ಅಥ ಗಣೇಶಗೀತಾ
.. ಓಂ ನಮಃ ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ..
.. ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಸಾಙ್ಖ್ಯಸಾರಾರ್ಥ ಯೋಗಃ ..
ಕ ಉವಾಚ -
ಏವಮೇವ ಪುರಾ ಪೃಷ್ಟಃ ಶೌನಕೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ .
ಸ ಸೂತಃ ಕಥಯಾಮಾಸ ಗೀತಾಂ ವ್ಯಾಸಮುಖಾಚ್ಛ್ರುತಾಮ್ ..೧ ..
ಸೂತ ಉವಾಚ -
ಅಷ್ಟಾದಶಪುರಾಣೋಕ್ತಮಮೃತಂ ಪ್ರಾಶಿತಂ ತ್ವಯಾ .
ತತೋಽತಿರಸವತ್ಪಾತುಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಮೃತಮುತ್ತಮಮ್ ..೨ ..
ಯೇನಾಮೃತಮಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಪುಮಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತಂ ಯತಃ .
ಯೋಗಾಮೃತಂ ಮಹಾಭಾಗ ತನ್ಮೇ ಕರುಣಯಾ ವದ ..೩ ..
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ -
ಅಥ ಗೀತಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೋಗಮಾರ್ಗಪ್ರಕಾಶಿನೀಮ್ .
ನಿಯುಕ್ತಾ ಪೃಚ್ಛತೇ ಸೂತ ರಾಜ್ಞೇ ಗಜಮುಖೇನ ಯಾ ..೪ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದ .
ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಯೋಗಂ ಮೇ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ..೫ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಸಮ್ಯಗ್ವ್ಯವಸಿತಾ ರಾಜನ್ಮತಿಸ್ತೇಽನುಗ್ರಹಾನ್ಮಮ .
ಶೃಣು ಗೀತಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೋಗಾಮೃತಮಯೀಂ ನೃಪ ..೬ ..
ನ ಯೋಗಂ ಯೋಗಮಿತ್ಯಾಹುರ್ಯೋಗೋ ಯೋಗೋ ನ ಚ ಶ್ರಿಯಃ .
ನ ಯೋಗೋ ವಿಷಯೈರ್ಯೋಗೋ ನ ಚ ಮಾತ್ರಾದಿಭಿಸ್ತದಾ ..೭ ..
ಯೋಗೋ ಯಃ ಪಿತೃಮಾತ್ರಾದೇರ್ನ ಸ ಯೋಗೋ ನರಾಧಿಪ .
ಯೋ ಯೋಗೋ ಬನ್ಧುಪುತ್ರಾದೇರ್ಯಶ್ಚಾಷ್ಟಭೂತಿಭಿಃ ಸಹ ..೮ ..
ನ ಸ ಯೋಗಸ್ತ್ರಿಯಾ ಯೋಗೋ ಜಗದದ್ಭುತರೂಪಯಾ .
ರಾಜ್ಯಯೋಗಶ್ಚ ನೋ ಯೋಗೋ ನ ಯೋಗೋ ಗಜವಾಜಿಭಿಃ ..೯ ..
ಯೋಗೋ ನೇನ್ದ್ರಪದಸ್ಯಾಪಿ ಯೋಗೋ ಯೋಗಾರ್ಥಿನಃ ಪ್ರಿಯಃ .
ಯೋಗೋ ಯಃ ಸತ್ಯಲೋಕಸ್ಯ ನ ಸ ಯೋಗೋ ಮತೋ ಮಮ ..೧೦ ..
ಶೈವಸ್ಯ ಯೋಗೋ ನೋ ಯೋಗೋ ವೈಷ್ಣವಸ್ಯ ಪದಸ್ಯ ಯಃ .
ನ ಯೋಗೋ ಭೂಪ ಸೂರ್ಯತ್ವಂ ಚನ್ದ್ರತ್ವಂ ನ ಕುಬೇರತಾ ..೧೧ ..
ನಾನಿಲತ್ವಂ ನಾನಲತ್ವಂ ನಾಮರತ್ವಂ ನ ಕಾಲತಾ .
ನ ವಾರುಣ್ಯಂ ನ ನೈರೃತ್ಯಂ ಯೋಗೋ ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತಾ ..೧೨ ..
ಯೋಗಂ ನಾನಾವಿಧಂ ಭೂಪ ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಜ್ಞಾನಿನಸ್ತತಮ್ .
ಭವನ್ತಿ ವಿತೃಷಾ ಲೋಕೇ ಜಿತಾಹಾರಾ ವಿರೇತಸಃ ..೧೩ ..
ಪಾವಯನ್ತ್ಯಖಿಲಾನ್ಲೋಕಾನ್ವಶೀಕೃತಜಗತ್ತ್ರಯಾಃ .
ಕರುಣಾಪೂರ್ಣಹೃದಯಾ ಬೋಧಯನ್ತ್ಯಪಿ ಕಾಂಶ್ಚನ ..೧೪ ..
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾ ಹೃದೇ ಮಗ್ನಾಃ ಪರಮಾನನ್ದರೂಪಿಣಿ .
ನಿಮೀಲ್ಯಾಕ್ಷೀಣಿ ಪಶ್ಯನ್ತಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಹೃದಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ..೧೫ ..
ಧ್ಯಾಯನ್ತಃ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಿತ್ತೇ ಯೋಗವಶೀಕೃತಮ್ .
ಭೂತಾನಿ ಸ್ವಾತ್ಮನಾ ತುಲ್ಯಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಗಣಯನ್ತಿ ತೇ ..೧೬ ..
ಯೇನ ಕೇನಚಿದಾಚ್ಛಿನ್ನಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿದಾಹತಾಃ .
ಯೇನ ಕೇನಚಿದಾಕೃಷ್ಟಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿದಾಶ್ರಿತಾಃ ..೧೭ ..
ಕರುಣಾಪೂರ್ಣಹೃದಯಾ ಭ್ರಮನ್ತಿ ಧರಣೀತಲೇ .
ಅನುಗ್ರಹಾಯ ಲೋಕಾನಾಂ ಜಿತಕ್ರೋಧಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ ..೧೮ ..
ದೇಹಮಾತ್ರಭೃತೋ ಭೂಪ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಞ್ಚನಾಃ .
ಏತಾದೃಶಾ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಶ್ಚಕ್ಷುರ್ಗೋಚರಾಃ ಪ್ರಿಯ ..೧೯ ..
ತಮಿದಾನೀಮಹಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ಯೋಗಮನುತ್ತಮಮ್ .
ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಂ ಮುಚ್ಯತೇ ಜನ್ತುಃ ಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಭವಸಾಗರಾತ್ ..೨೦ ..
ಶಿವೇ ವಿಷ್ಣೌ ಚ ಶಕ್ತೌ ಚ ಸೂರ್ಯೇ ಮಯಿ ನರಾಧಿಪ .
ಯಾಽಭೇದಬುದ್ಧಿರ್ಯೋಗಃ ಸ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗೋ ಮತೋ ಮಮ ..೨೧ ..
ಅಹಮೇವ ಜಗದ್ಯಸ್ಮಾತ್ಸೃಜಾಮಿ ಪಾಲಯಾಮಿ ಚ .
ಕೃತ್ವಾ ನಾನಾವಿಧಂ ವೇಷಂ ಸಂಹರಾಮಿ ಸ್ವಲೀಲಯಾ ..೨೨ ..
ಅಹಮೇವ ಮಹಾವಿಷ್ಣುರಹಮೇವ ಸದಾಶಿವಃ .
ಅಹಮೇವ ಮಹಾಶಕ್ತಿರಹಮೇವಾರ್ಯಮಾ ಪ್ರಿಯ ..೨೩ ..
ಅಹಮೇಕೋ ನೃಣಾಂ ನಾಥೋ ಜಾತಃ ಪಞ್ಚವಿಧಃ ಪುರಾ .
ಅಜ್ಞಾನಾನ್ಮಾ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಜಗತ್ಕಾರಣಕಾರಣಮ್ ..೨೪ ..
ಮತ್ತೋಽಗ್ನಿರಾಪೋ ಧರಣೀ ಮತ್ತ ಆಕಾಶಮಾರುತೌ .
ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ರುದ್ರಶ್ಚ ಲೋಕಪಾಲಾ ದಿಶೋ ದಶ ..೨೫ ..
ವಸವೋ ಮನವೋ ಗಾವೋ ಮನವಃ ಪಶವೋಽಪಿ ಚ .
ಸರಿತಃ ಸಾಗರಾ ಯಕ್ಷಾ ವೃಕ್ಷಾಃ ಪಕ್ಷಿಗಣಾ ಅಪಿ ..೨೬ ..
ತಥೈಕವಿಂಶತಿಃ ಸ್ವರ್ಗಾ ನಾಗಾಃ ಸಪ್ತ ವನಾನಿ ಚ .
ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪರ್ವತಾಃ ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ರಕ್ಷೋಗಣಾಸ್ತಥಾ ..೨೭ ..
ಅಹಂ ಸಾಕ್ಷೀ ಜಗಚ್ಚಕ್ಷುರಲಿಪ್ತಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಭಿಃ .
ಅವಿಕಾರೋಽಪ್ರಮೇಯೋಽಹಮವ್ಯಕ್ತೋ ವಿಶ್ವಗೋಽವ್ಯಯಃ ..೨೮ ..
ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾವ್ಯಯಾನನ್ದಾತ್ಮಕಂ ನೃಪ .
ಮೋಹಯತ್ಯಖಿಲಾನ್ಮಾಯಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾನ್ಮಮ ನರಾನಮೂನ್ ..೨೯ ..
ಸರ್ವದಾ ಷಡ್ವಿಕಾರೇಷು ತಾನಿಯಂ ಯೋಜಯೇತ್ ಭೃಶಮ್ .
ಹಿತ್ವಾಜಾಪಟಲಂ ಜನ್ತುರನೇಕೈರ್ಜನ್ಮಭಿಃ ಶನೈಃ ..೩೦ ..
ವಿರಜ್ಯ ವಿನ್ದತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷಯೇಷು ಸುಬೋಧತಃ .
ಅಚ್ಛೇದ್ಯಂ ಶಸ್ತ್ರಸಙ್ಘಾತೈರದಾಹ್ಯಮನಲೇನ ಚ ..೩೧ ..
ಅಕ್ಲೇದ್ಯಂ ಭೂಪ ಭುವನೈರಶೋಷ್ಯಂ ಮಾರುತೇನ ಚ .
ಅವಧ್ಯಂ ವಧ್ಯಮಾನೇಽಪಿ ಶರೀರೇಽಸ್ಮಿನ್ನರಾಧಿಪ ..೩೨ ..
ಯಾಮಿಮಾಂ ಪುಷ್ಪಿತಾಂ ವಾಚಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಶ್ರುತೀರಿತಾಮ್ .
ತ್ರಯೀವಾದರತಾ ಮೂಢಾಸ್ತತೋಽನ್ಯನ್ಮನ್ವತೇಽಪಿ ನ ..೩೩ ..
ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸತತಂ ಕರ್ಮ ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಫಲಪ್ರದಮ್ .
ಸ್ವರ್ಗೈಶ್ವರ್ಯರತಾ ಧ್ವಸ್ತಚೇತನಾ ಭೋಗಬುದ್ಧಯಃ ..೩೪ ..
ಸಮ್ಪಾದಯನ್ತಿ ತೇ ಭೂಪ ಸ್ವಾತ್ಮನಾ ನಿಜಬನ್ಧನಮ್ .
ಸಂಸಾರಚಕ್ರಂ ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಜಡಾಃ ಕರ್ಮಪರಾ ನರಾಃ ..೩೫ ..
ಯಸ್ಯ ಯದ್ವಿಹಿತಂ ಕರ್ಮ ತತ್ಕರ್ತವ್ಯಂ ಮದರ್ಪಣಮ್ .
ತತೋಽಸ್ಯ ಕರ್ಮಬೀಜಾನಾಮುಚ್ಛಿನ್ನಾಃ ಸ್ಯುರ್ಮಹಾಙ್ಕುರಾಃ ..೩೬ ..
ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಶ್ಚ ಮಹತೀ ವಿಜ್ಞಾನಸಾಧಿಕಾ ಭವೇತ್ .
ವಿಜ್ಞಾನೇನ ಹಿ ವಿಜ್ಞಾತಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುನೀಶ್ವರೈಃ ..೩೭ ..
ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವೀತ ಬುದ್ಧಿಯುಕ್ತೋ ನರಾಧಿಪ .
ನ ತ್ವಕರ್ಮಾ ಭವೇತ್ಕೋಽಪಿ ಸ್ವಧರ್ಮತ್ಯಾಗವಾಂಸ್ತಥಾ ..೩೮ ..
ಜಹಾತಿ ಯದಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ತತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ನ ವಿನ್ದತಿ .
ಆದೌ ಜ್ಞಾನೇ ನಾಧಿಕಾರಃ ಕರ್ಮಣ್ಯೇವ ಸ ಯುಜ್ಯತೇ ..೩೯ ..
ಕರ್ಮಣಾ ಶುದ್ಧಹೃದಯೋಽಭೇದಬುದ್ಧಿಮುಪೈಷ್ಯತಿ .
ಸ ಚ ಯೋಗಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋಽಮೃತತ್ವಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ..೪೦ ..
ಯೋಗಮನ್ಯಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಭೂಪ ತಮುತ್ತಮಮ್ .
ಪಶೌ ಪುತ್ರೇ ತಥಾ ಮಿತ್ರೇ ಶತ್ರೌ ಬನ್ಧೌ ಸುಹೃಜ್ಜನೇ ..೪೧ ..
ಬಹಿರ್ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ಚ ಸಮಯಾ ಹೃತ್ಸ್ಥಯಾಲೋಕಯೇತ್ಪುಮಾನ್ .
ಸುಖೇ ದುಃಖೇ ತಥಾಽಮರ್ಷೇ ಹರ್ಷೇ ಭೀತೌ ಸಮೋ ಭವೇತ್ ..೪೨ ..
ರೋಗಾಪ್ತೌ ಚೈವ ಭೋಗಾಪ್ತೌ ಜಯೇ ವಾ ವಿಜಯೇಽಪಿ ಚ .
ಶ್ರಿಯೋಽಯೋಗೇ ಚ ಯೋಗೇ ಚ ಲಾಭಾಲಾಭೇ ಮೃತಾವಪಿ ..೪೩ ..
ಸಮೋ ಮಾಂ ವಸ್ತುಜಾತೇಷು ಪಶ್ಯನ್ನನ್ತರ್ಬಹಿಃಸ್ಥಿತಮ್ .
ಸೂರ್ಯೇ ಸೋಮೇ ಜಲೇ ವಹ್ನೌ ಶಿವೇ ಶಕ್ತೌ ತಥಾನಿಲೇ ..೪೪ ..
ದ್ವಿಜೇ ಹೃದಿ ಮಹಾನದ್ಯಾಂ ತೀರ್ಥೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇಽಘನಾಶಿನಿ .
ವಿಷ್ಣೌ ಚ ಸರ್ವದೇವೇಷು ತಥಾ ಯಕ್ಷೋರಗೇಷು ಚ ..೪೫ ..
ಗನ್ಧರ್ವೇಷು ಮನುಷ್ಯೇಷು ತಥಾ ತಿರ್ಯಗ್ಭವೇಷು ಚ .
ಸತತಂ ಮಾಂ ಹಿ ಯಃ ಪಶ್ಯೇತ್ಸೋಽಯಂ ಯೋಗವಿದುಚ್ಯತೇ ..೪೬ ..
ಸಮ್ಪರಾಹೃತ್ಯ ಸ್ವಾರ್ಥೇಭ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವಿವೇಕತಃ .
ಸರ್ವತ್ರ ಸಮತಾಬುದ್ಧಿಃ ಸ ಯೋಗೋ ಭೂಪ ಮೇ ಮತಃ ..೪೭ ..
ಆತ್ಮಾನಾತ್ಮವಿವೇಕೇನ ಯಾ ಬುದ್ಧಿರ್ದೈವಯೋಗತಃ .
ಸ್ವಧರ್ಮಾಸಕ್ತಚಿತ್ತಸ್ಯ ತದ್ಯೋಗೋ ಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ ..೪೮ ..
ಧರ್ಮಾಧರಮೌ ಜಹಾತೀಹ ತಯಾ ಯುಕ್ತ ಉಭಾವಪಿ .
ಅತೋ ಯೋಗಾಯ ಯುಞ್ಜೀತ ಯೋಗೋ ವೈಧೇಷು ಕೌಶಲಮ್ ..೪೯ ..
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಫಲೇ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮನೀಷೀ ವಿಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ .
ಜನ್ಮಬನ್ಧವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಸ್ಥಾನಂ ಸಂಯಾತ್ಯನಾಮಯಮ್ ..೫೦ ..
ಯದಾ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಕಾಲುಷ್ಯಂ ಜನ್ತೋರ್ಬುದ್ಧಿಃ ಕ್ರಮಿಷ್ಯತಿ .
ತದಾಸೌ ಯಾತಿ ವೈರಾಗ್ಯಂ ವೇದವಾಕ್ಯಾದಿಷು ಕ್ರಮಾತ್ ..೫೧ ..
ತ್ರಯೀವಿಪ್ರತಿಪನ್ನಸ್ಯ ಸ್ಥಾಣುತ್ವಂ ಯಾಸ್ಯತೇ ಯದಾ .
ಪರಾತ್ಮನ್ಯಚಲಾ ಬುದ್ಧಿಸ್ತದಾಸೌ ಯೋಗಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ..೫೨ ..
ಮಾನಸಾನಖಿಲಾನ್ಕಾಮಾನ್ಯದಾ ಧೀಮಾಂಸ್ತ್ಯಜೇತ್ಪ್ರಿಯ .
