்க்₂யேந யோகே₃ந . ஸாம்க்₂யம் நாம இமே ஸத்த்வரஜஸ்தமாம்ஸி கு₃ணா மயா த்₃ருஶ்யா அஹம் தேப்₄யோ(அ)ந்யஸ்தத்₃வ்யாபாரஸாக்ஷிபூ₄தோ நித்யோ கு₃ணவிலக்ஷண ஆத்மேதி சிந்தநமேஷ
ஸாம்க்₂யோ யோக₃꞉ . தேந பஶ்யந்தி ஆத்மாநமாத்மநேத்யநுவர்ததே . கர்மயோகே₃ந . கர்மைவ யோக₃꞉ . ஈஶ்வரார்பணபு₃த்₃த்₄யாநுஷ்டீ₂யமாநம் க₄டநரூபம் யோகா₃ர்த₂த்வாத்₃யோக₃ உச்யதே கு₃ணத꞉ . தேந ஸத்த்வஶுத்₃தி₄ஜ்ஞாநோத்பத்தித்₃வாரேண சாபரே ..13.24..

==============================
அந்யே த்வேவமஜாநந்த꞉ ஶ்ருத்வாந்யேப்₄ய உபாஸதே .
தே(அ)பி சாதிதரந்த்யேவ ம்ருத்யும் ஶ்ருதிபராயணா꞉ ..13.25..

அந்யே த்வேஷு விகல்பேஷு அந்யதமேநாப்யேவம் யதோ₂க்தமாத்மாநமஜாநந்தோ(அ)ந்யேப்₄ய꞉ ஆசார்யேப்₄ய꞉ ஶ்ருத்வா "இத₃மேவ சிந்தயத" இத்யுக்தா உபாஸதே ஶ்ரத்₃த₃தா₄நா꞉ ஸந்தஶ்சிந்தயந்தி . தே(அ)பி சாதிதரந்த்யேவ அதிக்ராமந்த்யேவ ம்ருத்யும் ம்ருத்யுயுக்தம் ஸம்ஸாரமித்யேதத் . ஶ்ருதிபராயணா꞉ ஶ்ருதி꞉ ஶ்ரவணம் பரமயநம் க₃மநம் மோக்ஷமார்க₃ப்ரவ்ருத்தௌ பரம் ஸாத₄நம் யேஷாம் தே ஶ்ருதிபராயணா꞉ . கேவலபரோபதே₃ஶப்ரமாணா꞉ ஸ்வயம் விவேகரஹிதா இத்யபி₄ப்ராய꞉ . கிமு வக்தவ்யம் ப்ரமாணம் ப்ரதி ஸ்வதந்த்ரா விவேகிநோ ம்ருத்யுமதிதரந்தீத்யபி₄ப்ராய꞉ ..13.25..

==============================
க்ஷேத்ரஜ்ஞம் சாபி மாம் வித்₃தி₄ [கீ₃தா 13.3] இதி க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரகத்வவிஷயம் ஜ்ஞாநம் மோக்ஷஸாத₄நம், யஜ்ஜ்ஞாத்வாம்ருதமஶ்நுதே [கீ₃தா 13.13] இத்யுக்தம் . தத்கஸ்மாதே₂தோ꞉ ? இதி தத்₃தே₄துப்ரத₃ர்ஶநார்த₂ம் ஶ்லோக ஆரப்₄யதே
யாவத்ஸம்ஜாயதே கிம்சித்ஸத்த்வம் ஸ்தா₂வரஜங்க₃மம் .
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோகா₃த்தத்₃வித்₃தி₄ ப₄ரதர்ஷப₄ ..13.26..

யாவத்யத்கிம்சித்ஸம்ஜாயதே ஸமுத்பத்₃யதே ஸத்த்வம் வஸ்து . கிமவிஶேஷேண ? நேத்யாஹ ஸ்தா₂வரஜங்க₃மம் ஸ்தா₂வரம் ஜங்க₃மம் ச க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோகா₃த்தஜ்ஜாயதே இத்யேவம் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி ப₄ரதர்ஷப₄ .
க꞉ புநரயம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோ꞉ ஸம்யோகோ₃(அ)பி₄ப்ரேத꞉ ? ந தாவத்ரஜ்ஜ்வேவ க₄டஸ்யாவயவஸம்ஶ்லேஷத்₃வாரக꞉ ஸம்ப₃ந்த₄விஶேஷ꞉ ஸம்யோக₃꞉ க்ஷேத்ரேண க்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்ய ஸம்ப₄வதி, ஆகாஶவத்நிரவயவத்வாத் . நாபி ஸமவாயலக்ஷணஸ்தந்துபடயோரிவ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோரிதரேதரகார்யகாரணபா₄வாநப்₄யுபக₃மாத் . இத்யுச்யதே க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோர்விஷயவிஷயிணோர்பி₄ந்நஸ்வபா₄வயோரிதரேதரதத்₃த₄ர்மாத்₄யாஸலக்ஷண꞉ ஸம்யோக₃꞉ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸ்வரூபவிவேகாபா₄வநிப₃ந்த₄ந꞉,
ரஜ்ஜுஶுக்திகாதீ₃நாம் தத்₃விவேகஜ்ஞாநாபா₄வாத₃த்₄யாரோபிதஸர்பரஜதாதி₃ஸம்யோக₃வத் . ஸோ(அ)யமத்₄யாஸஸ்வரூப꞉ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோகோ₃ மித்₂யாஜ்ஞாநலக்ஷண꞉ . யதா₂ஶாஸ்த்ரம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞலக்ஷணபே₄த₃பரிஜ்ஞாநபூர்வகம் ப்ராக்த₃ர்ஶிதரூபாத்க்ஷேத்ராந்முஞ்ஜாதி₃வேஷீகாம் யதோ₂க்தலக்ஷணம் க்ஷேத்ரஜ்ஞம் ப்ரவிப₄ஜ்ய ந ஸத்தந்நாஸது₃ச்யதே [கீ₃தா 13.13] இத்யநேந நிரஸ்தஸர்வோபாதி₄விஶேஷம் ஜ்ஞேயம் ப்₃ரஹ்மஸ்வரூபேண ய꞉ பஶ்யதி, க்ஷேத்ரம் ச மாயாநிர்மிதஹஸ்திஸ்வப்நத்₃ருஷ்டவஸ்துவத்₃க₃ந்த₄ர்வநக₃ராதி₃வத₃ஸதே₃வ ஸதி₃வாவபா₄ஸதே . இத்ய்
ஏவம் நிஶ்சிதவிஜ்ஞாநோ ய꞉, தஸ்ய யதோ₂க்தஸம்யக்₃த₃ர்ஶநவிரோதா₄த₃பக₃ச்ச₂தி மித்₂யாஜ்ஞாநம் . தஸ்ய ஜந்மஹேதோரபக₃மாத்₃ய ஏவம் வேத்தி புருஷம் ப்ரக்ருதிம் ச கு₃ணை꞉ ஸஹ [கீ₃தா 13.25] இத்யநேந வித்₃வாந் பூ₄யோ நாபி₄ஜாயதே இதி யது₃க்தம், தது₃பபந்நமுக்தம் ..13.26..

==============================
ந ஸ பூ₄யோ(அ)பி₄ஜாயதே [கீ₃தா 13.24] இதி ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநப₂லமவித்₃யாதி₃ஸம்ஸாரபீ₃ஜநிவ்ருத்தித்₃வாரேண ஜந்மாபா₄வ உக்த꞉ . ஜந்மகாரணம் சாவித்₃யாநிமித்தக꞉ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோக₃ உக்த꞉ . அதஸ்தஸ்யா꞉ அவித்₃யாயா நிவர்தகம் ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநமுக்தமபி புந꞉ ஶப்₃தா₃ந்தரேணோச்யதே
ஸமம் ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு திஷ்ட₂ந்தம் பரமேஶ்வரம் .
விநஶ்யத்ஸ்வவிநஶ்யந்தம் ய꞉ பஶ்யதி ஸ பஶ்யதி ..13.27..

ஸமம் நிர்விஶேஷம் திஷ்ட₂ந்தம் ஸ்தி₂திம் குர்வந்தம் . க்வ ? ஸர்வேஷு ஸமஸ்தேஷு பூ₄தேஷு ப்₃ரஹ்மாதி₃ஸ்தா₂வராந்தேஷு ப்ராணிஷு . கம் ? பரமேஶ்வரம் தே₃ஹேந்த்₃ரியமநோபு₃த்₃த்₄யவ்யக்தாத்மநோ(அ)பேக்ஷ்ய பரமேஶ்வர꞉, தம் ஸர்வேஷு பூ₄தேஷு ஸமம் திஷ்ட₂ந்தம் . தாநி விஶிநஷ்டி விநஶ்யத்ஸ்விதி . தம் ச பரமேஶ்வரமவிநஶ்யந்தமிதி, பூ₄தாநாம் பரமேஶ்வரஸ்ய சாத்யந்தவைலக்ஷண்யப்ரத₃ர்ஶநார்த₂ம் . கத₂ம் ? ஸர்வேஷாம் ஹி பா₄வவிகாராணாம் ஜநிலக்ஷணோ பா₄வவிகாரோ மூலம் . ஜந்மோத்தரகாலபா₄விநோ(அ)ந்யே ஸர்வே பா₄வவிகாரா விநாஶாந்தா꞉
. விநாஶாத்பரோ ந கஶ்சித₃ஸ்தி பா₄வவிகார꞉, பா₄வாபா₄வாத் . ஸதி ஹி த₄ர்மிணி த₄ர்மா ப₄வந்தி . அதோ(அ)ந்த்யபா₄வவிகாராபா₄வாநுவாதே₃ந பூர்வபா₄விந꞉ ஸர்வே பா₄வவிகாரா꞉ ப்ரதிஷித்₃தா₄ ப₄வந்தி ஸஹ கார்யை꞉ . தஸ்மாத்ஸர்வபூ₄தை꞉ வைலக்ஷண்யமத்யந்தமேவ பரமேஶ்வரஸ்ய ஸித்₃த₄ம், நிர்விஶேஷத்வமேகத்வம் ச . ய ஏவம் யதோ₂க்தம் பரமேஶ்வரம் பஶ்யதி, ஸ பஶ்யதி .
நநு ஸர்வோ(அ)பி லோக꞉ பஶ்யதி, கிம் விஶேஷணேநேதி . ஸத்யம் பஶ்யதி . கிம் து விபரீதம் பஶ்யதி . அதோ விஶிநஷ்டி ஸ ஏவ பஶ்யதீதி . யதா₂ திமிரத்₃ருஷ்டிரநேகம் சந்த்₃ரம் பஶ்யதி, தமபேக்ஷ்ய ஏகசந்த்₃ரத₃ர்ஶீ விஶிஷ்யதே ஸ ஏவ பஶ்யதீதி . ததை₂வேஹாப்யேகமவிப₄க்தம் யதோ₂க்தமாத்மாநம் ய꞉ பஶ்யதி, ஸ விப₄க்தாநேகாத்மவிபரீதத₃ர்ஶிப்₄யோ விஶிஷ்யதே ஸ ஏவ பஶ்யதீதி . இதரே பஶ்யந்தோ(அ)பி ந பஶ்யந்தி . விபரீதத₃ர்ஶித்வாதநேகசந்த்₃ரத₃ர்ஶிவதி₃த்யர்த₂꞉ ..13.27..

==============================
யதோ₂க்தஸ்ய ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநஸ்ய ப₂லவசநேந ஸ்துதி꞉ கர்தவ்யா இதி ஶ்லோக ஆரப்₄யதே
ஸமம் பஶ்யந் ஹி ஸர்வத்ர ஸமவஸ்தி₂தமீஶ்வரம் .
ந ஹிநஸ்த்யாத்மநாத்மாநம் ததோ யாதி பராம் க₃திம் ..13.28..

ஸமம் பஶ்யந்நுபலப₄மாநோ ஹி யஸ்மாத்ஸர்வத்ர ஸர்வபூ₄தேஷு ஸமவஸ்தி₂தம் துல்யதயாவஸ்தி₂தமீஶ்வரமதீதாநந்தரஶ்லோகோக்தலக்ஷணமித்யர்த₂꞉ . ஸமம் பஶ்யந் கிம் ? ந ஹிநஸ்தி ஹிம்ஸாம் ந கரோதி ஆத்மநா ஸ்வேநைவ ஸ்வமாத்மாநம் . தத்தத₃ஹிம்ஸநாத்₃யாதி பராம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃திம் மோக்ஷாக்₂யாம் ..

நநு நைவ கஶ்சித்ப்ராணீ ஸ்வயம் ஸ்வமாத்மாநம் ஹிநஸ்தி . கத₂முச்யதே(அ)ப்ராப்தம் ந ஹிநஸ்தீதி ? யதா₂ ந ப்ருதி₂வ்யாம் நாந்தரிக்ஷே ந தி₃வ்யக்₃நிஶ்சேதவ்ய꞉ [டைத்த்ஷ்5.2.7.1] இத்யாதி₃ . நைஷ தோ₃ஷ꞉, அஜ்ஞாநாமாத்மதிரஸ்கரணோபபத்தே꞉ . ஸர்வோ ஹ்யஜ்ஞோ(அ)த்யந்தப்ரஸித்₃த₄ம் ஸாக்ஷாத₃பரோக்ஷாதா₃த்மாநம் திரஸ்க்ருத்யாநாத்மாநமாத்மத்வேந பரிக்₃ருஹ்ய, தமபி த₄ர்மாத₄ர்மௌ க்ருத்வோபாத்தமாத்மாநம் ஹத்வாந்யமாத்மாநமுபாத₃த்தே நவம், தம் சைவம் ஹத்வாந்யம் . ஏவம் தமபி ஹத்வாந்யமித்யேவமுபாத்தமுபாத்தமாத்மாநம் ஹந்தீத்யாத்மஹா ஸர்வோ(அ)ஜ்ஞ꞉ . யஸ்து பரமார்தா₂த்மாஸாவபி ஸர்வதா₃வித்₃யயா ஹத இவ வித்₃யமாநப₂லாபா₄வாதி₃தி ஸர்வே ஆத்மஹந ஏவாவித்₃வாம்ஸ꞉
. யஸ்த்விதரோ யதோ₂க்தாத்மத₃ர்ஶீ, ஸ உப₄யதா₂பி ஆத்மநாத்மாநம் ந ஹிநஸ்தி ந ஹந்தி . ததோ யாதி பராம் க₃திம் யதோ₂க்தம் ப₂லம் தஸ்ய ப₄வதீத்யர்த₂꞉ ..13.28..

==============================
ஸர்வபூ₄தஸ்த₂மீஶ்வரம் ஸமம் பஶ்யந்ந ஹிநஸ்த்யாத்மநாத்மாநம் [கீ₃தா 13.28] இத்யுக்தம் . தத₃நுபபந்நம் ஸ்வகு₃ணகர்மவைலக்ஷண்யபே₄த₃பி₄ந்நேஷ்வாத்மஸு, இத்யேததா₃ஶங்க்யாஹ
ப்ரக்ருத்யைவ ச கர்மாணி க்ரியமாணாநி ஸர்வஶ꞉ .
ய꞉ பஶ்யதி ததா₂த்மாநமகர்தாரம் ஸ பஶ்யதி ..13.29..

ப்ரக்ருத்யா ப்ரக்ருதிர்ப₄க₃வதோ மாயா த்ரிகு₃ணாத்மிகா . மாயாம் து ப்ரக்ருதிம் வித்₃யாத்₃[ஶ்வேதூ 4.10] இதி மந்த்ரவர்ணாத் . தயா ப்ரக்ருத்யைவ ச நாந்யேந மஹதா₃தி₃கார்யகாரணாகாரபரிணதயா கர்மாணி வாங்மந꞉காயாரப்₄யாணி க்ரியமாணாநி நிர்வர்த்யமாநாநி ஸர்வஶ꞉ ஸர்வப்ரகாரைர்ய꞉ பஶ்யத்யுபலப₄தே, ததா₂த்மாநம் க்ஷேத்ரஜ்ஞமகர்தாரம் ஸர்வோபாதி₄விவர்ஜிதம் ஸ பஶ்யதி, ஸ பரமார்த₂த₃ர்ஶீத்யபி₄ப்ராய꞉ . நிர்கு₃ணஸ்யாகர்துர்நிர்விஶேஷஸ்யாகாஶஸ்யேவ பே₄தே₃ ப்ரமாணாநுபபத்திரித்யர்த₂꞉ ..13.29..

==============================
புநரபி ததே₃வ ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநம் ஶப்₃தா₃ந்தரேண ப்ரபஞ்சயதி
யதா₃ பூ₄தப்ருத₂க்₃பா₄வமேகஸ்த₂மநுபஶ்யதி .
தத ஏவ ச விஸ்தாரம் ப்₃ரஹ்ம ஸம்பத்₃யதே ததா₃ ..13.30..

யதா₃ யஸ்மிந் காலே பூ₄தப்ருத₂க்₃பா₄வம் பூ₄தாநாம் ப்ருத₂க்₃பா₄வம் ப்ருத₂க்த்வமேகஸ்மிந்நாத்மநி ஸ்தி₂தமேகஸ்த₂மநுபஶ்யதி ஶாஸ்த்ராசார்யோபதே₃ஶமநு ஆத்மாநம் ப்ரத்யக்ஷத்வேந பஶ்யத்யாத்மைவேத₃ம் ஸர்வம் [Cஹாஊ 7.25.2] இதி . தத ஏவ ச தஸ்மாதே₃வ ச விஸ்தாரமுத்பத்திம் விகாஸமாத்மத꞉ ப்ராண ஆத்மத ஆஶா ஆத்மத꞉ ஸ்மர ஆத்மத ஆகாஶ ஆத்மதஸ்தேஜ ஆத்மத ஆப ஆத்மத ஆவிர்பா₄வதிரோபா₄வாவாத்மதோ(அ)ந்நம் [Cஹாஊ 7.26.1] இத்யேவமாதி₃ப்ரகாரைர்விஸ்தாரம் யதா₃ பஶ்யதி ப்₃ரஹ்ம ஸம்பத்₃யதே ப₄வதி ததா₃ தஸ்மிந் கால இத்யர்த₂꞉ ..13.30..

==============================
ஏகஸ்யாத்மாந꞉ ஸர்வதே₃ஹாத்மத்வே தத்₃தோ₃ஷஸம்ப₃ந்தே₄ ப்ராப்தே, இத₃முச்யதே
அநாதி₃த்வாந்நிர்கு₃ணத்வாத்பரமாத்மாயமவ்யய꞉ .
ஶரீரஸ்தோ₂(அ)பி கௌந்தேய ந கரோதி ந லிப்யதே ..13.31..

அநாதி₃த்வாத் . அநாதே₃ர்பா₄வோ(அ)நாதி₃த்வம், ஆதி₃꞉ காரணம், தத்₃யஸ்ய நாஸ்தி தத₃நாதி₃ . யத்₃த்₄யாதி₃மத்தத்ஸ்வேநாத்மநா வ்யேதி . அயம் த்வநாதி₃த்வாந்நிரவயவ இதி க்ருத்வா ந வ்யேதி . ததா₂ நிர்கு₃ணத்வாத் . ஸகு₃ணோ ஹி கு₃ணவ்யயாத்வ்யேதி . அயம் து நிர்கு₃ணத்வாச்ச ந வ்யேதி . இதி பரமாத்மாயமவ்யய꞉ . நாஸ்ய வ்யயோ வித்₃யத இத்யவ்யய꞉ . யத ஏவமத꞉ ஶரீரஸ்தோ₂(அ)பி, ஶரீரேஷு ஆத்மந உபலப்₃தி₄ர்ப₄வதீதி ஶரீரஸ்த₂ உச்யதே . ததா₂பி ந கரோதி . தத₃கரணாதே₃வ தத்ப₂லேந ந லிப்யதே . யோ ஹி கர்தா, ஸ கர்மப₂லேந லிப்யதே . அயம் த்வகர்தா, அதோ ந ப₂லேந லிப்யதே இத்யர்த₂꞉ .
க꞉ புநர்தே₃ஹேஷு கரோதி லிப்யதே ச ? யதி₃ தாவதந்ய꞉ பரமாத்மநோ தே₃ஹீ கரோதி லிப்யதே ச, தத꞉ இத₃மநுபபந்நமுக்தம் க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரைகத்வம் க்ஷேத்ரஜ்ஞம் சாபி மாம் வித்₃தி₄ [கீ₃தா 13.2] இத்யாதி₃ . அத₂ நாஸ்தி ஈஶ்வராத₃ந்யோ தே₃ஹீ . க꞉ கரோதி லிப்யதே ச ? இதி வாச்யம் . பரோ வா நாஸ்தீதி ஸர்வதா₂ து₃ர்விஜ்ஞேயம் து₃ர்வாச்யம் சேதி ப₄க₃வத்ப்ரோக்தமௌபநிஷத₃ம் த₃ர்ஶநம் பரித்யக்தம் வைஶேஷிகை꞉ ஸாம்க்₂யார்ஹதபௌ₃த்₃தை₄ஶ்ச . தத்ராயம் பரிஹாரோ ப₄க₃வதா ஸ்வேநைவ உக்த꞉ ஸ்வபா₄வஸ்து ப்ரவர்ததே [கீ₃தா 5.14] இதி . அவித்₃யாமாத்ரஸ்வபா₄வோ ஹி கரோதி லிப்யதே இதி வ்யவஹாரோ ப₄வதி, ந து பரமார்த₂த ஏகஸ்மிந் பரமாத்மநி தத₃ஸ்தி . அத ஏவைதஸ்மிந்
பரமார்த₂ஸாம்க்₂யத₃ர்ஶநே ஸ்தி₂தாநாம் ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂நாம் பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாநாம் திரஸ்க்ருதாவித்₃யாவ்யவஹாராணாம் கர்மாதி₄காரோ நாஸ்தீதி தத்ர தத்ர த₃ர்ஶிதம் ப₄க₃வதா ..13.31..

==============================
கிமிவ ந கரோதி ந லிப்யதே இத்யத்ர த்₃ருஷ்டாந்தமாஹ
யதா₂ ஸர்வக₃தம் ஸௌக்ஷ்ம்யாதா₃காஶம் நோபலிப்யதே .
ஸர்வத்ராவஸ்தி₂தோ தே₃ஹே ததா₂த்மா நோபலிப்யதே ..13.32..

யதா₂ ஸர்வக₃தம் வ்யாப்யபி ஸத்ஸௌக்ஷ்ம்யாத்ஸூக்ஷ்மபா₄வாதா₃காஶம் க₂ம் நோபலிப்யதே ந ஸம்ப₃த்₄யதே, ஸர்வத்ராவஸ்தி₂தோ தே₃ஹே ததா₂த்மா நோபலிப்யதே ..13.32..

==============================
கிம் ச
யதா₂ ப்ரகாஶயத்யேக꞉ க்ருத்ஸ்நம் லோகமிமம் ரவி꞉ .
க்ஷேத்ரம் க்ஷேத்ரீ ததா₂ க்ருத்ஸ்நம் ப்ரகாஶயதி பா₄ரத ..13.34..

