సనాతన స్తోత్ర నిధి
శివ భగవాన
మహాదేవ

.. శ్రీశివతాణ్డవస్తోత్రమ్ ..

॥ श्रीशिवताण्डवस्तोत्रम् ॥
రచయిత: Rawan వీక్షణలు: 1
14px

అథ రావణకృతశివతాణ్డవస్తోత్రమ్

.. శ్రీగణేశాయ నమః ..

జటాటవీగలజ్జలప్రవాహపావితస్థలే
గలేఽవలమ్బ్య లమ్బితాం భుజఙ్గతుఙ్గమాలికామ్ .
డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం
చకార చణ్డతాణ్డవం తనోతు నః శివః శివమ్ .. 1..

జటాకటాహసమ్భ్రమభ్రమన్నిలిమ్పనిర్ఝరీ-
విలోలవీచివల్లరీవిరాజమానమూర్ద్ధని .
ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలల్లలాటపట్టపావకే
కిశోరచన్ద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ .. 2..

ధరాధరేన్ద్రనన్దినీవిలాసబన్ధుబన్ధుర-
స్ఫురద్దిగన్తసన్తతిప్రమోదమానమానసే .
కృపాకటాక్షధోరణీనిరుద్ధదుర్ధరాపది
క్వచిద్దిగమ్బరే(క్వచిచ్చిదమ్బరే) మనో వినోదమేతు వస్తుని .. 3..

జటాభుజఙ్గపిఙ్గలస్ఫురత్ఫణామణిప్రభా-
కదమ్బకుఙ్కుమద్రవప్రలిప్తదిగ్వధూముఖే .
మదాన్ధసిన్ధురస్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే (సిన్ధురాసురత్వ)
మనో వినోదమద్భుతం బిభర్తు భూతభర్తరి .. 4..

సహస్రలోచనప్రభృత్యశేషలేఖశేఖర-
ప్రసూనధూలిధోరణీవిధూసరాఙ్ఘ్రిపీఠభూః .
భుజఙ్గరాజమాలయా నిబద్ధజాటజూటకః
శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబన్ధుశేఖరః .. 5.. (శ్రియే)
లలాటచత్వరజ్వలద్ధనఞ్జయస్ఫులిఙ్గభా-
నిపీతపఞ్చసాయకం నమన్నిలిమ్పనాయకమ్ . (స్ఫులిఙ్గయా నిపీత)
సుధామయూఖలేఖయా విరాజమానశేఖరం
మహాకపాలి సమ్పదే శిరో జటాలమస్తు నః .. 6..

(మహః కపాలి సమ్పదే సరిజ్జటాలమస్తు నః ..)
కరాలభాలపట్టికాధగద్ధగద్ధగజ్జ్వల-
ద్ధనఞ్జయాహుతీకృతప్రచణ్డపఞ్చసాయకే .
ధరాధరేన్ద్రనన్దినీకుచాగ్రచిత్రపత్రక-
ప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ .. 7..

నవీనమేఘమణ్డలీనిరుద్ధదుర్ధరస్ఫురత్-
కుహూనిశీథినీతమఃప్రబన్ధబద్ధకన్ధరః . (ప్రబద్ధబద్ధ)
నిలిమ్పనిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసిన్ధురః
కలానిధానబన్ధురః శ్రియం జగద్ధురన్ధరః .. 8..

ప్రఫుల్లనీలపఙ్కజప్రపఞ్చకాలిమప్రభా-
ఽవలమ్బికణ్ఠకన్దలీరుచిప్రబద్ధకన్ధరమ్ .
స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం
గజచ్ఛిదాన్ధకచ్ఛిదం తమన్తకచ్ఛిదం భజే .. 9..

అఖర్వ(అగర్వ)సర్వమఙ్గలాకలాకదమ్బమఞ్జరీ-
రసప్రవాహమాధురీవిజృమ్భణామధువ్రతమ్ .
స్మరాన్తకం పురాన్తకం భవాన్తకం మఖాన్తకం
గజాన్తకాన్ధకాన్తకం తమన్తకాన్తకం భజే .. 10..