ಸ್ವಾತ್ಮನಿ ಸ್ವೇನ ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ..೫೩ ..
ವಿತೃಷ್ಣಃ ಸರ್ವಸೌಖ್ಯೇಷು ನೋದ್ವಿಗ್ನೋ ದುಃಖಸಙ್ಗಮೇ .
ಗತಸಾಧ್ವಸರುಡ್ರಾಗಃ ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ..೫೪ ..
ಯಥಾಽಯಂ ಕಮಠೋಽಙ್ಗಾನಿ ಸಂಕೋಚಯತಿ ಸರ್ವತಃ .
ವಿಷಯೇಭ್ಯಸ್ತಥಾ ಖಾನಿ ಸಂಕರ್ಪೇದ್ಯೋಗತತ್ಪರಃ ..೫೫ ..
ವ್ಯಾವರ್ತನ್ತೇಽಸ್ಯ ವಿಷಯಾಸ್ತ್ಯಕ್ತಾಹಾರಸ್ಯ ವರ್ಷ್ಮಿಣಃ .
ವಿನಾ ರಾಗಂ ಚ ರಾಗೋಽಪಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿನಶ್ಯತಿ ..೫೬ ..
ವಿಪಶ್ಚಿದ್ಯತತೇ ಭೂಪ ಸ್ಥಿತಿಮಾಸ್ಥಾಯ ಯೋಗಿನಃ .
ಮನ್ಥಯಿತ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯಸ್ಯ ಹರನ್ತಿ ಬಲತೋ ಮನಃ ..೫೭ ..
ಯುಕ್ತಸ್ತಾನಿ ವಶೇ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವದಾ ಮತ್ಪರೋ ಭವೇತ್ .
ಸಂಯತಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣೀಹ ಯಸ್ಯಾಸೌ ಕೃತಧೀರ್ಮತಃ ..೫೮ ..
ಚಿನ್ತಯಾನಸ್ಯ ವಿಷಯಾನ್ಸಂಗಸ್ತೇಷೂಪಜಾಯತೇ .
ಕಾಮಃ ಸಂಜಾಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತತಃ ಕ್ರೋಧೋಽಭಿವರ್ತತೇ ..೫೯ ..
ಕ್ರೋಧಾದಜ್ಞಾನಸಂಭೂತಿರ್ವಿಭ್ರಮಸ್ತು ತತಃ ಸ್ಮೃತೇಃ .
ಭ್ರಂಶಾತ್ಸ್ಮೃತೇರ್ಮತೇರ್ಧ್ವಂಸಸ್ತದ್ಧ್ವಂಸಾತ್ಸೋಽಪಿ ನಶ್ಯತಿ ..೬೦ ..
ವಿನಾ ದ್ವೇಷಂ ಚ ರಾಗಂ ಚ ಗೋಚರಾನ್ಯಸ್ತು ಖೈಶ್ಚರೇತ್ .
ಸ್ವಾಧೀನಹೃದಯೋ ವಶ್ಯೈಃ ಸಂತೋಷಂ ಸ ಸಮೃಚ್ಛತಿ ..೬೧ ..
ತ್ರಿವಿಧಸ್ಯಾಪಿ ದುಃಖಸ್ಯ ಸಂತೋಷೇ ವಿಲಯೋ ಭವೇತ್ .
ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಸಂಸ್ಥಿತಶ್ಚಾಯಂ ಪ್ರಸನ್ನಹೃದಯೋ ಭವೇತ್ ..೬೨ ..
ವಿನಾ ಪ್ರಸಾದಂ ನ ಮತಿರ್ವಿನಾ ಮತ್ಯಾ ನ ಭಾವನಾ .
ವಿನಾ ತಾಂ ನ ಶಮೋ ಭೂಪ ವಿನಾ ತೇನ ಕುತಃ ಸುಖಮ್ ..೬೩ ..
ಇನ್ದ್ರಿಯಾಶ್ವಾನ್ವಿಚರತೋ ವಿಷಯಾನನು ವರ್ತತೇ .
ಯನ್ಮನಸ್ತನ್ಮತಿಂ ಹನ್ಯಾದಪ್ಸು ನಾವಂ ಮರುದ್ಯಥಾ ..೬೪ ..
ಯಾ ರಾತ್ರಿಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತಸ್ಯಾಂ ನಿದ್ರಾತಿ ನೈವ ಸಃ .
ನ ಸ್ವಪನ್ತೀಹ ತೇ ಯತ್ರ ಸಾ ರಾತ್ರಿಸ್ತಸ್ಯ ಭೂಮಿಪ ..೬೫ ..
ಸರಿತಾಂ ಪತಿಮಾಯಾನ್ತಿ ವನಾನಿ ಸರ್ವತೋ ಯಥಾ .
ಆಯಾನ್ತಿ ಯಂ ತಥಾ ಕಾಮಾ ನ ಸ ಶಾನ್ತಿಂ ಕ್ವಚಿಲ್ಲಭೇತ್ ..೬೬ ..
ಅತಸ್ತಾನೀಹ ಸಂರುಧ್ಯ ಸರ್ವತಃ ಖಾನಿ ಮಾನವಃ .
ಸ್ವಸ್ವಾರ್ಥೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಧಾವನ್ತಿ ಬುದ್ಧಿರಸ್ಯ ಸ್ಥಿರಾ ತದಾ ..೬೭ ..
ಮಮತಾಹಂಕೃತೀ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಯಸ್ತ್ಯಜೇತ್ .
ನಿತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನರತೋ ಭೂತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಾನ್ಮುಕ್ತಿಂ ಸ ಯಾಸ್ಯತಿ ..೬೮ ..
ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮಧಿಯಂ ಭೂಪ ಯೋ ವಿಜಾನಾತಿ ದೈವತಃ .
ತುರ್ಯಾಮವಸ್ಥಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಪಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾಸ್ಯತಿ ..೬೯ ..
ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ
ಸಾಂಖ್ಯಸಾರಾರ್ಥಯೋಗೋ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಕರ್ಮಯೋಗಃ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠಾ ಕರ್ಮನಿಷ್ಠಾ ದ್ವಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತ್ವಯಾ ವಿಭೋ .
ಅವಧಾರ್ಯ ವದೈಕಂ ಮೇ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಂ ನು ಕಿಮ್ ..೧ ..
ಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಅಸ್ಮಿಂಶ್ಚರಾಚರೇ ಸ್ಥಿತ್ಯೌ ಪುರೋಕ್ತೇ ದ್ವೇ ಮಯಾ ಪ್ರಿಯ .
ಸಾಂಖ್ಯಾನಾಂ ಬುದ್ಧಿಯೋಗೇನ ವೈಧಯೋಗೇನ ಕರ್ಮಿಣಾಮ್ ..೨ ..
ಅನಾರಮ್ಭೇಣ ವೈಧಾನಾಂ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಃ ಪುರುಷೋ ಭವೇತ್ .
ನ ಸಿದ್ಧಿಂ ಯಾತಿ ಸಂತ್ಯಾಗಾತ್ಕೇವಲಾತ್ಕರ್ಮಣೋ ನೃಪ ..೩ ..
ಕದಾಚಿದಕ್ರಿಯಃ ಕೋಽಪಿ ಕ್ಷಣಂ ನೈವಾವತಿಷ್ಠತೇ .
ಅಸ್ವತನ್ತ್ರಃ ಪ್ರಕೃತಿಜೈರ್ಗುಣೈಃ ಕರ್ಮ ಚ ಕಾರ್ಯತೇ ..೪ ..
ಕರ್ಮಕಾರೀನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ ನಿಯಮ್ಯಾಸ್ತೇ ಸ್ಮರನ್ಪುಮಾನ್ .
ತದ್ಗೋಚರಾನ್ಮನ್ದಚಿತ್ತೋ ಧಿಗಾಚಾರಃ ಸ ಭಾಷ್ಯತೇ ..೫ ..
ತದ್ಗ್ರಾಮಂ ಸಂನಿಯಮ್ಯಾದೌ ಮನಸಾ ಕರ್ಮ ಚಾರಭೇತ್ .
ಇನ್ದ್ರಿಯೈಃ ಕರ್ಮಯೋಗಂ ಯೋ ವಿತೃಷ್ಣಃ ಸ ಪರೋ ನೃಪ ..೬ ..
ಅಕರ್ಮಣಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮಂ ಕರ್ಮಾನೀಹಾಕೃತಂ ತು ಯತ್ .
ವರ್ಷ್ಮಣಃ ಸ್ಥಿತಿರಪ್ಯಸ್ಯಾಕರ್ಮಣೋ ನೈವ ಸೇತ್ಸ್ಯತಿ ..೭ ..
ಅಸಮರ್ಪ್ಯ ನಿಬಧ್ಯನ್ತೇ ಕರ್ಮ ತೇನ ಜನಾ ಮಯಿ .
ಕುರ್ವೀತ ಸತತಂ ಕರ್ಮಾನಾಶೋಽಸಙ್ಗೋ ಮದರ್ಪಣಮ್ ..೮ ..
ಮದರ್ಥೇ ಯಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ತಾನಿ ಬಧ್ನನ್ತಿ ನ ಕ್ವಚಿತ್ .
ಸವಾಸನಮಿದಂ ಕರ್ಮ ಬಧ್ನಾತಿ ದೇಹಿನಂ ಬಲಾತ್ ..೯ ..
ವರ್ಣಾನ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾವದಂ ಚಾಹಂ ಸಯಜ್ಞಾಂಸ್ತಾನ್ಪುರಾ ಪ್ರಿಯ .
ಯಜ್ಞೇನ ಋಧ್ಯತಾಮೇಷ ಕಾಮದಃ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವತ್ ..೧೦ ..
ಸುರಾಂಶ್ಚಾನ್ನೇನ ಪ್ರೀಣಧ್ವಂ ಸುರಾಸ್ತೇ ಪ್ರೀಣಯನ್ತು ವಃ .
ಲಭಧ್ವಂ ಪರಮಂ ಸ್ಥಾನಮನ್ಯೋನ್ಯಪ್ರೀಣನಾತ್ಸ್ಥಿರಮ್ ..೧೧ ..
ಇಷ್ಟಾ ದೇವಾಃ ಪ್ರದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಭೋಗಾನಿಷ್ಟಾನ್ಸುತರ್ಪಿತಾಃ .
ತೈರ್ದತ್ತಾಂಸ್ತಾನ್ನರಸ್ತೇಭ್ಯೋಽದತ್ವಾ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸ ತಸ್ಕರಃ ..೧೨ ..
ಹುತಾವಶಿಷ್ಟಭೋಕ್ತಾರೋ ಮುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸರ್ವಪಾತಕೈಃ .
ಅದನ್ತ್ಯೇನೋ ಮಹಾಪಾಪಾ ಆತ್ಮಹೇತೋಃ ಪಚನ್ತಿ ಯೇ ..೧೩ ..
ಊರ್ಜೋ ಭವನ್ತಿ ಭೂತಾನಿ ದೇವಾದನ್ನಸ್ಯ ಸಂಭವಃ .
ಯಜ್ಞಾಚ್ಚ ದೇವಸಂಭೂತಿಸ್ತದುತ್ಪತ್ತಿಶ್ಚ ವೈಧತಃ ..೧೪ ..
ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೈಧಮುತ್ಪನ್ನಂ ಮತ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಸಮುದ್ಭವಃ .
ಅತೋ ಯಜ್ಞೇ ಚ ವಿಶ್ವಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಿತಂ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಭೂಮಿಪ ..೧೫ ..
ಸಂಸೃತೀನಾಂ ಮಹಾಚಕ್ರಂ ಕ್ರಾಮಿತವ್ಯಂ ವಿಚಕ್ಷಣೈಃ .
ಸ ಮುದಾ ಪ್ರೀಣತೇ ಭೂಪೇನ್ದ್ರಿಯಕ್ರೀಡೋಽಧಮೋ ಜನಃ ..೧೬ ..
ಅನ್ತರಾತ್ಮನಿ ಯಃ ಪ್ರೀತ ಆತ್ಮಾರಾಮೋಽಖಿಲಪ್ರಿಯಃ .
ಆತ್ಮತೃಪ್ತೋ ನರೋ ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಯಾರ್ಥೋ ನೈವ ವಿದ್ಯತೇ ..೧೭
ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯಕೃತೀನಾಂ ಸ ನೈವಾಪ್ನೋತಿ ಶುಭಾಶುಭೇ .
ಕಿಂಚಿದಸ್ಯ ನ ಸಾಧ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ಸರ್ವಜನ್ತುಷು ಸರ್ವದಾ ..೧೮ ..
ಅತೋಽಸಕ್ತತಯಾ ಭೂಪ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಜನ್ತುಭಿಃ .
ಸಕ್ತೋಽಗತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ಮಾಮವಾಪ್ನೋತಿ ತಾದೃಶಃ ..೧೯ ..
ಪರಮಾಂ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪನ್ನಾಃ ಪುರಾ ರಾಜರ್ಷಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ .
ಸಂಗ್ರಹಾಯ ಹಿ ಲೋಕಾನಾಂ ತಾದೃಶಂ ಕರ್ಮ ಚಾರಭೇತ್ ..೨೦ ..
ಶ್ರೇಯಾನ್ಯತ್ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ ತತ್ಕರೋತ್ಯಖಿಲೋ ಜನಃ .
ಮನುತೇ ಯತ್ಪ್ರಮಾಣಂ ಸ ತದೇವಾನುಸರತ್ಯಸೌ ..೨೧ ..
ವಿಷ್ಟಪೇ ಮೇ ನ ಸಾಧ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿದರ್ಥೋ ನರಾಧಿಪ .
ಅನಾಲಬ್ಧಶ್ಚ ಲಬ್ಧವ್ಯಃ ಕುರ್ವೇ ಕರ್ಮ ತಥಾಪ್ಯಹಮ್ ..೨೨ ..
ನ ಕುರ್ವೇಽಹಂ ಯದಾ ಕರ್ಮ ಸ್ವತನ್ತ್ರೋಽಲಸಭಾವಿತಃ .
ಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಮ ಧ್ಯಾನಂ ಸರ್ವೇ ವರ್ಣಾ ಮಹಾಮತೇ ..೨೩ ..
ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ತತೋ ಲೋಕಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾಃ ಸಮ್ಪ್ರದಾಯಿನಃ .
ಹಂತಾ ಸ್ಯಾಮಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ವಿಧಾತಾ ಸಂಕರಸ್ಯ ಚ ..೨೪ ..
ಕಾಮಿನೋ ಹಿ ಸದಾ ಕಾಮೈರಜ್ಞಾನಾತ್ಕರ್ಮಕಾರಿಣಃ .
ಲೋಕಾನಾಂ ಸಂಗ್ರಹಾಯೈತದ್ವಿದ್ವಾನ್ ಕುರ್ಯಾದಸಕ್ತಧೀಃ ..೨೫ ..
ವಿಭಿನ್ನತ್ವಮತಿಂ ಜಹ್ಯಾದಜ್ಞಾನಾಂ ಕರ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್
ಭಾಗಾದ್ಗುಣಕರ್ಮ
ಯೋಗಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣ್ಯರ್ಪಯೇನ್ಮಯಿ ಕರ್ಮಕೃತ್ ..೨೬ ..
ಅವಿದ್ಯಾಗುಣಸಾಚಿವ್ಯಾತ್ಕುರ್ವನ್ಕರ್ಮಾಣ್ಯತನ್ದ್ರಿತಃ .
ಅಹಂಕಾರಾದ್ಭಿನ್ನಬುದ್ಧಿರಹಂಕರ್ತೇತಿ ಯೋಽಬ್ರವೀತ್ ..೨೭ ..
ಯಸ್ತು ವೇತ್ತ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತತ್ತ್ವಂ ವಿಭಾಗಾದ್ಗುಣಕರ್ಮಣೋಃ .
ಕರಣಂ ವಿಷಯೇ ವೃತ್ತಮಿತಿ ಮತ್ವಾ ನ ಸಜ್ಜತೇ ..೨೮ ..
ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸಫಲಂ ಕರ್ಮ ಗುಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ವಿಮೋಹಿತಾಃ .
ಅವಿಶ್ವಸ್ತಃ ಸ್ವಾತ್ಮದ್ರುಹೋ ವಿಶ್ವವಿನ್ನೈವ ಲಂಘಯೇತ್ ..೨೯ ..
ನಿತ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ತಸ್ಮಾನ್ಮಯಿ ಕರ್ಮಾರ್ಪಯೇದ್ಬುಧಃ .
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಹಂಮಮತಾಬುದ್ಧಿಂ ಪರಾಂ ಗತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ..೩೦ ..
ಅನೀರ್ಷ್ಯನ್ತೋ ಭಕ್ತಿಮನ್ತೋ ಯೇ ಮಯೋಕ್ತಮಿದಂ ಶುಭಮ್ .
ಅನುತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯೇ ಸರ್ವೇ ಮುಕ್ತಾಸ್ತೇಽಖಿಲಕರ್ಮಭಿಃ ..೩೧ ..
ಯೇ ಚೈವ ನಾನುತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತ್ವಶುಭಾ ಹತಚೇತಸಃ .
ಈರ್ಷ್ಯಮಾಣಾನ್ಮಹಾಮೂಢಾನ್ನಷ್ಟಾಂಸ್ತಾನ್ವಿದ್ಧಿ ಮೇ ರಿಪೂನ್ ..೩೨ ..
ತುಲ್ಯಂ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ ಯಜ್ಜ್ಞಾನವಾನಪಿ .
ಅನುಯಾತಿ ಚ ತಾಮೇವಾಗ್ರಹಸ್ತತ್ರ ಮುಧಾ ಮತಃ ..೩೩ ..
ಕಾಮಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಕ್ರೋಧಃ ಖಾನಾಮರ್ಥೇಷು ಜಾಯತೇ .
ನೈತಯೋರ್ವಶ್ಯತಾಂ ಯಾಯಾದಮ್ಯವಿಧ್ವಂಸಕೌ ಯತಃ ..೩೪ ..
ಶಸ್ತೋಽಗುಣೋ ನಿಜೋ ಧರ್ಮಃ ಸಾಂಗಾದನ್ಯಸ್ಯ ಧರ್ಮತಃ .
ನಿಜೇ ತಸ್ಮಿನ್ಮೃತಿಃ ಶ್ರೇಯೋಽಪರತ್ರ ಭಯದಃ ಪರಃ ..೩೫ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಪುಮಾನ್ಯತ್ಕುರುತೇ ಪಾಪಂ ಸ ಹಿ ಕೇನ ನಿಯುಜ್ಯತೇ .
ಅಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ನಪಿ ಹೇರಮ್ಬ ಪ್ರೇರಿತಃ ಪ್ರಬಲಾದಿವ ..೩೬ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಕಾಮಕ್ರೋಧೌ ಮಹಾಪಾಪೌ ಗುಣದ್ವಯಸಮುದ್ಭವೌ .
ನಯನ್ತೌ ವಶ್ಯತಾಂ ಲೋಕಾನ್ ವಿದ್ಧ್ಯೇತೌ ದ್ವೇಷಿಣೌ ವರೌ ..೩೭ ..
ಆವೃಣೋತಿ ಯಥಾ ಮಾಯಾ ಜಗದ್ಬಾಷ್ಪೋ ಜಲಂ ಯಥಾ .
ವರ್ಷಾಮೇಘೋ ಯಥಾ ಭಾನುಂ ತದ್ವತ್ಕಾಮೋಽಖಿಲಾಂಶ್ಚ ರುಟ್ ..೩೮ ..
ಪ್ರತಿಪತ್ತಿಮತೋ ಜ್ಞಾನಂ ಛಾದಿತಂ ಸತತಂ ದ್ವಿಷಾ .
ಇಚ್ಛಾತ್ಮಕೇನ ತರಸಾ ದುಷ್ಪೋಷ್ಯೇಣ ಚ ಶುಷ್ಮಿಣಾ ..೩೯ ..
ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮನಸೀ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಸ ತಿಷ್ಠತಿ .
ತೈರೇವಾಚ್ಛಾದಿತಪ್ರಜ್ಞೋ ಜ್ಞಾನಿನಂ ಮೋಹಯತ್ಯಸೌ ..೪೦ ..
ತಸ್ಮಾನ್ನಿಯಮ್ಯ ತಾನ್ಯಾದೌ ಸಮನಾಂಸಿ ನರೋ ಜಯೇತ್ .
ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಯೋಃ ಶಾನ್ತಿಕರಂ ಪಾಪಂ ಮನೋಭವಮ್ ..೪೧ ..
ಯತಸ್ತಾನಿ ಪರಾಣ್ಯಾಹುಸ್ತೇಭ್ಯಶ್ಚ ಪರಮಂ ಮನಃ .
ತತೋಽಪಿ ಹಿ ಪರಾ ಬುದ್ಧಿರಾತ್ಮಾ ಬುದ್ಧೇಃ ಪರೋ ಮತಃ ..೪೨ ..
ಬುದ್ಧ್ವೈವಮಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ಸಂಸ್ತಭ್ಯಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ .
ಹತ್ವಾ ಶತ್ರುಂ ಕಾಮರೂಪಂ ಪರಂ ಪದಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ..೪೩ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ಕರ್ಮಯೋಗೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರತಿಪಾದನ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಪುರಾ ಸರ್ಗಾದಿಸಮಯೇ ತ್ರೈಗುಣ್ಯಂ ತ್ರಿತನೂರುಹಮ್ .
ನಿರ್ಮಾಯ ಚೈನಮವದಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಯೋಗಮುತ್ತಮಮ್ ..೧ ..
ಅರ್ಯಮ್ಣೇ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ಸೋಽಪಿ ಮನವೇ ನಿಜಸೂನವೇ .
ತತಃ ಪರಮ್ಪರಾಯಾತಂ ವಿದುರೇನಂ ಮಹರ್ಷಯಃ ..೨ ..
ಕಾಲೇನ ಬಹುನಾ ಚಾಯಂ ನಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚರಮೇ ಯುಗೇ .
ಅಶ್ರದ್ಧೇಯೋ ಹ್ಯವಿಶ್ವಾಸ್ಯೋ ವಿಗೀತವ್ಯಶ್ಚ ಭೂಮಿಪ ..೩ ..
ಏವಂ ಪುರಾತನಂ ಯೋಗಂ ಶ್ರುತವಾನಸಿ ಮನ್ಮುಖಾತ್ .
ಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ವೇದರಹಸ್ಯಂ ಪರಮಂ ಶುಭಮ್ ..೪ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಸಾಂಪ್ರತಂ ಚಾವತೀರ್ಣೋಽಸಿ ಗರ್ಭತಸ್ತ್ವಂ ಗಜಾನನ .
ಪ್ರೋಕ್ತವಾನ್ಕಥಮೇತಂ ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಯೋಗಮುತ್ತಮಮ್ ..೫ ..
ಗಣೇಶ ಉವಾಚ -
ಅನೇಕಾನಿ ಚ ತೇ ಜನ್ಮಾನ್ಯತೀತಾನಿ ಮಮಾಪಿ ಚ .
ಸಂಸ್ಮರೇ ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ನ ಸ್ಮೃತಿಸ್ತವ ವರ್ತತೇ ..೬ ..
ಮತ್ತ ಏವ ಮಹಾಬಾಹೋ ಜಾತಾ ವಿಷ್ಣ್ವಾದಯಃ ಸುರಾಃ .
ಮಯ್ಯೇವ ಚ ಲಯಂ ಯಾನ್ತಿ ಪ್ರಲಯೇಷು ಯುಗೇ ಯುಗೇ ..೭ ..
ಅಹಮೇವ ಪರೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಹಾರುದ್ರೋಽಹಮೇವ ಚ .
ಅಹಮೇವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ಚ ಯತ್ ..೮ ..
ಅಜೋಽವ್ಯಯೋಽಹಂ ಭೂತಾತ್ಮಾಽನಾದಿರೀಶ್ವರ ಏವ ಚ .
ಆಸ್ಥಾಯ ತ್ರಿಗುಣಾಂ ಮಾಯಾಂ ಭವಾಮಿ ಬಹುಯೋನಿಷು ..೯ ..
ಅಧರ್ಮೋಪಚಯೋ ಧರ್ಮಾಪಚಯೋ ಹಿ ಯದಾ ಭವೇತ್ .
ಸಾಧೂನ್ಸಂರಕ್ಷಿತುಂ ದುಷ್ಟಾಂಸ್ತಾಡಿತುಂ ಸಂಭವಾಮ್ಯಹಮ್ ..೧೦ ..
ಉಚ್ಛಿದ್ಯಾಧರ್ಮನಿಚಯಂ ಧರ್ಮಂ ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾಮಿ ಚ .
ಹನ್ಮಿ ದುಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ದೈತ್ಯಾಂಶ್ಚ ನಾನಾಲೀಲಾಕರೋ ಮುದಾ ..೧೧ ..
ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾನ್ಮುನೀನ್ಸಾಧೂನ್ಪಾಲಯೇ ಬಹುರೂಪಧೃಕ್ .
ಏವಂ ಯೋ ವೇತ್ತಿ ಸಂಭೂತಿರ್ಮಮ ದಿವ್ಯಾ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ..೧೨ ..
ತತ್ತತ್ಕರ್ಮ ಚ ವೀರ್ಯಂ ಚ ಮಮ ರೂಪಂ ಸಮಾಸತಃ .
ತ್ಯಕ್ತಾಹಂಮಮತಾಬುದ್ಧಿಂ ನ ಪುನರ್ಭೂಃ ಸ ಜಾಯತೇ ..೧೩ ..
ನಿರೀಹಾ ನಿರ್ಭಿಯೋರೋಷಾ ಮತ್ಪರಾ ಮದ್ವ್ಯಪಾಶ್ರಯಾಃ .
ವಿಜ್ಞಾನತಪಸಾ ಶುದ್ಧಾ ಅನೇಕೇ ಮಾಮುಪಾಗತಾಃ ..೧೪ ..
ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಭಾವೇನ ಸಂಸೇವನ್ತೇ ನರೋತ್ತಮಾಃ .
ತಥಾ ತಥಾ ಫಲಂ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛಾಮ್ಯವ್ಯಯಃ ಸ್ಫುಟಮ್ ..೧೫ ..
ಜನಾಃ ಸ್ಯುರಿತರೇ ರಾಜನ್ಮಮ ಮಾರ್ಗಾನುಯಾಯಿನಃ .
ತಥೈವ ವ್ಯವಹಾರಂ ತೇ ಸ್ವೇಷು ಚಾನ್ಯೇಷು ಕುರ್ವತೇ ..೧೬ ..
ಕುರ್ವನ್ತಿ ದೇವತಾಪ್ರೀತಿಂ ಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತಃ ಕರ್ಮಣಾಂ ಫಲಮ್ .
ಪ್ರಾಪ್ನುಬಂತೀಹ ತೇ ಲೋಕೇ ಶೀಘ್ರಂ ಸಿದ್ಧಿಂ ಹಿ ಕರ್ಮಜಾಮ್ ..೧೭ ..
ಚತ್ವಾರೋ ಹಿ ಮಯಾ ವರ್ಣಾ ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮೋಂಽಶತಃ .
ಕರ್ಮಾಂಶತಶ್ಚ ಸಂಸೃಷ್ಟಾ ಮೃತ್ಯುಲೋಕೇ ಮಯಾನಘ ..೧೮ ..
ಕರ್ತಾರಮಪಿ ತೇಷಾಂ ಮಾಮಕರ್ತಾರಂ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ .
ಅನಾದಿಮೀಶ್ವರಂ ನಿತ್ಯಮಲಿಪ್ತಂ ಕರ್ಮಜೈರ್ಗುಣೈಃ ..೧೯ ..
ನಿರೀಹಂ ಯೋಽಭಿಜಾನಾತಿ ಕರ್ಮ ಬಧ್ನಾತಿ ನೈವ ತಮ್ .
ಚಕ್ರುಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಬುದ್ಧ್ಯೈವಂ ಪೂರ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ಮುಮುಕ್ಷವಃ ..೨೦ ..
ವಾಸನಾಸಹಿತಾದಾದ್ಯಾತ್ಸಂಸಾರಕಾರಣಾದ್ದೃಢಾತ್ .
ಅಜ್ಞಾನಬನ್ಧನಾಜ್ಜನ್ತುರ್ಬುದ್ಧ್ವಾಯಂ ಮುಚ್ಯತೇಽಖಿಲಾತ್ ..೨೧ ..
ತದಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ಮಾಪಿ ಕಥಯಾಮ್ಯಧುನಾ ತವ .
ಯತ್ರ ಮೌನಂ ಗತಾ ಮೋಹಾದೃಷಯೋ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿನಃ ..೨೨ ..
ತತ್ತ್ವಂ ಮುಮುಕ್ಷುಣಾ ಜ್ಞೇಯಂ ಕರ್ಮಾಕರ್ಮವಿಕರ್ಮಣಾಮ್ .
ತ್ರಿವಿಧಾನೀಹ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸುನಿಮ್ನೈಷಾಂ ಗತಿಃ ಪ್ರಿಯ ..೨೩ ..
ಕ್ರಿಯಾಯಾಮಕ್ರಿಯಾಜ್ಞಾನಮಕ್ರಿಯಾಯಾಂ ಕ್ರಿಯಾಮತಿಃ .
ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಹಿ ಮರ್ತ್ಯೇಽಸ್ಮಿಁಲ್ಲೋಕೇ ಮುಕ್ತೋಽಖಿಲಾರ್ಥಕೃತ್ ..೨೪ ..
ಕರ್ಮಾಂಕುರವಿಯೋಗೇನ ಯಃ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಾರಭೇನ್ನರಃ .
ತತ್ತ್ವದರ್ಶನನಿರ್ದಗ್ಧಕ್ರಿಯಮಾಹುರ್ಬುಧಾ ಬುಧಮ್ ..೨೫ ..
ಫಲತೃಷ್ಣಾಂ ವಿಹಾಯ ಸ್ಯಾತ್ಸದಾ ತೃಪ್ತೋ ವಿಸಾಧನಃ .
ಉದ್ಯುಕ್ತೋಽಪಿ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕರ್ತುಂ ಕಿಂಚಿನ್ನೈವ ಕರೋತಿ ಸಃ ..೨೬ ..
ನಿರೀಹೋ ನಿಗೃಹೀತಾತ್ಮಾ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಪರಿಗ್ರಹಃ .
ಕೇವಲಂ ವೈ ಗೃಹಂ ಕರ್ಮಾಚರನ್ನಾಯಾತಿ ಪಾತಕಮ್ ..೨೭ ..
ಅದ್ವನ್ದ್ವೋಽಮತ್ಸರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋಃ ಸಮಶ್ಚ ಯಃ .
ಯಥಾಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೇಹ ಸಂತುಷ್ಟಃ ಕುರ್ವನ್ಕರ್ಮ ನ ಬಧ್ಯತೇ ..೨೮ ..
ಅಖಿಲೈರ್ವಿಷಯೈರ್ಮುಕ್ತೋ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನವಾನಪಿ .
ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ತಸ್ಯ ಸಕಲಂ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ವಿಲೀಯತೇ ..೨೯ ..
ಅಹಮಗ್ನಿರ್ಹವಿರ್ಹೋತಾ ಹುತಂ ಯನ್ಮಯಿ ಚಾರ್ಪಿತಮ್ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಪ್ತವ್ಯಂ ಚ ತೇನಾಥ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇವ ಯತೋ ರತಃ ..೩೦ ..
ಯೋಗಿನಃ ಕೇಚಿದಪರೇ ದಿಷ್ಟಂ ಯಜ್ಞಂ ವದನ್ತಿ ಚ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ನಿರೇವ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಇತಿ ಕೇಚನ ಮೇನಿರೇ ..೩೧ ..
ಸಂಯಮಾಗ್ನೌ ಪರೇ ಭೂಪ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯುಪಜುಹ್ವತಿ .
ಖಾಗ್ನಿಷ್ವನ್ಯೇ ತದ್ವಿಷಯಾಂಶ್ಛಬ್ದಾದೀನುಪಜುಹ್ವತಿ ..೩೨ ..
ಪ್ರಾಣಾನಾಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚ ಪರೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ .
ನಿಜಾತ್ಮರತಿರೂಪೇಽಗ್ನೌ ಜ್ಞಾನದೀಪ್ತೇ ಪ್ರಜುಹ್ವತಿ ..೩೩ ..
ದ್ರವ್ಯೇಣ ತಪಸಾ ವಾಪಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇನಾಪಿ ಕೇಚನ .
ತೀವ್ರವ್ರತೇನ ಯತಿನೋ ಜ್ಞಾನೇನಾಪಿ ಯಜನ್ತಿ ಮಾಮ್ ..೩೪ ..
ಪ್ರಾಣೇಽಪಾನಂ ತಥಾ ಪ್ರಾಣಮಪಾನೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಯೇ .
ರುದ್ಧ್ವಾ ಗತೀಶ್ಚೋಭಯಸ್ತೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಾಃ ..೩೫ ..
ಜಿತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರಾಣಗತೀರುಪಜುಹ್ವತಿ ತೇಷು ಚ .
ಏವಂ ನಾನಾಯಜ್ಞರತಾ ಯಜ್ಞಧ್ವಂಸಿತಪಾತಕಾಃ ..೩೬ ..
ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯೇತೇ ಯಜ್ಞಶಿಷ್ಟಾಮೃತಾಶಿನಃ .
ಅಯಜ್ಞಕಾರಿಣೋ ಲೋಕೋ ನಾಯಮನ್ಯಃ ಕುತೋ ಭವೇತ್ ..೩೭ ..
ಕಾಯಿಕಾದಿತ್ರಿಧಾಭೂತಾನ್ಯಜ್ಞಾನ್ವೇದೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾನ್ .
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಾನಖಿಲಾನ್ಭೂಪ ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇಽಖಿಲಬನ್ಧನಾತ್ ..೩೮ ..
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂಪ ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞಃ ಪರೋ ಮತಃ .
ಅಖಿಲಂ ಲೀಯತೇ ಕರ್ಮ ಜ್ಞಾನೇ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ಸಾಧನೇ ..೩೯ ..
ತಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಪ್ರಶ್ನೇನ ನತಿತಃ ಸತಾಮ್ .
ಶುಶ್ರೂಷಯಾ ವದಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸಂತಸ್ತತ್ತ್ವವಿಶಾರದಾಃ ..೪೦ ..
ನಾನಾಸಂಗಾಞ್ಜನಃ ಕುರ್ವನ್ನೈಕಂ ಸಾಧುಸಮಾಗಮಮ್ .
ಕರೋತಿ ತೇನ ಸಂಸಾರೇ ಬನ್ಧನಂ ಸಮುಪೈತಿ ಸಃ ..೪೧ ..
ಸತ್ಸಂಗಾದ್ಗುಣಸಂಭೂತಿರಾಪದಾಂ ಲಯ ಏವ ಚ .
ಸ್ವಹಿತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಸರ್ವೈರಿಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಚ ..೪೨ ..
ಇತರತ್ಸುಲಭಂ ರಾಜನ್ಸತ್ಸಂಗೋಽತೀವ ದುರ್ಲಭಃ .