யதா₂ ப்ரகாஶயத்யவபா₄ஸயதி ஏக꞉ க்ருத்ஸ்நம் லோகமிமம் ரவி꞉ ஸவிதா ஆதி₃த்ய꞉, ததா₂ தத்₃வத்மஹாபூ₄தாதி₃த்₄ருத்யந்தம் க்ஷேத்ரமேக꞉ ஸந் ப்ரகாஶயதி . க꞉ ? க்ஷேத்ரீ பரமாத்மா இத்யர்த₂꞉ . ரவித்₃ருஷ்டந்தோ(அ)த்ர ஆத்மந உப₄யார்தோ₂(அ)பி ப₄வதி . ரவிவத்ஸர்வக்ஷேத்ரேஷ்வேக ஏவாத்மா, அலேபகஶ்சேதி ..13.34..

==============================
ஸமஸ்தாத்₄யாயார்தோ₂பஸம்ஹாரார்தோ₂(அ)யம் ஶ்லோக꞉
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோரேவமந்தரம் ஜ்ஞாநசக்ஷுஷா .
பூ₄தப்ரக்ருதிமோக்ஷம் ச யே விது₃ர்யாந்தி தே பரம் ..13.35..

க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோர்யதா₂வ்யாக்₂யாதயோரேவம் யதா₂ப்ரத₃ர்ஶிதப்ரகாரேணாந்தரமிதரேதரவைலக்ஷண்யவிஶேஷம் ஜ்ஞாநசக்ஷுஷா ஶாஸ்த்ராசார்யப்ரஸாதோ₃பதே₃ஶஜநிதமாத்மப்ரத்யயிகம் ஜ்ஞாநம் சக்ஷு꞉, தேந ஜ்ஞாநசக்ஷுஷா, பூ₄தப்ரக்ருதிமோக்ஷம் ச, பூ₄தாநாம் ப்ரக்ருதிரவித்₃யாலக்ஷணாவ்யக்தாக்₂யா, தஸ்யா பூ₄தப்ரக்ருதேர்மோக்ஷணமபா₄வக₃மநம் ச யே விது₃ர்விஜாநந்தி, யாந்தி க₃ச்ச₂ந்தி தே பரம் பரமாத்மதத்த்வம் ப்₃ரஹ்ம, ந புநர்தே₃ஹமாத₃த₃தே இத்யர்த₂꞉ ..13.35..

==============================

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோகோ₃ நாம த்ரயோத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 14
அத₂ கு₃ணத்ரயவிபா₄க₃யோகோ₃ நாம
சதுர்த₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத்பாத₃விரசிதம் ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யம்)
ஸர்வமுத்பத்₃யமாநம் க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோகா₃து₃த்பத்₃யத இத்யுக்தம் . தத்கத₂மிதி, தத்ப்ரத₃ர்ஶநார்த₂ம் பரம் பூ₄ய இத்யாதி₃ரத்₄யாய ஆரப்₄யதே . அத₂வா, ஈஶ்வரபரதந்த்ரயோ꞉ க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞயோ꞉ ஜக₃த்காரணத்வம் ந து ஸாம்க்₂யாநாமிவ ஸ்வதந்த்ரயோரித்யேவமர்த₂ம் . ப்ரக்ருதிஸ்த₂த்வம் கு₃ணேஷு ச ஸங்க₃꞉ ஸம்ஸாரகாரணமித்யுக்தம் . கஸ்மிந் கு₃ணே கத₂ம் ஸங்க₃꞉ ? கே வா கு₃ணா꞉ ? கத₂ம் வா தே ப₃த்₄நந்தீதி ? கு₃ணேப்₄யஶ்ச மோக்ஷணம் கத₂ம் ஸ்யாத்? முக்தஸ்ய ச லக்ஷணம் வக்தவ்யம், இத்யேவமர்த₂ம் ச ப₄க₃வாநுவாச
பரம் பூ₄ய꞉ ப்ரவக்ஷ்யாமி ஜ்ஞாநாநாம் ஜ்ஞாநமுத்தமம் .
யஜ்ஜ்ஞாத்வா முநய꞉ ஸர்வே பராம் ஸித்₃தி₄மிதோ க₃தா꞉ ..14.1..

பரம் ஜ்ஞாநமிதி வ்யவஹிதேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ . பூ₄ய꞉ புந꞉ பூர்வேஷு ஸர்வேஷ்வத்₄யாயேஷு அஸக்ருது₃க்தமபி ப்ரவக்ஷ்யாமி . தச்ச பரம் பரவஸ்துவிஷயத்வாத் . கிம் தத்? ஜ்ஞாநம் ஸர்வேஷாம் ஜ்ஞாநாநாமுத்தமம், உத்தமப₂லத்வாத் . ஜ்ஞாநாநாமிதி நாமாநித்வாதீ₃நாம் . கிம் தர்ஹி ? யஜ்ஞாதி₃ஜ்ஞேயவஸ்துவிஷயாணாமிதி . தாநி ந மோக்ஷாய, இத₃ம் து மோக்ஷாயேதி பரோத்தமஶப்₃தா₃ப்₄யாம் ஸ்தௌதி ஶ்ரோத்ருபு₃த்₃தி₄ருச்யுத்பாத₃நார்த₂ம் . யஜ்ஜ்ஞாத்வா யஜ்ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாத்வா ப்ராப்ய முநய꞉ ஸம்ந்யாஸிநோ மநநஶீலா꞉ ஸர்வே பராம் ஸித்₃தி₄ம் மோக்ஷாக்₂யாமிதோ(அ)ஸ்மாத்
தே₃ஹப₃ந்த₄நாதூர்த்₄வம் க₃தா꞉ ப்ராப்தா꞉ ..14.1..

==============================
அஸ்யாஶ்ச ஸித்₃தை₄ரைகாந்திகத்வம் த₃ர்ஶயதி
இத₃ம் ஜ்ஞாநமுபாஶ்ரித்ய மம ஸாத₄ர்ம்யமாக₃தா꞉ .
ஸர்கே₃(அ)பி நோபஜாயந்தே ப்ரலயே ந வ்யத₂ந்தி ச ..14.2..

இத₃ம் ஜ்ஞாநம் யதோ₂க்தமுபாஶ்ரித்ய, ஜ்ஞாநஸாத₄நமநுஷ்டா₂ய இத்யேதத், மம பரமேஶ்வரஸ்ய ஸாத₄ர்ம்யம் மத்ஸ்வரூபதாமாக₃தா꞉ ப்ராப்தா இத்யர்த₂꞉ . ந து ஸமாநத₄ர்மதா ஸாத₄ர்ம்யம், க்ஷேத்ரஜ்ஞேஶ்வரயோர்பே₄தா₃நப்₄யுபக₃மாத்₃கீ₃தாஶாஸ்த்ரே . ப₂லவாத₃ஶ்சாயம் ஸ்துத்யர்த₂முச்யதே . ஸர்கே₃(அ)பி ஸ்ருஷ்டிகாலே(அ)பி நோபஜாயந்தே . நோத்பத்₃யந்தே . ப்ரலயே ப்₃ரஹ்மணோ(அ)பி விநாஶகாலே ந வ்யத₂ந்தி ச வ்யதா₂ம் நாபத்₃யந்தே, ந ச்யவந்தீத்யர்த₂꞉ ..14.2..

==============================
க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞஸம்யோக₃ ஈத்₃ருஶோ பூ₄தகாரணமித்யாஹ
மம யோநிர்மஹத்₃ப்₃ரஹ்ம தஸ்மிந் க₃ர்ப₄ம் த₃தா₄ம்யஹம் .
ஸம்ப₄வ꞉ ஸர்வபூ₄தாநாம் ததோ ப₄வதி பா₄ரத ..14.3..

மம ஸ்வபூ₄தா மதீ₃யா மாயா த்ரிகு₃ணாத்மிகா ப்ரக்ருதிர்யோநி꞉ ஸர்வபூ₄தாநாம் காரணம் . ஸர்வகார்யேப்₄யோ மஹத்த்வாத்காரணத்வாத்₃ப்₃ரும்ஹணாச்ச [ப₄ரணாச்ச] ஸ்வவிகாராணாம் மஹத்₃ப்₃ரஹ்ம இதி யோநிரேவ விஶிஷ்யதே . தஸ்மிந்மஹதி ப்₃ரஹ்மணி யோநௌ க₃ர்ப₄ம் ஹிரண்யக₃ர்ப₄ஸ்ய ஜந்மநோ பீ₃ஜம் ஸர்வபூ₄தஜந்மகாரணம் பீ₃ஜம் த₃தா₄மி நிக்ஷிபாமி க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞப்ரக்ருதித்₃வயஶக்திமாநீஶ்வரோ(அ)ஹம், அவித்₃யாகாமகர்மோபாதி₄ஸ்வரூபாநுவிதா₄யிநம் க்ஷேத்ரஜ்ஞம் க்ஷேத்ரேண ஸம்யோஜயாமீத்யர்த₂꞉ . ஸம்ப₄வ உத்பத்தி꞉ ஸர்வபூ₄தாநாம் ஹிரண்யக₃ர்போ₄த்பத்தித்₃வாரேண ததஸ்தஸ்மாத்₃க₃ப்₃ர்ஹாதா₄நாத்₃ப₄வதி . ஹே பா₄ரத ..14.3..

==============================
ஸர்வயோநிஷு கௌந்தேய மூர்தய꞉ ஸம்ப₄வந்தி யா꞉ .
தாஸாம் ப்₃ரஹ்ம மஹத்₃யோநிரஹம் பீ₃ஜப்ரத₃꞉ பிதா ..14.4..

தே₃வபித்ருமநுஷ்யபஶும்ருகா₃தி₃ஸர்வயோநிஷு கௌந்தேய, மூர்தயோ தே₃ஹஸம்ஸ்தா₂நலக்ஷணா மூர்ச்சி₂தாங்கா₃வயவா மூர்தய꞉ ஸம்ப₄வந்தி யா꞉, தாஸாம் மூர்தீநாம் ப்₃ரஹ்ம மஹத்ஸர்வாவஸ்த₂ம் யோநி꞉ காரணமஹமீஶ்வரோ பீ₃ஜப்ரதோ₃ க₃ர்பா₄தா₄நஸ்ய கர்தா பிதா ..14.4..

==============================
கே கு₃ணா꞉ ? கத₂ம் ப₃த்₄நந்தி ? இத்யுச்யதே
ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி கு₃ணா꞉ ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா꞉ .
நிப₃த்₄நந்தி மஹாபா₃ஹோ தே₃ஹே தே₃ஹிநமவ்யயம் ..14.5..

ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இத்யேவம்நாமாநோ கு₃ணா இதி பாரிபா₄ஷிக꞉ ஶப்₃த₃꞉ . ந ரூபாதி₃வத்₃த்₃ரவ்யாஶ்ரிதா கு₃ணா꞉ . ந ச கு₃ணகு₃ணிநோரந்யத்வமத்ர விவக்ஷிதம் . தஸ்மாத்₃கு₃ணா இவ நித்யபரதந்த்ரா꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞம் ப்ரத்யவித்₃யாத்மகத்வாத்க்ஷேத்ரஜ்ஞம் நிப₃த்₄நந்தீவ தமாஸ்பதீ₃க்ருத்யாத்மாநம் ப்ரதிலப₄ந்த இதி நிப₃த்₄நந்தீத்யுச்யதே . தே ச ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா ப₄க₃வந்மாயாஸம்ப₄வா நிப₃த்₄நந்தீவ . ஹே மஹாபா₃ஹோ . மஹாந்தௌ ஸமர்த₂தராவாஜாநுப்ரலம்பௌ₃ பா₃ஹூ யஸ்ய ஸ꞉ மஹாபா₃ஹு꞉ ஹே மஹாபா₃ஹோ . தே₃ஹே ஶரீரே தே₃ஹிநம் தே₃ஹவந்தமவ்யயம், அவ்யயத்வம் சோக்தமநாதி₃த்வாத்₃[கீ₃தா 13.32] இத்யாதி₃ ஶ்லோகேந . நநு தே₃ஹீ ந லிப்யதே [கீ₃தா 13.32] இத்யுக்தம் . தத்கத₂மிஹ நிப₃த்₄நந்தீத்ய்
அந்யதோ₂ச்யதே ? பரிஹ்ருதமஸ்மாபி₄ரிவஶப்₃தே₃ந நிப₃த்₄நந்தீவேதி ..14.5..

==============================
தத்ர ஸத்த்வாதீ₃நாம் ஸத்த்வஸ்யைவ தாவல்லக்ஷணமுச்யதே
தத்ர ஸத்த்வம் நிர்மலத்வாத்ப்ரகாஶகமநாமயம் .
ஸுக₂ஸங்கே₃ந ப₃த்₄நாதி ஜ்ஞாநஸங்கே₃ந சாநக₄ ..14.6..

நிர்மலத்வாத்ஸ்ப₂டிகமணிரிவ ப்ரகாஶகமநாமயம் நிருபத்₃ரவம் ஸத்த்வம் தந்நிப₃த்₄நாதி . கத₂ம் ? ஸுக₂ஸங்கே₃ந ஸுக்₂யஹமிதி விஷயபூ₄தஸ்ய ஸுக₂ஸ்ய விஷயிண்யாத்மநி ஸம்ஶ்லேஷாபாத₃நம் ம்ருஷைவ ஸுகே₂ ஸஞ்ஜநமிதி . ஸைஷாவித்₃யா . ந ஹி விஷயத₄ர்மோ விஷயிணோ ப₄வதி . இச்சா₂தி₃ ச த்₄ருத்யந்தம் க்ஷேத்ரஸ்யைவ விஷயஸ்ய த₄ர்ம꞉ இத்யுக்தம் ப₄க₃வதா . அதோ(அ)வித்₃யயைவ ஸ்வகீயத₄ர்மபூ₄தயா விஷயவிஷய்யவிவேகலக்ஷணயாஸ்வாத்மபூ₄தே ஸுகே₂ ஸம்ஜயதீவ, ஆஸக்தமிவ கரோதி, அஸங்க₃ம் ஸக்தமிவ கரோதி, அஸுகி₂நம் ஸுகி₂நமிவ . ததா₂ ஜ்ஞாநஸங்கே₃ந ச, ஜ்ஞாநமிதி ஸுக₂ஸாஹசர்யாத்க்ஷேத்ரஸ்யைவ
விஷயஸ்யாந்த꞉கரணஸ்ய த₄ர்ம꞉, நாத்மந꞉ . ஆத்மத₄ர்மத்வே ஸங்கா₃நுபபத்தே꞉, ப₃ந்தா₄நுபபத்தேஶ்ச . ஸுக₂ இவ ஜ்ஞாநாதௌ₃ ஸங்கோ₃ மந்தவ்ய꞉ . ஹே அநக₄ அவ்யஸந ..14.6..

==============================
ரஜோ ராகா₃த்மகம் வித்₃தி₄ த்ருஷ்ணாஸங்க₃ஸமுத்₃ப₄வம் .
தந்நிப₃த்₄நாதி கௌந்தேய கர்மஸங்கே₃ந தே₃ஹிநம் ..14.7..

ரஜ꞉ ராகா₃த்மகம் ரஜநாத்₃ராகோ₃ கை₃ரிகாதி₃வ த்₃ராகா₃த்மகம் வித்₃தி₄ ஜாநீஹி . த்ருஷ்ணாஸங்க₃ஸமுத்₃ப₄வம் த்ருஷ்ணா அப்ராப்தாபி₄லாஷ꞉ . ஆஸங்க₃꞉ ப்ராப்தே விஷயே மநஸ꞉ ப்ரீதிலக்ஷண꞉ ஸம்ஶ்லேஷ꞉ . த்ருஷ்ணாஸங்க₃யோ꞉ ஸமுத்₃ப₄வம் த்ருஷ்ணாஸங்க₃ஸமுத்₃ப₄வம் . தந்நிப₃த்₄நாதி தத்₃ரஜோ நிப₃த்₄நாதி கௌந்தேய கர்மஸங்கே₃ந, த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டார்தே₂ஷு கர்மஸு ஸஞ்ஜநம் தத்பரதா கர்மஸங்க₃ஸ்தேந நிப₃த்₄நாதி ரஜோ தே₃ஹிநம் ..14.7..

==============================
தமஸ்த்வஜ்ஞாநஜம் வித்₃தி₄ மோஹநம் ஸர்வதே₃ஹிநாம் .
ப்ரமாதா₃லஸ்யநித்₃ராபி₄ஸ்தந்நிப₃த்₄நாதி பா₄ரத ..14.8..

தமஸ்த்ருதீயோ கு₃ணோ(அ)ஜ்ஞாநஜமஜ்ஞாநாஜ்ஜாதமஜ்ஞாநஜம் வித்₃தி₄ . மோஹநம் மோஹகரமவிவேககரம் ஸர்வதே₃ஹிநாம் ஸர்வேஷாம் தே₃ஹவதாம் . ப்ரமாதா₃லஸ்யநித்₃ராபி₄꞉ ப்ரமாத₃ஶ்சாலஸ்யம் ச நித்₃ரா ச ப்ரமாதா₃லஸ்யநித்₃ராஸ்தாபி₄꞉ ப்ரமாதா₃லஸ்யநித்₃ராபி₄ஸ்தத்தமோ நிப₃த்₄நாதி பா₄ரத ..14.8..

==============================
புநர்கு₃ணாநாம் வ்யாபார꞉ ஸம்க்ஷேபத உச்யதே
ஸத்த்வம் ஸுகே₂ ஸம்ஜயதி ரஜ꞉ கர்மணி பா₄ரத .
ஜ்ஞாநமாவ்ருத்ய து தம꞉ ப்ரமாதே₃ ஸம்ஜயத்யுத ..14.9..

ஸத்த்வம் ஸுகே₂ ஸம்ஜயதி ஸம்ஶ்லேஷயதி, ரஜ꞉ கர்மணி ஹே பா₄ரத ஸம்ஜயதீத்யநுவர்ததே . ஜ்ஞாநம் ஸத்த்வக்ருதம் விவேகமாவ்ருத்ய ஆச்சா₂த்₃ய து தம꞉ ஸ்வேந ஆவரணாத்மநா ப்ரமாதே₃ ஸம்ஜயத்யுத . ப்ரமாதோ₃ நாம ப்ராப்தகர்தவ்யாகரணம் ..14.9..

==============================
உக்தம் கார்யம் கதா₃ குர்வந்தி கு₃ணா꞉ ? இத்யுச்யதே
ரஜஸ்தமஶ்சாபி₄பூ₄ய ஸத்த்வம் ப₄வதி பா₄ரத .
ரஜ꞉ ஸத்த்வம் தமஶ்சைவ தம꞉ ஸத்த்வம் ரஜஸ்ததா₂ ..14.10..

ரஜஸ்தமஶ்ச உபா₄வப்யபி₄பூ₄ய ஸத்த்வம் ப₄வதி உத்₃ப₄வதி வர்த₄தே யதா₃, ததா₃ லப்₃தா₄த்மகம் ஸத்த்வம் ஸ்வகார்யம் ஜ்ஞாநஸுகா₂த்₃யாரப₄தே . ஹே பா₄ரத ! ததா₂ ரஜோகு₃ண꞉ ஸத்த்வம் தமஶ்சைவ உபா₄வப்யபி₄பூ₄ய வர்த₄தே யதா₃, ததா₃ கர்ம த்ருஷ்ணாதி₃ ஸ்வகார்யமாரப₄தே . தமஆக்₂யோ கு₃ண꞉ ஸத்த்வம் ரஜஶ்ச உபா₄வப்யபி₄பூ₄ய ததை₂வ வர்த₄தே யதா₃, ததா₃ ஜ்ஞாநாவரணாதி₃ ஸ்வகார்யமாரப₄தே ..14.10..

==============================
யதா₃ யோ கு₃ண உத்₃பூ₄தோ ப₄வதி, ததா₃ தஸ்ய கிம் லிங்க₃ம் ? இத்யுச்யதே
ஸர்வத்₃வாரேஷு தே₃ஹே(அ)ஸ்மிந் ப்ரகாஶ உபஜாயதே .
ஜ்ஞாநம் யதா₃ ததா₃ வித்₃யாத்₃விவ்ருத்₃த₄ம் ஸத்த்வமித்யுத ..14.11..

ஸர்வத்₃வாரேஷு, ஆத்மந உபலப்₃தி₄த்₃வாராணி ஶ்ரோத்ராதீ₃நி ஸர்வாணி கரணாநி, தேஷு ஸர்வத்₃வாரேஷு அந்த꞉கரணஸ்ய பு₃த்₃தே₄ர்வ்ருத்தி꞉ ப்ரகாஶோ தே₃ஹே(அ)ஸ்மிநுபஜாயதே . ததே₃வ ஜ்ஞாநம் . யதை₃வம் ப்ரகாஶோ ஜ்ஞாநாக்₂ய உபஜாயதே, ததா₃ ஜ்ஞாநப்ரகாஶேந லிங்கே₃ந வித்₃யாத்₃விவ்ருத்₃த₄முத்₃பூ₄தம் ஸத்த்வமித்யுதாபி ..14.11..

==============================
ரஜஸ உத்₃பூ₄தஸ்யேத₃ம் சிஹ்நம்
லோப₄꞉ ப்ரவ்ருத்திராரம்ப₄꞉ கர்மணாமஶம꞉ ஸ்ப்ருஹா .
ரஜஸ்யேதாநி ஜாயந்தே விவ்ருத்₃தே₄ ப₄ரதர்ஷப₄ ..14.12..

லோப₄꞉ பரத்₃ரவ்யாதி₃த்ஸா . ப்ரவ்ருத்தி꞉ ப்ரவர்தநம் . ஸாமாந்யசேஷ்டா ஆரம்ப₄꞉ . கஸ்ய ? கர்மணாம் . அஶமோ(அ)நுபஶம꞉ ஹர்ஷராகா₃தி₃ப்ரவ்ருத்தி꞉ . ஸ்ப்ருஹா ஸர்வஸாமாந்யவஸ்துவிஷயா த்ருஷ்ணா . ரஜஸி கு₃ணே விவ்ருத்₃த₄ ஏதாநி லிங்கா₃நி ஜாயந்தே . ஹே ப₄ரதர்ஷப₄ ..14.12..

==============================
அப்ரகாஶோ(அ)ப்ரவ்ருத்திஶ்ச ப்ரமாதோ₃ மோஹ ஏவ ச .
தமஸ்யேதாநி ஜாயந்தே விவ்ருத்₃தே₄ குருநந்த₃ந ..14.13..

அப்ரகாஶோ(அ)விவேக꞉ . அத்யந்தமப்ரவ்ருத்திஶ்ச ப்ரவ்ருத்த்யபா₄வஸ்தத்கார்யம் ப்ரமாதோ₃ மோஹ ஏவ ச . அவிவேகோ மூட₄தா இத்யர்த₂꞉ . தமஸி கு₃ணே விவ்ருத்₃த₄ ஏதாநி லிங்கா₃நி ஜாயந்தே ஹே குருநந்த₃ந ! ..14.13..

==============================
மரணத்₃வாரேணாபி யத்ப₂லம் ப்ராப்யதே, தத₃பி ஸங்க₃ராக₃ஹேதுகம் ஸர்வம் கௌ₃ணமேவேதி த₃ர்ஶயநாஹ
யதா₃ ஸத்த்வே ப்ரவ்ருத்₃தே₄ து ப்ரலயம் யாதி தே₃ஹப்₄ருத் .
ததோ₃த்தமவிதா₃ம் லோகாநமலாந் ப்ரதிபத்₃யதே ..14.14..

யதா₃ ஸத்த்வே ப்ரவ்ருத்₃த₄ உத்₃பூ₄தே து ப்ரலயம் மரணம் யாதி ப்ரதிபத்₃யதே தே₃ஹப்₄ருதா₃த்மா, ததோ₃த்தமவிதா₃ம் மஹதா₃தி₃தத்த்வவிதா₃மித்யேதத் . லோகாநமலாந்மலரஹிதாந் ப்ரதிபத்₃யதே ப்ராப்நோதீத்யேதத் ..14.14..