జయత్వదభ్రవిభ్రమభ్రమద్భుజఙ్గమశ్వస- (జయత్యద)
ద్వినిర్గమత్క్రమస్ఫురత్కరాలభాలహవ్యవాట్ .
ధిమిద్ధిమిద్ధిమిద్ధ్వనన్మృదఙ్గతుఙ్గమఙ్గల- (ధిమిం ధిమిం ధిమిం ధ్వనన్)
ధ్వనిక్రమప్రవర్తితప్రచణ్డతాణ్డవః శివః .. 11..

దృషద్విచిత్రతల్పయోర్భుజఙ్గమౌక్తికస్రజోర్-
గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్షపక్షయోః .
తృణారవిన్దచక్షుషోః ప్రజామహీమహేన్ద్రయోః
సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ .. 12..

(సమం ప్రవర్తయన్మనః కదా సదాశివం భజే ..)
కదా నిలిమ్పనిర్ఝరీనికుఞ్జకోటరే వసన్
విముక్తదుర్మతిః సదా శిరఃస్థమఞ్జలిం వహన్ .
విలోలలోలలోచనో లలామభాలలగ్నకః
(విముక్తలోలలోచనాలలామభాలలగ్నకం)
శివేతి మన్త్రముచ్చరన్ కదా సుఖీ భవామ్యహమ్ .. 13..

నిలిమ్పనాథనాగరీకదమ్బమౌలమల్లికా-
నిగుమ్ఫనిర్భరక్షరన్మధూష్ణికామనోహరః .
తనోతు నో మనోముదం వినోదినీమహర్నిశం
పరశ్రియః పరం పదం తదఙ్గజత్విషాం చయః .. 14..

ప్రచణ్డవాడవానలప్రభాశుభప్రచారణీ
మహాష్టసిద్ధికామినీజనాఽవహూతజల్పనా .
విముక్తవామలోచనావివాహకాలికధ్వనిః
శివేతి మన్త్రభూషణా జగజ్జయాయ జాయతామ్ .. 15..

ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం
పఠన్స్మరన్బ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతిసన్తతమ్ .
హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాఽన్యథా గతిం
విమోహనం హి దేహినాం సుశఙ్కరస్య చిన్తనమ్ .. 16..

పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం
యః శమ్భుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే .
తస్య స్థిరాం రథగజేన్ద్రతురఙ్గయుక్తాం
లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శమ్భుః .. 17..

(లక్ష్మీం ప్రసాదసమయే ప్రదదాతి శమ్భుః)

.. ఇతి శ్రీరావణకృతం శివతాణ్డవస్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ..

తాత్పర్యం మరియు విశేష వివరణ

శ్లోకం 1:

దట్టమైన అటవి వంటి జటాజూటం నుండి జాలువారే ఆకాశగంగ యొక్క పవిత్ర జలాలతో తడిసిన కంఠం కలవాడు, మెడలో హారము వలె వ్రేలాడుతున్న పెద్ద సర్పము కలవాడు, మరియు డమరుకం నుండి వెలువడే 'డమడ్-డమడ్' అను గంభీర నాదానికి అనుగుణంగా ప్రచండమైన తాండవ నృత్యం చేస్తున్న ఆ పరమశివుడు మనందరికీ సకల శుభాలను, మంగళాలను ప్రసాదించుగాక!
శ్లోకం 2:
జటలనే పాత్రలో తీవ్ర వేగంతో గిరగిరా తిరుగుతూ ప్రవహించే దేవనది గంగ యొక్క చంచలమైన తరంగాలచే శోభిల్లే శిరస్సు కలవాడు, నుదిటిపై 'ధగద్-ధగద్' మంటూ నిరంతరం ప్రజ్వరిల్లే అగ్ని కలవాడు, మరియు శిరస్సుపై బాలచంద్రుడిని ఆభరణంగా ధరించిన ఆ పరమేశ్వరుని యందు నా మనస్సు ఎల్లప్పుడూ భక్తితో రమించుగాక!
శ్లోకం 3:
పర్వతరాజైన హిమవంతుని పుత్రిక పార్వతీదేవి యొక్క విలాసవంతమైన క్రీగంటి చూపులతో అత్యంత శోభాయమానుడైనవాడు, తన మనస్సులో సకల చరాచర ప్రాణులకు ఆనందాన్ని నింపేవాడు, ఎవరూ ఆపలేని ఘోర ఆపదలను తన కరుణాకటాక్ష వీక్షణలతోనే తొలగించేవాడు, మరియు దిక్కులనే వస్త్రాలుగా ధరించిన ఆ దిగంబరుడైన పరమేశ్వరుని యందు నా మనస్సు సదా ఆనందించుగాక!
శ్లోకం 4:
జటాజూటంలో చుట్టుకున్న సర్పాల పడగలపై ఉన్న మణుల పసుపు-ఎరుపు (పింగళ) కాంతులు దిక్కులనే కాంతల ముఖాలకు కుంకుమ పూసినట్లుగా ప్రకాశిస్తుండగా, మదించిన ఏనుగు చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించి తేజరిల్లుతున్న సమస్త ప్రాణుల రక్షకుడైన ఆ భూతనాథుని యందు నా మనస్సు అద్భుతమైన ఆనందాన్ని పొందుగాక!
శ్లోకం 5:
ఇంద్రుడు మొదలైన సమస్త దేవతలు నమస్కరిస్తున్నప్పుడు వారి కిరీటాలలోని పుష్పాల పరాగరేణువుల చేత ఎవరి పాదపీఠం పూజింపబడుతూ ధూసర వర్ణంతో మెరుస్తోందో, సర్పరాజ హారంతో బంధించబడిన జటాజూటం కలవాడు, చకోరపక్షి మిత్రుడైన చంద్రుని కిరీటంగా ధరించిన ఆ పరమశివుడు మనకు చిరకాలం నిలిచే అక్షయ సంపదలను అనుగ్రహించుగాక!
శ్లోకం 6:
నుదిటి అనే ప్రాంగణంలో మండుతున్న అగ్నికణాలచే కామదేవుని భస్మం చేసినవాడు, సమస్త దేవతల అధిపతులచే పూజింపబడేవాడు, అమృత కిరణాలను కురిపించే చంద్రరేఖతో శోభిల్లే మస్తకం కలవాడు, మరియు కపాల మాలను ధరించిన ఆ పరమశివుని పవిత్ర జటాజూటం మనకు సకల సిద్ధులను, దివ్య ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించుగాక!
శ్లోకం 7:
భయంకరమైన నుదిటిపై 'ధగద్-ధగద్' మంటూ మండుతున్న అగ్నిహోత్రంలో కామదేవుడిని ఆహుతిగా సమర్పించినవాడు, హిమవత్పుత్రి పార్వతీదేవి శరీరముపై విచిత్రమైన శృంగార చిత్రలేఖనాలను (పత్రభంగాలను) రచించడంలో ఏకైక నిపుణ శిల్పి అయిన ఆ త్రినేత్రుని యందు నా అనన్య భక్తి నిరంతరం నిలుచుగాక!
శ్లోకం 8:
కారుమేఘాల సమూహంతో కమ్ముకున్న అమావాస్య అర్ధరాత్రి చీకటి వంటి నీలిరంగు (నల్లని) కంఠం కలవాడు, గంగానదిని శిరస్సున ధరించినవాడు, గజచర్మమును కప్పుకున్నవాడు, సకల కళాస్వరూపుడైన చంద్రునిచే మనోహరంగా వెలుగొందేవాడు, మరియు ఈ సమస్త విశ్వభారాన్ని మోసే ఆ జగద్ధురంధరుడైన పరమశివుడు మనకు అపారమైన సంపదలను ప్రసాదించుగాక!
శ్లోకం 9:
పూర్తిగా వికసించిన నీలి కమలాల కాంతి వంటి శ్యామల కాంతితో మెరుస్తున్న కంఠం కలవాడు, కామదేవుని భస్మం చేసినవాడు, త్రిపురాసురులను సంహరించినవాడు, సంసార బంధాలను నశింపజేసేవాడు, దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసినవాడు, గజాసుర-అంధకాసురులను అంతమొందించినవాడు, మరియు యమధర్మరాజునే జయించిన ఆ పరమేశ్వరుని నేను నిరంతరం సేవిస్తున్నాను.
శ్లోకం 10:
అహంకారం లేనివాడై, సర్వమంగళ అయిన పార్వతీదేవి యొక్క సమస్త కళలనే కదంబ పుష్పగుచ్ఛాల అమృత ప్రవాహ మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించే తుమ్మెద వంటివాడు, కామ, త్రిపుర, భవబంధ, దక్షయజ్ఞ, గజాసుర, అంధకాసుర మరియు యముడిని సంహరించిన ఆ పరమేశ్వరుని నేను భక్తితో భజిస్తున్నాను.
శ్లోకం 11:
ఆకాశంలో వేగంగా తిరుగుతున్న సర్పాల బుసల వల్ల మరింతగా ప్రజ్వరిల్లే నుదిటి అగ్ని కలవాడు, మృదంగం నుండి వెలువడే 'ధిమిద్-ధిమిద్' అను మంగళకరమైన గంభీర నాదాల లయకు అనుగుణంగా ప్రచండ తాండవ నృత్యం చేస్తున్న ఆ దేవాదిదేవుడైన శివునికి ఎల్లప్పుడూ జయమగుగాక!
శ్లోకం 12:
గట్టి బండరాయి మరియు మెత్తని విచిత్ర శయ్య యందు, సర్పము మరియు ముత్యాల హారము నందు, అమూల్యమైన రత్నము మరియు మట్టిపెళ్ళ యందు, మిత్రుడు మరియు శత్రువు నందు, గడ్డిపరక మరియు పద్మాక్షి అయిన సుందరి యందు, సామాన్య ప్రజలు మరియు చక్రవర్తి యందు—సమదృష్టిని కలిగి ఉండి, నేనెప్పుడు ఆ సదాశివుని నిష్కామంగా ఆరాధించగలను?
శ్లోకం 13:
పవిత్ర గంగానదీ తీరంలోని లతాకుంజ గుహలో నివసిస్తూ, దుర్బుద్ధిని పూర్తిగా విడిచిపెట్టి, తలపై దోసిలి పట్టి, చంచల నేత్రాలను అదుపుచేసి, నుదుట తిలకం ధరించి, "శివ" అను తారక నామాన్ని నిరంతరం జపిస్తూ నేను ఎప్పుడు పరమానందాన్ని పొందగలను?
శ్లోకం 14:
దేవకన్యల కేశపాశాలలో అల్లిన మల్లెపూల నుండి స్రవించే పూతేనె సువాసనలతో నిండిన స్వామివారి దివ్య శరీర కాంతి, మన మనస్సులకు రేయింబవళ్ళు అపారమైన ఆనందాన్ని ప్రసాదించి, మనకు అత్యున్నతమైన మోక్షపదాన్ని అనుగ్రహించుగాక!
శ్లోకం 15:
ప్రచండమైన బడబాగ్ని వలె దుష్టశక్తులను నాశనం చేసేది, అష్టమహాసిద్ధులను ప్రసాదించేది, వివాహ సమయంలో వినిపించే మంగళ ధ్వనుల వంటి శుభాలను కలిగించేది, మరియు సుందర నేత్రాలు కలిగిన పార్వతీదేవి కంకణాభరణాల చేత శోభిల్లే "శివ" అను దివ్య మంత్రం ఈ సమస్త జగత్తును జయించుటకు అనుగ్రహించుగాక!
శ్లోకం 16:
శ్రేష్ఠమైన ఈ శివతాండవ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించేవారు, స్మరించే లేదా వినే మానవులు నిరంతరం పరమ పవిత్రతను పొంది, జగద్గురువైన పరమేశ్వరుని యందు దృఢమైన భక్తిని పొందుతారు. శంకరుని ధ్యానించడం అనేది సమస్త ప్రాణుల అజ్ఞానాన్ని, మాయామోహాలను పటాపంచలు చేసే పరమ సాధనం; దీనికి మించిన ఉత్తమ గతి మరొకటి లేదు.
శ్లోకం 17:
ప్రదోష కాలంలో లేదా శివ పూజ ముగిసిన తర్వాత రావణాసురుడు గానం చేసిన ఈ శివతాండవ స్తోత్రాన్ని భక్తితో పఠించే భక్తునికి, పరమశివుడు రథ, గజ, తురగాది (గుర్రాలు) వాహనాలతో కూడిన శాశ్వతమైన స్థిరలక్ష్మిని మరియు అఖండ ఐశ్వర్యాన్ని సదా అనుగ్రహిస్తాడు.

ఫలశ్రుతి మరియు పారాయణ మహిమ


జప గణన: 0/108