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪುನರ್ವೇಧಮೇತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ತತಸ್ತತಃ ..೪೩ ..
ತತಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯೇವಾಭಿಪಶ್ಯತಿ .
ಅತಿಪಾಪರತೋ ಜಂತುಸ್ತತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ..೪೪ ..
ದ್ವಿವಿಧಾನ್ಯಪಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿರ್ದಹತಿ ಕ್ಷಣಾತ್ .
ಪ್ರಸಿದ್ಧೋಽಗ್ನಿರ್ಯಥಾ ಸರ್ವಂ ಭಸ್ಮತಾಂ ನಯತಿ ಕ್ಷಣಾತ್ ..೪೫ ..
ನ ಜ್ಞಾನಸಮತಾಮೇತಿ ಪವಿತ್ರಮಿತರನ್ನೃಪ .
ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾವಗಚ್ಛನ್ತಿ ಯೋಗಾತ್ಕಾಲೇನ ಯೋಗಿನಃ ..೪೬ ..
ಭಕ್ತಿಮಾನಿನ್ದ್ರಿಯಜಯೀ ತತ್ಪರೋ ಜ್ಞಾನಮಾಪ್ನುಯಾತ್ .
ಲಬ್ಧ್ವಾ ತತ್ಪರಮಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲೇನ ಯಾತ್ಯಸೌ ..೪೭ ..
ಭಕ್ತಿಹೀನೋಽಶ್ರದ್ದಧಾನಃ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಶಯೀ ತು ಯಃ .
ತಸ್ಯ ಶಂ ನಾಪಿ ವಿಜ್ಞಾನಮಿಹ ಲೋಕೋಽಥ ವಾ ಪರಃ ..೪೮ ..
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನರತಂ ಜ್ಞಾನನಾಶಿತಾಖಿಲಸಂಶಯಮ್ .
ಯೋಗಾಸ್ತಾಖಿಲಕರ್ಮಾಣಂ ಬಧ್ನನ್ತಿ ಭೂಪ ತಾನಿ ನ ..೪೯ ..
ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗಪ್ರಹಾರೇಣ ಸಂಭೂತಾಮಜ್ಞತಾಂ ಬಲಾತ್ .
ಛಿತ್ವಾನ್ತಃಸಂಶಯಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ಭವೇನ್ನರಃ ..೫೦ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರತಿಪಾದನೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ವೈಧಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗಃ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಸಂನ್ಯಸ್ತಿಶ್ಚೈವ ಯೋಗಶ್ಚ ಕರ್ಮಣಾಂ ವರ್ಣ್ಯತೇ ತ್ವಯಾ .
ಉಭಯೋರ್ನಿಶ್ಚಿತಂ ತ್ವೇಕಂ ಶ್ರೇಯೋ ಯದ್ವದ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ..೧ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೋ ವಿಯೋಗಶ್ಚಾಪ್ಯುಭೌ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ಸಾಧನೇ .
ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಸ್ತ್ಯಾಗಾತ್ತಸ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ..೨ ..
ದ್ವನ್ದ್ವದುಃಖಸಹೋಽದ್ವೇಷ್ಟಾ ಯೋ ನ ಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ಕಿಂಚನ .
ಮುಚ್ಯತೇ ಬನ್ಧನಾತ್ಸದ್ಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಸಂನ್ಯಾಸವಾನ್ಸುಖಮ್ ..೩ ..
ವದನ್ತಿ ಭಿನ್ನಫಲಕೌ ಕರ್ಮಣಸ್ತ್ಯಾಗಸಂಗ್ರಹೌ .
ಮೂಢಾಲ್ಪಜ್ಞಾಸ್ತಯೋರೇಕಂ ಸಂಯುಞ್ಜೀತ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ..೪ ..
ಯದೇವ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ತ್ಯಾಗಾತ್ತದೇವ ಯೋಗತಃ ಫಲಮ್ .
ಸಂಗ್ರಹಂ ಕರ್ಮಣೋ ಯೋಗಂ ಯೋ ವಿನ್ದತಿ ಸ ವಿನ್ದತಿ ..೫ ..
ಕೇವಲಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ನ್ಯಾಸಂ ಸಂನ್ಯಾಸಂ ನ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ .
ಕುರ್ವನ್ನನಿಚ್ಛಯಾ ಕರ್ಮ ಯೋಗೀ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಜಾಯತೇ ..೬ ..
ನಿರ್ಮಲೋ ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ ಜಿತಖೋ ಯೋಗತತ್ಪರಃ .
ಆತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಭೂತಸ್ಥಂ ಪಶ್ಯನ್ಕುರ್ವನ್ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ..೭ ..
ತತ್ತ್ವವಿದ್ಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಕರೋಮೀತಿ ನ ಮನ್ಯತೇ .
ಏಕಾದಶಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕರ್ಮಸಂಖ್ಯಯಾ ..೮ ..
ತತ್ಸರ್ವಮರ್ಪಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಪಿ ಕರ್ಮ ಕರೋತಿ ಯಃ .
ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ಪುಣ್ಯಪಾಪೈರ್ಭಾನುರ್ಜಲಗತೋ ಯಥಾ ..೯ ..
ಕಾಯಿಕಂ ವಾಚಿಕಂ ಬೌದ್ಧಮೈನ್ದ್ರಿಯಂ ಮಾನಸಂ ತಥಾ .
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಶಾಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯೋಗಜ್ಞಾಶ್ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಯೇ ..೧೦ ..
ಯೋಗಹೀನೋ ನರಃ ಕರ್ಮ ಫಲೇಹಯಾ ಕರೋತ್ಯಲಮ್ .
ಬಧ್ಯತೇ ಕರ್ಮಬೀಜೈಃ ಸ ತತೋ ದುಃಖಂ ಸಮಶ್ನುತೇ ..೧೧ ..
ಮನಸಾ ಸಕಲಂ ಕರ್ಮ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಯೋಗೀ ಸುಖಂ ವಸೇತ್ .
ನ ಕುರ್ವನ್ಕಾರಯನ್ವಾಪಿ ನನ್ದನ್ಶ್ವಭ್ರೇ ಸುಪತ್ತನೇ ..೧೨ ..
ನ ಕ್ರಿಯಾ ನ ಚ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ಕಸ್ಯ ಚಿತ್ಸೃಜ್ಯತೇ ಮಯಾ .
ನ ಕ್ರಿಯಾಬೀಜಸಮ್ಪರ್ಕಃ ಶಕ್ತ್ಯಾ ತತ್ಕ್ರಿಯತೇಽಖಿಲಮ್ ..೧೩ ..
ಕಸ್ಯಚಿತ್ಪುಣ್ಯಪಾಪಾನಿ ನ ಸ್ಪೃಶಾಮಿ ವಿಭುರ್ನೃಪ .
ಜ್ಞಾನಮೂಢಾ ವಿಮುಹ್ಯನ್ತೇ ಮೋಹೇನಾವೃತಬುದ್ಧಯಃ ..೧೪ ..
ವಿವೇಕೇನಾತ್ಮನೋಽಜ್ಞಾನಂ ಯೇಷಾಂ ನಾಶಿತಮಾತ್ಮನಾ .
ತೇಷಾಂ ವಿಕಾಶಮಾಯಾತಿ ಜ್ಞಾನಮಾದಿತ್ಯವತ್ಪರಮ್ ..೧೫ ..
ಮನ್ನಿಷ್ಠಾ ಮದ್ಧಿಯೋಽತ್ಯನ್ತಂ ಮಚ್ಚಿತ್ತಾ ಮಯಿ ತತ್ಪರಾಃ .
ಅಪುನರ್ಭವಮಾಯಾನ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಾನ್ನಾಶಿತೈನಸಃ ..೧೬ ..
ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಸಂಯುಕ್ತೇ ದ್ವಿಜೇ ಗವಿ ಗಜಾದಿಷು .
ಸಮೇಕ್ಷಣಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಪಣ್ಡಿತಾಃ ಶ್ವಪಚೇ ಶುನಿ ..೧೭ ..
ವಶ್ಯಃ ಸ್ವರ್ಗೋ ಜಗತ್ತೇಷಾಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾಃ ಸಮೇಕ್ಷಣಾಃ .
ಯತೋಽದೋಷಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಂ ತಸ್ಮಾತ್ತೈರ್ವಿಷಯೀಕೃತಮ್ ..೧೮ ..
ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹರ್ಷದ್ವೇಷೌ ಯೇ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ನ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಶ್ರಿತಾ ಅಸಂಮೂಢಾ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾಃ ಸಮಬುದ್ಧಯಃ ..೧೯ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಕಿಂ ಸುಖಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ದೇವಗನ್ಧರ್ವಯೋನಿಷು .
ಭಗವನ್ಕೃಪಯಾ ತನ್ಮೇ ವದ ವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದ ..೨೦ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಆನನ್ದಮಶ್ನುತೇಽಸಕ್ತಃ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೋ ನಿಜಾತ್ಮನಿ .
ಅವಿನಾಶಿ ಸುಖಂ ತದ್ಧಿ ನ ಸುಖಂ ವಿಷಯಾದಿಷು ..೨೧ ..
ವಿಷಯೋತ್ಥಾನಿ ಸೌಖ್ಯಾನಿ ದುಃಖಾನಾಂ ತಾನಿ ಹೇತವಃ .
ಉತ್ಪತ್ತಿನಾಶಯುಕ್ತಾನಿ ತತ್ರಾಸಕ್ತೋ ನ ತತ್ತ್ವವಿತ್ ..೨೨ ..
ಕಾರಣೇ ಸತಿ ಕಾಮಸ್ಯ ಕ್ರೋಧಸ್ಯ ಸಹತೇ ಚ ಯಃ .
ತೌ ಜೇತುಂ ವರ್ಷ್ಮವಿರಹಾತ್ಸ ಸುಖಂ ಚಿರಮಶ್ನುತೇ ..೨೩ ..
ಅನ್ತರ್ನಿಷ್ಠೋಽನ್ತಃಪ್ರಕಾಶೋಽನ್ತಃಸುಖೋಽನ್ತಾರತಿರ್ಲಭೇತ್ .
ಅಸಂದಿಗ್ಧೋಽಕ್ಷಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವಭೂತಹಿತಾರ್ಥಕೃತ್ ..೨೪ ..
ಜೇತಾರಃ ಷಡ್ರಿಪೂಣಾಂ ಯೇ ಶಮಿನೋ ದಮಿನಸ್ತಥಾ .
ತೇಷಾಂ ಸಮನ್ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಾತ್ಮಜ್ಞಾನಾಂ ವಿಭಾತ್ಯಹೋ ..೨೫ ..
ಆಸನೇಷು ಸಮಾಸೀನಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವೇಮಾನ್ವಿಷಯಾನ್ಬಹಿಃ .
ಸಂಸ್ತಭ್ಯ ಭೃಕುಟೀಮಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಃ ..೨೬ ..
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಂ ತು ಸಂರೋಧಂ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮುದ್ಭವಮ್ .
ವದನ್ತಿ ಮುನಯಸ್ತಂ ಚ ತ್ರಿಧಾಭೂತಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ ..೨೭ ..
ಪ್ರಮಾಣಂ ಭೇದತೋ ವಿದ್ಧಿ ಲಘುಮಧ್ಯಮಮುತ್ತಮಮ್ .
ದಶಭಿರ್ದ್ವ್ಯಧಿಕೈರ್ವರ್ಣೈಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೋ ಲಘುಃ ಸ್ಮೃತಃ ..೨೮ ..
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯಕ್ಷರೋ ಯೋ ಮಧ್ಯಮಃ ಸ ಉದಾಹೃತಃ .
ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಲ್ಲಘುವರ್ಣೋ ಯ ಉತ್ತಮಃ ಸೋಽಭಿಧೀಯತೇ ..೨೯ ..
ಸಿಂಹಂ ಶಾರ್ದೂಲಕಂ ವಾಪಿ ಮತ್ತೇಭಂ ಮೃದುತಾಂ ಯಥಾ .
ನಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಿನಸ್ತದ್ವತ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸುಸಾಧಯೇತ್ ..೩೦ ..
ಪೀಡಯನ್ತಿ ಮೃಗಾಸ್ತೇ ನ ಲೋಕಾನ್ವಶ್ಯಂ ಗತಾ ನೃಪ .
ದಹತ್ಯೇನಸ್ತಥಾ ವಾಯುಃ ಸಂಸ್ತಬ್ಧೋ ನ ಚ ತತ್ತನುಮ್ ..೩೧ ..
ಯಥಾ ಯಥಾ ನರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಸೋಪಾನಾವಲಿಮಾಕ್ರಮೇತ್ .
ತಥಾ ತಥಾ ವಶೀಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಹಿ ಯೋಗವಿತ್ ..೩೨ ..
ಪೂರಕಂ ಕುಮ್ಭಕಂ ಚೈವ ರೇಚಕಂ ಚ ತತೋಽಭ್ಯಸೇತ್ .
ಅತೀತಾನಾಗತಜ್ಞಾನೀ ತತಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜಗತೀತಲೇ ..೩೩ ..
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೈರ್ದ್ವಾದಶಭಿರುತ್ತಮೈರ್ಧಾರಣಾ ಮತಾ .
ಯೋಗಸ್ತು ಧಾರಣೇ ದ್ವೇ ಸ್ಯಾದ್ಯೋಗೀಶಸ್ತೇ ಸದಾಭ್ಯಸೇತ್ ..೩೪ ..
ಏವಂ ಯಃ ಕುರುತೇ ರಾಜಂಸ್ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಃ ಸ ಜಾಯತೇ .
ಅನಾಯಾಸೇನ ತಸ್ಯ ಸ್ಯಾದ್ವಶ್ಯಂ ಲೋಕತ್ರಯಂ ನೃಪ ..೩೫ ..
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಪಶ್ಯತಿ ಸ್ವಾನ್ತರಾತ್ಮನಿ .
ಏವಂ ಯೋಗಶ್ಚ ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಸಮಾನಫಲದಾಯಿನೌ ..೩೬ ..
ಜನ್ತೂನಾಂ ಹಿತಕರ್ತಾರಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಫಲದಾಯಿನಮ್ .
ಮಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಕ್ತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯೇಶ್ವರಂ ವಿಭುಮ್ ..೩೭ ..
ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ
ವೈಧಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಯೋಗಾವೃತ್ತಿಪ್ರಶಂಸನಃ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಶ್ರೌತಸ್ಮಾರ್ತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಫಲಂ ನೇಚ್ಛನ್ಸಮಾಚರೇತ್ .
ಶಸ್ತಃ ಸ ಯೋಗೀ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಅಕ್ರಿಯಾದ್ಯೋಗಮಾಶ್ರಿತಾತ್ ..೧ ..
ಯೋಗಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈ ಮಹಾಬಾಹೋ ಹೇತುಃ ಕರ್ಮೈವ ಮೇ ಮತಮ್ .
ಸಿದ್ಧಿಯೋಗಸ್ಯ ಸಂಸಿದ್ಧ್ಯೈ ಹೇತೂ ಶಮದಮೌ ಮತೌ ..೨ ..
ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಂಶ್ಚ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ಕುರ್ವನ್ಸ್ವಸ್ಯ ರಿಪುರ್ಭವೇತ್ .
ಏತಾನನಿಚ್ಛನ್ಯಃ ಕುರ್ವನ್ಸಿದ್ಧಿಂ ಯೋಗೀ ಸ ಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ..೩ ..
ಸುಹೃತ್ವೇ ಚ ರಿಪುತ್ವೇ ಚ ಉದ್ಧಾರೇ ಚೈವ ಬನ್ಧನೇ .
ಆತ್ಮನೈವಾತ್ಮನಿ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ ನಾತ್ಮಾ ಭವತಿ ಕಶ್ಚನ ..೪ ..
ಮಾನೇಽಪಮಾನೇ ದುಃಖೇ ಚ ಸುಖೇಽಸುಹೃದಿ ಸಾಧುಷು .
ಮಿತ್ರೇಽಮಿತ್ರೇಽಪ್ಯುದಾಸೀನೇ ದ್ವೇಷ್ಯೇ ಲೋಷ್ಠೇ ಚ ಕಾಞ್ಚನೇ ..೫ ..
ಸಮೋ ಜಿತಾತ್ಮಾ ವಿಜ್ಞಾನೀ ಜ್ಞಾನೀನ್ದ್ರಿಯಜಯಾವಹಃ .
ಅಭ್ಯಸೇತ್ಸತತಂ ಯೋಗಂ ಯದಾ ಯುಕ್ತತಮೋ ಹಿ ಸಃ ..೬ ..
ತಪ್ತಃ ಶ್ರಾನ್ತೋ ವ್ಯಾಕುಲೋ ವಾ ಕ್ಷುಧಿತೋ ವ್ಯಗ್ರಚಿತ್ತಕಃ .
ಕಾಲೇಽತಿಶೀತೇಽತ್ಯುಷ್ಣೇ ವಾನಿಲಾಗ್ನ್ಯಮ್ಬುಸಮಾಕುಲೇ ..೭ ..
ಸಧ್ವನಾವತಿಜೀರ್ಣೇ ಗೋಃಸ್ಥಾನೇ ಸಾಗ್ನೌ ಜಲಾನ್ತಿಕೇ .
ಕೂಪಕೂಲೇ ಶ್ಮಶಾನೇ ಚ ನದ್ಯಾಂ ಭಿತ್ತೌ ಚ ಮರ್ಮರೇ ..೮ ..
ಚೈತ್ಯೇ ಸವಲ್ಮಿಕೇ ದೇಶೇ ಪಿಶಾಚಾದಿಸಮಾವೃತೇ .
ನಾಭ್ಯಸೇದ್ಯೋಗವಿದ್ಯೋಗಂ ಯೋಗಧ್ಯಾನಪರಾಯಣಃ ..೯ ..
