ಸನಾತನ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನಮಾಲಾ
ಶ್ರೀ ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
ಹಯಗ್ರೀವದೇವ

.. ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವಸ್ತೋತ್ರಮ್ ..

॥ श्रीहयग्रीवस्तोत्रम् ॥
ರಚನೆಕಾರರು: ಪಾರಂಪರಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು: 1
14px

ಶ್ರೀಮಾನ್ವೇಙ್ಕಟನಾಥಾರ್ಯಃ ಕವಿತಾರ್ಕಿಕಕೇಸರೀ .
ವೇದಾನ್ತಾಚಾರ್ಯವರ್ಯೋ ಮೇ ಸನ್ನಿಧತ್ತಾಂ ಸದಾ ಹೃದಿ ..

ಜ್ಞಾನಾನನ್ದ ಮಯಂ ದೇವಂ ನಿರ್ಮಲಸ್ಫಟಿಕಾಕೃತಿಮ್.
ಆಧಾರಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ಹಯಗ್ರೀವಮುಪಾಸ್ಮಹೇ .. ೧ ..

ಸ್ವತಸ್ಸಿದ್ಧಂ ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕಮಣಿಭೂಭೃತ್ಪ್ರತಿಭಟಂ
ಸುಧಾ ಸಧ್ರೀಚೀಭಿದ್ರ್ಯುತಿಭಿರವದಾತತ್ರಿಭುವನಮ್.
ಅನನ್ತೈಸ್ತ್ರಯ್ಯನ್ತೈರನುವಿಹಿತ ಹೇಷಾ ಹಲಹಲಂ
ಹತಾಶೇಷಾವದ್ಯಂ ಹಯವದನಮೀಡಿಮಹಿ ಮಹಃ .. ೨ ..

ಸಮಾಹಾರಸ್ಸಾಮ್ನಾಂ ಪ್ರತಿಪದಮೃಚಾಂ ಧಾಮ ಯಜುಷಾಂ
ಲಯಃ ಪ್ರತ್ಯೂಹಾನಾಂ ಲಹರಿವಿತತಿ-ರ್ಬೋಧಜಲಧೇಃ .
ಕದಾ ದರ್ಪಕ್ಷುಭ್ಯತ್ಕಥಕಕುಲಕೋಲಾಹಲಭವಂ
ಹರತ್ವನ್ತರ್ಧ್ವಾನ್ತಂ ಹಯವದನಹೇಷಾಹಲಹಲಃ .. ೩ ..

ಪ್ರಾಚೀ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಕಾಚಿದನ್ತರ್ನಿಶಾಯಾಃ
ಪ್ರಜ್ಞಾದೃಷ್ಟೇರಞ್ಜನಶ್ರೀರಪೂರ್ವಾ .
ವಕ್ತ್ರೀ ವೇದಾನ್ ಭಾತು ಮೇ ವಾಜಿವಕ್ತ್ರಾ
ವಾಗೀಶಾಖ್ಯಾ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿಃ .. ೪ ..

ವಿಶುದ್ಧವಿಜ್ಞಾನಘನಸ್ವರೂಪಂ
ವಿಜ್ಞಾನವಿಶ್ರಾಣನಬದ್ಧದೀಕ್ಷಮ್.
ದಯಾನಿಧಿಂ ದೇಹಭೃತಾಂ ಶರಣ್ಯಂ
ದೇವಂ ಹಯಗ್ರೀವಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ .. ೫ ..

ಅಪೌರುಷೇಯೈರಪಿ ವಾಕ್ಪ್ರಪಞ್ಚೈಃ
ಅದ್ಯಾಪಿ ತೇ ಭೂತಿ ಮದೃಷ್ಟ ಪಾರಾಮ್.
ಸ್ತುವನ್ನಹಂ ಮುಗ್ಧ ಇತಿ ತ್ವಯೈವ
ಕಾರುಣ್ಯತೋ ನಾಥ ಕಟಾಕ್ಷಣೀಯಃ .. ೬ ..

ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ರಮ್ಯಾ ಗಿರಿಶಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿ–
ರ್ದೇವೀ ಸರೋಜಾಸನ ಧರ್ಮಪತ್ನೀ .
ವ್ಯಾಸಾದಯೋಽಪಿ ವ್ಯಪದೇಶ್ಯ ವಾಚಃ
ಸ್ಫುರನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ತವ ಶಕ್ತಿ ಲೇಶೈಃ .. ೭ ..

