શ્રીચિદમ્બરસૂરિકૃતં શ્રીવિઘ્નેશ્વરમાનસિકમ્

વિઘ્નેશ્વરમાનસિકમ્
શ્રીમહાગણપતયે નમઃ .
વિઘ્નેશ્વરસ્ય વિષયે હૃદિ માનસાખ્યાં
પૂજાં વિધાતુમુચિતં સરસં પ્રબન્ધમ્ .
વિદ્વજ્જને ધુરિ ચિદમ્બર એષ નમ્રઃ
શ્લોકૈર્વસન્તતિલકૈર્વિતનોતિ શીઘ્રમ્ .. ૧..

કાન્તાકૃતિં ગમિતયા કમનીયકાન્ત્યા
સત્યા સદાપિ નિજયા નવરત્નપીઠે .
કાન્તં વસન્તમમરેન્દ્રમુખાગ્રવન્દ્યં
દન્તાવલેનવદનં હૃદિ ભાવયામિ .. ૨..

આગચ્છ દન્તિવદનાદ્ય જયાસમેતઃ
સત્યાખ્યયા દયિતયા સહ પૂજનાય .
અલ્પાં કૃતામપિ મયા ત્વયિ દેવ પૂજાં
સ્વીકૃત્ય ભક્તવશગેશ મયિ પ્રસીદ .. ૩..

રત્નૈઃ કૃતં નવભિરત્ર તુ ચિત્રચિત્રં
પારીન્દ્રવેષમમરેન્દ્રકરોપનીતમ્ .
આસ્થાય ચાસનમિદં ધૃતવલ્લભસ્ત્વં
સામ્રાજ્યમાકલય મે ગજવક્ત્ર ચિત્તે .. ૪..

વેદાન્તકાનનચરં વિવિધાહવાદિ-
વેશન્તકૢપ્તવિહૃતિં વિબુધેન્દ્રભાવ્યમ્ .
વિઘ્નેશ્વરં વિધૃતવલ્લભમઙ્કદેશ
આવાહયામિ હૃદયે સદયાન્તરઙ્ગમ્ .. ૫..

ગઙ્ગાયમસ્વસૃજલૈર્હરિરત્નમુક્તા-
પાત્રેઽર્પિતૈઃ સુરભિભિઃ સુખશીતલૈશ્ચ .
મૃદ્વઙ્ગુલીદલયુતે પદપદ્મયુગ્મે
પાદ્યક્રમં કલય પદ્મમુખ પ્રભો ત્વમ્ .. ૬..

સહ્યાદ્રિજાહૃતમસહ્યમહાઘહારિ
દૂર્વાગ્રદર્ભસુમગર્ભમદક્ષતાઢ્યમ્ .
ભર્માગ્રપાત્રપરિપૂર્ણમિદં મહાર્ઘ-
મર્ધ્યં ગૃહાણ મદનર્ધવપુર્ગજાસ્ય .. ૭..

મલ્લીપ્રસૂનનવચમ્પકકુડ્મલૌઘ-
સૌરભ્યનિર્નરમુપાસકચિત્તશુભ્રમ્ .
વ્યોમાપગાસલિલમદ્ય મયા પ્રદત્ત-
માચમ્યતાં ગજમુખ પ્રણતાર્તિહારિન્ .. ૮..

મોચાફલેન નવશર્કરયા ઘૃતેન
ગવ્યેન સાધુ મધુના ત્વધુના પ્રણીતમ્ .
પઞ્ચામૃતં ગજમુખાનતપઞ્ચતારે
પઞ્ચાનનાત્મજ વિધેહિ નિમજ્જનાય .. ૯..

સન્માનસાદિશુચિભિર્ધુરિ માનસાખ્યં
સત્તીર્થ કોટિજઠરાહૃતતીર્થસાર્થૈઃ .
સંસ્નાપયામિ તવ મઙ્ગલદિવ્યદેહ-
મુદ્વર્તનેન સહ વારણરાજવક્ત્ર .. ૧૦..

ચીનામ્બરેણ કનકાઞ્ચલમઞ્જુલેન
દિવ્યં ત્વદઙ્ગમખિલં જલમજ્જનાર્દ્રમ્ .
દ્રાઙ્ માર્જયામિ નિખિલાઘનિમાર્જનાય
કિઞ્ચિદ્ ગજાસ્ય ધુરિ તિષ્ઠ મમ પ્રભો ત્વમ્ .. ૧૧..

કાર્પાસસૂત્રગુણિતં વિશદં પ્રકૢપ્તં
યજ્ઞોપવીતયુગલં નિગલં દ્વિજત્વે .
હૈમૈરથાસમગુણૈઃ સહ યજ્ઞસૂત્રૈ-
રામં ચ મુઞ્જમયિ કાર્ષ્ણ્યહતં ધૃતં ચ (? ) .. ૧૨..

જામ્બૂનદૈર્વિરચિતે નવભાજનેઽગ્રે
દઘ્ના સહૈવ મધુના મિલિતં પ્રક્લૃપ્તમ્ .
તદ્વચ્છરાવપિહિતં મધુપર્કમેત
હસ્તે તવાદ્ય વિતરામિ ચ હસ્તિવક્ત્ર .. ૧૩..

કસ્તૂરિકામૃગમદૈઃ પરિમૃદ્ય ક્લૃપ્તં
ત્વત્કીર્તિસારમિવ શોભનગન્ધપૂરમ્ .
હસ્તીન્દ્રવક્ત્ર સુગુણોર્મિલમઙ્ગમઙ્ગ
શ્રીગન્વપઙ્કમનુલિમ્પ નિલિમ્પનાય .. ૧૪..

શાલ્યક્ષતૈરતિતરામપરિક્ષતાગ્રૈઃ
શ્રીકુઙ્કુમાઙ્કપરિશોભિનિજાઙ્ગભાગૈઃ .
ગન્ધોપરિ સ્ફુટતરીકરણાય હસ્તિ-
વક્ત્રાર્ચયામિ હરિચન્દનચર્ચિત ત્વામ્ .. ૧૫..

મન્દારકુન્દકરવીરકચમ્પકાગ્ર્ય-
મલ્લીમુખાનિ કુસુમાનિ તવાર્પયામિ .
તાન્યઙ્ગમઙ્ગમપરિક્ષત ભૂષય ત્વં
સત્ર્યેકવિંશતિદલૈર્ગજરાજવક્ત્ર .. ૧૬..

છત્રધ્વજામ્બુજઘટાઙ્કુશરેખિકાઙ્કૌ
પાથોજમાર્દવવિમર્દનનિર્દયાઙ્ગૌ .
હસ્તીન્દ્રવક્ત્ર તવ ભર્મવિનિર્મિતાભ્યાં
સંયોજયામિ ચરણૌ મણિપાદુકાભ્યામ્ .. ૧૭..

કણ્ઠે કરે શિરસિ તે મણિનિષ્કભૂષાં
રત્નચિતં ચ કટકં મકુટં મણીદ્ધમ્ .
અઙ્ગેઽખિલે કનકભૂષણજાલકા નિ
ભક્ત્યા સહૈવ ઘટયે કરટેન્દ્રવક્ત્ર .. ૧૮..

નક્ષત્રપઙ્ક્તિનિભમૌક્તિકરાજિરાજ-
માનાઞ્ચલં ચરસુધાકરમણ્ડલાભમ્ .
શ્વેતાતપત્રમતિચિત્રમિભેન્દ્રવક્ત્ર
મૂર્ધોપરિ સ્ફુટતરં તવ ધારયામિ .. ૧૯..

ચામીકરસ્ફુરિતરત્નવિચિત્રદણ્ડૌ
ચારુપ્રભાલિરુચિરૌ તવ ચામરૌ દ્વૌ .
સ્નાનક્ષણાવસરઘર્મપયઃકણાર્દ્રે
સઞ્ચાલયામિ ગજવક્ત્ર મુખે કરાભ્યામ્ .. ૨૦..

નૂત્નં ચ રત્નચરમાઙ્ગમુદારમગ્રે
રૂપોદ્વહં ચ મણિદર્પણમર્પયામિ .
ભાદર્પદર્પકવપુર્જયિનીં તવાદ્ય
કલ્યાણમૂર્તિમિભવક્ત્ર વિલોકયાત્ર .. ૨૧..

અઙ્ગારસઙ્ગસુરભિં સુરભિપ્રજાત-
હૈયઙ્ગવીનઘૃતયુક્તદશાઙ્ગધૂપમ્ .
ઘ્રાણેન્દ્રિયપ્રિયકરં પરિજિઘ્ર શીઘ્રં
ભક્ત્યાર્પિતં ગજમુખ પ્રિયગન્ધ દેવ .. ૨૨..

બાહ્યાન્ધકારગુણબન્ધનલોકબન્ધુ-
માજ્યાઢ્યપાત્રકૃતવર્તિસમુજ્જ્વલં તે .
ત્રૈલોક્યગાઢતિમિરાપહભાસિ વક્ત્રે
સન્દર્શયામિ ધુરિ દીપમિભેન્દ્રવક્ત્ર .. ૨૩..

મોચાદ ઘિત્થપનસામ્રફલાદિયુક્તં
ભક્ષૌઘશષ્કુલિસલડ્ડુકમોદકાઢ્યં
સૌવર્ણવર્ણસમસૂપઘૃતૌઘપૂર્ણમ્ .
શાલ્યન્નમેતદુપભુઙ્ક્ષ્વ ગજાસ્ય ચારુ .. ૨૪..

એલાલવઙ્ગસુમચમ્પકકુડ્મલાગ્ર-
કર્પૂરવાસિતમુદારમુશીરગન્ધિ .
પાનીયમભ્રસરિતઃ કમનીયશુભ્ર-
માનીયતાં ગજમુખાનનમેકદન્તમ્ .. ૨૫..

વાર્તાકકણ્ટકિરસારકકારવલ્લિ-
રમ્ભાશલાટુમુખચારુપદાર્થજાતમ્ .
આજ્યાક્તસર્ષપસજીરકહિઙ્ગુકૈલા-
સમ્ભર્જિતં ગજમુખાદ્ધિ પદે પદે ચ .. ૨૬..

હસ્તીન્દ્રવક્ત્ર સરસં તુ મયા પ્રદત્તં
રમ્ભાફલૈર્મધુચરૈઃ સિતશર્કરાભિઃ .
એલામરીચિસમશર્કરદુગ્ધસિદ્ધં
ગોધૂમતણ્ડુલસુરાન્નમુપાદદસ્વ .. ૨૭..

માષૈસ્તિલૈઃ સગુડશર્કરનાલિકેરૈ-
ર્જમ્બીરસર્ષપવરામ્લફલૈરુતાન્યૈઃ .
તત્ર પ્રયોગકલિતાનિ વિચિત્રિતાનિ
સ્વન્નાનિ ભુઙ્ક્ષ્વ ગજવક્ત્ર રસેન સાકમ્ .. ૨૮..

મલ્લીસુમચ્છવિસુવર્ણસવર્ણશાલિ
શાલ્યન્નમેતદુપમર્દ્ય પયસ્તથૈવ .
એતે કરેણ મિલિતે વિરચય્ય શુદ્ધે
ભુઙ્ક્ષ્વોપદંશિતગુડં ગજરાજવક્ત્ર .. ૨૯..

મણ્ડોપયુક્તદધિખણ્ડકમેતદેત-
ચ્છુદ્ધાન્નમાશુ મિલિતં દ્વયમદ્ય ક્લૃપ્ત્વા .
ખણ્ડામ્લસર્ષપરસાલવરોપદંશૈ-
ર્ભુઙ્ક્ષ્વેભવક્ત્ર સહ નિમ્બકખણ્ડચૂર્ણૈઃ .. ૩૦..

જમ્બીરતાચ્ચુત સુબિલ્વકરીરચૂત-
નારઙ્ગમુખ્યમુપદંશકુલં સુજાતમ્ .
હિઙ્ગ્વગ્રસર્ષપરસાલવરોટમુખ્યૈઃ (બહુસાધનાગ્રૈઃ)
સમ્મિશ્રિતં ચ પરિશીલય ભુક્તિકાલે .. ૩૧..

ઔર્વારુકં ધુરિ રસાયનમેતદેતદ્
ગૌડં તુ પાનકમિદં સરસેક્ષુસારમ્ .
કાપિત્થપાનકમિદં કરિવક્ત્ર કિઞ્ચિત્
કિઞ્ચિત્ પિબૈષુ વિભવાય યથેષ્ટતોઽદ્ય ... ૩૨..

સત્કૃષ્ણનિમ્બદલનાગરહિઙ્ગુબાલ-
રમ્ભાગ્રદણ્ડવરસૈન્ધવજમ્ભસારૈઃ .
આલોડિતં પરિમલૈર્મિલિતં ગજાસ્ય
ત્વં નીરતક્રમુપભુઙ્ક્ષ્વ ચ દાહશાન્ત્યૈ .. ૩૩..

હેમ્ના કૃતે મણિચિતે રુચિરેઽત્ર પાત્રે
હેમાવતીજલમિદં ગજવક્ત્ર શુભ્રમ્ .
એલા દિવ સિતગુણં હિમનીરશીત-
માપોઽશન ચરમમાશુ સમાચર ત્વમ્ .. ૩૪..

શોણામ્બુજાધરતલં શુભમાર્દવાઢ્ય-
મુષ્ણામ્બુના સુરભિલેન તવાદ્ય પાણિમ્ .
દ્રવ્યેણ ઘર્ષણવિધૌ સિતયોપમૃદ્ય
પ્રક્ષાલયેભમુખ કલ્મષલેશહીન .. ૩૫..

નિર્દોષતામુપગતેન વિભો સુવર્ણ-
સ્થાલ્યાં સ્થિતેન હિમશીતગુણેન સદ્યઃ .
હસ્તીન્દ્રવક્ત્ર પયસા પુનરાદરેણ
શુદ્ધં ત્વમાચમનમાચર ભોજનાન્તે .. ૩૬..

પૂગા ઇમે કપિશિતા પરિપાકરીત્યા
શ્વેતા ઇમે કટુરસા મધુનાગવલ્યઃ .
કર્પૂરચૂર્ણમિદમેભિરિભાસ્ય રાગા-
ચ્છોણીકુરુ ત્વદધરં સમમાસ્યશુદ્ધયા .. ૩૭..

દેદીપ્યમાનમહસિ દ્રુતહેમપાત્રે
મુક્તામણીવિરચિતામ્બુજરેખિકાન્તઃ .
કર્પૂરખણ્ડપરિદીપિતમેતદગ્રે
નીરાજનં ગજવરાનન દર્શયામિ .. ૩૮..

ગઙ્ગાકવેરતનયાવરતુઙ્ગભદ્રા-
ગોદાવરીરવિસુતાસુસમાહૃતાભિઃ .
અદ્ભિર્દદામિ પુનરર્ધ્યમિભેન્દ્રવક્ત્ર
(સ) તત્ ત્વં ગૃહાણ નિગૃહાણ તમો મદીયમ્ .. ૩૯..

મલ્લીપ્રસૂનનવચમ્પકકુન્દજાતિ-
મન્દારમુખ્યસુમનોભિરભિસ્ફુટાભિઃ .
મન્ત્રૈઃ સમં શ્રુતિચતુષ્ટયસંસ્તુતૈસ્તે
પુષ્પાઞ્જલિં ગજમુખાનિશમર્પયામિ .. ૪૦..

વેદાન્તમૂર્ધશતગૂઢ શતોઙ્ઘ્રિતસ્ત-(? )
નાથાન્તભાવિત ગણાધિપ શક્તિનાથ .
શ્રીમન્ ત્વદીયપદભક્તમિમં સદા મા
મામન્તકાન્તકસુતામલ મુઞ્ચ મુઞ્ચ .. ૪૧..

ભાગ્યાધિનોગ્યકરમદ્ય પદે પદે ચ
ભક્ત્યા પ્રદક્ષિણમહં કલયે ગજાસ્ય .
રક્ષ પ્રતીક્ષણમપાસ્ય હૃદાવિલમ્બં
વીક્ષસ્વ માં પરિગૃહીતદયાવલમ્બમ્ .. ૪૨..

હસ્તીન્દ્રવક્ત્ર ગણનાથ નમો નમસ્તે
સ્વસ્તીન્દ્ર મુખ્યનુત દેહિ નમો નમસ્તે .
નસ્તીવ્રમગ્રમુપયાહિ નમો નમસ્તે
વિસ્તીર્ણવૈભવનિધેઽદ્ય નમો નમસ્તે .. ૪૩..

મઞ્ચે સુવર્ણવિતતે મણિજાલચિત્રે
ડોલાવૃતેઽપ્યુપરિભાગવિતાનચિત્રે .
મૃદ્વાસ્તરા મુપરિમઞ્જુલહંસતૂલિ-
મધ્યાસ્ય શેષ્વ ગજવક્ત્ર મૃદૂપવાનામ્ .. ૪૪..

આલિઙ્ગિતો દયિતયા ગણનાથ શક્ત્યા
સર્વાઙ્ગશોભનગુણોજ્જ્વલરૂપલક્ષ્મ્યા .
આનઙ્ગસઙ્ગરમુખૈર્વિવિધૈર્વિલાસૈ-
રાનન્દભારમધિકં ભજ હસ્તિવક્ત્ર .. ૪૫
બાહ્યં વિધાતુમપટુસ્તવ પૂજનં યત્
પદ્મેન્દ્રવક્ત્ર તદહં હૃદિ માનસાખ્યમ્ .
ત્વત્પૂજનં રચિતવાંશ્ચતુરુત્તરૈશ્ચ
પદ્યૈસ્તથા દશચતુષ્ટયસંસ્થિતૈશ્ચ .. ૪૬..

ત્વાં પૂજયન્ હૃદિ ભજન્ દૃશિ લક્ષયંશ્ચ
શૃણ્વઞ્છ્રુતૌ ચ ગદિતં તવ રૂપમેવ .
સમ્ભાવયન્ ગજવરાનન દર્શયામિ
ત્વં દેવ દેવ મયિ ધેહિ કૃપાકટાક્ષમ્ .. ૪૭..

ચસ્વારિંશદુપર્યધિષ્ઠિતચતુઃશ્લોકાત્મસઙ્ખ્યાન્વિતાન્
પ્રોક્તાન્ યાનુપચારકાંસ્તવ વિભો હસ્તીન્દ્રવક્ત્રાનિશમ્ .
પ્રત્યૂષે હૃદિ ભાવયન્તિ પુરુષા યે તેષુ કુર્યાદ્ ભવાન્
સમ્પૂર્ણાં પુરુષાર્થસિદ્ધિમતુલાં સન્તોષધારાધિકામ્ .. ૪૮..

વિઘ્નાધિનેતરિ ચિદમ્બરસૂરિક્લૃપ્તા
સમ્ભાવનાદિપરમપ્રમદાવસાનૈઃ .
પૂજોપચારવિધિભિર્ભુવિ માનસાખ્યા
જીયાચ્ચિરં સુવિદુષાં હૃદયઙ્ગમેયમ્ .. ૪૯..

ઇતિ શ્રીચિદમ્બરસૂરિકૃતં શ્રીવિઘ્નેશ્વરમાનસિકમ્ .