ಸ್ಮೃತಿಲೋಪಶ್ಚ ಮೂಕತ್ವಂ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಮನ್ದತಾ ಜ್ವರಃ .
ಜಡತಾ ಜಾಯತೇ ಸದ್ಯೋ ದೋಷಾಜ್ಞಾನಾದ್ಧಿ ಯೋಗಿನಃ ..೧೦ ..
ಏತೇ ದೋಷಾಃ ಪರಿತ್ಯಾಜ್ಯಾ ಯೋಗಾಭ್ಯಸನಶಾಲಿನಾ .
ಅನಾದರೇ ಹಿ ಚೈತೇಷಾಂ ಸ್ಮೃತಿಲೋಪಾದಯೋ ಧ್ರುವಮ್ ..೧೧ ..
ನಾತಿಭುಞ್ಜನ್ಸದಾ ಯೋಗೀ ನಾಭುಞ್ಜನ್ನಾತಿನಿದ್ರಿತಃ .
ನಾತಿಜಾಗ್ರತ್ಸಿದ್ಧಿಮೇತಿ ಭೂಪ ಯೋಗಂ ಸದಾಭ್ಯಸನ್ ..೧೨ ..
ಸಂಕಲ್ಪಜಾಂಸ್ತ್ಯಜೇತ್ಕಾಮಾನ್ನಿಯತಾಹಾರಜಾಗರಃ .
ನಿಯಮ್ಯ ಖಗಣಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿರಮೇತ ಶನೈಃ ಶನೈಃ ..೧೩ ..
ತತಸ್ತತಃ ಕೃಷೇದೇತದ್ಯತ್ರ ಯತ್ರಾನುಗಚ್ಛತಿ .
ಧೃತ್ಯಾತ್ಮವಶಗಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಿತ್ತಂ ಚಞ್ಚಲಮಾದೃತಃ ..೧೪ ..
ಏವಂ ಕುರ್ವನ್ಸದಾ ಯೋಗೀ ಪರಾಂ ನಿರ್ವೃತಿಮೃಚ್ಛತಿ .
ವಿಶ್ವಸ್ಮಿನ್ನಿಜಮಾತ್ಮಾನಂ ವಿಶ್ವಂ ಚ ಸ್ವಾತ್ಮನೀಕ್ಷತೇ ..೧೫ ..
ಯೋಗೇನ ಯೋ ಮಾಮುಪೈತಿ ತಮುಪೈಮ್ಯಹಮಾದರಾತ್ .
ಮೋಚಯಾಮಿ ನ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ತಮಹಂ ಮಾಂ ಸ ನ ತ್ಯಜೇತ್ ..೧೬ ..
ಸುಖೇ ಸುಖೇತರೇ ದ್ವೇಷೇ ಕ್ಷುಧಿ ತೋಷೇ ಸಮಸ್ತೃಷಿ .
ಆತ್ಮಸಾಮ್ಯೇನ ಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಗಂ ಮಾಂ ಚ ವೇತ್ತಿ ಯಃ ..೧೭ ..
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಃ ಸ ಯೋಗೀನ್ದ್ರಃ ಕೇವಲಂ ಮಯಿ ಸಂಗತಃ .
ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ಚ ದೇವಾನಾಂ ಸ ವನ್ದ್ಯಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜಗತ್ರಯೇ ..೧೮ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ದ್ವಿವಿಧೋಽಪಿ ಹಿ ಯೋಗೋಽಯಮಸಂಭಾವ್ಯೋ ಹಿ ಮೇ ಮತಃ .
ಯತೋಽನ್ತಃಕರಣಂ ದುಷ್ಟಂ ಚಞ್ಚಲಂ ದುರ್ಗ್ರಹಂ ವಿಭೋ ..೧೯ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಯೋ ನಿಗ್ರಹಂ ದುರ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಮನಸಃ ಸಮ್ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ .
ಘಟೀಯನ್ತ್ರಸಮಾದಸ್ಮಾನ್ಮುಕ್ತಃ ಸಂಸೃತಿಚಕ್ರಕಾತ್ ..೨೦ ..
ವಿಷಯೈಃ ಕ್ರಕಚೈರೇತತ್ಸಂಸೃಷ್ಟಂ ಚಕ್ರಕಂ ದೃಢಮ್ .
ಜನಶ್ಛೇತ್ತುಂ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ಕರ್ಮಕೀಲಃ ಸುಸಂವೃತಮ್ ..೨೧ ..
ಅತಿದುಃಖಂ ಚ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಭೋಗಾದ್ವೈತೃಷ್ಣ್ಯಮೇವ ಚ .
ಗುರುಪ್ರಸಾದಃ ಸತ್ಸಙ್ಗ ಉಪಾಯಾಸ್ತಜ್ಜಯೇ ಅಮೀ ..೨೨ ..
ಅಭ್ಯಾಸಾದ್ವಾ ವಶೀಕುರ್ಯಾನ್ಮನೋ ಯೋಗಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಯೇ .
ವರೇಣ್ಯ ದುರ್ಲಭೋ ಯೋಗೋ ವಿನಾಸ್ಯ ಮನಸೋ ಜಯಾತ್ ..೨೩ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಯೋಗಭ್ರಷ್ಟಸ್ಯ ಕೋ ಲೋಕಃ ಕಾ ಗತಿಃ ಕಿಂ ಫಲಂ ಭವೇತ್ .
ವಿಭೋ ಸರ್ವಜ್ಞ ಮೇ ಛಿನ್ಧಿ ಸಂಶಯಂ ಬುದ್ಧಿಚಕ್ರಭೃತ್ ..೨೪ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ದಿವ್ಯದೇಹಧರೋ ಯೋಗಾದ್ಭ್ರಷ್ಟಃ ಸ್ವರ್ಭೋಗಮುತ್ತಮಮ್ .
ಭುಕ್ತ್ವಾ ಯೋಗಿಕುಲೇ ಜನ್ಮ ಲಭೇಚ್ಛುದ್ಧಿಮತಾಂ ಕುಲೇ ..೨೫ ..
ಪುನರ್ಯೋಗೀ ಭವತ್ಯೇಷ ಸಂಸ್ಕಾರಾತ್ಪೂರ್ವಕರ್ಮಜಾತ್ .
ನ ಹಿ ಪುಣ್ಯಕೃತಾಂ ಕಶ್ಚಿನ್ನರಕಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ..೨೬ ..
ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠಾತ್ತಪೋನಿಷ್ಠಾತ್ಕರ್ಮನಿಷ್ಠಾನ್ನರಾಧಿಪ .
ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಯೋಗೀ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮೋ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ಮಯಿ ತೇಷು ಯಃ ..೨೭ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ಯೋಗಾವೃತ್ತಿಪ್ರಶಂಸನೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಬುದ್ಧಿಯೋಗಃ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಈದೃಶಂ ವಿದ್ಧಿ ಮೇ ತತ್ತ್ವಂ ಮದ್ಗತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ .
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾಮಸನ್ದಿಗ್ಧಂ ವೇತ್ಸಿ ಮೋಕ್ಷ್ಯಸಿ ಸರ್ವಗಮ್ ..೧ ..
ತತ್ತೇಽಹಂ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ .
ಅಸ್ತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ಯತೋ ನಾನ್ಯನ್ಮುಕ್ತೇಶ್ಚ ಸಾಧನಂ ನೃಪ ..೨ ..
ಜ್ಞೇಯಾ ಮತ್ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪೂರ್ವಂ ತತಃ ಸ್ಯಾಂ ಜ್ಞಾನಗೋಚರಃ .
ತತೋ ವಿಜ್ಞಾನಸಮ್ಪತ್ತಿರ್ಮಯಿ ಜ್ಞಾತೇ ನೃಣಾಂ ಭವೇತ್ ..೩ ..
ಕ್ವನಲೌ ಖಮಹಙ್ಕಾರಃ ಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಧೀಸಮೀರಣೌ .
ರವೀನ್ದೂ ಯಾಗಕೃಚ್ಚೈಕಾದಶಧಾ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಮಮ ..೪ ..
ಅನ್ಯಾಂ ಮತ್ಪ್ರಕೃತಿಂ ವೃದ್ಧಾ ಮುನಯಃ ಸಂಗಿರನ್ತಿ ಚ .
ತಥಾ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಜೀವತ್ವಂ ಗತಯಾನಯಾ ..೫ ..
ಆಭ್ಯಾಮುತ್ಪಾದ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಮಯಂ ಜಗತ್ .
ಸಂಗಾದ್ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಸಂಭೂತಿಃ ಪರಿತ್ರಾಣಂ ಲಯೋಽಪ್ಯಹಮ್ ..೬ ..
ತತ್ತ್ವಮೇತನ್ನಿಬೋದ್ಧುಂ ಮೇ ಯತತೇ ಕಶ್ಚಿದೇವ ಹಿ .
ವರ್ಣಾಶ್ರಮವತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಪುರಾ ಚೀರ್ಣೇನ ಕರ್ಮಣಾ ..೭ ..
ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರೋತಿ ಮಾಂ ಕಶ್ಚಿದ್ಯತ್ನವತ್ಸ್ವಪಿ ತೇಷು ಚ .
ಮತ್ತೋಽನ್ಯನ್ನೇಕ್ಷತೇ ಕಿಂಚಿನ್ಮಯಿ ಸರ್ವಂ ಚ ವೀಕ್ಷತೇ ..೮ ..
ಕ್ಷಿತೌ ಸುಗನ್ಧರೂಪೇಣ ತೇಜೋರೂಪೇಣ ಚಾಗ್ನಿಷು .
ಪ್ರಭಾರೂಪೇಣ ಪೂಷ್ಣ್ಯಬ್ಜೇ ರಸರೂಪೇಣ ಚಾಪ್ಸು ಚ ..೯ ..
ಧೀತಪೋಬಲಿನಾಂ ಚಾಹಂ ಧೀಸ್ತಪೋಬಲಮೇವ ಚ .
ತ್ರಿವಿಧೇಷು ವಿಕಾರೇಷು ಮದುತ್ಪನ್ನೇಷ್ವಹಂ ಸ್ಥಿತಃ ..೧೦ ..
ನ ಮಾಂ ವಿನ್ದತಿ ಪಾಪೀಯಾನ್ಮಾಯಾಮೋಹಿತಚೇತನಃ .
ತ್ರಿವಿಕಾರಾ ಮೋಹಯತಿ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಮೇ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ ..೧೧ ..
ಯೋ ಮೇ ತತ್ತ್ವಂ ವಿಜಾನಾತಿ ಮೋಹಂ ತ್ಯಜತಿ ಸೋಽಖಿಲಮ್ .
ಅನೇಕೈರ್ಜನ್ಮಭಿಶ್ಚೈವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾಂ ಮುಚ್ಯತೇ ತತಃ ..೧೨ ..
ಅನ್ಯೇ ನಾನಾವಿಧಾನ್ದೇವಾನ್ಭಜನ್ತೇ ತಾನ್ವ್ರಜನ್ತಿ ತೇ .
ಯಥಾ ಯಥಾ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಭಜತೇ ಮಾಂ ಜನೋಽಖಿಲಃ ..೧೩ ..
ತಥಾ ತಥಾಸ್ಯ ತಂ ಭಾವಂ ಪೂರಯಾಮ್ಯಹಮೇವ ತಮ್ .
ಅಹಂ ಸರ್ವಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ಮಾಂ ನ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಬುಧ್ಯತೇ ..೧೪ ..
ಅವ್ಯಕ್ತಂ ವ್ಯಕ್ತಿಮಾಪನ್ನಂ ನ ವಿದುಃ ಕಾಮಮೋಹಿತಾಃ .
ನಾಹಂ ಪ್ರಕಾಶತಾಂ ಯಾಮಿ ಅಜ್ಞಾನಾಂ ಪಾಪಕರ್ಮಣಾಮ್ ..೧೫ ..
ಯಃ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ತ್ಯಜತಿ ಪ್ರಾಣಮನ್ತೇ ಮಾಂ ಶ್ರದ್ಧಯಾನ್ವಿತಃ .
ಸ ಯಾತ್ಯಪುನರಾವೃತ್ತಿಂ ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಮ ಭೂಭುಜ ..೧೬ ..
ಯಂ ಯಂ ದೇವಂ ಸ್ಮರನ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ತ್ಯಜತಿ ಸ್ವಂ ಕಲೇವರಮ್ .
ತತ್ತತ್ಸಾಲೋಕ್ಯಮಾಯಾತಿ ತತ್ತದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ನರಾಧಿಪ ..೧೭ ..
ಅತಶ್ಚಾಹರ್ನಿಶಂ ಭೂಪ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯೋಽನೇಕರೂಪವಾನ್ .
ಸರ್ವೇಷಾಮಪ್ಯಹಂ ಗಮ್ಯಃ ಸ್ರೋತಸಾಮರ್ಣವೋ ಯಥಾ ..೧೮ ..
ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವೇನ್ದ್ರಾದ್ಯಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪುನಃ ಪತೇತ್ .
ಯೋ ಮಾಮುಪೈತ್ಯಸಂದಿಗ್ಧಃ ಪತನಂ ತಸ್ಯ ನ ಕ್ವಚಿತ್ ..೧೯ ..
ಅನನ್ಯಶರಣೋ ಯೋ ಮಾಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭಜತಿ ಭೂಮಿಪ .
ಯೋಗಕ್ಷೇಮೌ ಚ ತಸ್ಯಾಹಂ ಸರ್ವದಾ ಪ್ರತಿಪಾದಯೇ ..೨೦ ..
ದ್ವಿವಿಧಾ ಗತಿರುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಶುಕ್ಲಾ ಕೃಷ್ಣಾ ನೃಣಾಂ ನೃಪ .
ಏಕಯಾ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಯಾ ಯಾತಿ ಸಂಸೃತಿಮ್ ..೨೧ ..
ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ
ಬುದ್ಧಿಯೋಗೋ ನಾಮ ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಉಪಾಸನಾ ಯೋಗಃ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಕಾ ಶುಕ್ಲಾ ಗತಿರುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಕಾ ಚ ಕೃಷ್ಣಾ ಗಜಾನನ .
ಕಿಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಸೃತಿಃ ಕಾ ಮೇ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯನುಗ್ರಹಾತ್ ..೧ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಅಗ್ನಿರ್ಜ್ಯೋತಿರಹಃ ಶುಕ್ಲಾ ಕರ್ಮಾರ್ಹಮಯನಂ ಗತಿಃ .
ಚಾನ್ದ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತಥಾ ಧೂಮೋ ರಾತ್ರಿಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮ್ ..೨ ..
ಕೃಷ್ಣೈತೇ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಸೃತ್ಯೋರವಾಪ್ತೇಃ ಕಾರಣಂ ಗತೀ .
ದೃಶ್ಯಾದೃಶ್ಯಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವೇತ್ಯವಧಾರಯ ..೩ ..
ಕ್ಷರಂ ಪಞ್ಚಾತ್ಮಕಂ ವಿದ್ಧಿ ತದನ್ತರಕ್ಷರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ .
ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಯದತಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಶುದ್ಧಂ ವಿದ್ಧಿ ಸನಾತನಮ್ ..೪ ..
ಅನೇಕಜನ್ಮಸಂಭೂತಿಃ ಸಂಸೃತಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ .
ಸಂಸೃತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯೇತೇ ಯೇ ತು ಮಾಂ ಗಣಯನ್ತಿ ನ ..೫ ..
ಯೇ ಮಾಂ ಸಮ್ಯಗುಪಾಸನ್ತೇ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ತೇ .
ಧ್ಯಾನಾದ್ಯೈರುಪಚಾರೈರ್ಮಾಂ ತಥಾ ಪಞ್ಚಾಮೃತಾದಿಭಿಃ ..೬ ..
ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರಾದ್ಯಲಂಕಾರಸುಗನ್ಧಧೂಪದೀಪಕೈಃ .
ನೈವೇದ್ಯೈಃ ಫಲತಾಂಬೂಲೈರ್ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಶ್ಚ ಯೋಽರ್ಚಯೇತ್ ..೭ ..
ಭಕ್ತ್ಯೈಕಚೇತಸಾ ಚೈವ ತಸ್ಯೇಷ್ಟಂ ಪೂರಯಾಮ್ಯಹಮ್ .
ಏವಂ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮಾಂ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ..೮ ..
ಅಥವಾ ಮಾನಸೀಂ ಪೂಜಾಂ ಕುರ್ವೀತ ಸ್ಥಿರಚೇತಸಾ .
ಅಥವಾ ಫಲಪತ್ರಾದ್ಯೈಃ ಪುಷ್ಪಮೂಲಜಲಾದಿಭಿಃ ..೯ ..
ಪೂಜಯೇನ್ಮಾಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ತತ್ತದಿಷ್ಟಂ ಫಲಂ ಲಭೇತ್ .
ತ್ರಿವಿಧಾಸ್ವಪಿ ಪೂಜಾಸು ಶ್ರೇಯಸೀ ಮಾನಸೀ ಮತಾ ..೧೦ ..
ಸಾಪ್ಯುತ್ತಮಾ ಮತಾ ಪೂಜಾನಿಚ್ಛಯಾ ಯಾ ಕೃತಾ ಮಮ .
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗೃಹಸ್ಥೋ ವಾ ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಯತಿಶ್ಚ ಯಃ ..೧೧ ..
ಏಕಾಂ ಪೂಜಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವಾಣೋಽಪ್ಯನ್ಯೋ ವಾ ಸಿದ್ಧಿಮೃಚ್ಛತಿ .
ಮದನ್ಯದೇವಂ ಯೋ ಭಕ್ತ್ಯಾ ದ್ವಿಷನ್ಮಾಮನ್ಯದೇವತಾಮ್ ..೧೨ ..
