శ్రీవైష్ణవసంధ్యావిధిః

లఘుసన్ధ్యావిధిః

పవిత్రాసనే శుద్ధభూమావుపవిష్య శుద్ధజలే తులసీం నిక్షిప్య
"ఓం విం విరజాయై నమః"
ఇత్యుచ్చార్య
శ్వేతతిలకం హస్తే ఘర్షణమ్
తత్ర మన్త్రః
ఓం విష్ణోర్నుకం వీర్యాణి ప్రబోచం యః పార్థివానివ్విమమే రజా గుం సి .
యోఽఅస్కభా యదుత్తర గూం సధస్థం విచక్రమాణస్త్రేధోరుగాయ..

తతో మధ్యే ఓం విలిఖ్య తతః పరితః షట్కోణం విలిఖ్య
మూలేన మన్త్రేణ అభిమన్త్ర్య విష్ణుగాయత్ర్యా తర్జన్యా అఙ్గుల్యా లలాటే ధారయేత్
తత్ర శ్వేతతిలకధారణమన్త్రః
ఓం నారాయణాయ విద్మహే వాసుదేవాయ ధీమహి తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్ ..

పశ్చాత్
అవశేషతిలకం హస్తం ప్రక్షాల్య "ఓం వాసుదేవాయ నమః" ఇత్యుచ్చార్య శిరసి ధారయేత్ వా శుద్ధవాససి .
తతః శ్రీచూర్ణం హస్తే ఘర్షణమ్
తత్ర మన్త్రః
ఓం గన్ధద్వారాం దురాధర్షాన్నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ .
ఈశ్వరీం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ..

ఇతి ఘర్షయిత్వా
శ్రీం విలిఖ్య దశవారం శ్రీం శ్రియై నమః ఇత్యనేన మన్త్రేణాభిమన్త్రణం కృత్వా
లక్ష్మీగాయత్ర్యా
ఓం మహాలక్ష్యై చ విద్మహే విష్ణుపత్న్యై చ ధీమహి తన్నో లక్ష్మీః ప్రచోదయాత్ ..

వా
ఓం శ్రీం శ్రియై నమః ఇత్యుచ్చార్య లలాటే ధారయేత్ .
పశ్చాత్ అవశేషం శ్రీచూర్ణం హస్తం ప్రక్షాల్య ఓం మహాలక్ష్మ్యై నమః ఇత్యుచ్చార్య శిరసి వా శుద్ధవాససి ధారయేత్ .
తతః శ్రీవాక్యగురుపరమ్పరాం శ్లోకగురుపరమ్పరాఞ్చ ఉచ్చార్య శ్రీపాదతీర్థఞ్చ స్వీకృత్య ఆచమేత్
తత ఆచమనమ్
ఓం అచ్యుతాయ నమః ఓం అనన్తాయ నమః ఓం గోవిన్దాయ నమః
ఇతి త్రిభిర్మన్త్రైః త్రిబారం ఆచమ్య ఓం విష్ణవే నమః ఇతి హస్తం ప్రక్షాలనమ్ కుర్యాత్
సంకల్పం కుర్యాత్
హరిః ఓం తత్సత్ హరిః ఓం తత్సత్ హరిః ఓం తత్సత్ ఓం విష్ణుర్విష్ణుర్విష్ణుః అద్యేహ శుభపుణ్యతిథౌ అముకగోత్రోపన్న అముకప్రవరాన్విత అముకనామోఽహం భగవదాజ్ఞయా భగవన్ముఖోల్లాసార్థం ప్రాతః / మధ్యాహ్నే / సాయం సన్ధ్యోపాసనమహం కరిష్యే .
సర్వాఙ్గం కుశైర్మార్జనం కుర్యాత్
ఓం అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాఙ్గతోపివా .
యః స్మరేత్ పుణ్డరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యన్తరః శుచిః ..

ఆసనశుద్ధిం కుర్యాత్
ఓం పృథ్వి త్వయా ధృతాలోకా దేవి త్వం విష్ణునా ధృతా ..

త్వఞ్చ ధారయ మాం దేవి పవిత్రం కురు చాసనమ్ ..

ప్రాణాయామః
ఓం భూః ఓం భువః ఓం స్వః ఓం మహః ఓం జనః ఓం తపః ఓం సత్యమ్ ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం ఓం భర్గో దేవస్య ధీమహి .
ఓం ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ఓం ఆపోజ్యోతిరసోమృతం బ్రహ్మభూర్భువః . స్వరోమ్ .
ఇతి పూరకం కృత్వా, ఏవం ప్రకారేణ కుమ్భకం రేచకఞ్చకుర్యాత్ ..

ప్రాతః కాలే
ఓం సూర్యశ్చమా మన్న్యుశ్చ మన్న్యుపతయశ్చ మన్న్యుకృతేభ్యః పాపేభ్యో రక్షన్తామ్ .
యద్రాత్ర్యాపాపమకార్షమ్మనసా వాచా హస్తాభ్యాం పద్భ్యాముదరేణ శిశ్నా.
రాత్రిస్తదవలుమ్పతు యత్కిఞ్చిదురితం మయి ఇదమహం మామమృతయోనౌ సూర్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ..

మధ్యాన్నకాలే
ఓం ఆపః పునన్తుపృథివీపృథ్వీ పూతా పునన్తు మామ్ .
పునన్తు బ్రమణస్పతిర్బ్రహ్మ పూతా పునన్తు మామ్ .
యదుచ్ఛిష్టమభోజ్యఞ్చ యద్వా దుశ్చరితం మమ .
సర్వమ్పునన్తుమామాపోఽసతాఞ్చప్రతిగ్రహ గుం స్వాహా ..

సాయం కాలే
ఓం అగ్నిశ్చ మా మన్న్యుశ్చ మన్న్యుపతయశ్చ మన్న్యుకృతేభ్యః పాపేభ్యో రక్షన్తామ్ .
యదహ్నా పాపమకార్షమ్మనసా వాచా హస్తాభ్యాం పద్భ్యాముదరేణ శిశ్నా.
అహస్తదవలుమ్పతు యత్కిఞ్చిద్దురితం మయి .
ఇదమహం మామమృతయోనౌ సత్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ..

పవిత్రం గృహీత్వా ఆత్మానం జలం ప్రోక్షయేత్
ఓం పవిత్రేస్థో వైష్ణవ్యౌ సవితుర్వః ప్రసవ ఉత్పునామ్యచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్యస్య రశ్మ్మిభిః ..

తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్ర పూతస్య యత్కామ పునే తచ్ఛకేయమ్ ..

వక్షమాణ మన్త్రేణ మూలమన్త్రముచ్చారయజలం పరిక్రామయేత్
ఓం అపసర్పన్తు యే భూతా యే భూతా భూమిసంస్థితాః.
యే భూతా విఘ్నకర్తారస్తే నశ్యన్తు శివాజ్ఞయా ..

తతో మార్జయేత్-
ఓం భూః పునాతు శిరసి ఓం భువః పునాతు నేత్రయోః ఓం స్వః పునాతు కణ్ఠే ఓం మహః పునాతు హృదయే ఓం జనః పునాతు నాభ్యామ్ ఓం తపః పునాతు పాదయోః ఓం సత్యం పునాతు పునః శిరసి ఓం ఖం బ్రహ్మ పునాతు సర్వత్ర ..

పునశ్చ మార్జనమ్
ఓం ఆపోహిష్ఠామయోభువః ఇతి మస్తకే .
ఓం తాన ఊర్జే దధాతనః ఇతి భూమౌ .
ఓం మహేరణాయ చక్షస ఇతి హృదయే .
ఓం యోవః శివతమోరస ఇతి హృదయే.
ఓం తస్య భాజయతేహనః ఇతి భూమౌ .
ఓం ఉశతీరివ మాతరః ఇతి మస్తకే .
ఓం తస్మా అరఙ్గ మామవః ఇతి మస్తకే .
ఓం యస్య క్షయాయ జిన్వథః ఇతి హృదయే .
ఓం ఆపో జనయథాచనః ఇతి భూమౌ .
వామహస్తే జలం సంస్థాప్య దక్షిణహస్తేన పిధాయ మన్త్రం పఠిత్వా మాజయేత్.
ఓం ద్రుపదాదివ ముముచానః స్విన్నః స్నాతో మలాదివః .
పూతం పవిత్రేణేవాజ్యమాపః శున్ధన్తు మైనసః ..

దక్షిణహస్తస్థజలం నాసికా సమీపం నీత్వా మన్త్రం పఠిత్వా దర్శనం వినైవ వామభాగే క్షిపేత్ .
ఓం ఋతం చ సత్యం చాభీద్ధా తపసోఽధ్యజాయత .
తతో రాత్ర్యజాయత తతః సముద్రోఽఅర్ణవః .
సముద్రాదర్ణవాదధి సంవత్సరోఽఅజాయత.
అహోరాత్రాణి విధదద్విశ్వస్య మిషతో వశీ.
సూర్యాచన్ద్రమసౌ ధాతా యథాపూర్వమకల్పయత్ .
దివఞ్చ పృథివీఞ్చాన్తరిక్షమథోస్వః ..

నిమ్నమన్త్రం పఠిత్వా జలాచమనం కుర్యాత్
ఓం అన్తశ్చరసి భూతేషు గుహాయాం విశ్వతోముఖః .
త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కార ఆపో జ్యోతి రసోమృతమ్..

మూలేన సంపుటీకృత్య గాయత్రీమన్త్రేణ త్రివారం సూర్యనారాయణాయ అర్ఘ్యం దదాతు .
అథవా
వక్షమాణమన్త్రేణ చతుర్థవారం దద్యాత్ .
ఓం ఆకృష్ణేన రజసావర్తమానో నివేశయన్మృతం మర్త్యఞ్చ .
హిరణ్యయేన సవితా రథేన దేవో యాతి భువనాని పశ్యన్ .
తతో హస్తౌ ఉపరికృత్య సూర్యాభిముఖో భూత్వా
మన్త్రం పఠేత్
ఓం ఉద్వయన్తమసస్ప్పరిస్వః పశ్యన్త ఉత్తరమ్ దేవన్దేవక్త్రా సూర్యమగన్న్మ జ్జ్యోతిరుత్తమమ్ ..

ఓం ఉదుత్యఞ్జాతవేదసన్దేవం వ్వహన్తి కేతవః దృశే విశ్శ్వాయ సూర్యమ్ ..

ఓం చిత్రన్దేవానాముదగాదనీకఞ్చక్షుర్మిత్త్రస్య వ్వరుణస్యాగ్నేః .
ఆప్రాద్యావా పృథివీఽఅన్తరిక్ష గుం సూర్య ఆత్మా జగతస్తస్త్థుషశ్చ ..

అత్ర బ్యాఘ్రచక్షుషముద్రయాత్ర సూర్యమణ్డల వర్తిం నారాయణం పశ్యన్తి
ఓం తచ్చక్షుర్దేవహితం పురస్తాచ్ఛుక్రముచ్చరత్.
పశ్యేమశరదః శతఞ్జీవేమశరదః శత గుం శ్రృణుయామశరదః శతం ప్రబ్రవామశరదః శతమదీనాః .
స్యామశరదః శతమ్భూయశ్చ శరదః శతాత్ .
శ్రీసూర్యనారాయణస్య ప్రార్థనాం కుర్యాత్
ఓం హిరణ్మయేన పాత్రేణ సత్యస్యాపిహితం ముఖమ్ .
తత్వం పూషన్నపావృణు సత్యధర్మాయ దృష్టయే ..

ఓం పూషన్నేకర్షే యమసూర్యప్రాజాపత్య వ్యూహరస్మీన్ సమూహతేజోయత్తే రూపం
కల్యాణతమం తత్తే పశ్యామి యోసావసౌ పురుషః సోహమస్మి ..

ఓం వాయురనిలమమృతమథేదం భస్మాన్త గుం శరీరమ్
ఓం క్రతోశ్మర క్లీవేశ్మర కృత గుం శ్మర ..

ఓం అగ్నేనయ సుపథారాయే అస్మాన్ విశ్వాని దేవ వయునాని విద్వాన్ .
యుయోధ్యస్మజ్జుహురాణమేనో భూయిష్ఠాన్తే నమ ఉక్తిం విధేమ ..

అత్ర ద్వివారం విష్ణుగాయత్రీం జపేత్
ఓం నారాయణాయ విద్మహే వాసుదేవాయ ధీమహి తన్నో విష్ణు ప్రచోదయాత్ .
తతః సూర్యన్నమస్కుయాత్
ఓం విశ్వతశ్చక్షురుత విశ్వతోముఖో విశ్వతోబాహురుత విశ్వతస్పాత్ .
సంబాహూభ్యాన్ధమతి సంపతత్రైవాభూమిం జనయన్దేవ ఏకః .
ఆసనే స్థిత్వా ఆచమ్య న్యాసం కుర్యాత్
కరన్యాసః
ఓం భూః అఙ్గుష్ఠాభ్యాం నమః. ఓం భువః తర్జనీభ్యాం నమః .
ఓం స్వః మధ్యమాభ్యాం నమః .
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం అనామికాభ్యాం నమః .
ఓం భర్గో దేవస్య ధీమహి . కనిష్ఠికాభ్యాం నమః .
ఓం ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం నమః .
తతోఽఙ్గన్యాసః
ఓం భూః జ్ఞానాయ హృదయాయ నమః . ఓం భువః ఐశ్వర్యాయ శిరసే స్వాహా .
ఓం స్వః శక్త్యై శిఖాయై వషట్ . ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం బలాయ కవచాయ హుమ్ .
ఓం భర్గో దేవస్య ధీమహి తేజసే నేత్రాభ్యాం వౌషట్ . ఓం ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ అస్త్రాయఫట్ ..

కరన్యాసః
ఓం ఓం అఙ్గుష్ఠాభ్యాం నమః ఓం నం తర్జనీభ్యాం నమః .
ఓం మోం మధ్యమాభ్యాం నమః . ఓం నాం అనామికాభ్యాం నమః
ఓం రాం కనిష్ఠికాభ్యాం నమః ఓం యం కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం నమః
ఓం ణాం దక్షిణనఖేషు .ఓం యం వామనఖేషు .
అఙ్గన్యాసః
ఓం ఓం జ్ఞానాయ హృదయాయ నమః . ఓం నం ఐశ్వర్యాయ శిరసే స్వాహా .
ఓం మోం శక్త్యై శిఖాయై వషట్ . ఓం నాం బలాయ కవచాయ హుమ్ .
ఓం రాం తేజసే నేత్రాభ్యాం వౌషట్ . ఓం యం వీర్యాయ అస్త్రాయ ఫట్ .
ఓం ణాం ఉదరే. ఓం యం పృష్ఠే ..

ఆవాహనముద్రయా గాయత్రీం ఆవాహయేత్
ఓం తేజోసి శుక్రమస్యమృతమసి ధామనామాసి ప్రియన్దేవానా మనా ధృష్టృన్దేవ యజనమసి ..

గాయత్రీప్రార్థనా
బహురూపిణి గాయత్రి దివ్యే సంధ్యే సరస్వతి .
అజరే అమరే దేవి బ్రహ్మయోనే నమోస్తు తే..

జలం క్షిపేత్
బ్రహ్మశాపాద్విముక్తా భవ .
వశిష్ఠశాపాద్విముక్తా భవ .
విశ్వామిత్ర శాపాద్విముక్తా భవ .
తతశ్చతుర్వింశతి ముద్రా కరణమ్
సుముఖం సంపుటం చైవ వితతం విస్తృతం తథా.
ద్విముఖం త్రిముఖం చైవ చతుః పఞ్చముఖం తథా .
షణ్ముఖాధోముఖౌ చైవ వ్యాపకాఞ్జలికం తథా .
శకటం యమపాశం చ గ్రథితం చోన్ముఖోన్ముఖమ్ .
ప్రలమ్బం ముష్ఠికం చైవ మత్స్యకూర్మవరాహకమ్ .
సింహక్రాన్తం మహాక్రాన్తం ముద్గరం పల్లవం తథా ..

మూలేన సంపుటీకృత్య అర్థానుసంధానపూర్వకం సవ్యాహృతీకాం గాయత్రీం జపేత్ .
కాయేన వాచా మనసేన్ద్రియైర్వా
బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతే: స్వభావాత్ .
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి
సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు
హరిః ఓం తత్సత్