==============================
ரஜஸி ப்ரலயம் க₃த்வா கர்மஸங்கி₃ஷு ஜாயதே .
ததா₂ ப்ரலீநஸ்தமஸி மூட₄யோநிஷு ஜாயதே ..14.15..

ரஜஸி கு₃ணே விவ்ருத்₃தே₄ ப்ரலயம் மரணம் க₃த்வா ப்ராப்ய கர்மஸங்கி₃ஷு கர்மாஸக்தியுக்தேஷு மநுஷ்யேஷு ஜாயதே . ததா₂ தத்₃வதே₃வ ப்ரலீநோ ம்ருதஸ்தமஸி விவ்ருத்₃தே₄ மூட₄யோநிஷு பஶ்வாதி₃யோநிஷு ஜாயதே ..14.15..

==============================
அதீதஶ்லோகார்த₂ஸ்யைவ ஸம்க்ஷேப உச்யதே
கர்மண꞉ ஸுக்ருதஸ்யாஹு꞉ ஸாத்த்விகம் நிர்மலம் ப₂லம் .
ரஜஸஸ்து ப₂லம் து₃꞉க₂மஜ்ஞாநம் தமஸ꞉ ப₂லம் ..14.16..

கர்மண꞉ ஸுக்ருதஸ்ய ஸாத்த்விகஸ்ய இத்யர்த₂꞉, ஆஹு꞉ ஶிஷ்ட꞉ ஸாத்த்விகமேவ நிர்மலம் ப₂லமிதி . ரஜஸஸ்து ப₂லம் து₃꞉க₂ம் ராஜஸஸ்ய கர்மண இத்யர்த₂꞉, கர்மாதி₄காராத்ப₂லமபி து₃꞉க₂மேவ, காரணாநுரூப்யாத், ராஜஸமேவ . ததா₂ அஜ்ஞாநம் தமஸஸ்தாமஸஸ்ய கர்மணோ(அ)த₄ர்மஸ்ய பூர்வவத் ..14.16..

==============================
கிம் ச, கு₃ணேப்₄யோ ப₄வதி
ஸத்த்வாத்ஸம்ஜாயதே ஜ்ஞாநம் ரஜஸோ லோப₄ ஏவ ச .
ப்ரமாத₃மோஹௌ தமஸோ ப₄வதோ(அ)ஜ்ஞாநமேவ ச ..14.17..

ஸத்த்வால்லப்₃தா₄த்மகாத்ஸம்ஜாயதே ஸமுத்பத்₃யதே ஜ்ஞாநம், ரஜஸோ லோப₄ ஏவ ச, ப்ரமாத₃மோஹௌ ச உபௌ₄ தமஸோ ப₄வத꞉, அஜ்ஞாநமேவ ச ப₄வதி ..14.17..

==============================
கிம் ச
ஊர்த்₄வம் க₃ச்ச₂ந்தி ஸத்த்வஸ்தா₂ மத்₄யே திஷ்ட₂ந்தி ராஜஸா꞉ .
ஜக₄ந்யகு₃ணவ்ருத்தஸ்தா₂ அதோ₄ க₃ச்ச₂ந்தி தாமஸா꞉ ..14.18..

ஊர்த்₄வம் க₃ச்ச₂ந்தி தே₃வலோகாதி₃ஷூத்பத்₃யந்தே ஸத்த்வஸ்தா₂꞉ ஸத்த்வகு₃ணவ்ருத்தஸ்தா₂꞉ . மத்₄யே திஷ்ட₂ந்தி மநுஷ்யேஷூத்பத்₃யந்தே ராஜஸா꞉ . ஜக₄ந்யகு₃ணவ்ருத்தஸ்தா₂ ஜக₄ந்யஶ்சாஸௌ கு₃ணஶ்ச ஜக₄ந்யகு₃ணஸ்தம꞉, தஸ்ய வ்ருத்தம் நித்₃ராலஸ்யாதி₃, தஸ்மிந் ஸ்தி₂தா꞉ ஜக₄ந்யகு₃ணவ்ருத்தஸ்தா₂꞉ மூடா₄꞉ அதோ₄ க₃ச்ச₂ந்தி பஶ்வாதி₃ஷூத்பத்₃யந்தே தாமஸா꞉ ..14.18..

==============================
புருஷஸ்ய ப்ரக்ருதிஸ்த₂த்வரூபேண மித்₂யாஜ்ஞாநேந யுக்தஸ்ய போ₄க்₃யேஷு கு₃ணேஷு ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாத்மகேஷு ஸுகீ₂ து₃꞉கீ₂ மூடோ₄(அ)ஹமஸ்மீத்யேவம்ரூபோ ய꞉ ஸங்க₃ஸ்தத்காரணம் புருஷஸ்ய ஸத₃ஸத்₃யோநிஜந்மப்ராப்திலக்ஷணஸ்ய ஸம்ஸாரஸ்யேதி ஸமாஸேந பூர்வாத்₄யாயே யது₃க்தம், ததி₃ஹ ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி கு₃ணா꞉ ப்ரக்ருதிஸம்ப₄வா இத்யாரப்₄ய கு₃ணஸ்வரூபம், கு₃ணவ்ருத்தம், ஸ்வவ்ருத்தேந ச கு₃ணாநாம் ப₃ந்த₄கத்வம், கு₃ணவ்ருத்தநிப₃த்₃த₄ஸ்ய ச புரூஷஸ்ய யா க₃தி꞉, இத்யேதத்ஸர்வம் மித்₂யாஜ்ஞாநமூலம் ப₃ந்த₄காரணம் விஸ்தரேணோக்த்வா, அது₄நா ஸம்யக்₃த₃ர்ஶநாந்மோக்ஷோ வக்தவ்ய இத்யத ஆஹ ப₄க₃வாந்
நாந்யம் கு₃ணேப்₄ய꞉ கர்தாரம் யதா₃ த்₃ரஷ்டாநுபஶ்யதி .
கு₃ணேப்₄யஶ்ச பரம் வேத்தி மத்₃பா₄வம் ஸோ(அ)தி₄க₃ச்ச₂தி ..14.19..

நாந்யம் கார்யகரணவிஷயாகாரபரிணதேப்₄யோ கு₃ணேப்₄ய꞉ கர்தாரமந்யம் யதா₃ த்₃ரஷ்டா வித்₃வாந் ஸந்நாநுபஶ்யதி, கு₃ணா ஏவ ஸர்வாவஸ்தா₂꞉ ஸர்வகர்மணாம் கர்தார இத்யேவம் பஶ்யதி, கு₃ணேப்₄யஶ்ச பரம் கு₃ணவ்யாபாரஸாக்ஷிபூ₄தம் வேத்தி, மத்₃பா₄வம் மம பா₄வம் ஸ த்₃ரஷ்டாதி₄க₃ச்ச₂தி ..14.19..

==============================
கத₂மதி₄க₃ச்ச₂தி ? இத்யுச்யதே
கு₃ணாநேதாநதீத்ய த்ரீந் தே₃ஹீ தே₃ஹஸமுத்₃ப₄வாந் .
ஜந்மம்ருத்யுஜராது₃꞉கை₂ர்விமுக்தோ(அ)ம்ருதமஶ்நுதே ..14.20..

கு₃ணாநேதாந் யதோ₂க்தாநதீத்ய ஜீவந்நேவாதிக்ரம்ய மாயோபாதி₄பூ₄தாந் த்ரீந் தே₃ஹீ தே₃ஹஸமுத்₃ப₄வாந் தே₃ஹோத்பத்திபீ₃ஜபூ₄தாந் ஜந்மம்ருத்யுஜராது₃꞉கை₂ர்ஜந்ம ச ம்ருத்யுஶ்ச ஜரா ச து₃꞉கா₂நி ச ஜந்மம்ருத்யுஜராது₃꞉கா₂நி தைர்ஜீவந்நேவ விமுக்த꞉ ஸந் வித்₃வாநம்ருதமஶ்நுதே . ஏவம் மத்₃பா₄வமதி₄க₃ச்ச₂தீத்யர்த₂꞉ ..14.20..

==============================
ஜீவந்நேவ கு₃ணாநதீத்யாம்ருதமஶ்நுதே இதி ப்ரஶ்நபீ₃ஜம் ப்ரதிலப்₄யார்ஜுந உவாச
கைர்லிங்கை₃ஸ்த்ரீந் கு₃ணாநேதாநதீதோ ப₄வதி ப்ரபோ₄ .
கிமாசார꞉ கத₂ம் சைதாம்ஸ்த்ரீந் கு₃ணாநதிவர்ததே ..14.21..

கைர்லிங்கை₃ஶ்சிஹ்நைஸ்த்ரீநேதாந் வ்யாக்₂யாதாந் கு₃ணாநதீதோ(அ)திக்ராந்தோ ப₄வதி ப்ரபோ₄, கிமாசார꞉ ? கோ(அ)ஸ்ய ஆசார இதி கிமாசார꞉ . கத₂ம் கேந ச ப்ரகாரேண ஏதாந் த்ரீந் கு₃ணாநதிவர்ததே(அ)தீத்ய வர்ததே ..14.21..

==============================
கு₃ணாதீதஸ்ய லக்ஷணம் கு₃ணாதீதத்வோபாயம் சார்ஜுநேந ப்ருஷ்டோ(அ)ஸ்மிந் ஶ்லோகே ப்ரஶ்நத்₃வயார்த₂ம் ப்ரதிவசநம் ப₄க₃வாநுவாச . யத்தாவத்கைர்லிங்கை₃ர்யுக்தோ கு₃ணாதீதோ ப₄வதீதி தத்ஶ்ருணு
ப்ரகாஶம் ச ப்ரவ்ருத்திம் ச மோஹமேவ ச பாண்ட₃வ .
ந த்₃வேஷ்டி ஸம்ப்ரவ்ருத்தாநி ந நிவ்ருத்தாநி காங்க்ஷதி ..14.22..

ப்ரகாஶம் ச ஸத்த்வகார்யம் ப்ரவ்ருத்திம் ச ரஜ꞉கார்யம் மோஹமேவ ச தம꞉கார்யமித்யேதாநி ந த்₃வேஷ்டி ஸம்ப்ரவ்ருத்தாநி ஸம்யக்₃விஷயபா₄வேந உத்₃பூ₄தாநி மம தாமஸ꞉ ப்ரத்யயோ ஜாத꞉, தேநாஹம் மூட₄꞉ . ததா₂ ராஜஸீ ப்ரவ்ருத்திர்மம உத்பந்நா து₃꞉கா₂த்மிகா, தேநாஹம் ரஜஸா ப்ரவர்தித꞉ ப்ரசலித꞉ ஸ்வரூபாத் . கஷ்டம் மம வர்ததே யோ(அ)யம் மத்ஸ்வரூபாவஸ்தா₂நாத்ப்₄ரம்ஶ꞉ . ததா₂ ஸாத்த்விகோ கு₃ண꞉ ப்ரகாஶாத்மா மாம் விவேகித்வமாபாத₃யந் ஸுகே₂ ச ஸஜயந் ப₃த்₄நாதீதி தாநி த்₃வேஷ்ட்யஸம்யக்₃த₃ர்ஶித்வேந . ததேவம் கு₃ணாதீதோ ந த்₃வேஷ்டி ஸம்ப்ரவ்ருத்தாநி
. யதா₂ ச ஸாத்த்விகாதி₃புருஷ꞉ ஸத்த்வாதி₃கார்யாணி ஆத்மாநம் ப்ரதி ப்ரகாஶ்ய நிவ்ருத்தாநி காங்க்ஷதி, ந ததா₂ கு₃ணாதீதோ நிவ்ருத்தாநி காங்க்ஷதீத்யர்த₂꞉ . ஏதத்ந பரப்ரத்யக்ஷம் லிங்க₃ம் . கிம் தர்ஹி ? ஸ்வாத்மப்ரத்யக்ஷத்வாதாத்மார்த₂மேவ ஏதத்லக்ஷணம் . ந ஹி ஸ்வாத்மவிஷயம் த்₃வேஷமாகாங்க்ஷாம் வா பர꞉ பஶ்யதி ..14.22..

==============================
அத₂ இதா₃நீம் கு₃ணாதீத꞉ கிமாசார꞉ ? இதி ப்ரஶ்நஸ்ய ப்ரதிவசநமாஹ
உதா₃ஸீநவதா₃ஸீநோ கு₃ணைர்யோ ந விசால்யதே .
கு₃ணா வர்தந்த இத்யேவ யோ(அ)வதிஷ்ட₂தி நேங்க₃தே ..14.23..

உதா₃ஸீநவத்₃யதா₂ உதா₃ஸீநோ ந கஸ்யசித்பக்ஷம் ப₄ஜதே, ததா₂யம் கு₃ணாதீதத்வோபாயமார்கே₃(அ)வஸ்தி₂த ஆஸீந ஆத்மவித்₃கு₃ணைர்ய꞉ ஸம்ந்யாஸீ ந விசால்யதே விவேகத₃ர்ஶநாவஸ்தா₂த꞉ . ததே₃தத்ஸ்பு₂டீகரோதி கு₃ணா꞉ கார்யகரணவிஷயாகாரபரிணதா அந்யோந்யஸ்மிந் வர்தந்தே இதி யோ(அ)வதிஷ்ட₂தி . ச₂ந்தோ₃ப₄ங்க₃ப₄யாத்பரஸ்மைபத₃ப்ரயோக₃꞉ . யோ(அ)நுதிஷ்ட₂தீதி வா பாடா₂ந்தரம் . நேங்க₃தே ந சலதி, ஸ்வரூபாவஸ்த₂ ஏவ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ ..14.23..

==============================
கிம் ச
ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉ ஸ்வஸ்த₂꞉ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ .
துல்யப்ரியாப்ரியோ தீ₄ரஸ்துல்யநிந்தா₃த்மஸம்ஸ்துதி꞉ ..14.24..

ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉ ஸமே து₃꞉க₂ஸுகே₂ யஸ்ய ஸ꞉ ஸமது₃꞉க₂ஸுக₂꞉, ஸ்வஸ்த₂꞉ ஸ்வே ஆத்மநி ஸ்தி₂த꞉ ப்ரஸந்ந꞉ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉ லோஷ்டம் சாஶ்மா ச காஞ்சநம் ச லோஷ்டாஶ்மகாஞ்சநாநி ஸமாநி யஸ்ய ஸ꞉ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சந꞉, துல்யப்ரியாப்ரிய꞉ ப்ரியம் சாப்ரியம் ச ப்ரியாப்ரியே துல்யே ஸமே யஸ்ய ஸோ(அ)யம் துல்யப்ரியாப்ரிய꞉, தீ₄ரோ தீ₄மாந், துல்யநிந்தா₃த்மஸம்ஸ்துதி꞉ நிந்தா₃ ச ஆத்மஸம்ஸ்துதி ச நிந்தா₃த்மஸம்ஸ்துதீ, துல்யே நிந்தா₃த்மஸம்ஸ்துதீ யஸ்ய யதே꞉ ஸ துல்யநிந்தா₃த்மஸம்ஸ்துதி꞉ ..14.24..

==============================
கிம் ச
மாநாபமாநயோஸ்துல்யஸ்துல்யோ மித்ராரிபக்ஷயோ꞉ .
ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ கு₃ணாதீத꞉ ஸ உச்யதே ..14.25..

மாநாபமாநயோஸ்துல்ய꞉ ஸமோ நிர்விகார꞉ . துல்யோ மித்ராரிபக்ஷயோ꞉ . யத்₃யப்யுதா₃ஸீநா ப₄வந்தி கேசித்ஸ்வாபி₄ப்ராயேண, ததா₂பி பராபி₄ப்ராயேண மித்ராரிபக்ஷயோரிவ ப₄வந்தீதி துல்யோ மித்ராரிபக்ஷயோரித்யாஹ . ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ . த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டார்தா₂நி கர்மாண்யாரப்₄யந்த இத்யாரம்பா₄꞉ . ஸர்வாநாரம்பா₄ந் பரித்யக்தும் ஶீலமஸ்யேதி ஸர்வாரம்ப₄பரித்யாகீ₃ . தே₃ஹதா₄ரணமாத்ரநிமித்தவ்யதிரேகேண ஸர்வகர்மபரித்யாகீ₃த்யர்த₂꞉ . கு₃ணாதீத꞉ ஸ உச்யதே ..14.25..

==============================
உதா₃ஸீநவதி₃த்யாதி₃ கு₃ணாதீத꞉ ஸ உச்யதே இத்யேதத₃ந்தமுக்தம் யாவத்யத்நஸாத்₄யம் தாவத்ஸம்ந்யாஸிநோ(அ)நுஷ்டே₂யம் கு₃ணாதீதத்வஸாத₄நம் முமுக்ஷோ꞉ . ஸ்தி₂ரீபூ₄தம் து ஸ்வஸம்வேத்₃யம் ஸத்₃கு₃ணாதீதஸ்ய யதேர்லக்ஷணம் ப₄வதீதி . அது₄நா கத₂ம் ச த்ரீந்கு₃ணாநதிவர்ததே ? இத்யஸ்ய ப்ரஶ்நஸ்ய ப்ரதிவசநமாஹ
மாம் ச யோ(அ)வ்யபி₄சாரேண ப₄க்தியோகே₃ந ஸேவதே .
ஸ கு₃ணாந் ஸமதீத்யைதாந் ப்₃ரஹ்மபூ₄யாய கல்பதே ..14.26..

மாம் ச ஈஶ்வரம் நாராயணம் ஸர்வபூ₄தஹ்ருத₃யாஶ்ரிதம் யோ யதி꞉ கர்மீ வா அவ்யபி₄சாரேண ந கதா₃சித்₃யோ வ்யபி₄சரதி ப₄க்தியோகே₃ந ப₄ஜநம் ப₄க்தி꞉ ஸைவ யோக₃ஸ்தேந ப₄க்தியோகே₃ந ஸேவதே, ஸ கு₃ணாந் ஸமதீத்ய ஏதாந் யதோ₂க்தாந் . ப்₃ரஹ்மபூ₄யாய . ப₄வநம் பூ₄ய꞉, ப்₃ரஹ்மபூ₄யாய ப்₃ரஹ்மப₄வநாய மோக்ஷாய கல்பதே ஸமர்தோ₂ ப₄வதீத்யர்த₂꞉ ..14.26..

==============================
குத ஏதத்₃? இத்யுச்யதே
ப்₃ரஹ்மணோ ஹி ப்ரதிஷ்டா₂ஹமம்ருதஸ்யாவ்யயஸ்ய ச .
ஶாஶ்வதஸ்ய ச த₄ர்மஸ்ய ஸுக₂ஸ்யைகாந்திகஸ்ய ச ..14.27..

ப்₃ரஹ்மண꞉ பரமாத்மநோ ஹி யஸ்மாத்ப்ரதிஷ்டா₂ஹம் ப்ரதிதிஷ்ட₂த்யஸ்மிநிதி ப்ரதிஷ்டா₂ஹம் ப்ரத்யகா₃த்மா . கீத்₃ருஶஸ்ய ப்₃ரஹ்மண꞉ ? அம்ருதஸ்ய அவிநாஶிந꞉ . அவ்யயஸ்ய அவிகாரிண꞉ . ஶாஶ்வதஸ்ய ச நித்யஸ்ய த₄ர்மஸ்ய த₄ர்மஜ்ஞாநஸ்ய ஜ்ஞாநயோக₃த₄ர்மப்ராப்யஸ்ய ஸுக₂ஸ்ய ஆநந்த₃ரூபஸ்ய ஐகாந்திகஸ்ய அவ்யபி₄சாரிணோ(அ)ம்ருதாதி₃ஸ்வபா₄வஸ்ய பரமாநந்த₃ரூபஸ்ய பரமாத்மந꞉ ப்ரத்யகா₃த்மா ப்ரதிஷ்டா₂ .
ஸம்யக்₃ஜ்ஞாநேந பரமாத்மதயா நிஶ்சீயதே . ததே₃தத்₃ப்₃ரஹ்மபூ₄யாய கல்பத இத்யுக்தம் . யயா சேஶ்வரஶக்த்யா ப₄க்தாநுக்₃ரஹாதி₃ப்ரயோஜநாய ப்₃ரஹ்ம ப்ரதிஷ்ட₂தே ப்ரவர்ததே, ஸா ஶக்திர்ப்₃ரஹ்மைவாஹம் . ஶக்திஶக்திமதோரநந்யத்வாதி₃த்யபி₄ப்ராய꞉ . அத₂வா, ப்₃ரஹ்மஶப்₃த₃வாச்யத்வாத்ஸவிகல்பகம் ப்₃ரஹ்ம . தஸ்ய ப்₃ரஹ்மணோ நிர்விகல்பகோ(அ)ஹமேவ நாந்ய꞉ ப்ரதிஷ்டா₂ஶ்ரய꞉ . கிம்விஶிஷ்டஸ்ய ? அம்ருதஸ்யாமரணத₄ர்மகஸ்யாவ்யயஸ்ய வ்யயரஹிதஸ்ய . கிம் ச, ஶாஶ்வதஸ்ய ச நித்யஸ்ய த₄ர்மஸ்ய ஜ்ஞாநநிஷ்டா₂லக்ஷணஸ்ய ஸுக₂ஸ்ய தஜ்ஜநிதஸ்ய ஐகாந்திகஸ்ய ஏகாந்தநியதஸ்ய ச, ப்ரதிஷ்டா₂ஹமிதி வர்ததே ..14.27..

==============================

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
சதுர்த₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
..14..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 15
அத₂ புருஷோத்தமயோகோ₃ நாம
பஞ்சத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத்பாத₃விரசிதம் ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யம்)
யஸ்மாந்மத₃தீ₄நம் கர்மிணாம் கர்மப₂லம் ஜ்ஞாநிநாம் ச ஜ்ஞாநப₂லம், அதோ ப₄க்தியோகே₃ந மாம் யே ஸேவந்தே தே மம ப்ரஸாதா₃ஜ்ஜ்ஞாநப்ராப்திக்ரமேண கு₃ணாதீதா மோக்ஷம் க₃ச்ச₂ந்தி . கிமு வக்தவ்யமாத்மநஸ்தத்த்வமேவ ஸம்யக்விஜாநந்த இத்யதோ ப₄க₃வாநர்ஜுநேநாப்ருஷ்டோ(அ)ப்யாத்மநஸ்தத்த்வம் விவக்ஷுருவாச ஊர்த்₄வமூலமித்யாதி₃நா . தத்ர தாவத்₃வ்ருக்ஷரூபககல்பநயா வைராக்₃யஹேதோ꞉ ஸம்ஸாரஸ்வரூபம் வர்ணயதி விரக்தஸ்ய ஹி ஸம்ஸாராத்ப₄க₃வத்தத்த்வஜ்ஞாநே(அ)தி₄கார꞉, நாந்யஸ்யேதி . ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
ஊர்த்₄வமூலமத₄꞉ஶாக₂மஶ்வத்த₂ம் ப்ராஹுரவ்யயம் .
ச₂ந்தா₃ம்ஸி யஸ்ய பர்ணாநி யஸ்தம் வேத₃ ஸ வேத₃வித் ..15.1..

ஊர்த்₄வமூலம் காலத꞉ ஸூக்ஷ்மத்வாத்காரணத்வாந்நித்யத்வாத்மஹத்த்வாச்சோர்த்₄வம் . உச்யதே ப்₃ரஹ்மாவ்யக்தம் மாயா ஶக்திமத், தந்மூலமஸ்யேதி ஸோ(அ)யம் ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷ꞉ ஊர்த்₄வமூல꞉ . ஶ்ருதேஶ்ச ஊர்த்₄வமூலோ(அ)வாக்ஶாக₂ ஏஷோ(அ)ஶ்வத்த₂꞉ ஸநாதந꞉ [Kஅடூ₂ 2.3.1] இதி . புராணே ச
அவ்யக்தமூலப்ரப₄வஸ்தஸ்யைவாநுக்₃ரஹோத்தி₂த꞉ .
பு₃த்₃தி₄ஸ்கந்த₄மயஶ்சைவ இந்த்₃ரியாந்தரகோடர꞉ ..

மஹாபூ₄தவிஶாக₂ஶ்ச விஷயை꞉ பத்ரவாம்ஸ்ததா₂ .
த₄ர்மாத₄ர்மஸுபுஷ்பஶ்ச ஸுக₂து₃꞉க₂ப₂லோத₃ய꞉ ..

ஆஜீவ்ய꞉ ஸர்வபூ₄தாநாம் ப்₃ரஹ்மவ்ருக்ஷ꞉ ஸநாதந꞉ .
ஏதத்₃ப்₃ரஹ்மவநம் சாஸ்ய ப்₃ரஹ்மாசரதி ஸாக்ஷிவத் ..

ஏதச்சி₂த்த்வா ச பி₄த்த்வா ச ஜ்ஞாநேந பரமாஸிநா .
ததஶ்சாத்மக₃திம் ப்ராப்ய தஸ்மாந்நாவர்ததே புந꞉ .. [ம.பா₄. 14.35.2022] இத்யாதி₃ .
தமூர்த்₄வமூலம் ஸம்ஸாரம் மாயாமயம் வ்ருக்ஷமாஹு꞉ . அத₄꞉ஶாக₂ம் மஹத₃ஹம்காரதந்மாத்ராத₃ய꞉ ஶாகா₂ இவாஸ்யாதோ₄ ப₄வந்தீதி ஸோ(அ)யமத₄꞉ஶாக₂꞉, தமத₄꞉ஶாக₂ம் . ந ஶ்வோ(அ)பி ஸ்தா₂தேத்யஶ்வத்த₂ஸ்தம் க்ஷணப்ரத்₄வம்ஸிநமஶ்வத்த₂ம் ப்ராஹு꞉ கத₂யந்த்யவ்யயம் ஸம்ஸாரமாயாயா அநாதி₃காலப்ரவ்ருத்தத்வாத்ஸோ(அ)யம் ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷோ(அ)வ்யய꞉, அநாத்₃யந்ததே₃ஹாதி₃ஸம்தாநாஶ்ரயோ ஹி ஸுப்ரஸித்₃த₄꞉, தமவ்யயம் . தஸ்யைவ ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷஸ்ய இத₃மந்யத்விஶேஷணம் ச₂ந்தா₃ம்ஸி யஸ்ய பர்ணாநி, ச₂ந்தா₃ம்ஸி
ச்சா₂த₃நாத்₃ருக்₃யஜு꞉ஸாமலக்ஷணாநி யஸ்ய ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷஸ்ய பர்ணாநீவ பர்ணாநி . யதா₂ வ்ருக்ஷஸ்ய பரிரக்ஷணார்தா₂நி பர்ணாநி, ததா₂ வேதா₃꞉ ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷபரிரக்ஷணார்தா₂ த₄ர்மாத₄ர்மதத்₃தே₄துப₂லப்ரகாஶநார்த₂த்வாத் . யதா₂வ்யாக்₂யாதம் ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷம் ஸமூலம் யஸ்தம் வேத₃ ஸ வேத₃வித், வேதா₃ர்த₂விதி₃த்யர்த₂꞉ . ந ஹி ஸமூலாத்ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷாத₃ஸ்மாஜ்ஜ்ஞேயோ(அ)ந்யோ(அ)ணுமாத்ரோ(அ)ப்யவஶிஷ்டோ(அ)ஸ்தீத்யத꞉ ஸர்வஜ்ஞ꞉ ஸர்வவேதா₃ர்த₂விதி₃தி ஸமூலஸம்ஸாரவ்ருக்ஷஜ்ஞாநம் ஸ்தௌதி ..15.1..

==============================
தஸ்யைதஸ்ய ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷஸ்யாபராவயவகல்பநோச்யதே
அத₄ஶ்சோர்த்₄வம் ப்ரஸ்ருதாஸ்தஸ்ய ஶாகா₂
கு₃ணப்ரவ்ருத்₃தா₄ விஷயப்ரவாலா꞉ .
அத₄ஶ்ச மூலாந்யநுஸம்ததாநி
கர்மாநுப₃ந்தீ₄நி மநுஷ்யலோகே ..15.2..

அதோ₄ மநுஷ்யாதி₃ப்₄யோ யாவத்ஸ்தா₂வரம், அத ஊர்த்₄வம் ச யாவத்₃ப்₃ரஹ்மணோ விஶ்வஸ்ருஜோ தா₄ம இத்யேதத₃ந்தம் யதா₂கர்ம யதா₂ஶ்ருதம் ஜ்ஞாநகர்மப₂லாநி, தஸ்ய வ்ருக்ஷஸ்ய ஶாகா₂ இவ ஶாகா₂꞉ ப்ரஸ்ருதா꞉ ப்ரக₃தா꞉ . கு₃ணப்ரவ்ருத்₃தா₄꞉ கு₃ணை꞉ ஸத்த்வரஜஸ்தமோபி₄꞉ ப்ரவ்ருத்₃தா₄꞉ ஸ்தூ₂லீக்ருதா உபாதா₃நபூ₄தை꞉ . விஷயப்ரவாலா விஷயா꞉ ஶப்₃தா₃த₃ய꞉ ப்ரவாலா இவ தே₃ஹாதி₃கர்மப₂லேப்₄ய꞉ ஶாகா₂ப்₄யோ(அ)ங்குரீப₄வந்தீவ, தேந விஷயப்ரவாலா꞉ ஶாகா₂꞉ . ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷஸ்ய பரமமூலமுபாதா₃நகாரணம் பூர்வமுக்தம் . அதே₂தா₃நீம் கர்மப₂லஜநிதராக₃த்₃வேஷாதி₃வாஸநா
மூலாநீவ த₄ர்மாத₄ர்மப்ரவ்ருத்திகாரணாந்யவாந்தரபா₄வீநி தாந்யத₄ஶ்ச தே₃வாத்₃யபேக்ஷயா மூலாந்யநுஸந்ததாந்யநுப்ரவிஷ்டநி கர்மாநுப₃ந்தீ₄நி கர்ம த₄ர்மாத₄ர்மலக்ஷணமநுப₃ந்த₄꞉ பஶ்சாத்₃பா₄வி, யேஷாமுத்₃பூ₄திமநு உத்₃ப₄வதி, தாநி கர்மாநுப₃ந்தீ₄நி மநுஷ்யலோகே விஶேஷத꞉ . அத்ர ஹி மநுஷ்யாணாம் கர்மாதி₄கார꞉ ப்ரஸித்₃த₄꞉ ..15.2..

==============================
யஸ்த்வயம் வர்ணித꞉ ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷ꞉
ந ரூபமஸ்யேஹ ததோ₂பலப்₄யதே
நாந்தோ ந சாதி₃ர்ந ச ஸம்ப்ரதிஷ்டா₂ .
அஶ்வத்த₂மேநம் ஸுவிரூட₄மூலம்
அஸங்க₃ஶஸ்த்ரேண த்₃ருடே₄ந சி₂த்த்வா ..15.3..

ந ரூபமஸ்யேஹ யதோ₂பவர்ணிதம் ததா₂ நைவ உபலப்₄யதே, ஸ்வப்நமரீச்யுத₃கமாயாக₃ந்த₄ர்வநக₃ரஸமத்வாத் . த்₃ருஷ்டநஷ்டஸ்வரூபோ ஹி ஸ இத்யத ஏவ நாந்தோ ந பர்யந்தோ நிஷ்டா₂ பரிஸமாப்திர்வா வித்₃யதே . ததா₂ ந சாதி₃꞉ . "இத ஆரப்₄யாயம் ப்ரவ்ருத்த꞉" இதி ந கேநசித்₃க₃ம்யதே . ந ச ஸம்ப்ரதிஷ்டா₂ ஸ்தி₂திர்மத்₄யமஸ்ய ந கேநசிது₃பலப்₄யதே . அஶ்வத்த₂மேநம் யதோ₂க்தம் ஸுவிரூட₄மூலம் ஸுஷ்டு₂ விரூடா₄நி விரோஹம் க₃தாநி ஸுத்₃ருடா₄நி மூலாநி யஸ்ய தமேநம் ஸுவிரூட₄மூலம் . அஸங்க₃ஶஸ்த்ரேண அஸங்க₃꞉ புத்ரவித்தலோகைஷணாப்₄யோ வ்யுத்தா₂நம் தேநாஸங்க₃ஶஸ்த்ரேண த்₃ருடே₄ந பரமாத்மாபி₄முக்₂யநிஶ்சயத்₃ருடீ₄க்ருதேந புந꞉ புநர்விவேகாப்₄யாஸாஶ்மநிஶிதேந ச்சி₂த்வா
ஸம்ஸாரவ்ருக்ஷம் ஸபீ₃ஜமுத்₃த்₄ருத்ய ..15.3..

==============================
தத꞉ பத₃ம் தத்பரிமார்கி₃தவ்யம்
யஸ்மிந் க₃தா ந நிவர்தந்தி பூ₄ய꞉ .
தமேவ சாத்₃யம் புருஷம் ப்ரபத்₃யே
யத꞉ ப்ரவ்ருத்தி꞉ ப்ரஸ்ருதா புராணீ ..15.4..

தத꞉ பஶ்சாத்யத்பத₃ம் வைஷ்ணவம் தத்பரிமார்கி₃தவ்யம், பரிமார்க₃ணமந்வேஷணம் ஜ்ஞாதவ்யமித்யர்த₂꞉ . யஸ்மிந் பதே₃ க₃தா꞉ ப்ரவிஷ்டா ந நிவர்தந்தி நாவர்தந்தே பூ₄ய꞉ புந꞉ ஸம்ஸாராய . கத₂ம் பரிமார்கி₃தவ்யமித்யாஹ தமேவ ச ய꞉ பத₃ஶப்₃தே₃நோக்த ஆத்₃யமாதௌ₃ ப₄வமாத்₃யம் புருஷம் ப்ரபத்₃யே இத்யேவம் பரிமார்கி₃தவ்யம் தச்ச₂ரணதயா இத்யர்த₂꞉ . கோ(அ)ஸௌ புருஷ꞉ ? இத்யுச்யதே யதோ யஸ்மாத்புருஷாத்ஸம்ஸாரமாயாவ்ருக்ஷப்ரவ்ருத்தி꞉ ப்ரஸ்ருதா நி꞉ஸ்ருதா ஐந்த்₃ரஜாலிகாதி₃வ மாயா . புராணீ சிரம்தநீ ..15.4..

==============================
கத₂ம்பூ₄தாஸ்தத்பத₃ம் க₃ச்ச₂ந்தீத்யுச்யதே
நிர்மாநமோஹா ஜிதஸங்க₃தோ₃ஷா
அத்₄யாத்மநித்யா விநிவ்ருத்தகாமா꞉ .
த்₃வந்த்₃வைர்விமுக்தா꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂ஸம்ஜ்ஞைர்
க₃ச்ச₂ந்த்யமூடா₄꞉ பத₃மவ்யயம் தத் ..15.5..

நிர்மாநமோஹா மாநஶ்ச மோஹஶ்ச மாநமோஹௌ, தௌ நிர்க₃தௌ யேப்₄யஸ்தே நிர்மாநமோஹா மாநமோஹவர்ஜிதா꞉ . ஜிதஸங்க₃தோ₃ஷா꞉ ஸங்க₃ ஏவ தோ₃ஷ꞉ ஸங்க₃தோ₃ஷ꞉, ஜித꞉ ஸங்க₃தோ₃ஷோ யைஸ்தே ஜிதஸங்க₃தோ₃ஷா꞉ . அத்₄யாத்மநித்யா꞉ பரமாத்மஸ்வரூபாலோசநநித்யாஸ்தத்பரா꞉ . விநிவ்ருத்தகாமா விஶேஷதோ நிர்லேபேந நிவ்ருத்தா꞉ காமா யேஷாம் தே விநிவ்ருத்தகாமா꞉ . யதய꞉ ஸம்ந்யாஸிநோ த்₃வந்த்₃வை꞉ ப்ரியாப்ரியாதி₃பி₄ர்விமுக்தா꞉ ஸுக₂து₃꞉க₂ஸம்ஜ்ஞை꞉ பரித்யக்தா க₃ச்ச₂ந்த்யமூடா₄ மோஹவர்ஜிதா꞉ பத₃மவ்யயம் தத்₃யதோ₂க்தம் ..15.5..

==============================
ததே₃வ பத₃ம் புநர்விஶேஷ்யதே
ந தத்₃பா₄ஸயதே ஸூர்யோ ந ஶஶாங்கோ ந பாவக꞉ .
யத்₃க₃த்வா ந நிவர்தந்தே தத்₃தா₄ம பரமம் மம ..15.6..

தத்தா₄மேதி வ்யவஹிதேந தா₄ம்நா ஸம்ப₃த்₄யதே . தத்₃தா₄ம தேஜோரூபம் பத₃ம் ந பா₄ஸயதே ஸூர்ய ஆதி₃த்ய꞉ ஸர்வாவபா₄ஸநஶக்திமத்த்வே(அ)பி ஸதி . ததா₂ ந ஶஶாங்கஶ்சந்த்₃ர꞉, ந பாவகோ நாக்₃நிரபி . யத்₃தா₄ம வைஷ்ணவம் பத₃ம் க₃த்வா ப்ராப்ய ந நிவர்தந்தே, யச்ச ஸூர்யாதி₃ர்ந பா₄ஸயதே, தத்₃தா₄ம பத₃ம் பரமம் விஷ்ணோர்மம பத₃ம் ..15.6..

==============================
நநு ஸர்வா ஹி க₃திராக₃த்யந்தா꞉ . ஸம்யோகா₃꞉ விப்ரயோகா₃ந்தா꞉ [ம.பா₄. 11.2.3] இதி ஹி ப்ரஸித்₃த₄ம் . கத₂முச்யதே தத்தா₄ம க₃தாநாம் நாஸ்தி நிவ்ருத்தி꞉ ? இதி . ஸ்ருணு தத்ர காரணம்
மமைவாம்ஶோ ஜீவலோகே ஜீவபூ₄த꞉ ஸநாதந꞉ .
மந꞉ஷஷ்டா₂நீந்த்₃ரியாணி ப்ரக்ருதிஸ்தா₂நி கர்ஷதி ..15.7..

மமைவ பரமாத்மநோ நாராயணஸ்ய, அம்ஶோ பா₄கோ₃(அ)வயவ ஏகதே₃ஶ இத்யநர்தா₂ந்தரம் ஜீவலோகே ஜீவாநாம் லோகே ஸம்ஸாரே ஜீவபூ₄த꞉ கர்தா போ₄க்தேதி ப்ரஸித்₃த₄꞉ ஸநாதநஶ்சிரந்தந꞉ . யதா₂ ஜலஸூர்யக꞉ ஸூர்யாம்ஶோ ஜலநிமித்தாபாயே ஸூர்யமேவ க₃த்வா ந நிவர்ததே ச தேநைவாத்மநா க₃ச்ச₂தி, ஏவமேவ . யதா₂ க₄டாத்₃யுபாதி₄பரிச்சி₂ந்நோ க₄டாத்₃யாகாஶ ஆகாஶாம்ஶ꞉ ஸந் க₄டாதி₃நிமித்தாபாயே ஆகாஶம் ப்ராப்ய ந நிவர்ததே . அத உபபந்நமுக்தம் யத்₃க₃த்வா ந நிவர்தந்தே இதி .
நநு நிரவயவஸ்ய பரமாத்மந꞉ குதோ(அ)வயவ ஏகதே₃ஶோ(அ)ம்ஶ꞉ இதி ? ஸாவயவத்வே ச விநாஶப்ரஸங்கோ₃(அ)வயவவிபா₄கா₃த் . நைஷ தோ₃ஷ꞉, அவித்₃யாக்ருதோபாதி₄பரிச்சி₂ந்ந ஏகதே₃ஶோ(அ)ம்ஶ இவ கல்பிதோ யத꞉ . த₃ர்ஶிதஶ்சாயமர்த₂꞉ க்ஷேத்ராத்₄யாயே விஸ்தரஶ꞉ . ஸ ச ஜீவோ மத₃ம்ஶத்வேந கல்பித꞉ கத₂ம் ஸம்ஸரத்யுத்க்ராமதி ச ? இத்யுச்யதே மந꞉ஷஷ்டா₂நீந்த்₃ரியாணி ஶ்ரோத்ராதீ₃நி ப்ரக்ருதிஸ்தா₂நி ஸ்வஸ்தா₂நே கர்ணஶஷ்குல்யாதௌ₃ ப்ரக்ருதௌ ஸ்தி₂தாநி கர்ஷதி ஆகர்ஷதி ..15.7..

==============================
கஸ்மிந் காலே ?
ஶரீரம் யத₃வாப்நோதி யச்சாப்யுத்க்ராமதீஶ்வர꞉ .
க்₃ருஹீத்வைதாநி ஸம்யாதி வாயுர்க₃ந்தா₄நிவாஶயாத் ..15.8..

யச்சாபி யதா₃ சாபி உத்க்ராமதீஶ்வரோ தே₃ஹாதி₃ஸம்கா₄தஸ்வாமீ ஜீவ꞉, ததா₃ கர்ஷதி [15.8] இதி ஶ்லோகஸ்ய த்₃விதீயபாதோ₃(அ)ர்த₂வஶாத்ப்ராத₂ம்யேந ஸம்ப₃த்₄யதே . யதா₃ ச பூர்வஸ்மாத்ஶரீராத்ஶரீராந்தரமவாப்நோதி ததா₃ க்₃ருஹீத்வைதாநி மந꞉ஷஷ்டா₂நீந்த்₃ரியாணி ஸம்யாதி ஸம்யக்யாதி க₃ச்ச₂தி . கிமிவ ? இத்யாஹ வாயு꞉ பவநோ க₃ந்தா₄நிவ ஆஶயாத்புஷ்பாதே₃꞉ ..15.8..

==============================
காநி புநஸ்தாநி
ஶ்ரோத்ரம் சக்ஷு꞉ ஸ்பர்ஶநம் ச ரஸநம் க்₄ராணமேவ ச .
அதி₄ஷ்டா₂ய மநஶ்சாயம் விஷயாநுபஸேவதே ..15.9..

ஶ்ரோத்ரம் சக்ஷு꞉ ஸ்பர்ஶநம் ச த்வகி₃ந்த்₃ரியம் ரஸநம் க்₄ராணமேவ ச மநஶ்ச ஷஷ்ட₂ம் ப்ரத்யேகமிந்த்₃ரியேண ஸஹ, அதி₄ஷ்டா₂ய தே₃ஹஸ்தோ₂ விஷயாந் ஶப்₃தா₃தீ₃நுபஸேவதே ..15.9..

==============================
ஏவம் தே₃ஹக₃தம் தே₃ஹாத்
உத்க்ராமந்தம் ஸ்தி₂தம் வாபி பு₄ஞ்ஜாநம் வா கு₃ணாந்விதம் .
விமூடா₄ நாநுபஶ்யந்தி பஶ்யந்தி ஜ்ஞாநசக்ஷுஷ꞉ ..15.10..

உத்க்ராமந்தம் தே₃ஹம் பூர்வோபாத்தம் பரித்யஜந்தம் ஸ்தி₂தம் வாபி தே₃ஹே திஷ்ட₂ந்தம் பு₄ஞ்ஜாநாம் வா ஶப்₃தா₃தீ₃ம்ஶ்சோபலப₄மாநம் கு₃ணாந்விதம் ஸுக₂து₃꞉க₂மோஹாத்₃யைர்கு₃ணைரந்விதமநுக₃தம் ஸம்யுக்தமித்யர்த₂꞉ . ஏவம்பூ₄தமப்யேநமத்யந்தத₃ர்ஶநகோ₃சரப்ராப்தம் விமூடா₄ த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டவிஷயபோ₄க₃ப₃லாக்ருஷ்டசேதஸ்தயாநேகதா₄ மூடா₄ நாநுபஶ்யந்தி . அஹோ கஷ்டம் வர்ததே இத்யநுக்ரோஶதி ச ப₄க₃வாந் . யே து புந꞉ ப்ரமாணஜநிதஜ்ஞாநசக்ஷுஷஸ்த ஏநம் பஶ்யந்தி ஜ்ஞாநசக்ஷுஷோ விவிக்தத்₃ருஷ்டய
இத்யர்த₂꞉ ..15.10..

==============================
யதந்தோ யோகி₃நஶ்சைநம் பஶ்யந்த்யாத்மந்யவஸ்தி₂தம் .
யதந்தோ(அ)ப்யக்ருதாத்மாநோ நைநம் பஶ்யந்த்யசேதஸ꞉ ..15.11..

யதந்த꞉ ப்ரயத்நம் குர்வந்தோ யோகி₃நஶ்ச ஸமாஹிதசித்தா ஏநம் ப்ரக்ருதமாத்மாநம் பஶ்யந்த்யயமஹமஸ்மீத்யுபலப₄ந்த ஆத்மநி ஸ்வஸ்யாம் பு₃த்₃தா₄வவஸ்தி₂தம் . யதந்தோ(அ)பி ஶாஸ்த்ராதி₃ப்ரமாணைரக்ருதாத்மாநோ(அ)ஸம்ஸ்க்ருதாத்மாநஸ்தபஸா இந்த்₃ரியஜயேந ச, து₃ஶ்சரிதாத₃நுபரதா꞉, அஶாந்தத₃ர்பா꞉ ப்ரயத்நம் குர்வந்தோ(அ)பி நைநம் பஶ்யந்த்யசேதஸோ(அ)விவேகிந꞉ ..15.11..

==============================
யத்பத₃ம் ஸர்வஸ்யாவபா₄ஸகமப்யக்₃ந்யாதி₃த்யாதி₃கம் ஜ்யோதி꞉ நாவபா₄ஸயதே, யத்ப்ராப்தா ச முமுக்ஷவ꞉ புந꞉ ஸம்ஸாராபி₄முகா₂꞉ ந நிவர்தந்தே, யஸ்ய ச பத₃ஸ்ய உபாதி₄பே₄த₃மநுவிதீ₄யமாநா꞉ ஜீவா꞉ க₄டாகாஶாத₃ய꞉ இவ ஆகாஶஸ்ய அம்ஶா꞉, தஸ்ய பத₃ஸ்ய ஸர்வாத்மத்வம் ஸர்வவ்யவஹாராஸ்பத₃த்வம் ச விவக்ஷுஶ்சதுர்பி₄꞉ ஶ்லோகை꞉ விபூ₄திஸம்க்ஷேபமாஹ ப₄க₃வாந்
யதா₃தி₃த்யக₃தம் தேஜோ ஜக₃த்₃பா₄ஸயதே(அ)கி₂லம் .
யச்சந்த்₃ரமஸி யச்சாக்₃நௌ தத்தேஜோ வித்₃தி₄ மாமகம் ..15.12..

யதாதி₃த்யக₃தமாதி₃த்யாஶ்ரயம் . கிம் தத்? தேஜோ தீ₃ப்தி꞉ ப்ரகாஶோ ஜக₃த்₃பா₄ஸயதே ப்ரகாஶயத்யகி₂லம் ஸமஸ்தம் . யச்சந்த்₃ரமஸி ஶஶப்₄ருதி தேஜோ(அ)வபா₄ஸகம் வர்ததே, யச்சாக்₃நௌ ஹுதவஹே, தத்தேஜோ வித்₃தி₄ விஜாநீஹி மாமகம் மதீ₃யம் மம விஷ்ணோஸ்தஜ்ஜ்யோதி꞉ . அத₂வா, ஆதி₃த்யக₃தம் தேஜஶ்சைதந்யாத்மகம் ஜ்யோதிர்யச்சந்த்₃ரமஸி, யச்சாக்₃நௌ வர்ததே தத்தேஜோ வித்₃தி₄ மாமகம் மதீ₃யம் மம விஷ்ணோஸ்தஜ்ஜ்யோதி꞉ .
நநு ஸ்தா₂வரேஷு ஜங்க₃மேஷு ச தத்ஸமாநம் சைதந்யாத்மகம் ஜ்யோதி꞉ . தத்ர கத₂மித₃ம் விஶேஷணம் யதா₃தி₃த்யக₃தமித்யாதி₃ . நைஷ தோ₃ஷ꞉, ஸத்த்வாதி₄க்யாத்₃விஸ்தரத்வோபபத்தே꞉ . ஆதி₃த்யாதி₃ஷு ஹி ஸத்த்வமத்யந்தப்ரகாஶமத்யந்தபா₄ஸ்வரம் . அதஸ்தத்ரைவாவிஸ்தரம் ஜ்யோதிரிதி தத்₃விஶிஷ்யதே, ந து தத்ரைவ தத₃தி₄கமிதி . யதா₂ ஹி லோகே துல்யே(அ)பி முக₂ஸம்ஸ்தா₂நே ந காஷ்ட₂குட்₃யாதௌ₃ முக₂மாவிர்ப₄வதி, ஆத₃ர்ஶாதௌ₃ து ஸ்வச்சே₂ ஸ்வச்ச₂தரே ச தாரதம்யேநாவிர்ப₄வதி, தத்₃வத் ..15.12..

==============================
கிம் ச
கா₃மாவிஶ்ய ச பூ₄தாநி தா₄ரயாம்யஹமோஜஸா .
புஷ்ணாமி சௌஷதீ₄꞉ ஸர்வா꞉ ஸோமோ பூ₄த்வா ரஸாத்மக꞉ ..15.13..

கா₃ம் ப்ருதி₂வீமாவிஶ்ய ப்ரவிஶ்ய தா₄ரயாமி பூ₄தாநி ஜக₃த₃ஹமோஜஸா ப₃லேந . யத்₃ப₃லம் காமராக₃விவர்ஜிதமைஶ்வரம் ரூபம் ஜக₃த்₃விதா₄ரணாய ப்ருதி₂வ்யாம் ப்ரவிஷ்டம் யேந ப்ருதி₂வீ கு₃ர்வீ நாத₄꞉ பததி ந விதீ₃ர்யதே ச . ததா₂ ச மந்த்ரவர்ண꞉ யேந த்₃யௌருக்₃ரா ப்ருதி₂வீ ச த்₃ருடா₄ [டைத்த்ஷ்4.1.8] இதி, ஸ தா₃தா₄ர ப்ருதி₂வீம் [ருக்8.7.3.1] இத்யாதி₃ஶ்ச . அதோ கா₃மாவிஶ்ய ச பூ₄தாநி சராசராணி தா₄ரயாமீதி யுக்தமுக்தம் . கிம் ச, ப்ருதி₂வ்யாம் ஜாதா ஓஷதீ₄꞉ ஸர்வா꞉ வ்ரீஹியவாத்₃யா꞉ புஷ்ணாமி புஷ்டிமதீ꞉ ரஸஸ்வாது₃மதீ ச கரோமி ஸோமோ பூ₄த்வா ரஸாத்மக꞉ ஸோம꞉ ஸந் ரஸாத்மக꞉ ரஸஸ்வபா₄வ꞉ . ஸர்வரஸாநாமாகர꞉ ஸோம꞉
. ஸ ஹி ஸர்வரஸாத்மக꞉ ஸர்வா꞉ ஓஷதீ₄꞉ ஸ்வாத்மரஸாநநுப்ரவேஶயந் புஷ்ணாதி ..15.13..

==============================
கிம் ச
அஹம் வைஶ்வாநரோ பூ₄த்வா ப்ராணிநாம் தே₃ஹமாஶ்ரித꞉ .
ப்ராணாபாநஸமாயுக்த꞉ பசாம்யந்நம் சதுர்வித₄ம் ..15.14..

அஹமேவ வை வைஶ்வாநர உத₃ரஸ்தோ₂(அ)க்₃நிர்பூ₄த்வா அயமக்₃நிர்வைஶ்வாநரோ யோ(அ)யமந்த꞉ புருஷே யேநேத₃மந்நம் பச்யதே யதி₃த₃மத்₃யதே [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 5.9.1] இத்யாதி₃ஶ்ருதே꞉ . வைஶ்வாநர꞉ ஸந் ப்ராணிநாம் ப்ராணவதாம் தே₃ஹமாஶ்ரித꞉ ப்ரவிஷ்ட꞉ ப்ராணாபாநஸமாயுக்த꞉ ப்ராணாபாநாப்₄யாம் ஸமாயுக்த꞉ ஸம்யுக்த꞉ பசாமி பங்க்தி கரோம்யந்நமஶநம் சதுர்வித₄ம் சதுஷ்ப்ரகாரம் போ₄ஜ்யம் ப₄க்ஷ்யம் சோஷ்யம் லேஹ்யம் ச . போ₄க்தா வை வாநரோ(அ)க்₃நி꞉ . அக்₃நேர்போ₄ஜ்யமந்நம் ஸோம꞉ . ததே₃தது₃ப₄யமக்₃நீஷோமௌ ஸர்வமிதி பஶ்யதோ(அ)ந்நதோ₃ஷலேபோ
ந ப₄வதி ..15.14..

==============================
கிம் ச
ஸர்வஸ்ய சாஹம் ஹ்ருதி₃ ஸம்நிவிஷ்டோ
மத்த꞉ ஸ்ம்ருதிர்ஜ்ஞாநமபோஹநம் ச .
வேதை₃ஶ்ச ஸர்வைரஹமேவ வேத்₃யோ
வேதா₃ந்தக்ருத்₃வேத₃விதே₃வ சாஹம் ..15.15..

ஸர்வஸ்ய ச ப்ராணிஜாதஸ்யாஹமாத்மா ஸந் ஹ்ருதி₃ பு₃த்₃தௌ₄ ஸம்நிவிஷ்ட꞉ . அதோ மத்த ஆத்மந꞉ ஸர்வப்ராணிநாம் ஸ்ம்ருதிர்ஜ்ஞாநம் தத₃போஹநம் சாபக₃மநம் ச . யேஷாம் யதா₂ புண்யகர்மணாம் புண்யகர்மாநுரோதே₄ந ஜ்ஞாநஸ்ம்ருதீ ப₄வத꞉, ததா₂ பாபகர்மணாம் பாபகர்மாநுரூபேண ஸ்ம்ருதிஜ்ஞாநயோரபோஹநம் சாபாயநமபக₃மநம் ச . வேதை₃ஶ்ச ஸர்வைரஹமேவ பரமாத்மா வேத்₃யோ வேதி₃தவ்ய꞉ . வேதா₃ந்தக்ருத்₃வேதா₃ந்தார்த₂ஸம்ப்ரதா₃யக்ருதி₃த்யர்த₂꞉, வேத₃வித்₃வேதா₃ர்த₂விதே₃வ சாஹம் ..15.15..

==============================
ப₄க₃வத ஈஶ்வரஸ்ய நாராயணாக்₂யஸ்ய விபூ₄திஸம்க்ஷேப உக்தோ விஶிஷ்டோபாதி₄க்ருதோ யதா₃தி₃த்யக₃தம் தேஜ꞉ [கீ₃தா 15.12] இத்யாதி₃நா . அதா₂து₄நா தஸ்யைவ க்ஷராக்ஷரோபாதி₄ப்ரவிப₄க்ததயா நிருபாதி₄கஸ்ய கேவலஸ்ய தத்த்வஸ்வரூபநிர்தி₃தா₄ரயிஷயோத்தரஶ்லோகா ஆரப்₄யந்தே . தத்ர ஸர்வமேவாதீதாநாக₃தாநந்தராத்₄யாயார்த₂ஜாதம் த்ரிதா₄ ராஶீக்ருத்ய ஆஹ
த்₃வாவிமௌ புருஷௌ லோகே க்ஷரஶ்சாக்ஷர ஏவ ச .
க்ஷர꞉ ஸர்வாணி பூ₄தாநி கூடஸ்தோ₂(அ)க்ஷர உச்யதே ..15.16..

த்₃வாவிமௌ ப்ருத₂க்₃ராஶீக்ருதௌ புருஷாவித்யுச்யேதே லோகே ஸம்ஸாரே க்ஷரஶ்ச க்ஷரதீதி க்ஷரோ விநாஶீ இத்யேகோ ராஶி꞉ . அபர꞉ புருஷோ(அ)க்ஷரஸ்தத்₃விபரீத꞉, ப₄க₃வதோ மாயாஶக்தி꞉, க்ஷராக்₂யஸ்ய புருஷஸ்ய உத்பத்திபீ₃ஜமநேகஸம்ஸாரிஜந்துகாமகர்மாதி₃ஸம்ஸ்காராஶ்ரய அக்ஷர꞉ புருஷ உச்யதே . கௌ தௌ புருஷௌ ? இத்யாஹ ஸ்வயமேவ ப₄க₃வாந் க்ஷர꞉ ஸர்வாணி பூ₄தாநி, ஸமஸ்தம் விகாரஜாதமித்யர்த₂꞉ . கூடாஸ்த₂꞉ கூடா꞉ ராஶீ ராஶிரிவ ஸ்தி₂த꞉ . அத₂வா, கூடா மாயா வசநா ஜிஹ்மதா குடிலதா இதி பர்யாயா꞉ . அநேகமாயாவசநாதி₃ப்ரகாரேண ஸ்தி₂த꞉
கூடாஸ்த₂꞉ . ஸம்ஸாரபீ₃ஜாநந்த்யாத், ந க்ஷரதீத்யக்ஷர உச்யதே ..15.16..

==============================
ஆப்₄யாம் க்ஷராக்ஷராப்₄யாமந்யோ விலக்ஷண꞉ க்ஷராக்ஷரோபாதி₄த்₃வயதோ₃ஷேணாஸ்ப்ருஷ்ட꞉ நித்யஶுத்₃த₄பு₃த்₃த₄முக்தஸ்வபா₄வ꞉
உத்தம꞉ புருஷஸ்த்வந்ய꞉ பரமாத்மேத்யுதா₃ஹ்ருத꞉ .
யோ லோகத்ரயமாவிஶ்ய பி₃ப₄ர்த்யவ்யய ஈஶ்வர꞉ ..15.17..

உத்தம உத்க்ருஷ்டதம꞉ புருஷஸ்த்வந்யோ(அ)த்யந்தவிலக்ஷண ஆப்₄யாம் பரமாத்மேதி பரமஶ்சாஸௌ தே₃ஹாத்₃யவித்₃யாக்ருதாத்மப்₄ய꞉, ஆத்மஶ்ச ஸர்வபூ₄தாநாம் ப்ரத்யக்சேதந꞉, இத்யத꞉ பரமாத்மேத்யுதா₃ஹ்ருத உக்தோ வேதா₃ந்தேஷு . ஸ ஏவ விஶிஷ்யதே யோ லோகத்ரயம் பூ₄ர்பு₄வ꞉ஸ்வராக்₂யம் ஸ்வகீயயா சைதந்யப₃லஶக்த்யா ஆவிஶ்ய ப்ரவிஶ்ய பி₃ப₄ர்தி ஸ்வரூபஸத்₃பா₄வமாத்ரேண பி₃ப₄ர்தி தா₄ரயதி . அவ்யயோ நாஸ்ய வ்யயோ வித்₃யத இத்யவ்யய꞉ . க꞉ ? ஈஶ்வர꞉ ஸர்வஜ்ஞோ நாராயணாக்₂ய ஈஶநஶீல꞉ ..15.17..

==============================
யதா₂வ்யாக்₂யாதஸ்யேஶ்வரஸ்ய புருஷோத்தம இத்யேதத்நாம ப்ரஸித்₃த₄ம் . தஸ்ய நாமநிர்வசநப்ரஸித்₃த₄யார்த₂வத்த்வம் நாம்நோ த₃ர்ஶயந்நிரதிஶயோ(அ)ஹமீஶ்வர இத்யாத்மாநம் த₃ர்ஶயதி ப₄க₃வாந்
யஸ்மாத்க்ஷரமதீதோ(அ)ஹமக்ஷராத₃பி சோத்தம꞉ .
அதோ(அ)ஸ்மி லோகே வேதே₃ ச ப்ரதி₂த꞉ புருஷோத்தம꞉ ..15.18..

யஸ்மாத்க்ஷரமதீதோ(அ)ஹம் ஸம்ஸாரமாயாவ்ருக்ஷமஶ்வத்தா₂க்₂யமதிக்ராந்தோ(அ)ஹமக்ஷராத₃பி ஸம்ஸாரமாயாரூபவ்ருக்ஷபீ₃ஜபூ₄தாத₃பி சோத்தம உத்க்ருஷ்டதம꞉ ஊர்த்₄வதமோ வா . அதஸ்தாப்₄யாம் க்ஷராக்ஷராப்₄யாமுத்தமத்வாத₃ஸ்மி லோகே வேதே₃ ச ப்ரதி₂த꞉ ப்ரக்₂யாத꞉ . புருஷோத்தம இத்யேவம் மாம் ப₄க்தஜநா விது₃꞉ . கவய꞉ காவ்யாதி₃ஷு சேத₃ம் நாம நிப₃த்₄நந்தி . புருஷோத்தம இத்யநேநாபி₄தா₄நேநாபி₄க்₃ருணந்தி ..15.18..

==============================
அதே₂தா₃நீம் யதா₂நிருக்தமாத்மாநம் யோ வேத₃, தஸ்யேத₃ம் ப₂லமுச்யதே
யோ மாமேவமஸம்மூடோ₄ ஜாநாதி புருஷோத்தமம் .
ஸ ஸர்வவித்₃ப₄ஜதி மாம் ஸர்வபா₄வேந பா₄ரத ..15.19..

யோ மாமீஶ்வரம் யதோ₂க்தவிஶேஷணமேவம் யதோ₂க்தேந ப்ரகாரேண அஸம்மூட₄꞉ ஸம்மோஹவர்ஜித꞉ ஸந் ஜாநாத்யயமஹமஸ்மீதி புருஷோத்தமம், ஸ ஸர்வவித்ஸர்வாத்மநா ஸர்வம் வேத்தீதி ஸர்வஜ்ஞ꞉ ஸர்வபூ₄தஸ்த₂ம் ப₄ஜதி மாம் ஸர்வபா₄வேந ஸர்வாத்மதயா ஹே பா₄ரத ..15.19..

==============================
அஸ்மிநத்₄யாயே ப₄க₃வத்தத்த்வஜ்ஞாநம் மோக்ஷப₂லமுக்த்வா, அத₂ இதா₃நீம் தத்ஸ்தௌதி
இதி கு₃ஹ்யதமம் ஶாஸ்த்ரமித₃முக்தம் மயாநக₄ .
ஏதத்₃பு₃த்₃த்₄வா பு₃த்₃தி₄மாந் ஸ்யாத்க்ருதக்ருத்யஶ்ச பா₄ரத ..15.20..

இதி ஏதத்₃கு₃ஹ்யதமம் கோ₃ப்யதமம், அத்யந்தரஹஸ்யமித்யேதத் . கிம் தத்? ஶாஸ்த்ரம் . யத்₃யபி கீ₃தாக்₂யம் ஸமஸ்தம் ஶாஸ்த்ரமுச்யதே, ததா₂ப்யயமேவாத்₄யாய இஹ ஶாஸ்த்ரமித்யுச்யதே ஸ்துத்யர்த₂ம் ப்ரகரணாத் . ஸர்வோ ஹி கீ₃தாஶாஸ்த்ரார்தோ₂(அ)ஸ்மிநத்₄யாயே ஸமாஸேந உக்த꞉ . ந கேவலம் கீ₃தாஶாஸ்த்ரார்த₂ ஏவ, கிம்து ஸர்வஶ்ச வேதா₃ர்த₂ இஹ பரிஸமாப்த꞉ . யஸ்தம் வேத₃ ஸ வேத₃வித்[கீ₃தா 15.1] வேதை₃ஶ்ச ஸர்வைரஹமேவ வேத்₃ய꞉ [கீ₃தா 15.15] இதி சோக்தம் . இத₃முக்தம் கதி₂தம் மயா ஹே(அ)நக₄ அபாப ! ஏதச்சா₂ஸ்த்ரம் யதா₂த₃ர்ஶிதார்த₂ம் பு₃த்₃த்₄வா பு₃த்₃தி₄மாந் ஸ்யாத்ப₄வேத்நாந்யதா₂ . க்ருதக்ருத்யஶ்ச பா₄ரத க்ருதம் க்ருத்யம் கர்தவ்யம் யேந ஸ க்ருதக்ருத்ய꞉ . விஶிஷ்டஜந்மப்ரஸூதேந
ப்₃ராஹ்மணேந யத்கர்தவ்யம் தத்ஸர்வம் ப₄க₃வத்தத்த்வே விதி₃தே க்ருதம் ப₄வேதி₃த்யர்த₂꞉ . ந சாந்யதா₂ கர்தவ்யம் பரிஸமாப்யதே கஸ்யசிதி₃த்யபி₄ப்ராய꞉ . ஸர்வம் கர்மாகி₂லம் பார்த₂ ஜ்ஞாநே பரிஸமாப்யதே [கீ₃தா 4.33] இதி சோக்தம் .
ஏதத்₃தி₄ ஜந்மஸாமக்₃ர்யம் ப்₃ராஹ்மணஸ்ய விஶேஷத꞉ .
ப்ராப்யைதத்க்ருதக்ருத்யோ ஹி த்₃விஜோ ப₄வதி நாந்யதா₂ .. [ம்நு 12.93]
இதி ச மாநவம் வசநம் . யத꞉ ஏதத்பரமார்த₂தத்த்வம் மத்த꞉ ஶ்ருதவாநஸி, அத꞉ க்ருதார்த₂ஸ்த்வம் பா₄ரதேதி ..15.20..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
பஞ்சத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 16
அத₂ தை₃வாஸுரஸம்பத்₃விபா₄க₃யோகோ₃ நாம
ஷோட₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
(ஶ்ரீஶங்கராசார்யப₄க₃வத்பாத₃க்ருதபா₄ஷ்யம்)
தை₃வீ ஆஸுரீ ராக்ஷஸீ சேதி ப்ராணிணாம் ப்ரக்ருதயோ நவமே(அ)த்₄யாயே ஸூசிதா꞉ . தாஸாம் விஸ்தரேண ப்ரத₃ர்ஶநாய அப₄யம் ஸத்த்வஸம்ஶுத்₃தி₄ரித்யாதி₃ரத்₄யாய꞉ ஆரப்₄யதே . தத்ர ஸம்ஸாரமோக்ஷாய தை₃வீ ப்ரக்ருதி꞉, நிப₃ந்தா₄யாஸுரீ ராக்ஷஸீ சேதி தை₃வ்யா ஆதா₃நாய ப்ரத₃ர்ஶநம் க்ரியதே . இதரயோ꞉ பரிவர்ஜநாய ச ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
அப₄யம் ஸத்த்வஸம்ஶுத்₃தி₄ர்ஜ்ஞாநயோக₃வ்யவஸ்தி₂தி꞉ .
தா₃நம் த₃மஶ்ச யஜ்ஞஶ்ச ஸ்வாத்₄யாயஸ்தப ஆர்ஜவம் ..16.1..

அப₄யமபீ₄ருதா . ஸத்த்வஸம்ஶுத்₃தி₄꞉ ஸத்த்வஸ்யாந்த꞉கரணஸ்ய ஸம்ஶுத்₃தி₄꞉ . ஸம்வ்யவஹாரேஷு பரவஞ்சநாமாயாந்ருதாதி₃பரிவர்ஜநம் ஶுத்₃த₄ஸத்த்வபா₄வேந வ்யவஹார இத்யர்த₂꞉ . ஜ்ஞாநயோக₃வ்யவஸ்தி₂திர்ஜ்ஞாநம் ஶாஸ்த்ரத ஆசார்யதஶ்ச ஆத்மாதி₃பதா₃ர்தா₂நாமவக₃ம꞉ . அவக₃தாநாமிந்த்₃ரியாத்₃யுபஸம்ஹாரேணைகாக்₃ரதயா ஸ்வாத்மஸம்வேத்₃யதாபாத₃நம் யோக₃꞉ . தயோர்ஜ்ஞாநயோக₃யோர்வ்யாவஸ்தி₂தி꞉ வ்யவஸ்தா₂நம் தந்நிஷ்ட₂தா . ஏஷா ப்ரதா₄நா தை₃வீ ஸாத்த்விகீ ஸோச்யதே . தா₃நம் யதா₂ஶக்தி ஸம்விபா₄கோ₃(அ)ந்நாதீ₃நாம் . த₃மஶ்ச பா₃ஹ்யகரணாநாமுபஶம꞉ . அந்த꞉கரணஸ்யோபஶமம் ஶாந்திம்
வக்ஷ்யதி . யஜ்ஞஶ்ச ஶ்ரௌதோ(அ)க்₃நிஹோத்ராதி₃꞉ . ஸ்மார்தஶ்ச தே₃வயஜ்ஞாதி₃꞉ . ஸ்வாத்₄யாய ருக்₃வேதா₃த்₃யத்₄யயநமத்₃ருஷ்டார்த₂ம் . தபோ வக்ஷ்யமாணம் ஶாரீராதி₃ . ஆர்ஜவம்ருஜுத்வம் ஸர்வதா₃ ..16.1..

==============================
கிம் ச
அஹிம்ஸா ஸத்யமக்ரோத₄ஸ்த்யாக₃꞉ ஶாந்திரபைஶுநம் .
த₃யா பூ₄தேஷ்வலோலுப்த்வம் மார்த₃வம் ஹ்ரீரசாபலம் ..16.2..

அஹிம்ஸாஹிம்ஸநம் ப்ராணிநாம் பீடா₃வர்ஜநம் . ஸத்யமப்ரியாந்ருதவர்ஜிதம் யதா₂பூ₄தார்த₂வசநம் . அக்ரோத₄꞉ பரைராக்ருஷ்டஸ்யாபி₄ஹதஸ்ய வா ப்ராப்தஸ்ய க்ரோத₄ஸ்ய உபஶமநம் . த்யாக₃꞉ ஸம்ந்யாஸ꞉, பூர்வம் தா₃நஸ்யோக்தத்வாத் . ஶாந்திரந்த꞉கரணஸ்யோபஶம꞉ . அபைஶுநமபிஶுநதா . பரஸ்மை பரரந்த்₄ரப்ரகடீகரணம் பைஶுநம், தத₃பா₄வோ(அ)பைஶுநம் . த₃யா க்ருபா பூ₄தேஷு து₃꞉கி₂தேஷு . அலோலுப்த்வமிந்த்₃ரியாணாம் விஷயஸம்நிதா₄வவிக்ரியா . மார்த₃வம் ம்ருது₃தாக்ரௌர்யம் . ஹ்ரீர்லஜ்ஜா . அசாபலமஸதி ப்ரயோஜநே வாக்பாணிபாதா₃தீ₃நாமவ்யாபாரயித்ருத்வம் ..16.2..

==============================
கிம் ச
தேஜ꞉ க்ஷமா த்₄ருதி꞉ ஶௌசமத்₃ரோஹோ நாதிமாநிதா .
ப₄வந்தி ஸம்பத₃ம் தை₃வீமபி₄ஜாதஸ்ய பா₄ரத ..16.3..

தேஜ꞉ ப்ராக₃ல்ப்₄யம் ந த்வக்₃க₃தா தீ₃ப்தி꞉ . க்ஷமா ஆக்ருஷ்டஸ்ய தாடி₃தஸ்ய வாந்தர்விக்ரியாநுத்பத்தி꞉ . உத்பந்நாயாம் விக்ரியாயாம் ப்ரஅஶமநமக்ரோத₄ இத்யவோசாம . இத்த₂ம் க்ஷமாயா அக்ரோத₄ஸ்ய ச விஶேஷ꞉ . த்₄ருதிர்தே₃ஹேந்த்₃ரியேஷ்வவஸாத₃ம் ப்ராப்தேஷு தஸ்ய ப்ரதிஷேத₄கோ(அ)ந்த꞉கரணவ்ருத்திவிஶேஷ꞉ . யேநோத்தம்பி₄தாநி கரணாநி தே₃ஹஶ்ச நாவஸீத₃ந்தி . ஶௌசம் த்₃விவித₄ம் ம்ருஜ்ஜலக்ருதம் பா₃ஹ்யமாப்₄யந்தரம் ச மநோபு₃த்₃த₄யோர்நைர்மல்யம் மாயாராகா₃தி₃காலுஷ்யாபா₄வ꞉ . ஏவம் த்₃விவித₄ம் ஶௌசம் . அத்₃ரோஹ꞉ பரஜிகா₄ம்ஸாபா₄வோ
(அ)ஹிம்ஸநம் . நாதிமாநிதா அத்யர்த₂ம் மாநோ(அ)திமாந꞉, ஸ யஸ்ய வித்₃யதே ஸோ(அ)திமாநீ . தத்₃பா₄வோ(அ)திமாநிதா . தத₃பா₄வோ நாதிமாநிதா ஆத்மந꞉ பூஜ்யதாதிஶயபா₄வநாபா₄வ இத்யர்த₂꞉ . ப₄வந்த்யப₄யாதீ₃நி ஏதத₃ந்தாநி ஸம்பத₃மபி₄ஜாதஸ்ய . கிம்விஶிஷ்டம் ஸம்பத₃ம் ? தை₃வீம் தே₃வாநாம் யா ஸம்பத்தாமபி₄லக்ஷ்ய ஜாதஸ்ய தே₃வவிபூ₄த்யர்ஹஸ்ய பா₄விகல்யாணஸ்யேத்யர்த₂꞉ . ஹே பா₄ரத ! ..16.3..

==============================
அதே₂தா₃நீமாஸுரீ ஸம்பது₃ச்யதே
த₃ம்போ₄ த₃ர்போ(அ)திமாநஶ்ச க்ரோத₄꞉ பாருஷ்யமேவ ச .
அஜ்ஞாநம் சாபி₄ஜாதஸ்ய பார்த₂ ஸம்பத₃மாஸுரீம் ..16.4..

த₃ம்போ₄ த₄ர்மத்₄வஜித்வம் . த₃ர்போ வித்₃யாத₄நஸ்வஜநாதி₃நிமித்த உத்ஸேக꞉ . அதிமாந꞉ பூர்வோக்த꞉ . க்ரோத₄ஶ்ச . பாருஷ்யமேவ ச பருஷவசநம் . யதா₂ காணம் சக்ஷுஷ்மாந், விரூபம் ரூபவாந், ஹீநாபி₄ஜநமுத்தமாபி₄ஜந இத்யாதி₃ . அஜ்ஞாநம் சாவிவேகஜ்ஞாநம் கர்தவ்யாகர்தவ்யாதி₃விஷயமித்₂யாப்ரத்யய꞉ . அபி₄ஜாதஸ்ய பார்த₂ . கிமபி₄ஜாதஸ்யேத்யாஹ ஸம்பத₃மாஸுரீமஸுராணாம் ஸம்பதாஸுரீ தாமபி₄ஜாதஸ்ய இத்யர்த₂꞉ ..16.4..

==============================
அநயோ꞉ ஸம்பதோ₃꞉ கார்யமுச்யதே
தை₃வீ ஸம்பத்₃விமோக்ஷாய நிப₃ந்தா₄யாஸுரீ மதா .
மா ஶுச꞉ ஸம்பத₃ம் தை₃வீமபி₄ஜாதோ(அ)ஸி பாண்ட₃வ ..16.5..

தை₃வீ ஸம்பத்யா ஸா விமோக்ஷாய ஸம்ஸாரப₃ந்த₄நாத் . நிப₃ந்தா₄ய நியதோ ப₃ந்தோ₄ நிப₃ந்த₄ஸ்தத₃ர்த₂மாஸுரீ ஸம்பத்மதா அபி₄ப்ரேதா . ததா₂ ராக்ஷஸீ ச . தத்ரைவமுக்தே ஸத்யர்ஜுநஸ்யாந்தர்க₃தம் பா₄வம் கிமஹமாஸுரஸம்பத்₃யுக்த꞉ ? கிம் வா தை₃வஸம்பத்₃யுக்த꞉ ? இத்யேவமாலோசநாரூபமாலக்ஷ்ய ஆஹ ப₄க₃வாந் மா ஶுச꞉ ஶோகம் மா கார்ஷீ꞉ . ஸம்பத₃ம் தை₃வீமபி₄ஜாதோ(அ)ஸ்யபி₄லக்ஷ்ய ஜாதோ(அ)ஸி . பா₄விகல்யாணஸ்த்வமஸீத்யர்த₂꞉ . ஹே பாண்டா₃வ ..16.5..

==============================
த்₃வௌ பூ₄தஸர்கௌ₃ லோகே(அ)ஸ்மிந் தை₃வ ஆஸுர ஏவ ச .
தை₃வோ விஸ்தரஶ꞉ ப்ரோக்த ஆஸுரம் பார்த₂ மே ஶ்ருணு ..16.6..

த்₃வௌ த்₃விஸம்க்₂யாகௌ பூ₄தஸர்கௌ₃ பூ₄தாநாம் மநுஷ்யாணாம் ஸர்கௌ₃ ஸ்ருஷ்டீ பூ₄தஸர்கௌ₃ ஸ்ருஜ்யேதேதி ஸர்கௌ₃ பூ₄தாந்யேவ ஸ்ருஜ்யமாநாநி தை₃வாஸுரஸம்பத்₃த்₃வயயுக்தாநீதி த்₃வௌ பூ₄தஸர்கா₃வித்யுச்யதே . த்₃வயா ஹ வை ப்ராஜாபத்யா தே₃வாஶ்சாஸுரா ச [ப்₃ருஹதா₃ரண்யகோபநிஷத்₃ 1.3.1] இதி ஶ்ருதே꞉ . லோகே(அ)ஸ்மிந், ஸம்ஸார இத்யர்த₂꞉ . ஸர்வேஷாம் த்₃வைவித்₄யோபபத்தே꞉ . கௌ தௌ பூ₄தஸர்கௌ₃ ? இத்யுச்யதே ப்ரக்ருதாவேவ தை₃வ ஆஸுர ஏவ ச . உக்தயோரேவ புநரநுவாதே₃ ப்ரயோஜநமாஹ தை₃வோ பூ₄தஸர்கோ₃(அ)ப₄யம் ஸத்த்வஸம்ஶுத்₃தி₄ரித்யாதி₃நா விஸ்தரஶோ விஸ்தரப்ரகாரை꞉ ப்ரோக்த꞉ கதி₂த꞉, ந து ஆஸுரோ விஸ்தரஶ꞉ . அதஸ்தத்பரிவர்ஜநார்த₂மாஸுரம் பார்த₂ மே மம வசநாது₃ச்யமாநம் விஸ்தரஶ꞉
ஸ்ருணு அவதா₄ரய ..16.6..

==============================
ஆ அத்₄யாயபரிஸமாப்தேராஸுரீ ஸம்பத்ப்ராணிவிஶேஷணத்வேந ப்ரத₃ர்ஶ்யதே, ப்ரத்யக்ஷீகரணேந ச ஶக்யதே தஸ்யா꞉ பரிவர்ஜநம் கர்துமிதி
ப்ரவ்ருத்திம் ச நிவ்ருத்திம் ச ஜநா ந விது₃ராஸுரா꞉ .
ந ஶௌசம் நாபி சாசாரோ ந ஸத்யம் தேஷு வித்₃யதே ..16.7..

ப்ரவ்ருத்திம் ச ப்ரவர்தநம் யஸ்மிந் புருஷார்த₂ஸாத₄நே கர்தவ்யே ப்ரவ்ருத்திஸ்தாம், நிவ்ருத்திம் ச ஏதத்₃விபரீதாம் யஸ்மாதநர்த₂ஹேதோ꞉ நிவர்திதவ்யம் ஸா நிவ்ருத்திஸ்தாம் ச, ஜநா ஆஸுரா ந விது₃ர்ந ஜாநந்தி . ந கேவலம் ப்ரவ்ருத்திநிவ்ருத்தீ ஏவ தே ந விது₃꞉, ந ஶௌசம் நாபி சாசாரோ ந ஸத்யம் தேஷு வித்₃யதே . அஶௌசா அநாசாரா மாயாவிநோ(அ)ந்ருதவாதி₃நோ ஹ்யாஸுரா꞉ ..16.7..

==============================
கிம் ச
அஸத்யமப்ரதிஷ்ட₂ம் தே ஜக₃தா₃ஹுரநீஶ்வரம் .
அபரஸ்பரஸம்பூ₄தம் கிமந்யத்காமஹைதுகம் ..16.8..

அஸத்யம் யதா₂ வயமந்ருதப்ராயாஸ்ததே₂த₃ம் ஜக₃த்ஸர்வமஸத்யம் . அப்ரதிஷ்ட₂ம் ச நாஸ்ய த₄ர்மாத₄ர்மௌ ப்ரதிஷ்டா₂தோ(அ)ப்ரதிஷ்ட₂ம் சேதி . தே ஆஸுரா꞉ ஜநா꞉ ஜக₃தா₃ஹுரநீஶ்வரம் ந ச த₄ர்மாத₄ர்மஸவ்யபேக்ஷகோ(அ)ஸ்ய ஶாஸிதேஶ்வரோ வித்₃யத இத்யதோ(அ)நீஶ்வரம் ஜக₃தா₃ஹு꞉ . கிம் ச, அபரஸ்பரஸம்பூ₄தம் காமப்ரயுக்தயோ꞉ ஸ்த்ரீபுருஷயோரந்யோந்யஸம்யோகா₃ஜ்ஜக₃த்ஸர்வம் ஸம்பூ₄தம் . கிமந்யத்காமஹைதுகம் . காமஹேதுகமேவ காமஹைதுகம் . கிமந்யஜ்ஜக₃த꞉ காரணம் ? ந கிம்சிதத்₃ருஷ்டம் த₄ர்மாத₄ர்மாதி₃ காரணாந்தரம் வித்₃யதே . ஜக₃த꞉ காம ஏவ ப்ராணிநாம்
காரணமிதி லோகாயதிகத்₃ருஷ்டிரியம் ..16.8..

==============================
ஏதாம் த்₃ருஷ்டிமவஷ்டப்₄ய நஷ்டாத்மாநோ(அ)ல்பபு₃த்₃த₄ய꞉ .
ப்ரப₄வந்த்யுக்₃ரகர்மாண꞉ க்ஷயாய ஜக₃தோ(அ)ஹிதா꞉ ..16.9..

ஏதாம் த்₃ருஷ்டிமவஷ்டப்₄ய ஆஶ்ரித்ய நஷ்டத்மாநோ நஷ்டஸ்வபா₄வா விப்₄ரஷ்டபரலோகஸாத₄நா அல்பபு₃த்₃த₄யோ விஷயவிஷயால்பைவ பு₃த்₃தி₄ர்யேஷாம் தே(அ)ல்பபு₃த்₃த₄ய꞉ ப்ரப₄வந்தி உத்₃ப₄வந்தி உக்₃ரகர்மாண꞉ க்ரூரகர்மாணோ ஹிம்ஸாத்மகா꞉ . க்ஷயாய ஜக₃த꞉ ப்ரப₄வந்தீதி ஸம்ப₃ந்த₄꞉ .. ஜக₃தோ(அ)ஹிதா꞉ ஶத்ரவ꞉ இத்யர்த₂꞉ ..16.9..

==============================
தே ச
காமமாஶ்ரித்ய து₃ஷ்பூரம் த₃ம்ப₄மாநமதா₃ந்விதா꞉ .
மோஹாத்₃க்₃ருஹீத்வாஸத்₃க்₃ராஹாந் ப்ரவர்தந்தே(அ)ஶுசிவ்ரதா꞉ ..16.10..

காமமிச்சா₂விஶேஷமாஶ்ரித்ய அவஷ்டப்₄ய து₃ஷ்பூரமஶக்யபூரணம் த₃ம்ப₄மாநமதா₃ந்விதா த₃ம்ப₄ஶ்ச மாநஶ்ச மத₃ஶ்ச த₃ம்ப₄மாநமதா₃ஸ்தைரந்விதா꞉ த₃ம்ப₄மாநமதா₃ந்விதா மோஹாத₃விவேகதோ க்₃ருஹீத்வா உபாதா₃ய அஸத்₃க்₃ராஹாநஶுப₄நிஶ்சயாந் ப்ரவர்தந்தே லோகே அஶுசிவ்ரதா꞉ அஶுசீநி வ்ரதாநி யேஷாம் தே(அ)ஶுசிவ்ரதா꞉ ..16.10..

==============================
கிம் ச
சிந்தாமபரிமேயாம் ச ப்ரலயாந்தாமுபாஶ்ரிதா꞉ .
காமோபபோ₄க₃பரமா ஏதாவதி₃தி நிஶ்சிதா꞉ ..16.11..

சிந்தாமபரிமேயாம் ச, ந பரிமாதும் ஶக்யதே யஸ்யாஶ்சிந்தாயா இயத்தா ஸாபரிமேயா, தாமபரிமேயாம், ப்ரலயாந்தாம் மரணாந்தாமுபாஶ்ரிதா꞉, ஸதா₃ சிந்தாபரா இத்யர்த₂꞉ . காமோபபோ₄க₃பரமா꞉, காம்யந்தே இதி காமா விஷயா꞉ ஶப்₃தா₃த₃யஸ்தது₃பபோ₄க₃பரமா அயமேவ பரம꞉ புருஷார்தோ₂ ய꞉ காமோபபோ₄க₃ இத்யேவம் நிஶ்சிதாத்மாந꞉ . ஏதாவதிதி நிஶ்சிதா꞉ ..16.11..

==============================
ஆஶாபாஶஶதைர்ப₃த்₃தா₄꞉ காமக்ரோத₄பராயணா꞉ .
ஈஹந்தே காமபோ₄கா₃ர்த₂மந்யாயேநார்த₂ஸம்சயாந் ..16.12..

ஆஶாபாஶஶதைராஶைவ பாஶாஸ்தச்ச₂தைர்ப₃த்₃தா₄꞉ நியந்த்ரிதா꞉ ஸந்த꞉ ஸர்வத ஆக்ருஷ்யமாணா꞉, காமக்ரோத₄பராயணா꞉ காமக்ரோதௌ₄ பரமயநமாஶ்ரயோ யேஷாம் தே காமக்ரோத₄பராயணா꞉ . ஈஹந்தே சேஷ்டந்தே காமபோ₄கா₃ர்த₂ம் காமபோ₄க₃ப்ரயோஜநாய ந த₄ர்மார்த₂ம் . அந்யாயேந பரஸ்வாபஹரணாதி₃நேத்யர்த₂꞉ . கிம் ? அர்த₂ஸம்சயாநர்த₂ப்ரசயாந் ..16.12..

==============================
ஈத்₃ருஶஶ்ச தேஷாமபி₄ப்ராய꞉
இத₃மத்₃ய மயா லப்₃த₄மித₃ம் ப்ராப்ஸ்யே மநோரத₂ம் .
இத₃மஸ்தீத₃மபி மே ப₄விஷ்யதி புநர்த₄நம் ..16.13..

இத₃ம் த்₃ரவ்யமத்₃ய இதா₃நீம் மயா லப்₃த₄ம் . இத₃ம் சாந்யத்ப்ராப்ஸ்யே மநோரத₂ம் மநஸ்துஷ்டிகரம் . இத₃ம் சாஸ்தீத₃மபி மே ப₄விஷ்யதி ஆகா₃மிநி ஸம்வத்ஸரே புநர்த₄நம் தேநாஹம் த₄நீ விக்₂யாதோ ப₄விஷ்யாமீதி ..16.13..

==============================
அஸௌ மயா ஹத꞉ ஶத்ருர்ஹநிஷ்யே சாபராநபி .
ஈஶ்வரோ(அ)ஹமஹம் போ₄கீ₃ ஸித்₃தோ₄(அ)ஹம் ப₃லவாந் ஸுகீ₂ ..16.14..

அஸௌ தே₃வத₃த்தநாமா மயா ஹதோ து₃ர்ஜய꞉ ஶத்ரு꞉ . ஹநிஷ்யே சாபராநந்யாந் வராகாநபி . கிமேதே கரிஷ்யந்தி தபஸ்விந꞉ . ஸர்வதா₂பி நாஸ்தி மத்துல்ய꞉ . கத₂ம் ? ஈஶ்வரோ(அ)ஹம், அஹம் போ₄கீ₃ . ஸர்வப்ரகாரேணஶ்ச ஸித்₃தோ₄(அ)ஹம் ஸம்பந்ந꞉ புத்ரை꞉ நப்த்ருபி₄꞉, ந கேவலம் மாநுஷ꞉, ப₃லவாந் ஸுகீ₂ சாஹமேவ . அந்யே து பூ₄மிபா₄ராயாவிதீர்ணா꞉ ..16.14..

==============================
ஆட்₄யோ(அ)பி₄ஜநவாநஸ்மி கோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி ஸத்₃ருஶோ மயா .
யக்ஷ்யே தா₃ஸ்யாமி மோதி₃ஷ்ய இத்யஜ்ஞாநவிமோஹிதா꞉ ..16.15..

ஆட₄ட்₃꞉ த₄நேந, அபி₄ஜநவாந் ஸப்தபுருஷம் ஶ்ரோத்ரியத்வாதி₃ஸம்பந்ந꞉ தேநாபி ந மம துல்யோ(அ)ஸ்தி கஶ்சித் . கோ(அ)ந்யோ(அ)ஸ்தி ஸத்₃ருஶஸ்துல்ய꞉ மயா ? கிம் ச, யக்ஷ்யே யாகே₃நாப்யந்யாநபி₄ப₄விஷ்யாமி, தா₃ஸ்யாமி நடாதி₃ப்₄ய꞉, மோதி₃ஷ்யே ஹர்ஷம் சாதிஶயம் ப்ராப்ஸ்யாமி, இதி ஏவமஜ்ஞாநவிமோஹிதா꞉ அஜ்ஞாநேந விமோஹிதா꞉ விவித₄மவிவேகபா₄வமாபந்நா꞉ ..16.15..

==============================
அநேகசித்தவிப்₄ராந்தா மோஹஜாலஸமாவ்ருதா꞉ .
ப்ரஸக்தா꞉ காமபோ₄கே₃ஷு பதந்தி நரகே(அ)ஶுசௌ ..16.16..

அநேகசித்தவிப்₄ராந்தா உக்தப்ரகாரைரநேகைஶ்சித்தை꞉ விவித₄ம் ப்₄ராந்தா꞉ அநேகசித்தவிப்₄ராந்தா꞉, மோஹஜாலஸமாவ்ருதா꞉ மோஹோ(அ)விவேகோ(அ)ஜ்ஞாநம் ததே₃வ ஜாலமிவ ஆவரணாத்மகத்வாத், தேந ஸமாவ்ருதா꞉ . ப்ரஸக்தா꞉ காமபோ₄கே₃ஷு தத்ரைவ நிஷண்ணா꞉ ஸந்தஸ்தேந உபசிதகல்மஷா꞉ பதந்தி நரகே(அ)ஶுசௌ வைதரண்யாதௌ₃ ..16.16..

==============================
ஆத்மஸம்பா₄விதா꞉ ஸ்தப்₃தா₄ த₄நமாநமதா₃ந்விதா꞉ .
யஜந்தே நாமயஜ்ஞைஸ்தே த₃ம்பே₄நாவிதி₄பூர்வகம் ..16.17..

ஆத்மஸம்பா₄வித்தா꞉ ஸர்வகு₃ணவிஶிஷ்டதயா ஆத்மநைவ ஸம்பா₄விதா꞉ ஆத்மஸம்பா₄விதா꞉, ந ஸாது₄பி₄꞉ . ஸ்தப்₃தா₄꞉ அப்ரணதாத்மாந꞉ . த₄நமாநமதா₃ந்விதா꞉ த₄நநிமித்த꞉ மாந꞉ மத₃ஶ்ச, தாப்₄யாம் த₄நமாநமதா₃ப்₄யாமந்விதா꞉ . யஜந்தே நாமயஜ்ஞை꞉ நாமமாத்ரைர்யஜ்ஞைஸ்தே த₃ம்பே₄ந த₄ர்மத்₄வஜிதயாவிதி₄பூர்வகம் விதி₄விஹிதாங்கே₃திகர்தவ்யதாரஹிதம் ..16.17..

==============================
அஹம்காரம் ப₃லம் த₃ர்பம் காமம் க்ரோத₄ம் ச ஸம்ஶ்ரிதா꞉ .
மாமாத்மபரதே₃ஹேஷு ப்ரத்₃விஷந்தோ(அ)ப்₄யஸூயகா꞉ ..16.18..

அஹம்காரமஹம்கரணமஹம்கார꞉ . வித்₃யமாநைரவித்₃யமாநைஶ்ச கு₃ணைராத்மந்யத்₄யாரோபிதைர்விஶிஷ்டமாத்மாநமஹமிதி மந்யதே, ஸோ(அ)ஹம்காரோ(அ)வித்₃யாக்₂ய꞉ கஷ்டதம꞉ ஸர்வதோ₃ஷாணாம் மூலம் ஸர்வாநர்த₂ப்ரவ்ருத்தீநாம் ச, தம் . ததா₂ ப₃லம் பராபி₄ப₄வநிமித்தம் காமராகா₃ந்விதம் . த₃ர்பம் த₃ர்போ நாம யஸ்ய உத்₃ப₄வே த₄ர்மமதிக்ராமதி ஸோ(அ)யமந்த꞉கரணாஶ்ரயோ தோ₃ஷவிஶேஷ꞉ . காமம் ஸ்த்ர்யாதி₃விஷயம் . க்ரோத₄மநிஷ்டவிஷயம் . ஏதாநந்யாம்ஶ்ச மஹதோ தோ₃ஷாந் ஸம்ஶ்ரிதா꞉ . கிம் ச தே மாமீஶ்வரம்
ஆத்மபரதே₃ஹேஷு ஸ்வதே₃ஹே பரதே₃ஹேஷு ச தத்₃பு₃த்₃தி₄கர்மஸாக்ஷிபூ₄தம் மாம் ப்ரத்₃விஷந்த꞉, மச்சா₂ஸநாதிவர்தித்வம் ப்ரத்₃வேஷ꞉, தம் குர்வந்தோ(அ)ப்₄யஸூயகா꞉ ஸந்மார்க₃ஸ்தா₂நாம் கு₃ணேஷு அஸஹமாநா꞉ ..16.18..

==============================
தாநஹம் த்₃விஷத꞉ க்ரூராந் ஸம்ஸாரேஷு நராத₄மாந் .
க்ஷிபாம்யஜஸ்ரமஶுபா₄நாஸுரீஷ்வேவ யோநிஷு ..16.19..

தாநஹம் ஸந்மார்க₃ப்ரதிபக்ஷபூ₄தாந் ஸாது₄த்₃வேஷிணோ த்₃விஷதஶ்ச மாம் க்ரூராந் ஸம்ஸாரேஷு ஏவாநேகநரகஸம்ஸரணமார்கே₃ஷு நராத₄மாநத₄ர்மதோ₃ஷவத்த்வாத்க்ஷிபாமி ப்ரக்ஷிபாம்யஜஸ்ரம் ஸம்ததமஶுபா₄நஶுப₄கர்மகாரிண꞉ ஆஸுரீஷ்வேவ க்ரூரகர்மப்ராயாஸு வ்யாக்₄ரண்ஸஹாதி₃யோநிஷு க்ஷிபாமீத்யநேந ஸம்ப₃ந்த₄꞉ ..16.19..

==============================
ஆஸுரீம் யோநிமாபந்நா மூடா₄ ஜந்மநி ஜந்மநி .
மாமப்ராப்யைவ கௌந்தேய ததோ யாந்த்யத₄மாம் க₃திம் ..16.20..

ஆஸுரீம் யோநிமாபந்நா꞉ ப்ரதிபந்நா꞉ மூடா₄꞉ அவிவேகிநோ ஜந்மநி ஜந்மநி ப்ரதிஜந்ம தமோப₃ஹுலாஸ்வேவ யோநிஷு ஜாயமாநா꞉ அதோ₄ க₃ச்ச₂ந்தோ மூடா₄꞉ மாமீஶ்வரமப்ராப்யாநாஸாத்₃ய ஏவ ஹே கௌந்தேய, ததஸ்தஸ்மாத₃பி யாந்த்யத₄மாம் க₃திம் நிக்ருஷ்டதமாம் க₃திம் . மாமப்ராப்யைவேதி ந மத்ப்ராப்தௌ காசித₃பி ஆஶங்காஸ்தி, அத꞉ மச்சி₂ஷ்டஸாது₄மார்க₃மப்ராப்ய இத்யர்த₂꞉ ..16.20..

==============================
ஸர்வஸ்யா ஆஸுர்யா꞉ ஸம்பத₃꞉ ஸம்க்ஷேபோ(அ)யமுச்யதே, யஸ்மிந் த்ரிவிதே₄ ஸர்வ꞉ ஆஸுரீஸம்பத்₃பே₄தோ₃(அ)நந்தோ(அ)ப்யந்தர்ப₄வதி . யத்பரிஹாரேண பரிஹ்ருதஶ்ச ப₄வதி, யத்மூலம் ஸர்வஸ்யாநர்த₂ஸ்ய, ததேதது₃ச்யதே
த்ரிவித₄ம் நரகஸ்யேத₃ம் த்₃வாரம் நாஶநமாத்மந꞉ .
காம꞉ க்ரோத₄ஸ்ததா₂ லோப₄ஸ்தஸ்மாதே₃தத்த்ரயம் த்யஜேத் ..16.21..

த்ரிவித₄ம் த்ரிப்ரகாரம் நரகஸ்ய ப்ராப்தாவித₃ம் த்₃வாரம் நாஶநமாத்மந꞉, யத்த்₃வாரம் ப்ரவிஶந்நேவ நஶ்யதி ஆத்மா . கஸ்மைசித்புருஷார்தா₂ய யோக்₃யோ ந ப₄வதீத்யேதத், அதருச்யதே த்₃வாரம் நாஶநமாத்மந꞉ இதி . கிம் தத்? காம꞉ க்ரோத₄ஸ்ததா₂ லோப₄꞉ . தஸ்மாதேதத்த்ரயம் த்யஜேத் . யத꞉ ஏதத்த்₃வாரம் நாஶநமாத்மநஸ்தஸ்மாத்காமாதி₃த்ரயமேதத்த்யஜேத் ..16.21..

==============================
த்யாக₃ஸ்துதிரியம்
ஏதைர்விமுக்த꞉ கௌந்தேய தமோத்₃வாரைஸ்த்ரிபி₄ர்நர꞉ .
ஆசரத்யாத்மந꞉ ஶ்ரேயஸ்ததோ யாதி பராம் க₃திம் ..16.22..

ஏதை꞉ விமுக்த꞉ கௌந்தேய தமோத்₃வாரைஸ்தமஸோ நரகஸ்ய து₃꞉க₂மோஹாத்மகஸ்ய த்₃வாராணி காமாத₃யஸ்தை꞉, ஏதைஸ்த்ரிபி₄꞉ விமுக்தோ நர ஆசரத்யநுதிஷ்ட₂தி . கிம் ? ஆத்மந꞉ ஶ்ரேய꞉ . யத்ப்ரதிப₃த்₃த₄꞉ பூர்வம் நாசசார, தத₃பக₃மாதா₃சரதி . ததஸ்ததா₃சரணாத்யாதி பராம் க₃திம் மோக்ஷமபீதி ..16.22..

==============================
ஸர்வஸ்ய ஏதஸ்ய ஆஸுரீஸம்பத்பரிவர்ஜநஸ்ய ஶ்ரேயஆசரணஸ்ய ச ஶாஸ்த்ரம் காரணம் . ஶாஸ்த்ரப்ரமாணாது₃ப₄யம் ஶக்யம் கர்தும், நாந்யதா₂ . அத꞉
ய꞉ ஶாஸ்த்ரவிதி₄முத்ஸ்ருஜ்ய வர்ததே காமகாரத꞉ .
ந ஸ ஸித்₃தி₄மவாப்நோதி ந ஸுக₂ம் ந பராம் க₃திம் ..16.23..

ய꞉ ஶாஸ்த்ரவிதி₄ம் ஶாஸ்த்ரம் வேத₃ஸ்தஸ்ய விதி₄ம் கர்தவ்யாகர்தவ்யஜ்ஞாநகாரணம் விதி₄ப்ரதிஷேதா₄க்₂யமுத்ஸ்ருஜ்ய த்யக்த்வா வர்ததே காமகாரத꞉ காமப்ரயுக்த꞉ ஸந், ந ஸ ஸித்₃தி₄ம் புருஷார்த₂யோக்₃யதாமவாப்நோதி, நாப்யஸ்மிந் லோகே ஸுக₂ம் நாபி பராம் ப்ரக்ருஷ்டாம் க₃திம் ஸ்வர்க₃ம் மோக்ஷம் வா ..16.23..

==============================
தஸ்மாச்சா₂ஸ்த்ரம் ப்ரமாணம் தே கார்யாகார்யவ்யவஸ்தி₂தௌ .
ஜ்ஞாத்வா ஶாஸ்த்ரவிதா₄நோக்தம் கர்ம கர்துமிஹார்ஹஸி ..16.24..

தஸ்மாத்ஶாஸ்த்ரம் ப்ரமாணம் ஜ்ஞாநஸாத₄நம் தே தவ கார்யாகார்யவ்யவஸ்தி₂தௌ கர்தவ்யாகர்தவ்யவ்யவஸ்தா₂யாம் . அதோ ஜ்ஞாத்வா பு₃த்₃த்₄வா ஶாஸ்த்ரவிதா₄நோக்தம் விதி₄ர்விதா₄நம் ஶாஸ்த்ரமேவ விதா₄நம் ஶாஸ்த்ரவிதா₄நம் குர்யாந்ந குர்யாதி₃த்யேவம்லக்ஷணம், தேந உக்தம் ஸ்வகர்ம யத்தத்கர்துமிஹார்ஹஸி . இஹேதி கர்மாதி₄காரபூ₄மிப்ரத₃ர்ஶநார்த₂மிதி ..16.24..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ஷோடா₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ ..

__________________________________________________________
ப₄க₃வத்₃கீ₃தா 17
அத₂ ஶ்ரத்₃தா₄த்ரயவிபா₄க₃யோக₃꞉
ஸப்தத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉
தஸ்மாச்சா₂ஸ்த்ரம் ப்ரமாணம் த [கீ₃தா 16.24] இதி ப₄க₃வத்₃வாக்யால்லப்₃த₄ப்ரஶ்நபீ₃ஜோ(அ)ர்ஜுந உவாச
யே ஶாஸ்த்ரவிதி₄முத்ஸ்ருஜ்ய யஜந்தே ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா꞉ .
தேஷாம் நிஷ்டா₂ து கா க்ருஷ்ண ஸத்த்வமாஹோ ரஜஸ்தம꞉ ..17.1..

யே கேசித₃விஶேஷிதா꞉ ஶாஸ்த்ரவிதி₄ம் ஶாஸ்த்ரவிதா₄நம் ஶ்ருதிஸ்ம்ருதிஶாஸ்த்ரசோத₃நாமுத்ஸ்ருஜ்ய பரித்யஜ்ய யஜந்தே தே₃வாதீ₃ந் பூஜயந்தி ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா꞉ ஶ்ரத்₃த₄யாஸ்திக்யபு₃த்₃த்₄யாந்விதா꞉ ஸம்யுக்தா꞉ ஸந்த꞉ . ஶ்ருதிலக்ஷணம் ஸ்ம்ருதிலக்ஷணம் வா கம்சித்ஶாஸ்த்ரவிதி₄மபஶ்யந்தோ வ்ருத்₃த₄வ்யவஹாரத₃ர்ஶநாதே₃வ ஶ்ரத்₃த₃தா₄நதயா யே தே₃வாதீ₃ந் பூஜயந்தி . தே இஹ யே ஶாஸ்த்ரவிதி₄முத்ஸ்ருஜ்ய யஜந்தே ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா இத்யேவம் க்₃ருஹ்யந்தே . யே புந꞉ கம்சித்ஶாஸ்த்ரவிதி₄முபலப₄மாநைவ தமுத்ஸ்ருஜ்யாயதா₂விதி₄ தே₃வாதீ₃ந் பூஜயந்தி . த இஹ யே ஶாஸ்த்ரவிதி₄முத்ஸ்ருஜ்ய யஜந்த இதி ந பரிக்₃ருஹ்யந்தே . கஸ்மாத்? ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதத்வவிஶேஷணாத் . தே₃வாதி₃பூஜாவிதி₄பரம் கிம்சித்
ஶாஸ்த்ரம் பஶ்யந்த ஏவ தது₃த்ஸ்ருஜ்யாஶ்ரத்₃த₃தா₄நதயா தத்₃விஹிதாயாம் தே₃வாதி₃பூஜாயாம் ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா꞉ ப்ரவர்தந்த இதி ந ஶக்யம் கல்பயிதும் யஸ்மாத், தஸ்மாத்பூர்வோக்தைவ யே ஶாஸ்த்ரவிதி₄முத்ஸ்ருஜ்ய யஜந்தே ஶ்ரத்₃த₄யாந்விதா இத்யத்ர க்₃ருஹ்யந்தே . தேஷாமேவம்பூ₄தாநாம் நிஷ்டா₂ து கா க்ருஷ்ண ஸத்த்வமாஹோ ரஜஸ்தம꞉, கிம் ஸத்த்வம் நிஷ்டா₂வஸ்தா₂நம், ஆஹோ ஸ்வித்ரஜ꞉, அத₂வா தம இதி . ஏதது₃க்தம் ப₄வதி யா தேஷாம் தே₃வாதி₃விஷயா பூஜா, ஸா கிம் ஸாத்த்விகீ, ஆஹோ ஸ்வித்ராஜஸீ, உத தாமஸீதி ..17.1..

==============================
ஸாமாந்யவிஷயோ(அ)யம் ப்ரஶ்நோ நாப்ரவிப₄ஜ்ர்ய ப்ரதிவசநமர்ஹதீதி ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச
த்ரிவிதா₄ ப₄வதி ஶ்ரத்₃தா₄ தே₃ஹிநாம் ஸா ஸ்வபா₄வஜா .
ஸாத்த்விகீ ராஜஸீ சைவ தாமஸீ சேதி தாம் ஶ்ருணு ..17.2..

த்ரிவிதா₄ த்ரிப்ரகாரா ப₄வதி ஶ்ரத்₃தா₄ . யஸ்யாம் நிஷ்டா₂யாம் த்வம் ப்ருச்ச₂ஸி . தே₃ஹிநாம் ஶரீரிணாம் ஸா ஸ்வபா₄வஜா . ஜந்மாந்தரக்ருதோ த₄ர்மாதி₃ஸம்ஸ்காரோ மரணகாலே(அ)பி₄வ்யக்த꞉ ஸ்வபா₄வ உச்யதே, ததோ ஜாதா ஸ்வபா₄வஜா . ஸாத்த்விகீ ஸத்த்வநிர்வ்ருத்தா தே₃வபூஜாதி₃விஷயா . ராஜஸீ ரஜோநிர்வ்ருத்தா யக்ஷரக்ஷ꞉பூஜாதி₃விஷயா . தாமஸீ தமோநிர்வ்ருத்தா ப்ரேதபிஶாசாதி₃பூஜாவிஷயா . ஏவம் த்ரிவிதா₄ம் தாமுச்யமாநாம் ஶ்ரத்₃தா₄ம் ஶ்ருண்வவதா₄ரய ..17.2..

==============================
ஸா இயம் த்ரிவிதா₄ ப₄வதி
ஸத்த்வாநுரூபா ஸர்வஸ்ய ஶ்ரத்₃தா₄ ப₄வதி பா₄ரத .
ஶ்ரத்₃தா₄மயோ(அ)யம் புருஷோ யோ யச்ச்₂ரத்₃த₄꞉ ஸ ஏவ ஸ꞉ ..17.3..

ஸத்த்வாநுரூபா விஶிஷ்டஸம்ஸ்காரோபேதாந்த꞉கரணாநுரூபா ஸர்வஸ்ய ப்ராணிஜாதஸ்ய ஶ்ரத்₃தா₄ ப₄வதி பா₄ரத . யத்₃யேவம் தத꞉ கிம் ஸ்யாத்? இத்யுச்யதே ஶ்ரத்₃தா₄மயோ(அ)யம் ஶ்ரத்₃தா₄ப்ராய꞉ புருஷ꞉ ஸம்ஸாரீ ஜீவ꞉ . கத₂ம் ? யோ யச்ச்₂ரத்₃தோ₄ யா ஶ்ரத்₃தா₄ யஸ்ய ஜீவஸ்ய ஸ யச்ச்₂ரத்₃த₄꞉ ஸ ஏவ தச்ச்₂ரத்₃தா₄நுரூப ஏவ ஸ ஜீவ꞉ ..17.3..

==============================
ததஶ்ச கார்யேண லிங்கே₃ந தே₃வாதி₃பூஜயா ஸத்த்வாதி₃நிஷ்டா₂நுமேயா இத்யாஹ
யஜந்தே ஸாத்த்விகா தே₃வாந் யக்ஷரக்ஷாம்ஸி ராஜஸா꞉ .
ப்ரேதாந் பூ₄தக₃ணாம்ஶ்சாந்யே யஜந்தே தாமஸா ஜநா꞉ ..17.4..

யஜந்தே பூஜயந்தி ஸாத்த்விகா꞉ ஸத்த்வநிஷ்டா₂ தே₃வாந், யக்ஷரக்ஷாம்ஸி ராஜஸா꞉, ப்ரேதாந் பூ₄தக₃ணாம்ஶ்ச ஸப்தமாத்ருகாதீ₃ம்ஶ்சாந்யே யஜந்தே தாமஸா꞉ ஜநா꞉ ..17.4..

==============================
ஏவம் கார்யதோ நிர்ணீதா꞉ ஸத்த்வாதி₃நிஷ்டா₂꞉ ஶாஸ்த்ரவித்₄யுத்ஸர்கே₃ . தத்ர கஶ்சிதே₃வ ஸஹஸ்ரேஷு தே₃வபூஜாதி₃பர꞉ ஸத்த்வநிஷ்டோ₂ ப₄வதி, பா₃ஹுல்யேந து ரஜோநிஷ்டா₂ஸ்தமோநிஷ்டா₂ஶ்சைவ ப்ராணிநோ ப₄வந்தி . கத₂ம் ?
அஶாஸ்த்ரவிஹிதம் கோ₄ரம் தப்யந்தே யே தபோ ஜநா꞉ .
த₃ம்பா₄ஹம்காரஸம்யுக்தா꞉ காமராக₃ப₃லாந்விதா꞉ ..17.5..

அஶாஸ்த்ரவிஹிதம் ந ஶாஸ்த்ரவிஹிதமஶாஸ்த்ரவிஹிதம் கோ₄ரம் பீடா₃கரம் ப்ராணிநாமாத்மநஶ்ச தபஸ்தப்யந்தே நிர்வர்தயந்தி யே ஜநாஸ்தே ச த₃ம்பா₄ஹம்காரஸம்யுக்தா꞉ . த₃ம்ப₄ஶ்சாஹம்காரஶ்ச த₃ம்பா₄ஹம்காரௌ, தாப்₄யாம் ஸம்யுக்தா꞉ த₃ம்பா₄ஹம்காரஸம்யுக்தா꞉, காமராக₃ப₃லாந்விதா꞉ காமஶ்ச ராக₃ஶ்ச காமராகௌ₃ தத்க்ருதம் ப₃லம் காமராக₃ப₃லம் தேநாந்விதா꞉ காமராக₃ப₃லாந்விதா꞉ ..17.5..

==============================
கர்ஶயந்த꞉ ஶரீரஸ்த₂ம் பூ₄தக்₃ராமமசேதஸ꞉ .
மாம் சைவாந்த꞉ஶரீரஸ்த₂ம் தாந் வித்₃த்₄யாஸுரநிஶ்சயாந் ..17.6..

கர்ஶயந்த꞉ க்ருஶீகுர்வந்த꞉ ஶரீரஸ்த₂ம் பூ₄தக்₃ராமம் கரணஸமுதா₃யமசேதஸோ(அ)விவேகிந꞉ மாம் சைவ தத்கர்மபு₃த்₃தி₄ஸாக்ஷிபூ₄தமந்த꞉ஶரீரஸ்த₂ம் நாராயணம் கர்ஶயந்த꞉, மத₃நுஶாஸநாகரணமேவ மத்கர்ஶநம் . தாந் வித்₃த்₄யாஸுரநிஶ்சயாநாஸுரோ நிஶ்சயோ யேஷாம் தே ஆஸுரநிஶ்சயாஸ்தாந் பரிஹரணார்த₂ம் வித்₃தீ₄தி உபதே₃ஶ꞉ ..17.6..

==============================
ஆஹாராணாம் ச ரஸ்யஸ்நிக்₃தா₄தி₃வர்க₃த்ரயரூபேண பி₄ந்நாநாம் யதா₂க்ரமம் ஸாத்த்விகராஜஸதாமஸபுருஷப்ரியத்வத₃ர்ஶநமிஹ க்ரியதே ரஸ்யஸ்நிக்₃தா₄தி₃ஷு ஆஹாரவிஶேஷேஷ்வாத்மந꞉ ப்ரீத்யதிரேகேண லிங்கே₃ந ஸாத்த்விகத்வம் ராஜஸத்வம் தாமஸத்வம் ச பு₃த்₃த்₄வா ரஜஸ்தமோலிங்கா₃நாமாஹாராணாம் பரிவர்ஜநார்த₂ம் ஸத்த்வலிங்கா₃நாம் சோபாதா₃நார்த₂ம் . ததா₂ யஜ்ஞாதீ₃நாமபி ஸத்த்வாதி₃கு₃ணபே₄தே₃ந த்ரிவித₄த்வப்ரதிபாத₃நமிஹ ராஜஸதாமஸாந் பு₃த்₃த்₄வா கத₂ம் நு நாம பரித்யஜேத், ஸாத்த்விகாநேவாநுதிஷ்டே₂தி₃த்யேவமர்த₂மாஹ
ஆஹாரஸ்த்வபி ஸர்வஸ்ய த்ரிவிதோ₄ ப₄வதி ப்ரிய꞉ .
யஜ்ஞஸ்தபஸ்ததா₂ தா₃நம் தேஷாம் பே₄த₃மிமம் ஶ்ருணு ..17.7..

ஆஹாரஸ்த்வபி ஸர்வஸ்ய போ₄க்து꞉ ப்ராணிநஸ்த்ரிவிதோ₄ ப₄வதி ப்ரிய꞉ இஷ்ட꞉ . ததா₂ யஜ்ஞஸ்ததா₂ தபஸ்ததா₂ தா₃நம் . தேஷாமாஹாராதீ₃நாம் பே₄த₃மிமம் வக்ஷ்யமாணம் ஸ்ருணு ..17.7..

==============================
ஆயு꞉ஸத்த்வப₃லாரோக்₃யஸுக₂ப்ரீதிவிவர்த₄நா꞉ .
ரஸ்யா꞉ ஸ்நிக்₃தா₄꞉ ஸ்தி₂ரா ஹ்ருத்₃யா ஆஹாரா꞉ ஸாத்த்விகப்ரியா꞉ ..17.8..

ஆயுஶ்ச ஸத்த்வம் ச ப₃லம் ச ஆரோக்₃யம் ச ஸுக₂ம் ச ப்ரீதிஶ்ச ஆயு꞉ஸத்த்வப₃லாரோக்₃யஸுக₂ப்ரீதயஸ்தாஸாம் விவர்த₄நா꞉ ஆயு꞉ஸத்த்வப₃லாரோக்₃யஸுக₂ப்ரீதிவிவர்த₄நா꞉ . தே ச ரஸ்யா ரஸோபேதா꞉, ஸ்நிக்₃தா₄꞉ ஸ்நேஹவந்த꞉, ஸ்தி₂ராஶ்சிரகாலஸ்தா₂யிநோ தே₃ஹே, ஹ்ருத்₃யா꞉ ஹ்ருத₃யப்ரியா꞉, ஆஹாரா꞉ ஸாத்த்விகப்ரியா꞉ ஸாத்த்விகஸ்யேஷ்டா꞉ ..17.8..

==============================
கட்வம்லலவணாத்யுஷ்ணதீக்ஷ்ணரூக்ஷவிதா₃ஹிந꞉ .
ஆஹாரா ராஜஸஸ்யேஷ்டா து₃꞉க₂ஶோகாமயப்ரதா₃꞉ ..17.9..

கட்வம்லலவணாத்யுஷ்ணதீக்ஷ்ணரூக்ஷவிதா₃ஹிந இத்யத்ராதிஶப்₃த₃꞉ கட்வாதி₃ஷு ஸர்வத்ர யோஜ்ய꞉ . அதிகடு꞉ அதிதீக்ஷ்ண꞉ இத்யேவம் . கடுஶ்சாம்லஶ்ச லவணஶ்சாத்யுஷ்ணஶ்ச தீக்ஷ்ணஶ்ச ரூக்ஷஶ்ச விதா₃ஹீ ச தே ஆஹாரா ராஜஸஸ்யேஷ்டா து₃꞉க₂ஶோகாமயப்ரதா₃꞉ து₃꞉க₂ம் ச ஶோகம் சாமயம் ச ப்ரயச்ச₂ந்தீதி து₃꞉க₂ஶோகாமயப்ரதா₃꞉ ..17.9..

==============================
யாதயாமம் க₃தரஸம் பூதி பர்யுஷிதம் ச யத் .
உச்சி₂ஷ்டமபி சாமேத்₄யம் போ₄ஜநம் தாமஸப்ரியம் ..17.10..

யாதயாமம் மந்த₃பக்வம், நிர்வீர்யஸ்ய க₃தரஸஶப்₃தே₃நோக்தத்வாத் . க₃தரஸம் ரஸவியுக்தம், பூதி து₃ர்க₃ந்தி₄, பர்யுஷிதம் ச பக்வம் ஸத்₃ராத்ர்யந்தரிதம் ச யத், உச்சி₂ஷ்டமபி பு₄க்தஶிஷ்டமுச்சி₂ஷ்டம், அமேத்₄யமயஜ்ஞார்ஹம் போ₄ஜநமீத்₃ருஶம் தாமஸப்ரியம் ..17.10..

==============================
அதே₂தா₃நீம் யஜ்ஞஸ்த்ரிவித₄ உச்யதே
அப₂லாகாங்க்ஷிபி₄ர்யஜ்ஞோ விதி₄த்₃ருஷ்டோ ய இஜ்யதே .
யஷ்டவ்யமேவேதி மந꞉ ஸமாதா₄ய ஸ ஸாத்த்விக꞉ ..17.11..

அப₂லாகாங்க்ஷிபி₄ரப₂லார்தி₂பி₄ர்யஜ்ஞோ விதி₄த்₃ருஷ்ட꞉ ஶாஸ்த்ரசோத₃நாத்₃ருஷ்டௌ யோ யஜ்ஞ இஜ்யதே நிர்வர்த்யதே, யஷ்டவ்யமேவேதி யஜ்ஞஸ்வரூபநிர்வர்தநமேவ கார்யமிதி மந꞉ ஸமாதா₄ய, நாநேந புருஷார்தோ₂ மம கர்தவ்ய இத்யேவம் நிஶ்சித்ய, ஸ ஸாத்த்விகோ யஜ்ஞ உச்யதே ..17.11..

==============================
அபி₄ஸம்தா₄ய து ப₂லம் த₃ம்பா₄ர்த₂மபி சைவ யத் .
இஜ்யதே ப₄ரதஶ்ரேஷ்ட₂ தம் யஜ்ஞம் வித்₃தி₄ ராஜஸம் ..17.12..

அபி₄ஸந்தா₄ய து உத்₃தி₃ஶ்ய ப₂லம் த₃ம்பா₄ர்த₂மபி சைவ யதி₃ஜ்யதே ப₄ரதஶ்ரேஷ்ட₂ தம் யஜ்ஞம் வித்₃தி₄ ராஜஸம் ..17.12..

==============================
விதி₄ஹீநமஸ்ருஷ்டாந்நம் மந்த்ரஹீநமத₃க்ஷிணம் .
ஶ்ரத்₃தா₄விரஹிதம் யஜ்ஞம் தாமஸம் பரிசக்ஷதே ..17.13..

விதி₄ஹீநம் யதா₂சோதி₃தவிபரீதம், அஸ்ருஷ்டாந்நம் ப்₃ராஹ்மணேப்₄யோ ந ஸ்ருஷ்டம் ந த₃த்தம், அந்நம் யஸ்மிந் யஜ்ஞே ஸோ(அ)ஸ்ருஷ்டாந்நஸ்தமஸ்ருஷ்டாந்நம் . மந்த்ரஹீநம் மந்த்ரத꞉ ஸ்வரதோ வர்ணதோ வா வியுக்தம் மந்த்ரஹீநம், அத₃க்ஷிணமுக்தத₃க்ஷிணாரஹிதம், ஶ்ரத்₃தா₄விரஹிதம் யஜ்ஞம் தாமஸம் பரிசக்ஷதே தமோநிர்வ்ருத்தம் கத₂யந்தி ..17.13..

==============================
அத₂ இதா₃நீம் தபஸ்த்ரிவித₄முச்யதே
தே₃வத்₃விஜகு₃ருப்ராஜ்ஞபூஜநம் ஶௌசமார்ஜவம் .
ப்₃ரஹ்மசர்யமஹிம்ஸா ச ஶாரீரம் தப உச்யதே ..17.14..

தே₃வா ச த்₃விஜா ச கு₃ரவஶ்ச ப்ராஜ்ஞாஶ்ச தே₃வத்₃விஜகு₃ருப்ராஜ்ஞாஸ்தேஷாம் பூஜநம் தே₃வத்₃விஜகு₃ருப்ராஜ்ஞபூஜநம் . ஶௌசம் . ஆர்ஜவம்ருஜுத்வம் . ப்₃ரஹ்மசர்யமஹிம்ஸா ச ஶரீரநிர்வர்த்யம் ஶாரீரம் ஶரீரப்ரதா₄நை꞉ ஸர்வைரேவ கார்யகரணை꞉ கர்த்ராதி₃பி₄꞉ ஸாத்₄யம் ஶாரீரம் தப உச்யதே . பஞ்சைதே தஸ்ய ஹேதவ꞉ [கீ₃தா 18.15] இதி ஹி வக்ஷ்யதி ..17.14..

==============================
அநுத்₃வேக₃கரம் வாக்யம் ஸத்யம் ப்ரியஹிதம் ச யத் .
ஸ்வாத்₄யாயாப்₄யஸநம் சைவ வாங்மயம் தப உச்யதே ..17.15..

அநுத்₃வேக₃கரம் ப்ராணிநாமது₃꞉க₂கரம் வாக்யம் ஸத்யம் ப்ரியஹிதம் ச யத்ப்ரியஹிதே த்₃ருஷ்டாத்₃ருஷ்டார்தே₂ . அநுத்₃வேக₃கரத்வாதி₃பி₄ர்த₄ர்மைர்வாக்யம் விஶேஷ்யதே . விஶேஷணத₄ர்மஸமுசயார்த₂ஶ்சஶப்₃த₃꞉ . பரப்ரத்யயார்த₂ம் ப்ரயுக்தஸ்ய வாக்யஸ்ய ஸத்யப்ரியஹிதாநுத்₃வேக₃கரத்வாநாமந்யதமேந த்₃வாப்₄யாம் த்ரிபி₄ர்வா ஹீநதா ஸ்யாத்₃யதி₃, ந தத்₃வாங்மயம் தப꞉ . ததா₂ ஸத்யவாக்யஸ்ய இதரேஷாமந்யதமேந த்₃வாப்₄யாம் த்ரிபி₄ர்வா விஹீநதாயாம் ந வாங்மயதபஸ்த்வம் . ததா₂ ப்ரியவாக்யஸ்யாபீதரேஷாமந்யதமேந த்₃வாப்₄யாம் த்ரிபி₄ர்வா விஹீநஸ்ய ந வாங்மயதபஸ்த்வம் . ததா₂ ஹிதவாக்யஸ்யாபீதரேஷாமந்யதமேந த்₃வாப்₄யாம்
த்ரிபி₄ர்வா விஹீநஸ்ய ந வாங்மயதபஸ்த்வம் . கிம் புநஸ்தத்தப꞉ ? யத்ஸத்யம் வாக்யமநுத்₃வேக₃கரம் ப்ரியம் ஹிதம் ச, தத்தபோ வாங்மயம் . யதா₂ ஶாந்தோ ப₄வ வத்ஸ, ஸ்வாத்₄யாயம் யோக₃ம் சாநுதிஷ்ட₂, ததா₂ தே ஶ்ரேயோ ப₄விஷ்யதீதி . ஸ்வாத்₄யாயாப்₄யஸநம் சைவ யதா₂விதி₄ வாங்மயம் தப உச்யதே ..17.15..

==============================
மந꞉ப்ரஸாத₃꞉ ஸௌம்யத்வம் மௌநமாத்மவிநிக்₃ரஹ꞉ .
பா₄வஸம்ஶுத்₃தி₄ரித்யேதத்தபோ மாநஸமுச்யதே ..17.16..

மந꞉ப்ரஸாத₃꞉ மநஸ꞉ ப்ரஶாந்தி꞉ ஸ்வச்ச₂தாபாத₃நம் ப்ரஸாத₃꞉ . ஸௌம்யத்வம் யத்ஸௌமநஸ்யமாஹு꞉ . முகா₂தி₃ப்ரஸாதா₃தி₃கார்யோந்நேயாந்த꞉கரணஸ்ய வ்ருத்தி꞉ . மௌநம் வாங்நியமோ(அ)பி மந꞉ஸம்யமபூர்வகோ ப₄வதீதி கார்யேண காரணமுச்யதே மந꞉ஸம்யமோ மௌநமிதி . ஆத்மவிநிக்₃ரஹோ மநோநிரோத₄꞉ ஸர்வத꞉ ஸாமாந்யரூப ஆத்மவிநிக்₃ரஹ꞉ . வாக்₃விஷயஸ்யைவ மநஸ꞉ ஸம்யம꞉ மௌநமிதி விஶேஷ꞉ . பா₄வஸம்ஶுத்₃தி₄꞉ பரை꞉ வ்யவஹாரகாலே(அ)மாயாவித்வம் பா₄வஸம்ஶுத்₃தி₄꞉ . இத்யேதத்தபோ
மாநஸமுச்யதே ..17.16..

==============================
யதோ₂க்தம் காயிகம் வாசிகம் மாநஸம் ச தபஸ்தப்தம் நரை꞉ ஸத்த்வாதி₃கு₃ணபே₄தே₃ந கத₂ம் த்ரிவித₄ம் ப₄வதீதி, உச்யதே
ஶ்ரத்₃த₄யா பரயா தப்தம் தபஸ்தத்த்ரிவித₄ம் நரை꞉ .
அப₂லாகாங்க்ஷிபி₄ர்யுக்தை꞉ ஸாத்த்விகம் பரிசக்ஷதே ..17.17..

ஶ்ரத்₃த₄யா ஆஸ்திக்யபு₃த்₃த்₄யா பரயா ப்ரக்ருஷ்டயா தப்தமநுஷ்டி₂தம் தபஸ்தத்ப்ரக்ருதம் த்ரிவித₄ம் த்ரிப்ரகாரம் த்ர்யதி₄ஷ்டா₂நம் நரைரநுஷ்டா₂த்ருபி₄ரப₂லாகாங்க்ஷிபி₄꞉ ப₂லாகாங்க்ஷாரஹிதைர்யுக்தை꞉ ஸமாஹிதைர்யதீ₃த்₃ருஶம் தப꞉, தத்ஸாத்த்விகம் ஸத்த்வநிர்வ்ருத்தம் பரிசக்ஷதே கத₂யந்தி ஶிஷ்டா꞉ ..17.17..

==============================
ஸத்காரமாநபூஜார்த₂ம் தபோ த₃ம்பே₄ந சைவ யத் .
க்ரியதே ததி₃ஹ ப்ரோக்தம் ராஜஸம் சலமத்₄ருவம் ..17.18..

ஸத்கார꞉ ஸாது₄கார꞉ ஸாது₄ அயம் தபஸ்வீ ப்₃ராஹ்மண இத்யேவமர்த₂ம் . மாநோ மாநநம் ப்ரத்யுத்தா₂நாபி₄வாத₃நாதி₃ஸ்தத₃ர்த₂ம் . பூஜா பாத₃ப்ரக்ஷாலநார்சநாஶயித்ருத்வாதி₃ஸ்தத₃ர்த₂ம் ச தப꞉ ஸத்காரமாநபூஜார்த₂ம் . த₃ம்பே₄ந சைவ யத்க்ரியதே தபஸ்ததி₃ஹ ப்ரோக்தம் கதி₂தம் ராஜஸம் சலம் காதா₃சித்கப₂லத்வேந அத்₄ருவம் ..17.18..

==============================
மூட₄க்₃ராஹேணாத்மநோ யத்பீட₃யா க்ரியதே தப꞉ .
பரஸ்யோத்ஸாத₃நார்த₂ம் வா தத்தாமஸமுதா₃ஹ்ருதம் ..17.19..

மூட₄க்₃ராஹேண அவிவேகநிஶ்சயேந ஆத்மந꞉ பீட₃யா யத்க்ரியதே தப꞉ பரஸ்ய உத்ஸாத₃நார்த₂ம் விநாஶார்த₂ம் வா, தத்தாமஸம் தப உதா₃ஹ்ருதம் ..17.19..

==============================
இதா₃நீம் தா₃நத்ரைவித்₄யமுச்யதே
தா₃தவ்யமிதி யத்₃தா₃நம் தீ₃யதே(அ)நுபகாரிணே .
தே₃ஶே காலே ச பாத்ரே ச தத்₃தா₃நம் ஸாத்த்விகம் ஸ்ம்ருதம் ..17.20..

தா₃தவ்யமிதி ஏவம் மந꞉ க்ருத்வா யத்₃தா₃நம் தீ₃யதே(அ)நுபகாரிணே ப்ரத்யுபகாராஸமர்தா₂ய, ஸமர்தா₂யாபி நிரபேக்ஷம் தீ₃யதே . தே₃ஶே புண்யே குருக்ஷேத்ராதௌ₃ . காலே ஸம்க்ராந்த்யாதௌ₃ . பாத்ரே ச ஷட₃ங்க₃வித்₃வேத₃பாரக₃ இத்யாதௌ₃ . தத்₃தா₃நம் ஸாத்த்விகம் ஸ்ம்ருதம் ..17.20..

==============================
யத்து ப்ரத்யுபகாரார்த₂ம் ப₂லமுத்₃தி₃ஶ்ய வா புந꞉ .
தீ₃யதே ச பரிக்லிஷ்டம் தத்₃தா₃நம் ராஜஸம் ஸ்ம்ருதம் ..17.21..

யத்து தா₃நம் ப்ரத்யுபகாரார்த₂ம் காலே த்வயம் மாம் ப்ரத்யுபகரிஷ்யதீத்யேவமர்த₂ம், ப₂லம் வாஸ்ய தா₃நஸ்ய மே ப₄விஷ்யத்யத்₃ருஷ்டமிதி . தது₃த்₃தி₃ஶ்ய புநர்தீ₃யதே ச பரிக்லிஷ்டம் கே₂த₃ஸம்யுக்தம், தத்₃தா₃நம் ராஜஸம் ஸ்ம்ருதம் ..17.21..

==============================
அதே₃ஶகாலே யத்₃தா₃நமபாத்ரேப்₄யஶ்ச தீ₃யதே .
அஸத்க்ருதமவஜ்ஞாதம் தத்தாமஸமுதா₃ஹ்ருதம் ..17.22..

அதே₃ஶகாலே(அ)தே₃ஶே(அ)புண்யே தே₃ஶே ம்லேச்சா₂ஶுச்யாதி₃ஸம்கீர்ணே . அகாலே புண்யஹேதுத்வேநாப்ரக்₂யாதே ஸம்க்ராந்த்யாதி₃விஶேஷரஹிதே(அ)பாத்ரேப்₄யஶ்ச மூர்க₂தஸ்கராதி₃ப்₄ய꞉ . தே₃ஶாதி₃ஸம்பத்தௌ வா அஸத்க்ருதம் ப்ரியவசநபாத₃ப்ரக்ஷாலநபூஜாதி₃ரஹிதமவஜ்ஞாதம் பாத்ரபரிப₄வயுக்தம் ச யத்₃தா₃நம், தத்தாமஸமுதா₃ஹ்ருதம் ..17.22..

==============================
யஜ்ஞதா₃நதப꞉ப்ரப்₄ருதீநாம் ஸாத்₃கு₃ண்யகரணாயாயமுபதே₃ஶ உச்யதே
ஓம் தத்ஸதி₃தி நிர்தே₃ஶோ ப்₃ரஹ்மணஸ்த்ரிவித₄꞉ ஸ்ம்ருத꞉ .
ப்₃ராஹ்மணாஸ்தேந வேதா₃ஶ்ச யஜ்ஞாஶ்ச விஹிதா꞉ புரா ..17.23..

ஓம் தத்ஸதி₃தி ஏவம் நிர்தே₃ஶ꞉, நிர்தி₃ஶ்யதே(அ)நேநேதி நிர்தே₃ஶ꞉ . த்ரிவிதோ₄ நாம நிர்தே₃ஶோ ப்₃ரஹ்மண꞉ ஸ்ம்ருதஶ்சிந்திதோ வேதா₃ந்தேஷு ப்₃ரஹ்மவித்₃பி₄꞉ . ப்₃ராஹ்மணாஸ்தேந நிர்தே₃ஶேந த்ரிவிதே₄ந வேதா₃ஶ்ச யஜ்ஞாஶ்ச விஹிதா꞉ நிர்மிதா꞉ புரா பூர்வமிதி நிர்தே₃ஶஸ்துத்யர்த₂முச்யதே ..17.23..

==============================
தஸ்மாதோ₃மித்யுதா₃ஹ்ருத்ய யஜ்ஞதா₃நதப꞉க்ரியா꞉ .
ப்ரவர்தந்தே விதா₄நோக்தா꞉ ஸததம் ப்₃ரஹ்மவாதி₃நாம் ..17.24..

தஸ்மாதோமித்யுதா₃ஹ்ருத்ய உச்சார்ய யஜ்ஞதா₃நதப꞉க்ரியா யஜ்ஞாதி₃ஸ்வரூபா꞉ க்ரியா꞉ ப்ரவர்தந்தே விதா₄நோக்தா꞉ ஶாஸ்த்ரசோதி₃தா꞉ ஸததம் ஸர்வதா₃ ப்₃ரஹ்மவாதி₃நாம் ப்₃ரஹ்மவத₃நஶீலாநாம் ..17.24..

==============================
ததி₃த்யநபி₄ஸம்தா₄ய ப₂லம் யஜ்ஞதப꞉க்ரியா꞉ .
தா₃நக்ரியாஶ்ச விவிதா₄꞉ க்ரியந்தே மோக்ஷகாங்க்ஷிபி₄꞉ ..17.25..

ததி₃த்யநபி₄ஸம்தா₄ய . ததி₃தி ப்₃ரஹ்மாபி₄தா₄நமுச்சார்யாநபி₄ஸம்தா₄யஶ்ச யஜ்ஞாதி₃கர்மண꞉ ப₂லம் யஜ்ஞதப꞉க்ரியா யஜ்ஞக்ரியாஶ்ச தப꞉க்ரியாஶ்ச யஜ்ஞதப꞉க்ரியா தா₃நக்ரியாஶ்ச விவிதா₄꞉ க்ஷேத்ரஹிரண்யப்ரதா₃நாதி₃லக்ஷணா꞉ க்ரியந்தே நிர்வர்த்யந்தே மோக்ஷகாங்க்ஷிபி₄ர்மோக்ஷார்தி₂பி₄ர்முமுக்ஷுபி₄꞉ ..17.25..

==============================

ஸத்₃பா₄வே ஸாது₄பா₄வே ச ஸதி₃த்யேதத்ப்ரயுஜ்யதே .
ப்ரஶஸ்தே கர்மணி ததா₂ ஸச்ச₂ப்₃த₃꞉ பார்த₂ யுஜ்யதே ..17.26..

ஸத்₃பா₄வே . அஸத꞉ ஸத்₃பா₄வே யதா₂வித்₃யமாநஸ்ய புத்ரஸ்ய ஜந்மநி . ததா₂ ஸாது₄பா₄வே சாஸத்₃வ்ருத்தஸ்யாஸாதோ₄꞉ ஸத்₃வ்ருத்ததா ஸாது₄பா₄வஸ்தஸ்மிந் ஸாது₄பா₄வே ச . ஸதி₃த்யேதத₃பி₄தா₄நம் ப்₃ரஹ்மண꞉ ப்ரயுஜ்யதே(அ)பி₄தீ₄யதே . ப்ரஶஸ்தே கர்மணி விவாஹாதௌ₃ ச ததா₂ ஸச்ச₂ப்₃த₃꞉ பார்த₂ யுஜ்யதே ப்ரயுஜ்யத இத்யேதத் ..17.26..

==============================
யஜ்ஞே தபஸி தா₃நே ச ஸ்தி₂தி꞉ ஸதி₃தி சோச்யதே .
கர்ம சைவ தத₃ர்தீ₂யம் ஸதி₃த்யேவாபி₄தீ₄யதே ..17.27..

யஜ்ஞே யஜ்ஞகர்மணி யா ஸ்தி₂தி꞉, தபஸி ச யா ஸ்தி₂தி꞉, தா₃நே ச யா ஸ்தி₂தி꞉, ஸா ஸதி₃தி சோச்யதே வித்₃வத்₃பி₄꞉ . கர்ம சைவ தத₃ர்தீ₂யம் யஜ்ஞதா₃நதபோ(அ)ர்தீ₂யம் . அத₂வா, யஸ்யாபி₄தா₄நத்ரயம் ப்ரக்ருதம் தத₃ர்தீ₂யம் யஜ்ஞதா₃நதபோ(அ)ர்தீ₂யமீஶ்வரார்தீ₂யமித்யேதத் . ஸதி₃த்யேவாபி₄தீ₄யதே . ததே₃தத்₃யஜ்ஞதா₃நதபஆதி₃கர்மாஸாத்த்விகம் விகு₃ணமபி ஶ்ரத்₃தா₄பூர்வகம் ப்₃ரஹ்மணோ(அ)பி₄தா₄நத்ரயப்ரயோகே₃ண ஸகு₃ணம் ஸாத்த்விகம் ஸம்பாதி₃தம் ப₄வதி ..17.27..

==============================
தத்ர ச ஸர்வத்ர ஶ்ரத்₃தா₄ப்ரதா₄நதயா ஸர்வம் ஸம்பாத்₃யதே யஸ்மாத், தஸ்மாத்
அஶ்ரத்₃த₄யா ஹுதம் த₃த்தம் தபஸ்தப்தம் க்ருதம் ச யத் .
அஸதி₃த்யுச்யதே பார்த₂ ந ச தத்ப்ரேத்ய நோ இஹ ..17.28..

அஶ்ரத்₃த₄யா ஹுதம் ஹவநம் க்ருதம் . அஶ்ரத்₃த₄யா த₃த்தம் ப்₃ராஹ்மணேப்₄ய꞉ . அஶ்ரத்₃த₄யா தபஸ்தப்தமநுஷ்டி₂தம் . ததா₂ஶ்ரத்₃த₄யைவ க்ருதம் யத்ஸ்துதிநமஸ்காராதி₃, தத்ஸர்வமஸதி₃த்யுச்யதே மத்ப்ராப்திஸாத₄நமார்க₃பா₃ஹ்யத்வாத்பார்த₂ . ந ச தத்₃ப₃ஹுலாயாஸமபி ப்ரேத்ய ப₂லாய நோ அபீஹார்த₂ம், ஸாது₄பி₄ர்நிந்தி₃தத்வாதி₃தி ..17.28..

ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச₂ம்கரப₄க₃வத꞉ க்ருதௌ ஶ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாபா₄ஷ்யே
ஸப்தத₃ஶோ(அ)த்₄யாய꞉ .
_________________________________________________________