ಸೋಽಪಿ ಮಾಮೇವ ಯಜತೇ ಪರಂ ತ್ವವಿಧಿತೋ ನೃಪ .
ಯೋ ಹ್ಯನ್ಯದೇವತಾಂ ಮಾಂ ಚ ದ್ವಿಷನ್ನನ್ಯಾಂ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ..೧೩ ..
ಯಾತಿ ಕಲ್ಪಸಹಸ್ರಂ ಸ ನಿರಯಾನ್ದುಃಖಭಾಕ್ ಸದಾ .
ಭೂತಶುದ್ಧಿಂ ವಿಧಾಯಾದೌ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಸ್ಥಾಪನಂ ತತಃ ..೧೪ ..
ಆಕೃಷ್ಯ ಚೇತಸೋ ವೃತ್ತಿಂ ತತೋ ನ್ಯಾಸಂ ಉಪಕ್ರಮೇತ್ .
ಕೃತ್ವಾನ್ತರ್ಮಾತೃಕಾನ್ಯಾಸಂ ಬಹಿಶ್ಚಾಥ ಷಡಙ್ಗಕಮ್ ..೧೫ ..
ನ್ಯಾಸಂ ಚ ಮೂಲಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ತತೋ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಜಪೇನ್ಮನುಮ್ .
ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತೋ ಜಪೇನ್ಮನ್ತ್ರಂ ಯಥಾ ಗುರುಮುಖಾಗತಮ್ ..೧೬ ..
ಜಪಂ ನಿವೇದ್ಯ ದೇವಾಯ ಸ್ತುತ್ವಾ ಸ್ತೋತ್ರೈರನೇಕಧಾ .
ಏವಂ ಮಾಂ ಯ ಉಪಾಸೀತ ಸ ಲಭೇನ್ಮೋಕ್ಷಮವ್ಯಯಮ್ ..೧೭ ..
ಯ ಉಪಾಸನಯಾ ಹೀನೋ ಧಿಙ್ನರೋ ವ್ಯರ್ಥಜನ್ಮಭಾಕ್ .
ಯಜ್ಞೋಽಹಮೌಷಧಂ ಮನ್ರೋಽಗ್ನಿರಾಜ್ಯಂ ಚ ಹವಿರ್ಹುತಮ್ ..೧೮ ..
ಧ್ಯಾನಂ ಧ್ಯೇಯಂ ಸ್ತುತಿಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ನತಿರ್ಭಕ್ತಿರುಪಾಸನಾ .
ತ್ರಯೀಜ್ಞೇಯಂ ಪವಿತ್ರಂ ಚ ಪಿತಾಮಹಪಿತಾಮಹಃ ..೧೯ ..
ಓಂಕಾರಃ ಪಾವನಃ ಸಾಕ್ಷೀ ಪ್ರಭುರ್ಮಿತ್ರಂ ಗತಿರ್ಲಯಃ .
ಉತ್ಪತ್ತಿಃ ಪೋಷಕೋ ಬೀಜಂ ಶರಣಂ ವಾಸ ಏವ ಚ ..೨೦ ..
ಅಸನ್ಮೃತ್ಯುಃ ಸದಮೃತಮಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಹಮೇವ ಚ .
ದಾನಂ ಹೋಮಸ್ತಪೋ ಭಕ್ತಿರ್ಜಪಃ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಏವ ಚ ..೨೧ ..
ಯದ್ಯತ್ಕರೋತಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಸ ಮೇ ಮಯಿ ನಿವೇದಯೇತ್ .
ಯೋಷಿತೋಽಥ ದುರಾಚಾರಾಃ ಪಾಪಾಸ್ತ್ರೈವರ್ಣಿಕಾಸ್ತಥಾ ..೨೨ ..
ಮದಾಶ್ರಯಾ ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಕಿಂ ಮದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ದ್ವಿಜಾದಯಃ .
ನ ವಿನಶ್ಯತಿ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಜ್ಞಾತ್ವೇಮಾ ಮದ್ವಿಭೂತಯಃ ..೨೩ ..
ಪ್ರಭವಂ ಮೇ ವಿಭೂತಿಶ್ಚ ನ ದೇವಾ ಋಷಯೋ ವಿದುಃ .
ನಾನಾವಿಭೂತಿಭಿರಹಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ವಿಶ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ..೨೪ ..
ಯದ್ಯಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠತಮಂ ಲೋಕೇ ಸ ವಿಭೂತಿರ್ನಿಬೋಧ ಮೇ ..೨೫ ..
ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ
ಉಪಾಸನಾಯೋಗೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಅಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಭಗವನ್ನಾರದೋ ಮಹ್ಯಂ ತವ ನಾನಾ ವಿಭೂತಯಃ .
ಉಕ್ತವಾಂಸ್ತಾ ಅಹಂ ವೇದ ನ ಸರ್ವಾಃ ಸೋಽಪಿ ವೇತ್ತಿ ತಾಃ ..೧ ..
ತ್ವಮೇವ ತತ್ತ್ವತಃ ಸರ್ವಾ ವೇತ್ಸಿ ತಾ ದ್ವಿರದಾನನ .
ನಿಜಂ ರೂಪಮಿದಾನೀಂ ಮೇ ವ್ಯಾಪಕಂ ಚಾರು ದರ್ಶಯ ..೨ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಏಕಸ್ಮಿನ್ಮಯಿ ಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ವಿಶ್ವಮೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್ .
ನಾನಾಶ್ಚರ್ಯಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಪುರಾಽದೃಷ್ಟಾನಿ ಕೇನಚಿತ್ ..೩ ..
ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುರಹಂ ತೇಽದ್ಯ ಸೃಜಾಮಿ ಸ್ವಪ್ರಭಾವತಃ .
ಚರ್ಮಚಕ್ಷುಃ ಕಥಂ ಪಶ್ಯೇನ್ಮಾಂ ವಿಭುಂ ಹ್ಯಜಮವ್ಯಯಮ್ ..೪ ..
ಕ ಉವಾಚ -
ತತೋ ರಾಜಾ ವರೇಣ್ಯಃ ಸ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುರವೈಕ್ಷತ .
ಈಶಿತುಃ ಪರಮಂ ರೂಪಂ ಗಜಾಸ್ಯಸ್ಯ ಮಹಾದ್ಭುತಮ್ ..೫ ..
ಅಸಂಖ್ಯವಕ್ತ್ರಂ ಲಲಿತಮಸಂಖ್ಯಾಂಘ್ರಿಕರಂ ಮಹತ್ .
ಅನುಲಿಪ್ತಂ ಸುಗನ್ಧೇನ ದಿವ್ಯಭೂಷಾಮ್ಬರಸ್ರಜಮ್ ..೬ ..
ಅಸಂಖ್ಯನಯನಂ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಧೃತಾಯುಧಮ್ .
ತದ್ವರ್ಷ್ಮಣಿ ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾ ದೃಷ್ಟಾಸ್ತೇನ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ ..೭ ..
ದೃಷ್ಟ್ವೈಶ್ವರಂ ಪರಂ ರೂಪಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸ ನೃಪೋಽಬ್ರವೀತ್ .
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ವೀಕ್ಷೇಽಹಂ ತವ ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್ದೇವಾನೃಷಿಗಣಾನ್ಪಿತೄನ್ ..೮ ..
ಪಾತಾಲಾನಾಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ವೀಪಾನಾಂ ಚೈವ ಭೂಭೃತಾಮ್ .
ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಸಪ್ತಕಂ ಚ ನಾನಾರ್ಥೈಃ ಸಂಕುಲಂ ವಿಭೋ ..೯ ..
ಭುವೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ವರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಮನುಷ್ಯೋರಗರಾಕ್ಷಸಾನ್ .
ಬ್ರಹ್ಮಾವಿಷ್ಣುಮಹೇಶೇನ್ದ್ರಾನ್ದೇವಾನ್ಜನ್ತೂನನೇಕಧಾ ..೧೦ ..
ಅನಾದ್ಯನನ್ತಂ ಲೋಕಾದಿಮನನ್ತಭುಜಶೀರ್ಷಕಮ್ .
ಪ್ರದೀಪ್ತಾನಲಸಂಕಾಶಮಪ್ರಮೇಯಂ ಪುರಾತನಮ್ ..೧೧ ..
ಕಿರೀಟಕುಣ್ಡಲಧರಂ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಂ ಮುದಾವಹಮ್ .
ಏತಾದೃಶಂ ಚ ವೀಕ್ಷೇ ತ್ವಾಂ ವಿಶಾಲವಕ್ಷಸಂ ಪ್ರಭುಮ್ ..೧೨ ..
ಸುರವಿದ್ಯಾಧರೈರ್ಯಕ್ಷೈಃ ಕಿನ್ನರೈರ್ಮುನಿಮಾನುಷೈಃ .
ನೃತ್ಯದ್ಭಿರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಗಾನತತ್ಪರೈಃ ..೧೩ ..
ವಸುರುದ್ರಾದಿತ್ಯಗಣೈಃ ಸಿದ್ಧೈಃ ಸಾಧ್ಯೈರ್ಮುದಾ ಯುತೈಃ .
ಸೇವ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾಭಕ್ತ್ಯಾ ವೀಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಸುವಿಸ್ಮಿತೈಃ ..೧೪ ..
ವೇತ್ತಾರಮಕ್ಷರಂ ವೇದ್ಯಂ ಧರ್ಮಗೋಪ್ತಾರಮೀಶ್ವರಮ್ .
ಪಾತಾಲಾನಿ ದಿಶಃ ಸ್ವರ್ಗಾನ್ಭುವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯಾಽಖಿಲಂ ಸ್ಥಿತಮ್ ..೧೫ ..
ಭೀತಾ ಲೋಕಾಸ್ತಥಾ ಚಾಹಮೇವಂ ತ್ವಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ರೂಪಿಣಮ್ .
ನಾನಾದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಂ ಚ ನಾನಾವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದಮ್ ..೧೬ ..
ಪ್ರಲಯಾನಲದೀಪ್ತಾಸ್ಯಂ ಜಟಿಲಂ ಚ ನಭಃಸ್ಪೃಶಮ್ .
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗಣೇಶ ತೇ ರೂಪಮಹಂ ಭ್ರಾನ್ತ ಇವಾಭವಮ್ ..೧೭ ..
ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯನಾಗಾದ್ಯಾಃ ಖಲಾಸ್ತ್ವದುದರೇಶಯಾಃ .
ನಾನಾಯೋನಿಭುಜಶ್ಚಾನ್ತೇ ತ್ವಯ್ಯೇವ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಚ ..೧೮ ..
ಅಬ್ಧೇರುತ್ಪದ್ಯಮಾನಾಸ್ತೇ ಯಥಾಜೀಮೂತಬಿನ್ದವಃ .
ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೋಽಗ್ನಿರ್ಯಮಶ್ಚೈವ ನಿರೃತಿರ್ವರುಣೋ ಮರುತ್ ..೧೯ ..
ಗುಹ್ಯಕೇಶಸ್ತಥೇಶಾನಃ ಸೋಮಃ ಸೂರ್ಯೋಽಖಿಲಂ ಜಗತ್ .
ನಮಾಮಿ ತ್ವಾಮತಃ ಸ್ವಾಮಿನ್ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು ಮೇಽಧುನಾ ..೨೦ ..
ದರ್ಶಯಸ್ವ ನಿಜಂ ರೂಪಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಯತ್ಪೂರ್ವಮೀಕ್ಷಿತಮ್ .
ಕೋ ವೇದ ಲೀಲಾಸ್ತೇ ಭೂಮನ್ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾ ನಿಜೇಚ್ಛಯಾ ..೨೧ ..
ಅನುಗ್ರಹಾನ್ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಮೈಶ್ವರಂ ರೂಪಮೀದೃಶಮ್ .
ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುರ್ಯತೋ ದತ್ತಂ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ತ್ವಯಾ ಮಮ ..೨೨ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ನೇದಂ ರೂಪಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮಮ ಪಶ್ಯನ್ತ್ಯಯೋಗಿನಃ .
ಸನಕಾದ್ಯಾ ನಾರದಾದ್ಯಾಃ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಮದನುಗ್ರಹಾತ್ .. ೨೩ ..
ಚತುರ್ವೇದಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞಾಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಾಃ .
ಯಜ್ಞದಾನತಪೋನಿಷ್ಠಾ ನ ಮೇ ರೂಪಂ ವಿದನ್ತಿ ತೇ ..೨೪ ..
ಶಕ್ಯೋಽಹಂ ವೀಕ್ಷಿತುಂ ಜ್ಞಾತುಂ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಭಕ್ತಿಭಾವತಃ .
ತ್ಯಜ ಭೀತಿಂ ಚ ಮೋಹಂ ಚ ಪಶ್ಯ ಮಾಂ ಸೌಮ್ಯರೂಪಿಣಮ್ ..೨೫ ..
ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮತ್ಪರಃ ಸರ್ವಸಂಗಹೀನೋ ಮದರ್ಥಕೃತ್ .
ನಿಷ್ಕ್ರೋಧಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಸಮೋ ಮಾಮೇತಿ ಭೂಭುಜ ..೨೬ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನೋ ನಾಮಾಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾತೃಜ್ಞೇಯವಿವೇಕಯೋಗಃ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಅನನ್ಯಭಾವಸ್ತ್ವಾಂ ಸಮ್ಯಙ್ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಮುಪಾಸತೇ .
ಯೋಽಕ್ಷರಂ ಪರಮವ್ಯಕ್ತಂ ತಯೋಃ ಕಸ್ತೇ ಮತೋಽಧಿಕಃ ..೧ ..
ಅಸಿ ತ್ವಂ ಸರ್ವವಿತ್ಸಾಕ್ಷೀ ಭೂತಭಾವನ ಈಶ್ವರಃ .
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಾಮಿ ವದ ಮೇ ಕೃಪಯಾ ವಿಭೋ ..೨ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಯೋ ಮಾಂ ಮೂರ್ತಿಧರಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಪರಿಸೇವತೇ .
ಸ ಮೇ ಮಾನ್ಯೋಽನನ್ಯಭಕ್ತಿರ್ನಿಯುಜ್ಯ ಹೃದಯಂ ಮಯಿ ..೩ ..
ಖಗಣಂ ಸ್ವವಶಂ ಕೃತ್ವಾಖಿಲಭೂತಹಿತಾರ್ಥಕೃತ್ .
ಧ್ಯೇಯಮಕ್ಷರಮವ್ಯಕ್ತಂ ಸರ್ವಗಂ ಕೂಟಗಂ ಸ್ಥಿರಮ್ ..೪ ..
ಸೋಽಪಿ ಮಾಮೇತ್ಯನಿರ್ದೇಶ್ಯಂ ಮತ್ಪರೋ ಯ ಉಪಾಸತೇ .
ಸಂಸಾರಸಾಗರಾದಸ್ಮಾದುದ್ಧರಾಮಿ ತಮಪ್ಯಹಮ್ ..೫ ..
ಅವ್ಯಕ್ತೋಪಾಸನಾದ್ದುಃಖಮಧಿಕಂ ತೇನ ಲಭ್ಯತೇ .
ವ್ಯಕ್ತಸ್ಯೋಪಾಸನಾತ್ಸಾಧ್ಯಂ ತದೇವಾವ್ಯಕ್ತಭಕ್ತಿತಃ ..೬ ..
ಭಕ್ತಿಶ್ಚೈವಾದರಶ್ಚಾತ್ರ ಕಾರಣಂ ಪರಮಂ ಮತಮ್ .
ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಿದುಷಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಹ್ಯಕಿಂಚಿಜ್ಜ್ಞೋಽಪಿ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ ..೭ ..
ಭಜನ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿಹೀನೋ ಯಃ ಸ ಚಾಣ್ಡಾಲೋಽಭಿಧೀಯತೇ .
ಚಾಣ್ಡಾಲೋಽಪಿ ಭಜನ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋಽಧಿಕೋ ಮತಃ ..೮ ..
ಶುಕಾದ್ಯಾಃ ಸನಕಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಪುರಾ ಮುಕ್ತಾ ಹಿ ಭಕ್ತಿತಃ .
ಭಕ್ತ್ಯೈವ ಮಾಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ನಾರದಾದ್ಯಾಶ್ಚಿರಾಯುಷಃ ..೯ ..
ಅತೋ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಯಿ ಮನೋ ವಿಧೇಹಿ ಬುದ್ಧಿಮೇವ ಚ .
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಜಸ್ವ ಮಾಂ ರಾಜಂಸ್ತತೋ ಮಾಮೇವ ಯಾಸ್ಯಸಿ ..೧೦ ..
ಅಸಮರ್ಥೋಽರ್ಪಿತುಂ ಸ್ವಾನ್ತಂ ಏವಂ ಮಯಿ ನರಾಧಿಪ .
ಅಭ್ಯಾಸೇನ ಚೇ ಯೋಗೇನ ತತೋ ಗನ್ತುಂ ಯತಸ್ವ ಮಾಮ್ ..೧೧ ..
ತತ್ರಾಪಿ ತ್ವಮಶಕ್ತಶ್ಚೇತ್ಕುರು ಕರ್ಮ ಮದರ್ಪಣಮ್ .
ಮಾಮನುಗ್ರಹತಶ್ಚೈವಂ ಪರಾಂ ನಿರ್ವೃತಿಮೇಷ್ಯಸಿ ..೧೨ ..
ಅಥೈತದಪ್ಯನುಷ್ಠಾತುಂ ನ ಶಕ್ತೋಽಸಿ ತದಾ ಕುರು .
ಪ್ರಯತ್ನತಃ ಫಲತ್ಯಾಗಂ ತ್ರಿವಿಧಾನಾಂ ಹಿ ಕರ್ಮಣಾಮ್ ..೧೩ ..