ಮನ್ದೋಽಭವಿಷ್ಯನ್ನಿಯತಂ ವಿರಿಞ್ಚೋ
ವಾಚಾಂ ನಿಧೇ ವಞ್ಚಿತ ಭಾಗ ಧೇಯಃ .
ದೈತ್ಯಾಪನೀತಾನ್ದಯಯೈವ ಭೂಯೋಽ–
ಪ್ಯಧ್ಯಾಪಯಿಷ್ಯೋ ನಿಗಮಾನ್ನ ಚೇತ್ತ್ವಮ್.. ೮ ..

ವಿತರ್ಕ ಡೋಲಾಂ ವ್ಯವಧೂಯ ಸತ್ವೇ
ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ವರ್ತಯಸೇ ಯತಸ್ತ್ವಮ್.
ತೇನೈವ ದೇವ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಾಣಾಮ್
ಅಸ್ಪೃಷ್ಟ ಡೋಲಾಯಿತ ಮಾಧಿರಾಜ್ಯಮ್.. ೯ ..

ಅಗ್ನಾೈಸಮಿದ್ಧಾರ್ಚಿಷಿ ಸಪ್ತತನ್ತೋಃ
ಆತಸ್ಥಿವಾನ್ಮನ್ತ್ರಮಯಂ ಶರೀರಮ್.
ಅಖಣ್ಡ ಸಾರೈಹರ್ವಿಷಾಂ ಪ್ರದಾನೈ–
ರಾಪ್ಯಾಯನಂ ವ್ಯೋಮ ಸದಾಂ ವಿಧತ್ಸೇ .. ೧೦ ..

ಯನ್ಮೂಲಮೀದೃಕ್ಪ್ರತಿಭಾತಿ ತತ್ವಂ
ಯಾ ಮೂಲಮಾಮ್ನಾಯ ಮಹಾದ್ರುಮಾಣಾಮ್.
ತತ್ವೇನ ಜಾನನ್ತಿ ವಿಶುದ್ಧ ಸತ್ವಾಃ
ತ್ವಾಮಕ್ಷರಾಮಕ್ಷರ ಮಾತೃಕಾಂ ತೇ .. ೧೧ ..

ಅವ್ಯಾಕೃತಾದ್ವ್ಯಾಕೃತ ವಾನಸಿ ತ್ವಂ
ನಾಮಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಚ ಯಾನಿ ಪೂರ್ವಮ್.
ಶಂಸನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಚರಮಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಂ
ವಾಗೀಶ್ವರ ತ್ವಾಂ ತ್ವದುಪಜ್ಞ ವಾಚಃ .. ೧೨ ..

ಮುಗ್ಧೇನ್ದು ನಿಷ್ಯನ್ದ ವಿಲೋಭ ನೀಯಾಂ
ಮೂರ್ತಿಂ ತವಾನನ್ದ ಸುಧಾ ಪ್ರಸೂತಿಮ್.
ವಿಪಶ್ಚಿತಶ್ಚೇತಸಿ ಭಾವಯನ್ತೇ
ವೇಲಾ ಮುದಾರಾಮಿವ ದುಗ್ಧ ಸಿನ್ಧೋಃ .. ೧೩ ..

ಮನೋಗತಂ ಪಶ್ಯತಿ ಯಃ ಸದಾ ತ್ವಾಂ
ಮನೀಷಿಣಾಂ ಮಾನಸ ರಾಜ ಹಂಸಮ್.
ಸ್ವಯಂ ಪುರೋಭಾವ ವಿವಾದಭಾಜಃ
ಕಿಂಕುರ್ವತೇ ತಸ್ಯ ಗಿರೋ ಯಥಾರ್ಹಮ್.. ೧೪ ..

ಅಪಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧಂ ಕಲಯನ್ತಿ ಯೇ ತ್ವಾಂ
ಆಪ್ಲಾವಯನ್ತಂ ವಿಶದೈಮರ್ಯೂಖೈಃ .
ವಾಚಾಂ ಪ್ರವಾಹೈರನಿವಾರಿತೈಸ್ತೇ
ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ಮನ್ದಯಿತುಂ ಕ್ಷಮನ್ತೇ .. ೧೫ ..

ಸ್ವಾಮಿನ್ಭವದ್ಧ್ಯಾನ ಸುಧಾಭಿಷೇಕಾತ್
ವಹನ್ತಿ ಧನ್ಯಾಃ ಪುಲಕಾನುಬನ್ಧಮ್.
ಅಲಕ್ಷಿತೇ ಕ್ವಾಪಿ ನಿರೂಢ ಮೂಲಂ
ಅಙ್ಗೇಷ್ವಿವಾನನ್ದಥುಮಙ್ಕುರನ್ತಮ್.. ೧೬ ..

ಸ್ವಾಮಿನ್ಪ್ರತೀಚಾ ಹೃದಯೇನ ಧನ್ಯಾಃ
ತ್ವದ್ಧ್ಯಾನ ಚನ್ದ್ರೋದಯ ವರ್ಧಮಾನಮ್.
ಅಮಾನ್ತ ಮಾನನ್ದ ಪಯೋಧಿಮನ್ತಃ
ಪಯೋಭಿರಕ್ಷ್ಣಾಂ ಪರಿವಾಹಯನ್ತಿ .. ೧೭ ..

ಸ್ವೈರಾನುಭಾವಾಸ್ತ್ವದಧೀನ ಭಾವಾಃ
ಸಮೃದ್ಧ ವೀರ್ಯಾಸ್ತ್ವದನುಗ್ರಹೇಣ .
ವಿಪಶ್ಚಿತೋ ನಾಥ ತರನ್ತಿ ಮಾಯಾಂ
ವೈಹಾರಿಕೀಂ ಮೋಹನ ಪಿಞ್ಛಿಕಾಂ ತೇ .. ೧೮ ..

ಪ್ರಾಙ್ನಿರ್ಮಿತಾನಾಂ ತಪಸಾಂ ವಿಪಾಕಾಃ
ಪ್ರತ್ಯಗ್ರ ನಿಶ್ಶ್ರೇಯಸ ಸಂಪದೋ ಮೇ .
ಸಮೇಧಿಷೀರಂಸ್ತವ ಪಾದ ಪದ್ಮೇ
ಸಂಕಲ್ಪ ಚಿನ್ತಾಮಣಯಃ ಪ್ರಣಾಮಾಃ .. ೧೯ ..

ವಿಲುಪ್ತ ಮೂರ್ಧನ್ಯ ಲಿಪಿಕ್ರಮಾಣಾಂ
ಸುರೇನ್ದ್ರ ಚೂಡಾಪದ ಲಾಲಿತಾನಾಮ್.
ತ್ವದಂಘ್ರಿ ರಾಜೀವ ರಜಃ ಕಣಾನಾಂ
ಭೂಯಾನ್ಪ್ರಸಾದೋ ಮಯಿ ನಾಥ ಭೂಯಾತ್.. ೨೦ ..

ಪರಿಸ್ಫುರನ್ನೂಪುರ ಚಿತ್ರಭಾನು
ಪ್ರಕಾಶ ನಿರ್ಧೂತ ತಮೋನುಷಙ್ಗಾಮ್.
ಪದದ್ವಯೀಂ ತೇ ಪರಿಚಿನ್ಮಹೇಽನ್ತಃ
ಪ್ರಬೋಧ ರಾಜೀವ ವಿಭಾತ ಸನ್ಧ್ಯಾಮ್.. ೨೧ ..

ತ್ವತ್ಕಿಙ್ಕರಾಲಂಕರಣೋ ಚಿತಾನಾಂ
ತ್ವಯೈವ ಕಲ್ಪಾನ್ತರ ಪಾಲಿತಾನಾಮ್.
ಮಞ್ಜುಪ್ರಣಾದಂ ಮಣಿನೂಪುರಂ ತೇ
ಮಞ್ಜೂಷಿಕಾಂ ವೇದ ಗಿರಾಂ ಪ್ರತೀಮಃ .. ೨೨ ..

ಸಂಚಿನ್ತಯಾಮಿ ಪ್ರತಿಭಾದ ಶಾಸ್ಥಾನ್
ಸನ್ಧುಕ್ಷಯನ್ತಂ ಸಮಯ ಪ್ರದೀಪಾನ್.
ವಿಜ್ಞಾನ ಕಲ್ಪದ್ರುಮ ಪಲ್ಲವಾಭಂ
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮುದ್ರಾ ಮಧುರಂ ಕರಂ ತೇ .. ೨೩ ..

ಚಿತ್ತೇ ಕರೋಮಿ ಸ್ಫುರಿತಾಕ್ಷಮಾಲಂ
ಸವ್ಯೇತರಂ ನಾಥ ಕರಂ ತ್ವದೀಯಮ್.
ಜ್ಞಾನಾಮೃತೋ ದಞ್ಚನಲಾಲಸಾನಾಂ
ಲೀಲಾ ಘಟೀ ಯನ್ತ್ರ ಮಿವಾಶ್ರಿತಾನಾಮ್.. ೨೪ ..

ಪ್ರಬೋಧ ಸಿನ್ಧೋರರುಣೈಃ ಪ್ರಕಾಶೈಃ
ಪ್ರವಾಲ ಸಙ್ಘಾತ ಮಿವೋದ್ವಹನ್ತಮ್.
ವಿಭಾವಯೇ ದೇವ ಸಪುಸ್ತಕಂ ತೇ
ವಾಮಂ ಕರಂ ದಕ್ಷಿಣಮಾಶ್ರಿತಾನಾಮ್.. ೨೫ ..

ತಮಾಂಸಿ ಭಿತ್ವಾ ವಿಶದೈರ್ಮಯೂಖೈಃ
ಸಂಪ್ರೀಣಯನ್ತಂ ವಿದುಷಶ್ಚಕೋರಾನ್.
ನಿಶಾಮಯೇ ತ್ವಾಂ ನವ ಪುಣ್ಡರೀಕೇ
ಶರದ್ಘನೇ ಚನ್ದ್ರಮಿವ ಸ್ಫುರನ್ತಮ್.. ೨೬ ..

ದಿಶನ್ತು ಮೇ ದೇವ ಸದಾ ತ್ವದೀಯಾಃ
ದಯಾ ತರಙ್ಗಾನುಚರಾಃ ಕಟಾಕ್ಷಾಃ .
ಶ್ರೋತ್ರೇಷು ಪುಂಸಾಮಮೃತಂ ಕ್ಷರನ್ತೀಂ
ಸರಸ್ವತೀಂ ಸಂಶ್ರಿತ ಕಾಮಧೇನುಮ್.. ೨೭ ..

ವಿಶೇಷವಿತ್ಪಾರಿಷದೇಷು ನಾಥ
ವಿದಗ್ಧ ಗೋಷ್ಠೀ ಸಮರಾಙ್ಗಣೇಷು .
ಜಿಗೀಷತೋ ಮೇ ಕವಿತಾರ್ಕಿ ಕೇನ್ದ್ರಾನ್
ಜಿಹ್ವಾಗ್ರ ಸಿಂಹಾಸನಮಭ್ಯುಪೇಯಾಃ .. ೨೮ ..

ತ್ವಾಂ ಚಿನ್ತಯನ್ತ್ವನ್ಮಯತಾಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ
ತ್ವಾಮುದ್ಗೃಣನ್ಶಬ್ದ ಮಯೇನ ಧಾಮ್ನಾ .
ಸ್ವಾಮಿನ್ಸಮಾಜೇಷು ಸಮೇಧಿಷೀಯ
ಸ್ವಚ್ಛನ್ದ ವಾದಾಹವ ಬದ್ಧ ಶೂರಃ .. ೨೯ ..

ನಾನಾ ವಿಧಾನಾಮಗತಿಃ ಕಲಾನಾಂ
ನ ಚಾಪಿ ತೀರ್ಥೇಷು ಕೃತಾವತಾರಃ .
ಧ್ರುವಂ ತವಾನಾಥ ಪರಿಗ್ರಹಾಯಾಃ
ನವಂ ನವಂ ಪಾತ್ರಮಹಂ ದಯಾಯಾಃ .. ೩೦ ..

ಅಕಮ್ಪನೀಯಾನ್ಯಪನೀತಿ ಭೇದೈ–
ರಲಂಕೃಷೀರನ್ಹೃದಯಂ ಮದೀಯಮ್.
ಶಙ್ಕಾಕಲಙ್ಕಾ ಪಗಮೋಜ್ಜ್ವಲಾನಿ
ತತ್ವಾನಿ ಸಮ್ಯಞ್ಚಿ ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್.. ೩೧ ..

ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ಮುದ್ರಾಂ ಕರಸರಸಿಜೈಃ ಪುಸ್ತಕಂ ಶಙ್ಕ ಚಕ್ರೇ
ಬಿಭ್ರದ್ಭಿನ್ನಸ್ಫಟಿಕ ರುಚಿರೇ ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ನಿಷಣ್ಣಃ .
ಅಮ್ಲಾನಶ್ರೀರಮೃತವಿಶದೈರಂಶುಭಿಃ ಪ್ಲಾವಯನ್ಮಾಂ
ಆವಿರ್ಭೂಯಾದನಘ ಮಹಿಮಾ ಮಾನಸೇ ವಾಗ ಧೀಶಃ .. ೩೨ ..

ವಾಗರ್ಥಸಿದ್ಧಿಹೇತೋಃ ಪಠತ ಹಯಗ್ರೀವಸಂಸ್ತುತಿಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ .
ಕವಿತಾರ್ಕಿಕಕೇಸರಿಣಾ ವೇಙ್ಕಟನಾಥೇನ ವಿರಚಿತಾಮೇತಾಮ್.. ೩೩ ..

ಕವಿತಾರ್ಕಿಕಸಿಂಹಾಯ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣಶಾಲಿನೇ .
ಶ್ರೀಮತೇ ವೇಙ್ಕಟೇಶಾಯ ವೇದಾನ್ತಗುರವೇ ನಮಃ ..

.. ಇತಿ ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್..

ಸಮಗ್ರ ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ


ಫಲಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣ ಮಹಾತ್ಮೆ


ಜಪ ಎಣಿಕೆ: 0/108