.. శ్రీహయగ్రీవస్తోత్రమ్ ..

శ్రీమాన్వేఙ్కటనాథార్యః కవితార్కికకేసరీ .
వేదాన్తాచార్యవర్యో మే సన్నిధత్తాం సదా హృది ..

జ్ఞానానన్ద మయం దేవం నిర్మలస్ఫటికాకృతిమ్.
ఆధారం సర్వవిద్యానాం హయగ్రీవముపాస్మహే .. 1 ..

స్వతస్సిద్ధం శుద్ధస్ఫటికమణిభూభృత్ప్రతిభటం
సుధా సధ్రీచీభిద్ర్యుతిభిరవదాతత్రిభువనమ్.
అనన్తైస్త్రయ్యన్తైరనువిహిత హేషా హలహలం
హతాశేషావద్యం హయవదనమీడిమహి మహః .. 2 ..

సమాహారస్సామ్నాం ప్రతిపదమృచాం ధామ యజుషాం
లయః ప్రత్యూహానాం లహరివితతి-ర్బోధజలధేః .
కదా దర్పక్షుభ్యత్కథకకులకోలాహలభవం
హరత్వన్తర్ధ్వాన్తం హయవదనహేషాహలహలః .. 3 ..

ప్రాచీ సన్ధ్యా కాచిదన్తర్నిశాయాః
ప్రజ్ఞాదృష్టేరఞ్జనశ్రీరపూర్వా .
వక్త్రీ వేదాన్ భాతు మే వాజివక్త్రా
వాగీశాఖ్యా వాసుదేవస్య మూర్తిః .. 4 ..

విశుద్ధవిజ్ఞానఘనస్వరూపం
విజ్ఞానవిశ్రాణనబద్ధదీక్షమ్.
దయానిధిం దేహభృతాం శరణ్యం
దేవం హయగ్రీవమహం ప్రపద్యే .. 5 ..

అపౌరుషేయైరపి వాక్ప్రపఞ్చైః
అద్యాపి తే భూతి మదృష్ట పారామ్.
స్తువన్నహం ముగ్ధ ఇతి త్వయైవ
కారుణ్యతో నాథ కటాక్షణీయః .. 6 ..

దాక్షిణ్య రమ్యా గిరిశస్య మూర్తి–
ర్దేవీ సరోజాసన ధర్మపత్నీ .
వ్యాసాదయోఽపి వ్యపదేశ్య వాచః
స్ఫురన్తి సర్వే తవ శక్తి లేశైః .. 7 ..

మన్దోఽభవిష్యన్నియతం విరిఞ్చో
వాచాం నిధే వఞ్చిత భాగ ధేయః .
దైత్యాపనీతాన్దయయైవ భూయోఽ–
ప్యధ్యాపయిష్యో నిగమాన్న చేత్త్వమ్.. 8 ..

వితర్క డోలాం వ్యవధూయ సత్వే
బృహస్పతిం వర్తయసే యతస్త్వమ్.
తేనైవ దేవ త్రిదశేశ్వరాణామ్
అస్పృష్ట డోలాయిత మాధిరాజ్యమ్.. 9 ..

అగ్నాైసమిద్ధార్చిషి సప్తతన్తోః
ఆతస్థివాన్మన్త్రమయం శరీరమ్.
అఖణ్డ సారైహర్విషాం ప్రదానై–
రాప్యాయనం వ్యోమ సదాం విధత్సే .. 10 ..

యన్మూలమీదృక్ప్రతిభాతి తత్వం
యా మూలమామ్నాయ మహాద్రుమాణామ్.
తత్వేన జానన్తి విశుద్ధ సత్వాః
త్వామక్షరామక్షర మాతృకాం తే .. 11 ..

అవ్యాకృతాద్వ్యాకృత వానసి త్వం
నామాని రూపాణి చ యాని పూర్వమ్.
శంసన్తి తేషాం చరమాం ప్రతిష్టాం
వాగీశ్వర త్వాం త్వదుపజ్ఞ వాచః .. 12 ..

ముగ్ధేన్దు నిష్యన్ద విలోభ నీయాం
మూర్తిం తవానన్ద సుధా ప్రసూతిమ్.
విపశ్చితశ్చేతసి భావయన్తే
వేలా ముదారామివ దుగ్ధ సిన్ధోః .. 13 ..

మనోగతం పశ్యతి యః సదా త్వాం
మనీషిణాం మానస రాజ హంసమ్.
స్వయం పురోభావ వివాదభాజః
కింకుర్వతే తస్య గిరో యథార్హమ్.. 14 ..

అపి క్షణార్ధం కలయన్తి యే త్వాం
ఆప్లావయన్తం విశదైమర్యూఖైః .
వాచాం ప్రవాహైరనివారితైస్తే
మన్దాకినీం మన్దయితుం క్షమన్తే .. 15 ..

స్వామిన్భవద్ధ్యాన సుధాభిషేకాత్
వహన్తి ధన్యాః పులకానుబన్ధమ్.
అలక్షితే క్వాపి నిరూఢ మూలం
అఙ్గేష్వివానన్దథుమఙ్కురన్తమ్.. 16 ..

స్వామిన్ప్రతీచా హృదయేన ధన్యాః
త్వద్ధ్యాన చన్ద్రోదయ వర్ధమానమ్.
అమాన్త మానన్ద పయోధిమన్తః
పయోభిరక్ష్ణాం పరివాహయన్తి .. 17 ..

స్వైరానుభావాస్త్వదధీన భావాః
సమృద్ధ వీర్యాస్త్వదనుగ్రహేణ .
విపశ్చితో నాథ తరన్తి మాయాం
వైహారికీం మోహన పిఞ్ఛికాం తే .. 18 ..

ప్రాఙ్నిర్మితానాం తపసాం విపాకాః
ప్రత్యగ్ర నిశ్శ్రేయస సంపదో మే .
సమేధిషీరంస్తవ పాద పద్మే
సంకల్ప చిన్తామణయః ప్రణామాః .. 19 ..

విలుప్త మూర్ధన్య లిపిక్రమాణాం
సురేన్ద్ర చూడాపద లాలితానామ్.
త్వదంఘ్రి రాజీవ రజః కణానాం
భూయాన్ప్రసాదో మయి నాథ భూయాత్.. 20 ..

పరిస్ఫురన్నూపుర చిత్రభాను
ప్రకాశ నిర్ధూత తమోనుషఙ్గామ్.
పదద్వయీం తే పరిచిన్మహేఽన్తః
ప్రబోధ రాజీవ విభాత సన్ధ్యామ్.. 21 ..

త్వత్కిఙ్కరాలంకరణో చితానాం
త్వయైవ కల్పాన్తర పాలితానామ్.
మఞ్జుప్రణాదం మణినూపురం తే
మఞ్జూషికాం వేద గిరాం ప్రతీమః .. 22 ..

సంచిన్తయామి ప్రతిభాద శాస్థాన్
సన్ధుక్షయన్తం సమయ ప్రదీపాన్.
విజ్ఞాన కల్పద్రుమ పల్లవాభం
వ్యాఖ్యాన ముద్రా మధురం కరం తే .. 23 ..

చిత్తే కరోమి స్ఫురితాక్షమాలం
సవ్యేతరం నాథ కరం త్వదీయమ్.
జ్ఞానామృతో దఞ్చనలాలసానాం
లీలా ఘటీ యన్త్ర మివాశ్రితానామ్.. 24 ..

ప్రబోధ సిన్ధోరరుణైః ప్రకాశైః
ప్రవాల సఙ్ఘాత మివోద్వహన్తమ్.
విభావయే దేవ సపుస్తకం తే
వామం కరం దక్షిణమాశ్రితానామ్.. 25 ..

తమాంసి భిత్వా విశదైర్మయూఖైః
సంప్రీణయన్తం విదుషశ్చకోరాన్.
నిశామయే త్వాం నవ పుణ్డరీకే
శరద్ఘనే చన్ద్రమివ స్ఫురన్తమ్.. 26 ..

దిశన్తు మే దేవ సదా త్వదీయాః
దయా తరఙ్గానుచరాః కటాక్షాః .
శ్రోత్రేషు పుంసామమృతం క్షరన్తీం
సరస్వతీం సంశ్రిత కామధేనుమ్.. 27 ..

విశేషవిత్పారిషదేషు నాథ
విదగ్ధ గోష్ఠీ సమరాఙ్గణేషు .
జిగీషతో మే కవితార్కి కేన్ద్రాన్
జిహ్వాగ్ర సింహాసనమభ్యుపేయాః .. 28 ..

త్వాం చిన్తయన్త్వన్మయతాం ప్రపన్నః
త్వాముద్గృణన్శబ్ద మయేన ధామ్నా .
స్వామిన్సమాజేషు సమేధిషీయ
స్వచ్ఛన్ద వాదాహవ బద్ధ శూరః .. 29 ..

నానా విధానామగతిః కలానాం
న చాపి తీర్థేషు కృతావతారః .
ధ్రువం తవానాథ పరిగ్రహాయాః
నవం నవం పాత్రమహం దయాయాః .. 30 ..

అకమ్పనీయాన్యపనీతి భేదై–
రలంకృషీరన్హృదయం మదీయమ్.
శఙ్కాకలఙ్కా పగమోజ్జ్వలాని
తత్వాని సమ్యఞ్చి తవ ప్రసాదాత్.. 31 ..

వ్యాఖ్యా ముద్రాం కరసరసిజైః పుస్తకం శఙ్క చక్రే
బిభ్రద్భిన్నస్ఫటిక రుచిరే పుణ్డరీకే నిషణ్ణః .
అమ్లానశ్రీరమృతవిశదైరంశుభిః ప్లావయన్మాం
ఆవిర్భూయాదనఘ మహిమా మానసే వాగ ధీశః .. 32 ..

వాగర్థసిద్ధిహేతోః పఠత హయగ్రీవసంస్తుతిం భక్త్యా .
కవితార్కికకేసరిణా వేఙ్కటనాథేన విరచితామేతామ్.. 33 ..

కవితార్కికసింహాయ కల్యాణగుణశాలినే .
శ్రీమతే వేఙ్కటేశాయ వేదాన్తగురవే నమః ..

.. ఇతి శ్రీహయగ్రీవస్తోత్రం సమాప్తమ్..