ಶ್ರೇಯಸೀ ಬುದ್ಧಿರಾವೃತ್ತೇಸ್ತತೋ ಧ್ಯಾನಂ ಪರಂ ಮತಮ್ .
ತತೋಽಖಿಲಪರಿತ್ಯಾಗಸ್ತತಃ ಶಾನ್ತಿರ್ಗರೀಯಸೀ ..೧೪ ..
ನಿರಹಂಮಮತಾಬುದ್ಧಿರದ್ವೇಷಃ ಶರಣಃ ಸಮಃ .
ಲಾಭಾಲಾಭೇ ಸುಖೇ ದುಃಖೇ ಮಾನಾಮಾನೇ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ..೧೫ ..
ಯಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ನ ಭಯಂ ಯಾತಿ ಜನಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನ ಚ ಸ್ವಯಮ್ .
ಉದ್ವೇಗಭೀಃ ಕೋಪಮುದ್ಭೀರಹಿತೋ ಯಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ..೧೬ ..
ರಿಪೌ ಮಿತ್ರೇಽಥ ಗರ್ಹಾಯಾಂ ಸ್ತುತೌ ಶೋಕೇ ಸಮಃ ಸಮುತ್ .
ಮೌನೀ ನಿಶ್ಚಲಧೀಭಕ್ತಿರಸಂಗಃ ಸ ಚ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ..೧೭ ..
ಸಂಶೀಲಯತಿ ಯಶ್ಚೈನಮುಪದೇಶಂ ಮಯಾ ಕೃತಮ್ .
ಸ ವನ್ದ್ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಮುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ಸದಾ ..೧೮ ..
ಅನಿಷ್ಟಾಪ್ತೌ ಚ ನ ದ್ವೇಷ್ಟೀಷ್ಟಪ್ರಾಪ್ತೌ ಚ ನ ತುಷ್ಯತಿ .
ಕ್ಷೇತ್ರತಜ್ಜ್ಞೌ ಚ ಯೋ ವೇತ್ತಿ ಸಮೇ ಪ್ರಿಯತಮೋ ಭವೇತ್ ..೧೯ ..
ವರೇಣ್ಯ ಉವಾಚ -
ಕಿಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಕಶ್ಚ ತದ್ವೇತ್ತಿ ಕಿಂ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಗಜಾನನ .
ಏತದಾಚಕ್ಷ್ವ ಮಹ್ಯಂ ತ್ವಂ ಪೃಚ್ಛತೇ ಕರುಣಾಮ್ಬುಧೇ ..೨೦ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ಪಞ್ಚ ಭೂತಾನಿ ತನ್ಮಾತ್ರಾಃ ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ .
ಅಹಂಕಾರೋ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಃ ಪಞ್ಚ ಜ್ಞಾನೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ..೨೧ ..
ಇಚ್ಛಾವ್ಯಕ್ತಂ ಧೃತಿದ್ವೇಷೌ ಸುಖದುಃಖೇ ತಥೈವ ಚ .
ಚೇತನಾಸಹಿತಶ್ಚಾಯಂ ಸಮೂಹಃ ಕ್ಷೇತ್ರಮುಚ್ಯತೇ ..೨೨ ..
ತಜ್ಜ್ಞಂ ತ್ವಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ಭೂಪ ಸರ್ವಾನ್ತರ್ಯಾಮಿಣಂ ವಿಭುಮ್ .
ಅಯಂ ಸಮೂಹೋಽಹಂ ಚಾಪಿ ಯಜ್ಜ್ಞಾನವಿಷಯೌ ನೃಪ ..೨೩ ..
ಆರ್ಜವಂ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಾ ವಿರಕ್ತಿಶ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥತಃ .
ಶೌಚಂ ಕ್ಷಾನ್ತಿರದಮ್ಭಶ್ಚ ಜನ್ಮಾದಿದೋಷವೀಕ್ಷಣಮ್ ..೨೪ ..
ಸಮದೃಷ್ಟಿರ್ದೃಢಾ ಭಕ್ತಿರೇಕಾನ್ತಿತ್ವಂ ಶಮೋ ದಮಃ .
ಏತೈರ್ಯಚ್ಚ ಯುತಂ ಜ್ಞಾನಂ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಬಾಹುಜ ..೨೫ ..
ತಜ್ಜ್ಞಾನವಿಷಯಂ ರಾಜನ್ಬ್ರವೀಮಿ ತ್ವಂ ಶೃಣುಷ್ವ ಮೇ .
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವೈತಿ ಚ ನಿರ್ವಾಣಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂಸೃತಿಸಾಗರಮ್ ..೨೬ ..
ಯದನಾದೀನ್ದ್ರಿಯೈರ್ಹೀನಂ ಗುಣಭುಗ್ಗುಣವರ್ಜಿತಮ್ .
ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಸದಸದ್ಭಿನ್ನಮಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾವಭಾಸಕಮ್ .. ೨೭ ..
ವಿಶ್ವಭೃಚ್ಚಾಖಿಲವ್ಯಾಪಿ ತ್ವೇಕಂ ನಾನೇವ ಭಾಸತೇ .
ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರತಃ ಪೂರ್ಣಮಸಂಗಂ ತಮಸಃ ಪರಮ್ ..೨೮ ..
ದುರ್ಜ್ಞೇಯಂ ಚಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾದ್ದೀಪ್ತಾನಾಮಪಿ ಭಾಸಕಮ್ .
ಜ್ಞೇಯಮೇತಾದೃಶಂ ವಿದ್ಧಿ ಜ್ಞಾನಗಮ್ಯಂ ಪುರಾತನಮ್ ..೨೯ ..
ಏತದೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞೇಯಮಾತ್ಮಾ ಪರೋಽವ್ಯಯಃ .
ಗುಣಾನ್ಪ್ರಕೃತಿಜಾನ್ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪುರುಷಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ..೩೦ ..
ಗುಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿರಿಯಂ ದೇಹೇ ಬಧ್ನಾತಿ ಪುರುಷಂ ದೃಢಮ್ .
ಯದಾ ಪ್ರಕಾಶಃ ಶಾನ್ತಿಶ್ಚ ವೃದ್ಧೇ ಸತ್ತ್ವಂ ತದಾಧಿಕಮ್ ..೩೧ ..
ಲೋಭೋಽಶಮಃ ಸ್ಪೃಹಾರಮ್ಭಃ ಕರ್ಮಣಾಂ ರಜಸೋ ಗುಣಃ .
ಮೋಹೋಽಪ್ರವೃತ್ತಿಶ್ಚಾಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಮಾದಸ್ತಮಸೋ ಗುಣಃ ..೩೨ ..
ಸತ್ತ್ವಾಧಿಕಃ ಸುಖಂ ಜ್ಞಾನಂ ಕರ್ಮಸಂಗಂ ರಜೋಽಧಿಕಃ .
ತಮೋಽಧಿಕಶ್ಚ ಲಭತೇ ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯಂ ಸುಖೇತರತ್ ..೩೩ ..
ಏಷು ತ್ರಿಷು ಪ್ರವೃದ್ಧೇಷು ಮುಕ್ತಿಸಂಸೃತಿದುರ್ಗತೀಃ .
ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಮಾನವಾ ರಾಜಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸತ್ತ್ವಯುತೋ ಭವ ..೩೪ ..
ತತಶ್ಚ ಸರ್ವಭಾವೇನ ಭಜ ತ್ವಂ ಮಾಂ ನರೇಶ್ವರ .
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚಾವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ ಸರ್ವತ್ರೈವ ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ..೩೫ ..
ಅಗ್ನೌ ಸೂರ್ಯೇ ತಥಾ ಸೋಮೇ ಯಚ್ಚ ತಾರಾಸು ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ .
ವಿದುಷಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೇಜೋ ವಿದ್ಧಿ ತನ್ಮಾಮಕಂ ನೃಪ ..೩೬ ..
ಅಹಮೇವಾಖಿಲಂ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜಾಮಿ ವಿಸೃಜಾಮಿ ಚ .
ಔಷಧೀಸ್ತೇಜಸಾ ಸರ್ವಾ ವಿಶ್ವಂ ಚಾಪ್ಯಾಯಯಾಮ್ಯಹಮ್ ..೩೭ ..
ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯಧಿಷ್ಠಾಯ ಜಾಠರಂ ಚ ಧನಂಜಯಮ್ .
ಭುನಜ್ಮಿ ಚಾಖಿಲಾನ್ಭೋಗಾನ್ಪುಣ್ಯಪಾಪವಿವರ್ಜಿತಃ ..೩೮ ..
ಅಹಂ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ರುದ್ರಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗೌರೀ ಗಣೇಶ್ವರಃ .
ಇನ್ದ್ರಾದ್ಯಾ ಲೋಕಪಾಲಾಶ್ಚ ಮಮೈವಾಂಶಸಮುದ್ಭವಾಃ ..೩೯ ..
ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ರೂಪೇಣ ಜನೋ ಮಾಂ ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ .
ತಥಾ ತಥಾ ದರ್ಶಯಾಮಿ ತಸ್ಮೈ ರೂಪಂ ಸುಭಕ್ತಿತಃ ..೪೦ ..
ಇತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾತಾ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಯೇರಿತಮ್ .
ಅಖಿಲಂ ಭೂಪತೇ ಸಮ್ಯಗುಪಪನ್ನಾಯ ಪೃಚ್ಛತೇ ..೪೧ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾತೃಜ್ಞೇಯವಿವೇಕಯೋಗೋ ನಾಮ ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ಉಪದೇಶಯೋಗಃ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ದೈವ್ಯಾಸುರೀ ರಾಕ್ಷಸೀ ಚ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತ್ರಿವಿಧಾ ನೃಣಾಮ್ .
ತಾಸಾಂ ಫಲಾನಿ ಚಿನ್ಹಾನಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ತೇಽಧುನಾ ಬ್ರುವೇ ..೧ ..
ಆದ್ಯಾ ಸಂಸಾಧಯೇನ್ಮುಕ್ತಿಂ ದ್ವೇ ಪರೇ ಬನ್ಧನಂ ನೃಪ .
ಚಿನ್ಹಂ ಬ್ರವೀಮಿ ಚಾದ್ಯಾಯಾಸ್ತನ್ಮೇ ನಿಗದತಃ ಶೃಣು ..೨ ..
ಅಪೈಶೂನ್ಯಂ ದಯಾಽಕ್ರೋಧಶ್ಚಾಪಲ್ಯಂ ಧೃತಿರಾರ್ಜವಮ್ .
ತೇಜೋಽಭಯಮಹಿಂಸಾ ಚ ಕ್ಷಮಾ ಶೌಚಮಮಾನಿತಾ ..೩ ..
ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿನ್ಹಮಾದ್ಯಾಯಾ ಆಸುರ್ಯಾಃ ಶೃಣು ಸಾಂಪ್ರತಮ್ .
ಅತಿವಾದೋಽಭಿಮಾನಶ್ಚ ದರ್ಪೋ ಜ್ಞಾನಂ ಸಕೋಪತಾ ..೪ ..
ಆಸುರ್ಯಾ ಏವಮಾದ್ಯಾನಿ ಚಿನ್ಹಾನಿ ಪ್ರಕೃತೇರ್ನೃಪ .
ನಿಷ್ಠುರತ್ವಂ ಮದೋ ಮೋಹೋಽಹಂಕಾರೋ ಗರ್ವ ಏವ ಚ ..೫ ..
ದ್ವೇಷೋ ಹಿಂಸಾಽದಯಾ ಕ್ರೋಧ ಔದ್ಧತ್ಯಂ ದುರ್ವಿನೀತತಾ .
ಆಭಿಚಾರಿಕಕರ್ತೃತ್ವಂ ಕ್ರೂರಕರ್ಮರತಿಸ್ತಥಾ ..೬ ..
ಅವಿಶ್ವಾಸಃ ಸತಾಂ ವಾಕ್ಯೇಽಶುಚಿತ್ವಂ ಕರ್ಮಹೀನತಾ .
ನಿನ್ದಕತ್ವಂ ಚ ವೇದಾನಾಂ ಭಕ್ತಾನಾಮಸುರದ್ವಿಷಾಮ್ ..೭ ..
ಮುನಿಶ್ರೋತ್ರಿಯವಿಪ್ರಾಣಾಂ ತಥಾ ಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣಯೋಃ .
ಪಾಖಣ್ಡವಾಕ್ಯೇ ವಿಶ್ವಾಸಃ ಸಂಗತಿರ್ಮಲಿನಾನ್ಮನಾಮ್ ..೮ ..
ಸದಮ್ಭಕರ್ಮಕರ್ತೃತ್ವಂ ಸ್ಪೃಹಾ ಚ ಪರವಸ್ತುಷು .
ಅನೇಕಕಾಮನಾವತ್ತ್ವಂ ಸರ್ವದಾಽನೃತಭಾಷಣಮ್ ..೯ ..
ಪರೋತ್ಕರ್ಷಾಸಹಿಷ್ಣುತ್ವಂ ಪರಕೃತ್ಯಪರಾಹತಿಃ .
ಇತ್ಯಾದ್ಯಾ ಬಹವಶ್ಚಾನ್ಯೇ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೃತೇರ್ಗುಣಾಃ ..೧೦ ..
ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕೇ ಚ ಪರಿವೃತ್ಯ ವಸನ್ತಿ ತೇ .
ಮದ್ಭಕ್ತಿರಹಿತಾ ಲೋಕಾ ರಾಕ್ಷಸೀಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಶ್ರಿತಾಃ ..೧೧ ..
ತಾಮಸೀಂ ಯೇ ಶ್ರಿತಾ ರಾಜನ್ಯಾನ್ತಿ ತೇ ರೌರವಂ ಧ್ರುವಮ್ .
ಅನಿರ್ವಾಚ್ಯಂ ಚ ತೇ ದುಃಖಂ ಭುಞ್ಜತೇ ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ..೧೨ .
ದೈವಾನ್ನಿಃಸೃತ್ಯ ನರಕಾಜ್ಜಾಯನ್ತೇ ಭುವಿ ಕುಬ್ಜಕಾಃ .
ಜಾತ್ಯನ್ಧಾಃ ಪಙ್ಗವೋ ದೀನಾ ಹೀನಜಾತಿಷು ತೇ ನೃಪ ..೧೩ ..
ಪುನಃ ಪಾಪಸಮಾಚಾರಾ ಮಯ್ಯಭಕ್ತಾಃ ಪತನ್ತಿ ತೇ .
ಉತ್ಪತನ್ತಿ ಹಿ ಮದ್ಭಕ್ತಾ ಯಾಂ ಕಾಂಚಿದ್ಯೋನಿಮಾಶ್ರಿತಾಃ ..೧೪ ..
ಲಭನ್ತೇ ಸ್ವರ್ಗತಿಂ ಯಜ್ಞೈರನ್ಯೈರ್ಧರ್ಮಶ್ಚ ಭೂಮಿಪ .
ಸುಲಭಾಸ್ತಾಃ ಸಕಾಮಾನಾಂ ಮಯಿ ಭಕ್ತಿಃ ಸುದುರ್ಲಭಾ ..೧೫ ..
ವಿಮೂಢಾ ಮೋಹಜಾಲೇನ ಬದ್ಧಾಃ ಸ್ವೇನ ಚ ಕರ್ಮಣಾ .
ಅಹಂ ಹನ್ತಾ ಅಹಂ ಕರ್ತಾ ಅಹಂ ಭೋಕ್ತೇತಿ ವಾದಿನಃ ..೧೬ ..
ಅಹಮೇವೇಶ್ವರಃ ಶಾಸ್ತಾ ಅಹಂ ವೇತ್ತಾ ಅಹಂ ಸುಖೀ .
ಏತಾದೃಶೀ ಮತಿರ್ನೄಣಾಮಧಃ ಪಾತಯತೀಹ ತಾನ್ ..೧೭ ..
ತಸ್ಮಾದೇತತ್ಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ದೈವೀಂ ಪ್ರಕೃತಿಮಾಶ್ರಯ .
ಭಕ್ತಿಂ ಕುರು ಮದೀಯಾಂ ತ್ವಮನಿಶಂ ದೃಢಚೇತಸಾ ..೧೮ ..
ಸಾಪಿ ಭಕ್ತಿಸ್ತ್ರಿಧಾ ರಾಜನ್ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ರಾಜಸೀತರಾ .
ಯದ್ದೇವಾನ್ಭಜತೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ಸಾ ಮತಾ ಶುಭಾ ..೧೯ ..
ರಾಜಸೀ ಸಾ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಭಕ್ತಿರ್ಜನ್ಮಮೃತಿಪ್ರದಾ .
ಯದ್ಯಕ್ಷಾಂಶ್ಚೈವ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯಜನ್ತೇ ಸರ್ವಭಾವತಃ ..೨೦ ..
ವೇದೇನಾವಿಹಿತಂ ಕ್ರೂರಂ ಸಾಹಂಕಾರಂ ಸದಮ್ಭಕಮ್ .
ಭಜನ್ತೇ ಪ್ರೇತಭೂತಾದೀನ್ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕಾಮುಕಮ್ ..೨೧ ..
ಶೋಷಯನ್ತೋ ನಿಜಂ ದೇಹಮನ್ತಃಸ್ಥಂ ಮಾಂ ದೃಢಾಗ್ರಹಾಃ .
ತಾಮಸ್ಯೇತಾದೃಶೀ ಭಕ್ತಿರ್ನೃಣಾಂ ಸಾ ನಿರಯಪ್ರದಾ ..೨೨ ..
ಕಾಮೋ ಲೋಭಸ್ತಥಾ ಕ್ರೋಧೋ ದಮ್ಭಶ್ಚತ್ವಾರ ಇತ್ಯಮೀ .
