.. బ్రహ్మకృతా భగవద్స్తుతిః ..

బ్రహ్మోవాచనౌమీడ్య తేఽభ్రవపుషే తడిదమ్బరాయ
గుఞ్జావతంసపరిపిచ్ఛలసన్ముఖాయ .
వన్యస్రజే కవలవేత్రవిషాణవేణు-
లక్ష్మశ్రియే మృదుపదే పశుపాఙ్గజాయ .. 1..

అస్యాపి దేవ వపుషో మదనుగ్రహస్య
స్వేచ్ఛామయస్య న తు భూతమయస్య కోఽపి .
నేశే మహి త్వవసితుం మనసాఽఽన్తరేణ
సాక్షాత్తవైవ కిముతాత్మసుఖానుభూతేః .. 2..

జ్ఞానే ప్రయాసముదపాస్య నమన్త ఏవ
జీవన్తి సన్ముఖరితాం భవదీయవార్తామ్ .
స్థానే స్థితాః శ్రుతిగతాం తనువాఙ్మనోభిః
యే ప్రాయశోఽజిత జితోఽప్యసి తైస్త్రిలోక్యామ్ .. 3..

శ్రేయఃసృతిం/స్రుతిం భక్తిముదస్య తే విభో
క్లిశ్యన్తి యే కేవలబోధలబ్ధయే .
తేషామసౌ క్లేశల ఏవ శిష్యతే
నాన్యద్యథా స్థూలతుషావఘాతినామ్ .. 4..

పురేహ భూమన్ బహవోఽపి యోగిన-
స్త్వదర్పితేహా నిజకర్మలబ్ధయా .
విబుధ్య భక్త్యైవ కథోపనీతయా
ప్రపేదిరేఽఞ్జోఽచ్యుత తే గతిం పరామ్ .. 5..

తథాపి భూమన్ మహిమాగుణస్య తే
విబోద్ధుమర్హత్యమలాన్తరాత్మభిః .
అవిక్రియాత్స్వానుభవాదరూపతో
హ్యనన్యబోధ్యాత్మతయా న చాన్యథా .. 6..

గుణాత్మనస్తేఽపి గుణాన్ విమాతుం
హితావతీర్ణస్య క ఈశిరేఽస్య .
కాలేన యైర్వా విమితాః సుకల్పై-
ర్భూపాంసవః ఖే మిహికా ద్యుభాసాః .. 7..

తత్తేఽనుకమ్పాం సుసమీక్షమాణో
భుఞ్జాన ఏవాత్మకృతం విపాకమ్ .
హృద్వాగ్వపుర్భిర్విదధన్నమస్తే
జీవేత యో ముక్తిపదే స దాయభాక్ .. 8..

పశ్యేశ మేఽనార్యమనన్త ఆద్యే
పరాత్మని త్వయ్యపి మాయిమాయిని .
మాయాం వితత్యేక్షితుమాత్మవైభవం
హ్యహం కియానైచ్ఛమివార్చిరగ్నౌ .. 9..

అతః క్షమస్వాచ్యుత మే రజోభువో
హ్యజానతస్త్వత్పృథగీశమానినః .
అజావలేపాన్ధతమోఽన్ధచక్షుష
ఏషోఽనుకమ్ప్యో మయి నాథవానితి .. 10..

క్వాహం తమోమహదహఙ్ఖచరాగ్నివార్భూ-
సంవేష్టితాణ్డఘటసప్తవితస్తికాయాః .
క్వేదృగ్విధావిగణితాణ్డపరాణుచర్యా-
వాతాధ్వరోమవివరస్య చ తే మహిత్వమ్ .. 11..

ఉత్క్షేపణం గర్భగతస్య పాదయోః
కిం కల్పతే మాతురధోక్షజాగసే .
కిమస్తినాస్తివ్యపదేశభూషితం
తవాస్తి కుక్షేః కియదప్యనన్తః .. 12..

జగత్త్రయాన్తోదధిసమ్ప్లవోదే
నారాయణస్యోదరనాభినాలాత్ .
వినిర్గతోఽజస్త్వితి వాఙ్న వై మృషా
కిన్త్వీశ్వర త్వన్న వినిర్గతోఽస్మి .. 13..

నారాయణస్త్వం న హి సర్వదేహినా-
మాత్మాస్యధీశాఖిలలోకసాక్షీ .
నారాయణోఽఙ్గం నరభూజలాయనాత్
తచ్చాపి సత్యం న తవైవ మాయా .. 14..

తచ్చేజ్జలస్థం తవ సజ్జగద్వపుః
కిం మే న దృష్టం భగవంస్తదైవ .
కిం వా సుదృష్టం హృది మే తదైవ
కిం నో సపద్యేవ పునర్వ్యదర్శి .. 15..

అత్రైవ మాయాధమనావతారే
హ్యస్య ప్రపఞ్చస్య బహిః స్ఫుటస్య .
కృత్స్నస్య చాన్తర్జఠరే జనన్యా
మాయాత్వమేవ ప్రకటీకృతం తే .. 16..

యస్య కుక్షావిదం సర్వం సాత్మం భాతి యథా తథా .
తత్త్వయ్యపీహ తత్సర్వం కిమిదం మాయయా వినా .. 17..

అద్యైవ త్వదృతేఽస్య కిం మమ న తే మాయాత్వమాదర్శిత-
మేకోఽసి ప్రథమం తతో వ్రజసుహృద్వత్సాః సమస్తా అపి .
తావన్తోఽసి చతుర్భుజాస్తదఖిలైః సాకం మయోపాసితా-
స్తావన్త్యేవ జగన్త్యభూస్తదమితం బ్రహ్మాద్వయం శిష్యతే .. 18..

అజానతాం త్వత్పదవీమనాత్మ-
న్యాత్మాఽఽత్మనా భాసి వితత్య మాయామ్ .
సృష్టావివాహం జగతో విధాన
ఇవ త్వమేషోఽన్త ఇవ త్రినేత్రః .. 19..

సురేష్వృషిష్వీశ తథైవ నృష్వపి
తిర్యక్షు యాదఃస్వపి తేఽజనస్య .
జన్మాసతాం దుర్మదనిగ్రహాయ
ప్రభో విధాతః సదనుగ్రహాయ చ .. 20..

కో వేత్తి భూమన్ భగవన్ పరాత్మన్
యోగేశ్వరోతీర్భవతస్త్రిలోక్యామ్ .
క్వ వా కథం వా కతి వా కదేతి
విస్తారయన్ క్రీడసి యోగమాయామ్ .. 21..

తస్మాదిదం జగదశేషమసత్స్వరూపం
స్వప్నాభమస్తధిషణం పురుదుఃఖదుఃఖమ్ .
త్వయ్యేవ నిత్యసుఖబోధతనావనన్తే
మాయాత ఉద్యదపి యత్సదివావభాతి .. 22..

ఏకస్త్వమాత్మా పురుషః పురాణః
సత్యః స్వయఞ్జ్యోతిరనన్త ఆద్యః .
నిత్యోఽక్షరోఽజస్రసుఖో నిరఞ్జనః
పూర్ణోఽద్వయో ముక్త ఉపాధితోఽమృతః .. 23..

ఏవం విధం త్వాం సకలాత్మనామపి
స్వాత్మానమాత్మాఽఽత్మతయా విచక్షతే .
గుర్వర్కలబ్ధోపనిషత్సుచక్షుషా
యే తే తరన్తీవ భవానృతామ్బుధిమ్ .. 24..

ఆత్మానమేవాత్మతయావిజానతాం
తేనైవ జాతం నిఖిలం ప్రపఞ్చితమ్ .
జ్ఞానేన భూయోఽపి చ తత్ప్రలీయతే
రజ్జ్వామహేర్భోగభవాభవౌ యథా .. 25..

అజ్ఞానసంజ్ఞౌ భవబన్ధమోక్షౌ
ద్వౌ నామ నాన్యౌ స్త ఋతజ్ఞభావాత్ .
అజస్రచిత్యాఽఽత్మని కేవలే పరే
విచార్యమాణే తరణావివాహనీ .. 26..

త్వామాత్మానం పరం మత్వా పరమాత్మానమేవ చ .
ఆత్మా పునర్బహిర్మృగ్య అహోఽజ్ఞజనతాజ్ఞతా .. 27..

అన్తర్భవేఽనన్త భవన్తమేవ
హ్యతత్త్యజన్తో మృగయన్తి సన్తః .
అసన్తమప్యన్త్యహిమన్తరేణ
సన్తం గుణం తం కిము యన్తి సన్తః .. 28..

అథాపి తే దేవ పదామ్బుజద్వయ-
ప్రసాదలేశానుగృహీత ఏవ హి .
జానాతి తత్త్వం భగవన్ మహిమ్నో-
న చాన్య ఏకోఽపి చిరం విచిన్వన్ .. 29..

తదస్తు మే నాథ స భూరిభాగో
భవేఽత్ర వాన్యత్ర తు వా తిరశ్చామ్ .
యేనాహమేకోఽపి భవజ్జనానాం
భూత్వా నిషేవే తవ పాదపల్లవమ్ .. 30..

అహోఽతిధన్యా వ్రజగోరమణ్యః
స్తన్యామృతం పీతమతీవ తే ముదా .
యాసాం విభో వత్సతరాత్మజాత్మనా
యత్తృప్తయేఽద్యాపి న చాలమధ్వరాః .. 31..

అహోభాగ్యమహోభాగ్యం నన్దగోపవ్రజౌకసామ్ .
యన్మిత్రం పరమానన్దం పూర్ణం బ్రహ్మ సనాతనమ్ .. 32..

ఏషాం తు భాగ్యమహిమాచ్యుత తావదాస్తా-
మేకాదశైవ హి వయం బత భూరిభాగాః .
ఏతద్ధృషీకచషకైరసకృత్పిబామః
శర్వాదయోఽఙ్ఘ్ర్యుదజమధ్వమృతాసవం తే .. 33..

తద్భూరిభాగ్యమిహ జన్మ కిమప్యటవ్యాం
యద్గోకులేఽపి కతమాఙ్ఘ్రిరజోఽభిషేకమ్ .
యజ్జీవితం తు నిఖిలం భగవాన్ ముకున్దః
త్వద్యాపి యత్పదరజః శ్రుతిమృగ్యమేవ .. 34..

ఏషాం ఘోషనివాసినాముత భవాన్ కిం దేవ రాతేతి నః
చేతో విశ్వఫలాత్ఫలం త్వదపరం కుత్రాప్యయన్ ముహ్యతి .
సద్వేషాదివ పూతనాపి సకులా త్వామేవ దేవాపితా
యద్ధామార్థసుహృత్ప్రియాత్మతనయప్రాణాశయాస్త్వత్కృతే .. 35..

తావద్రాగాదయః స్తేనాస్తావత్కారాగృహం గృహమ్ .
తావన్మోహోఽఙ్ఘ్రినిగడో యావత్కృష్ణ న తే జనాః .. 36..

ప్రపఞ్చం నిష్ప్రపఞ్చోఽపి విడమ్బయసి భూతలే .
ప్రపన్నజనతానన్దసన్దోహం ప్రథితుం ప్రభో .. 37..

జానన్త ఏవ జానన్తు కిం బహూక్త్యా న మే ప్రభో .
మనసో వపుషో వాచో వైభవం తవ గోచరః .. 38..

అనుజానీహి మాం కృష్ణ సర్వం త్వం వేత్సి సర్వదృక్ .
త్వమేవ జగతాం నాథో జగదేతత్తవార్పితమ్ .. 39..

శ్రీకృష్ణ వృష్ణికులపుష్కరజోషదాయిన్
క్ష్మానిర్జరద్విజపశూదధివృద్ధికారిన్ .
ఉద్ధర్మశార్వరహర క్షితిరాక్షసధ్రు-
గాకల్పమార్కమర్హన్ భగవన్ నమస్తే .. 40..

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యభిష్టూయ భూమానం త్రిః పరిక్రమ్య పాదయోః .
నత్వాభీష్టం జగద్ధాతా స్వధామ ప్రత్యపద్యత .. 41..

తతోఽనుజ్ఞాప్య భగవాన్ స్వభువం ప్రాగవస్థితాన్ .
వత్సాన్ పులినమానిన్యే యథాపూర్వసఖం స్వకమ్ .. 42..

ఏకస్మిన్నపి యాతేఽబ్దే ప్రాణేశం చాన్తరాత్మనః .
కృష్ణమాయాహతా రాజన్ క్షణార్ధం మేనిరేఽర్భకాః .. 43..

కిం కిం న విస్మరన్తీహ మాయామోహితచేతసః .
యన్మోహితం జగత్సర్వమభీక్ష్ణం విస్మృతాత్మకమ్ .. 44..

ఊచుశ్చ సుహృదః కృష్ణం స్వాగతం తేఽతిరంహసా .
నైకోఽప్యభోజి కవల ఏహీతః సాధు భుజ్యతామ్ .. 45..

తతో హసన్ హృషీకేశోఽభ్యవహృత్య సహార్భకైః .
దర్శయంశ్చర్మాజగరం న్యవర్తత వనాద్వ్రజమ్ .. 46..

బర్హప్రసూననవధాతువిచిత్రితాఙ్గః
ప్రోద్దామవేణుదలశృఙ్గరవోత్సవాఢ్యః .
వత్సాన్ గృణన్ననుగగీతపవిత్రకీర్తి-
ర్గోపీదృగుత్సవదృశిః ప్రవివేశ గోష్ఠమ్ .. 47..

అద్యానేన మహావ్యాలో యశోదానన్దసూనునా .
హతోఽవితా వయం చాస్మాదితి బాలా వ్రజే జగుః .. 48..

రాజోవాచ
బ్రహ్మన్ పరోద్భవే కృష్ణే ఇయాన్ ప్రేమా కథం భవేత్ .
యోఽభూతపూర్వస్తోకేషు స్వోద్భవేష్వపి కథ్యతామ్ .. 49..

శ్రీశుక ఉవాచ
సర్వేషామపి భూతానాం నృప స్వాత్మైవ వల్లభః .
ఇతరేఽపత్యవిత్తాద్యాస్తద్వల్లభతయైవ హి .. 50..

తద్రాజేన్ద్ర యథా స్నేహః స్వస్వకాత్మని దేహినామ్ .
న తథా మమతాలమ్బిపుత్రవిత్తగృహాదిషు .. 51..

దేహాత్మవాదినాం పుంసామపి రాజన్యసత్తమ .
యథా దేహః ప్రియతమస్తథా న హ్యను యే చ తమ్ .. 52..

దేహోఽపి మమతాభాక్చేత్తర్హ్యసౌ నాత్మవత్ప్రియః .
యజ్జీర్యత్యపి దేహేఽస్మిన్ జీవితాశా బలీయసీ .. 53..

తస్మాత్ప్రియతమః స్వాత్మా సర్వేషామపి దేహినామ్ .
తదర్థమేవ సకలం జగదేతచ్చరాచరమ్ .. 54..

కృష్ణమేనమవేహి త్వమాత్మానమఖిలాత్మనామ్ .
జగద్ధితాయ సోఽప్యత్ర దేహీవాభాతి మాయయా .. 55..

వస్తుతో జానతామత్ర కృష్ణం స్థాస్ను చరిష్ణు చ .
భగవద్రూపమఖిలం నాన్యద్వస్త్విహ కిఞ్చన .. 56..

సర్వేషామపి వస్తూనాం భావార్థో భవతి స్థితః .
తస్యాపి భగవాన్ కృష్ణః కిమతద్వస్తు రూప్యతామ్ .. 57..

సమాశ్రితా యే పదపల్లవప్లవం
మహత్పదం పుణ్యయశో మురారేః .
భవామ్బుధిర్వత్సపదం పరం పదం
పదం పదం యద్విపదాం న తేషామ్ .. 58..

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యత్పృష్టోఽహమిహ త్వయా .
యత్కౌమారే హరికృతం పౌగణ్డే పరికీర్తితమ్ .. 59..

ఏతత్సుహృద్భిశ్చరితం మురారే-
రఘార్దనం శాద్వలజేమనం చ .
వ్యక్తేతరద్రూపమజోర్వభిష్టవం
శృణ్వన్ గృణన్నేతి నరోఽఖిలార్థాన్ .. 60..

ఏవం విహారైః కౌమారైః కౌమారం జహతుర్వ్రజే .
నిలాయనైః సేతుబన్ధైర్మర్కటోత్ప్లవనాదిభిః .. 61..