ಮಹಾದ್ವಾರಾಣಿ ವೀಚೀನಾಂ ತಸ್ಮಾದೇತಾಂಸ್ತು ವರ್ಜಯೇತ್ ..೨೩ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ಉಪದೇಶಯೋಗೋ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..
.. ತ್ರಿವಿಧವಸ್ತುವಿವೇಕನಿರೂಪಣಮ್ ..
ಶ್ರೀಗಜಾನನ ಉವಾಚ -
ತಪೋಽಪಿ ತ್ರಿವಿಧಂ ರಾಜನ್ಕಾಯಿಕಾದಿಪ್ರಭೇದತಃ .
ಋಜುತಾರ್ಜವಶೌಚಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಹಿಂಸನಮ್ ..೧ ..
ಗುರುವಿಜ್ಞದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ಪೂಜನಂ ಚಾಸುರದ್ವಿಷಾಮ್ .
ಸ್ವಧರ್ಮಪಾಲನಂ ನಿತ್ಯಂ ಕಾಯಿಕಂ ತಪ ಈದೃಶಮ್ ..೨ ..
ಮರ್ಮಾಸ್ಪೃಕ್ಚ ಪ್ರಿಯಂ ವಾಕ್ಯಮನುದ್ವೇಗಂ ಹಿತಂ ಋತಮ್ .
ಅಧೀತಿರ್ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ವಾಚಿಕಂ ತಪ ಈದೃಶಮ್ ..೩ ..
ಅನ್ತಃಪ್ರಸಾದಃ ಶಾನ್ತತ್ವಂ ಮೌನಮಿನ್ದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ .
ನಿರ್ಮಲಾಶಯತಾ ನಿತ್ಯಂ ಮಾನಸಂ ತಪ ಈದೃಶಮ್ ..೪ ..
ಅಕಾಮತಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಚ ಯತ್ತಪಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಚ ತತ್ .
ಋಧ್ಯೈ ಸತ್ಕಾರಪೂಜಾರ್ಥಂ ಸದಮ್ಭಂ ರಾಜಸಂ ತಪಃ ..೫ ..
ತದಸ್ಥಿರಂ ಜನ್ಮಮೃತೀ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ನ ಸಂಶಯಃ .
ಪರಾತ್ಮಪೀಡಕಂ ಯಚ್ಚ ತಪಸ್ತಾಮಸಮುಚ್ಯತೇ ..೬ ..
ವಿಧಿವಾಕ್ಯಪ್ರಮಾಣಾರ್ಥಂ ಸತ್ಪಾತ್ರೇ ದೇಶಕಾಲತಃ .
ಶ್ರದ್ಧಯಾ ದೀಯಮಾನಂ ಯದ್ದಾನಂ ತತ್ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಮತಮ್ ..೭ ..
ಉಪಕಾರಂ ಫಲಂ ವಾಪಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷದ್ಭಿರ್ದೀಯತೇ ನರೈಃ .
ಕ್ಲೇಶತೋ ದೀಯಮಾನಂ ವಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ರಾಜಸಮುಚ್ಯತೇ ..೮ ..
ಅಕಾಲದೇಶತೋಽಪಾತ್ರೇಽವಜ್ಞಯಾ ದೀಯತೇ ತು ಯತ್ .
ಅಸತ್ಕಾರಾಚ್ಚ ಯದ್ದತ್ತಂ ತದ್ದಾನಂ ತಾಮಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ..೯ ..
ಜ್ಞಾನಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಂ ರಾಜನ್ ಶೃಣುಷ್ವ ಸ್ಥಿರಚೇತಸಾ .
ತ್ರಿಧಾ ಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ತಾರಂ ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ ಪ್ರಸಂಗತಃ ..೧೦ ..
ನಾನಾವಿಧೇಷು ಭೂತೇಷು ಮಾಮೇಕಂ ವೀಕ್ಷತೇ ತು ಯಃ .
ನಾಶವತ್ಸು ಚ ನಿತ್ಯಂ ಮಾಂ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಸಾತ್ವಿಕಂ ನೃಪ ..೧೧ ..
ತೇಷು ವೇತ್ತಿ ಪೃಥಗ್ಭೂತಂ ವಿವಿಧಂ ಭಾವಮಾಶ್ರಿತಃ .
ಮಾಮವ್ಯಯಂ ಚ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ರಾಜಸಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್ ..೧೨ ..
ಹೇತುಹೀನಮಸತ್ಯಂ ಚ ದೇಹಾತ್ಮವಿಷಯಂ ಚ ಯತ್ .
ಅಸದಲ್ಪಾರ್ಥವಿಷಯಂ ತಾಮಸಂ ಜ್ಞಾನಮುಚ್ಯತೇ ..೧೩ ..
ಭೇದತಸ್ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮ ವಿದ್ಧಿ ರಾಜನ್ಮಯೇರಿತಮ್ .
ಕಾಮನಾದ್ವೇಷದಮ್ಭೈರ್ಯದ್ರಹಿತಂ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಯತ್ ..೧೪ ..
ಕೃತಂ ವಿನಾ ಫಲೇಚ್ಛಾಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಮುಚ್ಯತೇ .
ಯದ್ಬಹುಕ್ಲೇಶತಃ ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಯಚ್ಚ ಫಲೇಚ್ಛಯಾ ..೧೫ ..
ಕ್ರಿಯಮಾಣಂ ನೃಭಿರ್ದಮ್ಭಾತ್ಕರ್ಮ ರಾಜಸಮುಚ್ಯತೇ .
ಅನಪೇಕ್ಷ್ಯ ಸ್ವಶಕ್ತಿಂ ಯದರ್ಥಕ್ಷಯಕರಂ ಚ ಯತ್ ..೧೬ ..
ಅಜ್ಞಾನಾತ್ಕ್ರಿಯಮಾಣಂ ಯತ್ಕರ್ಮ ತಾಮಸಮೀರಿತಮ್ .
ಕರ್ತಾರಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ವಿದ್ಧಿ ಕಥ್ಯಮಾನಂ ಮಯಾ ನೃಪ ..೧೭ ..
ಧೈರ್ಯೋತ್ಸಾಹೀ ಸಮೋಽಸಿದ್ಧೌ ಸಿದ್ಧೌ ಚಾವಿಕ್ರಿಯಸ್ತು ಯಃ .
ಅಹಂಕಾರವಿಮುಕ್ತೋ ಯಃ ಸ ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ನೃಪ ..೧೮ ..
ಕುರ್ವನ್ಹರ್ಷಂ ಚ ಶೋಕಂ ಚ ಹಿಂಸಾಂ ಫಲಸ್ಪೃಹಾಂ ಚ ಯಃ .
ಅಶುಚಿರ್ಲುಬ್ಧಕೋ ಯಶ್ಚ ರಾಜಸೋಽಸೌ ನಿಗದ್ಯತೇ ..೧೯ ..
ಪ್ರಮಾದಾಜ್ಞಾನಸಹಿತಃ ಪರೋಚ್ಛೇದಪರಃ ಶಠಃ .
ಅಲಸಸ್ತರ್ಕವಾನ್ಯಸ್ತು ಕರ್ತಾಸೌ ತಾಮಸೋ ಮತಃ ..೨೦ ..
ಸುಖಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಂ ರಾಜನ್ದುಃಖಂ ಚ ಕ್ರಮತಃ ಶೃಣು .
ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ರಾಜಸಂ ಚೈವ ತಾಮಸಂ ಚ ಮಯೋಚ್ಯತೇ ..೨೧ ..
ವಿಷವದ್ಭಾಸತೇ ಪೂರ್ವಂ ದುಃಖಸ್ಯಾನ್ತಕರಂ ಚ ಯತ್ .
ಇಷ್ಯಮಾನಂ ತಥಾಽಽವೃತ್ತ್ಯಾ ಯದನ್ತೇಽಮೃತವದ್ಭವೇತ್ ..೨೨ ..
ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸ್ವಸ್ಯ ಬುದ್ಧೇರ್ಯತ್ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಸುಖಮೀರಿತಮ್ .
ವಿಷಯಾಣಾಂ ತು ಯೋ ಭೋಗೋ ಭಾಸತೇಽಮೃತವತ್ಪುರಾ ..೨೩ ..
ಹಾಲಾಹಲಮಿವಾನ್ತೇ ಯದ್ರಾಜಸಂ ಸುಖಮೀರಿತಮ್ .
ತನ್ದ್ರಿಪ್ರಮಾದಸಂಭೂತಮಾಲಸ್ಯಪ್ರಭವಂ ಚ ಯತ್ ..೨೪ ..
ಸರ್ವದಾ ಮೋಹಕಂ ಸ್ವಸ್ಯ ಸುಖಂ ತಾಮಸಮೀದೃಶಮ್ .
ನ ತದಸ್ತಿ ಯದೇತೈರ್ಯನ್ಮುಕ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿವಿಧೈರ್ಗುಣೈಃ ..೨೫ ..
ರಾಜನ್ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ತ್ರಿವಿಧಮೋಂತತ್ಸದಿತಿ ಭೇದತಃ .
ತ್ರಿಲೋಕೇಷು ತ್ರಿಧಾ ಭೂತಮಖಿಲಂ ಭೂಪ ವರ್ತತೇ ..೨೬ ..
ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಟ್ಶೂದ್ರಾಃ ಸ್ವಭಾವಾದ್ಭಿನ್ನಕರ್ಮಿಣಃ .
ತಾನಿ ತೇಷಾಂ ತು ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ತೇಽಧುನಾ ವದೇ ..೨೭ ..
ಅನ್ತರ್ಬಾಹ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚ ವಶ್ಯತ್ವಮಾರ್ಜವಂ ಕ್ಷಮಾ .
ನಾನಾತಪಾಂಸಿ ಶೌಚಂ ಚ ದ್ವಿವಿಧಂ ಜ್ಞಾನಮಾತ್ಮನಃ ..೨೮ ..
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಪುರಾಣಾನಾಂ ಸ್ಮೃತೀನಾಂ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಚ .
ಅನುಷ್ಠಾನಂ ತದರ್ಥಾನಾಂ ಕರ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಮುದಾಹೃತಮ್ ..೨೯ ..
ದಾರ್ಢ್ಯಂ ಶೌರ್ಯಂ ಚ ದಾಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ಯುದ್ಧೇ ಪೃಷ್ಠಾಪ್ರದರ್ಶನಮ್ .
ಶರಣ್ಯಪಾಲನಂ ದಾನಂ ಧೃತಿಸ್ತೇಜಃ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ..೩೦ ..
ಪ್ರಭುತಾ ಮನ ಔನತ್ಯಂ ಸುನೀತಿರ್ಲೋಕಪಾಲನಮ್ .
ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಧಿಕಾರಿತ್ವಂ ಕ್ಷಾತ್ರಂ ಕರ್ಮ ಸಮೀರಿತಮ್ ..೩೧ ..
ನಾನಾವಸ್ತುಕ್ರಯೋ ಭೂಮೇಃ ಕರ್ಷಣಂ ರಕ್ಷಣಂ ಗವಾಮ್ .
ತ್ರಿಧಾ ಕರ್ಮಾಧಿಕಾರಿತ್ವಂ ವೈಶ್ಯಕರ್ಮ ಸಮೀರಿತಮ್ ..೩೨ ..
ದಾನಂ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಶುಶ್ರೂಷಾ ಸರ್ವದಾ ಶಿವಸೇವನಮ್ .
ಏತಾದೃಶಂ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಕರ್ಮ ಶೌದ್ರಮುದೀರಿತಮ್ ..೩೩ ..
ಸ್ವಸ್ವಕರ್ಮರತಾ ಏತೇ ಮಯ್ಯರ್ಪ್ಯಾಖಿಲಕಾರಿಣಃ .
ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸ್ಥಿರಂ ಸ್ಥಾನಂ ಯಾನ್ತಿ ತೇ ಪರಮಂ ನೃಪ .. ೩೪..
ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತೋ ರಾಜನ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ಯೋಗೌತ್ತಮಃ .
ಸಾಂಗೋಪಾಂಗಃ ಸವಿಸ್ತಾರೋಽನಾದಿಸಿದ್ಧೋ ಮಯಾ ಪ್ರಿಯ .. ೩೫ ..
ಯುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಯೋಗಂ ಮಯಾಖ್ಯಾತಂ ನಾಖ್ಯಾತಂ ಕಸ್ಯಚಿನ್ನೃಪ .
ಗೋಪಯೈನಂ ತತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಪರಾಂ ಯಾಸ್ಯಸ್ಯನುತ್ತಮಾಮ್ ..೩೬ ..
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ -
ಇತಿ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಸನ್ನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ .
ಗಣೇಶಸ್ಯ ವರೇಣ್ಯಃ ಸ ಚಕಾರ ಚ ಯಥೋದಿತಮ್ ..೩೭ ..
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಂ ಕುಟುಮ್ಬಂ ಚ ಕಾನ್ತಾರಂ ಪ್ರಯಯೌ ರಯಾತ್ .
ಉಪದಿಷ್ಟಂ ಯಥಾ ಯೋಗಮಾಸ್ಥಾಯ ಮುಕ್ತಿಮಾಪ್ನವಾನ್ ..೩೮ ..
ಇಮಂ ಗೋಪ್ಯತಮಂ ಯೋಗಂ ಶೃಣೋತಿ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ತು ಯಃ .
ಸೋಽಪಿ ಕೈವಲ್ಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಥಾ ಯೋಗೀ ತಥೈವ ಸಃ ..೩೯ ..
ಯ ಇಮಂ ಶ್ರಾವಯೇದ್ಯೋಗಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಾರ್ಥಂ ಸುಬುದ್ಧಿಮಾನ್ .
ಯಥಾ ಯೋಗೀ ತಥಾ ಸೋಽಪಿ ಪರಂ ನಿರ್ವಾಣಮೃಚ್ಛತಿ ..೪೦ ..
ಯೋ ಗೀತಾಂ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯಸ್ಯ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚಾರ್ಥಂ ಗುರೋರ್ಮುಖಾತ್ .
ಕೃತ್ವಾ ಪೂಜಾಂ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಪಠತೇ ತು ಯಃ ..೪೧ ..
ಏಕಕಾಲಂ ದ್ವಿಕಾಲಂ ವಾ ತ್ರಿಕಾಲಂ ವಾಪಿ ಯಃ ಪಠೇತ್ .
ಬ್ರಹ್ಮೀಭೂತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಪಿ ದರ್ಶನಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ನರಃ ..೪೨ ..
ನ ಯಜ್ಞೈರ್ನ ವ್ರತೈರ್ದಾನೈರ್ನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರೈರ್ಮಹಾಧನೈಃ .
ನ ವೇದೈಃ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯಸ್ತೈಃ ಸಹಾಙ್ಗಕೈಃ ..೪೩ ..
ಪುರಾಣಶ್ರವಣೈರ್ನೈವ ನ ಶಾಸ್ತ್ರೈಃ ಸಾಧುಚಿನ್ತಿತೈಃ .
ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಮನಯಾ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ನರೈಃ ..೪೪ ..
ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನೋ ಮದ್ಯಪಃ ಸ್ತೇಯೀ ಗುರುತಲ್ಪಗಮೋಽಪಿ ಯಃ .
ಚತುರ್ಣಾಂ ಯಸ್ತು ಸಂಸರ್ಗೀ ಮಹಾಪಾತಕಕಾರಿಣಾಮ್ ..೪೫ ..
ಸ್ತ್ರೀಹಿಂಸಾಗೋವಧಾದೀನಾಂ ಕರ್ತಾರೋ ಯೇ ಚ ಪಾಪಿನಃ .
ತೇ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಗೀತಾಮೇತಾಂ ಪಠನ್ತಿ ಚೇತ್ ..೪೬ ..
ಯಃ ಪಠೇತ್ಪ್ರಯತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ ಗಣೇಶೋ ನ ಸಂಶಯಃ .
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಯಃ ಪಠೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸೋಽಪಿ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ..೪೭ ..
ತತ್ತತ್ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಸ್ನಾತ್ವಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಗಜಾನನಮ್ .
ಸಕೃದ್ಗೀತಾಂ ಪಠನ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ..೪೮ ..
ಭಾದ್ರೇ ಮಾಸೇ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ನರಃ .
ಕೃತ್ವಾ ಮಹೀಮಯೀಂ ಮೂರ್ತಿಂ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಚತುರ್ಭುಜಾಮ್ ..೪೯ ..
ಸವಾಹನಾಂ ಸಾಯುಧಾಂ ಚ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿ .
ಯಃ ಪಠೇತ್ಸಪ್ತಕೃತ್ವಸ್ತು ಗೀತಾಮೇತಾಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ..೫೦ ..
ದದಾತಿ ತಸ್ಯ ಸನ್ತುಷ್ಟೋ ಗಣೇಶೋ ಭೋಗಮುತ್ತಮಮ್ .
ಪುತ್ರಾನ್ಪೌತ್ರಾನ್ಧನಂ ಧಾನ್ಯಂ ಪಶುರತ್ನಾದಿಸಮ್ಪದಃ ..೫೧ ..
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನೋ ಭವೇದ್ವಿದ್ಯಾ ಸುಖಾರ್ಥೀ ಸುಖಮಾಪ್ನುಯಾತ್ .
ಕಾಮಾನನ್ಯಾಁಲ್ಲಭೇತ್ಕಾಮೀ ಮುಕ್ತಿಮನ್ತೇ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ತೇ ..೫೨ ..
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಗಣೇಶಗೀತಾಸೂಪನಿಷದರ್ಥಗರ್ಭಾಸು ಯೋಗಾಮೃತಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಗಣೇಶಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಗಜಾನನವರೇಣ್ಯಸಂವಾದೇ ತ್ರಿವಿಧವಸ್ತುವಿವೇಕನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ..