.. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಸಂಹಿತಾ ..

ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಸಂಹಿತಾ
ಖಣ್ಡಃ ೧
 (ಕೃತಯುಗಸನ್ತಾನಃ)
ಅಧ್ಯಾಯಃ - ೧

ಪರಂಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪರಂಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರಿಯಂ ನಾರಾಯಣಂ ಹರಿಮ್ .
ಸರ್ವಾಽನ್ತರ್ಯಾಮಿಣಂ ವನ್ದೇ ದೇವಂ ಸರ್ವಾಽವತಾರಿಣಮ್ .. ೧ ..

ಶ್ರೀಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಯತ್ಪತ್ನ್ಯೌ ವಿಪ್ರಾಗ್ನೀ ಯನ್ಮುಖಂ ಮತಮ್ .
ಸನ್ತೋ ಯದ್ಧೃದಯಂ ಶಶ್ವತ್ ತಸ್ಮೈ ಚಾಽನ್ವಯಿನೇ ನಮಃ .. ೨ ..

ದಿವಿಷದ್ಬರ್ಹಿಷತ್ ತ್ರಿಷತ್ ಪಿತೃಸದ್ಭೂತಸಚ್ಚ ಯಃ .
ಧ್ಯಾನಲಭ್ಯಸ್ವರೂಪಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶಂವರ್ಷಿಂಣೇ ನಮಃ .. ೩ ..

ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರೇ ರಮ್ಯೇ ಸ್ವಾಶ್ರಮೇ ಪರ್ವತೋತ್ತಮೇ .
ನಾರಾಯಣೇನ ವೈ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ನಿಜಸಂಹಿತಾ .. ೪ ..

ಬದ್ರಿಕಾಶ್ರಮತೀರ್ಥೇ ತಾಂ ತತೋ ಲಬ್ಧ್ವಾಽಽದಿರೂಪಧೃಕ್ .
ಶ್ವೇತವ್ಯಾಸೋ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಶ್ಚತುಃಶಿಷ್ಯಾನುವಾಚ ಹ .. ೫ ..

ಶ್ವೈತಿಂ ಚ ಸುಶಿಖಂ ಚಾಪಿ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಂ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಮ್ .
ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠಾ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಗಾಃ .. ೬ ..

ಭೂತ್ವಾ ಧಾಮ ಹರೇಃ ಪ್ರಾಪುಃ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಮ್ .
ಅನಾದಿಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾರಾಯಣಪತ್ನ್ಯಸ್ತು ತಾಃ ಕಥಾಃ .. ೭ ..

ಪತಿಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಲೋಮಶಾಽಽಶ್ರಮೇ .
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೇ ಕುಂಕುಮವಾಪೀಕ್ಷೇತ್ರೇಽಶ್ವಪಟ್ಟಸಾರಸೇ .. ೮ ..

ನಾರಾಯಣಶ್ಚ ತಾಭ್ಯೋ ವೈ ಜಗಾದೇಮಾಂ ಹಿ ಸಂಹಿತಾಮ್ .
ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಸಂಹಿತಾಖ್ಯಾಂ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಂಭೃತಾಮ್ .. ೯ ..

ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಸಾಹಸ್ರಾಽಧಿಕಲಕ್ಷಂ ಹಿ ವರ್ತತೇ .
ಶ್ಲೋಕಾನಾಂ ಯತ್ರ ಸಂಖ್ಯಾನಂ ಮೋಕ್ಷದಂ ಪಾಠಮಾತ್ರತಃ .. 1.1.೧೦ ..

ಏಕದಾ ನಾರದಃ ಪ್ರಾಯಾತ್ ಕರ್ತುಂ ವೈಕುಣ್ಠಿದರ್ಶನಮ್ .
ಸಭಾ ತೇನ ಸಮಾಸೀನಾ ದೃಷ್ಟಾ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣ್ವಧಿಷ್ಠಿತಾ .. ೧ ೧..

ದಿವ್ಯಾ ಮುಕ್ತಾಸ್ತ್ವಕ್ಷರಾಖ್ಯಾ ಗೋಲೋಕಸ್ಥಾಸ್ತಥಾಽಪರೇ .
ವೈಕುಣ್ಠವಾಸಿನೋ ಮುಕ್ತಾಃ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನಃ .. ೧ ೨..

ಅವ್ಯಾಕೃತಾಽಮೃತವಾಸಾಃ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಧಾಮವಾಸಿನಃ .
ಬದ್ರೀಕ್ಷೀರಾಽಬ್ಧಿಮಾಶ್ಚಾಪಿ ತದನ್ಯದ್ಧಾಮವರ್ತಿನಃ .. ೧೩..

ಋಷಯಃ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಗಾನ್ಧರ್ವಚಾರಣಾಃ .
ಲೋಕಪಾಲಾಶ್ಚ ಮನವಸ್ತಾಪಸಾಃ ಸಾಧವಶ್ಚ ಯೇ .. ೧೪..

ಮುನಯೋ ದಿವ್ಯಗತಯೋ ದಿವ್ಯಾಽಹತಸುವಿಗ್ರಹಾಃ .
ಆಸನ್ ಸರ್ವೇ ತತ್ರ ಯೋಗೇ ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣಾಃ .. ೧೫..

ಲಕ್ಷಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಾಽಽಪ್ರಾನ್ತಸಂಕುಲಿತಾ ಸಭಾ .
ನಾರದೇನ ತು ಸಂದೃಷ್ಟಾ ಹ್ಯರ್ಧಾ ಪುಂಭಿಃ ಪ್ರಕಾಶಿತಾ .. ೧೬..

ವಾಮಭಾಗೇ ಯತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತತ್ರ ದೇವ್ಯಸ್ತು ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ .
ಮುಕ್ತಾನ್ಯೋ ವಾಸುದೇವಾನ್ಯೋ ಗೋಪ್ಯಃ ಸಖ್ಯಸ್ತಥಾ ಪರಾಃ .. ೧೭..

ಈಶ್ವರಿಣ್ಯೋ ಭಗವತ್ಯಃ ಪಾರ್ಷದಾಣ್ಯಶ್ಚ ಸೇವಿಕಾಃ .
ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯೋ ಮಾತರೋ ದೇವ್ಯೋ ಮಾನವ್ಯಃ ಸಿದ್ಧವಿಗ್ರಹಾಃ .. ೧೮..

ನಾರದೇನ ಸಭಾ ದೃಷ್ಟಾ ಹ್ಯರ್ಧಾ ನಾರೀಪ್ರಕಾಶಿತಾ .
ಕೃಷ್ಣನಾರಾಯಣಂ ದೇವಂ ಹರಿಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಸನಾತನಮ್ .. ೧೯ ..

ಶ್ರಿಯಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಮಹಾಮಾಯಾಂ ನಾರದಃ ಪ್ರಾಣಮನ್ ಮುದಾ .
ಸರ್ವಾಂ ಸಭಾಂ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಽಥ ವಿಷ್ಣುದತ್ತೇ ಸುವಿಷ್ಟರೇ .. ೨೦ ..

ನ್ಯಷೀದನ್ನಾರಟಸ್ತತ್ರ ತೈಃ ಸರ್ವೇಃ ಸತ್ಕೃತಃ ಋಷಿಃ .
ವ್ಯಾಸೋಽಹಂ ಶ್ವೇತಸಂಜ್ಞೋ ವೈ ಸೂತಃ ಸುಶಿಖನಾಮಕಃ .. ೨೧ ..

ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾರಸ್ತಥಾ ಚಾನ್ಯೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಗಮಾಃ .
ದಿವ್ಯರೂಪಾಸ್ತು ತೇ ಸರ್ವೈ ನಾರಾಯಣಸಮೀಹಯಾ .. ೨೨..

ಕಥಾಸ್ತು ವಿವಿಧಾಸ್ತತ್ರ ಚಕ್ರುರ್ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧನಾಃ .
ತತ್ರ ನಾರಾಯಣೇನೋಕ್ತಂ ನಾರದೋಽಯಂ ಮಹಾಮುನಿಃ ..೨ ೩ ..

ಬಹುಶ್ರುತೋ ಬಹುಜ್ಞಾತಾ ಸಮಾಖ್ಯಾನನಿಧಿರ್ಮಹಾನ್ .
ಲೋಕವೃತ್ತಾನ್ತಕುಶಲಃ ಪ್ರಷ್ಟವ್ಯೋ ವೃತ್ತವಿತ್ತಯೇ .. ೨೪..

ಲಕ್ಷ್ಮೀರುವಾಚ-
ಭೋ ತಪಸ್ವಿನ್ ಮಹಾಯೋಗಿನ್ ವಿಷ್ಣೋರಂಶ ಮಹಾಮುನೇ .
ಕುತಸ್ತಾದಾಗಮ್ಯತೇ ಕಿಂ ವರ್ತತೇ ವಿಷ್ಣುಸೃಷ್ಟಿಷು .. ೨೫ ..

ಕಥಂವ್ರತಾ ಜನಾ ಭೂಮೌ ಸಮಯಶ್ಚಾಪಿ ಕೀದೃಶಃ .
ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಸುಸತಾಂ ಪೃಥ್ವ್ಯಾಂ ಭೂಸುರಾಣಾಂ ಗವಾಂ ತಥಾ .. ೨೬ ..

ದೀನಾನಾಂ ಸುಕೃತಸ್ಯಾಪಿ ಸಾಧ್ವೀನಾಂ ನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಸ್ಥಿತಿಃ .
ಕೀದೃಶೀ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಚಾಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷಾಧ್ವಾ ಕಚ್ಚಿದಕ್ಷತಃ .. ೨೭ ..

ಜ್ಞಾನಂ ವಿಜ್ಞಾನಸಹಕೃತ್ ಕಚ್ಚಿದ್ವಿಪ್ರೇಷು ರಾಜತೇ .
ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಸದ್ಭಕ್ತಿರ್ಲೋಕಷು ವರ್ತತೇ ನ್ವಿತಿ? .. ೨೮ ..

ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ-
ಪಿತರೌ ಸರ್ವದಾ ವನ್ದೇ ಕೃಪಾಲೂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕೌ .
ಸ್ವಲ್ಪಂ ನಾಽವಿದಿತಂ ಚಾಪಿ ಪಿತ್ರೋಃ ಸರ್ವಜ್ಞಯೋಃ ಕಿಲ .. ೨೯ ..

ತಥಾಪಿ ಶಿಷ್ಯಧರ್ಮತ್ವಾತ್ ಕಥಯಾಮಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ .
ಪರ್ಯಟನ್ ಸುಬಹೂನ್ ಲೋಕಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕೃತಯುಗಸ್ಥಿತಿಮ್ .. ೩ ೦ ..

ವಿಲೋಕ್ಯ ವಿಷ್ಣುಸೃಷ್ಟೌ ವೈ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯುತಾನ್ ಜನಾನ್ .
ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ಮುಹುರ್ಮಾತಃ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯಪರಾಃ ಪ್ರಜಾಃ .. ೩೧ ..

ಧನ್ಯೋಽಯಂ ಭಗವಾನ್ ವಿಪ್ಣುರ್ಧನ್ಯಾ ಮಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ .
ಯತ್ಪ್ರತಾಪಾದ್ ಧ್ರುವಾ ಮುಕ್ತಿರ್ಲಭ್ಯತೇ ಮಾನವೈಃ ಕಿಲ .. ೩ ೨..

ಶ್ರವಣಾತ್ಕೀರ್ತನಾದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಮರಣಾತ್ಪಾದಸೇವನಾತ್ .
ಅರ್ಚನಾದ್ವನ್ದನಾತ್ ಸಖ್ಯಾದ್ದಾಸ್ಯಾದ್ವಾಽಽತ್ಮಾನಿವೇದನಾತ್ .. ೩೩ ..

ಜ್ಞಾನಾಽಜ್ಞಾನಕೃತಾದ್ವಾಪಿ ಸಂಸಾರಮಲವರ್ಜನಾತ್ .
ಸದ್ಯಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಮೋಕ್ಷಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭಾಗ್ಯಂ ನು ಕಿಂ ಪರಮ್ .. ೩೪..

ಸಕೃಜ್ಜಪನ್ತಿ ಯೇ ಜಾಪ್ಯಂ ಗೃಣನ್ತಿ ನಾಮ ವಾ ಹರೇಃ .
ದಿವ್ಯಭಾವನಯಾ ಮಾತರ್ಮುಕ್ತಿಂ ಯಾನ್ತಿ ತು ತೇ ಧ್ರುವಾಮ್ .. ೩೫..

ಸಾಮಾನ್ಯಾಮಥವಾ ಮುಖ್ಯಾಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ದೀಕ್ಷಾಂ ಹಿ ಯೇ ಜನಾಃ .
ಗೃಹ್ಣನ್ತ್ಯಾಬಾಲವೃದ್ಧಾದ್ಯಾಸ್ತೇ ಸ್ಯುರ್ವೈಕುಣ್ಠವಾಸಿನಃ .. ೩೬ ..

ಆನುಕೂಲ್ಯಂ ಸದಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಾತಿಕೂಲ್ಯವಿವರ್ಜನಮ್ .
ವಿಷ್ಣೌ ಪೂರ್ಣೋ ಹಿ ವಿಶ್ವಾಸಸ್ತವಾಽಸ್ಮೀತಿವರೇಷಣಾ .. ೩೭..

ದೇಹೇನ್ದ್ರಿಯಮನಃ ಪ್ರಾಣಾಽಭಿಮತಿಧೀಷಣಾತ್ಮನಾಮ್ .
ನ್ಯಾಸೋ ವಿಷ್ಣೌ ತಥಾ ದೀನಾಽಧೀನತಾ ಚ ಹರೇಃ ಸದಾ .. ೩೮ ..

ಸರ್ವಸ್ವಂ ಮೇ ಹರಿಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಾನ್ಯಶ್ಚೇತಿ ಮತಿಃ ಸ್ಥಿರಾ .
ಇತ್ಯೇವಂ ಷಡ್ವಿಧಾ ವಿಷ್ಣೌ ಪ್ರಪನ್ತಿಃ ಶರಣಾಗತಿಃ .. ೩೯ ..

ತದೇಕಂ ವಾ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣಃ .
ಭಾವೈಕ್ಯಂ ವಾ ಕ್ರಿಯೈಕ್ಯಂ ವಾ ಹ್ಯಾತ್ಮೈಕ್ಯಂ ವಾ ಪ್ರಸಾಧಯೇತ್ .. ೪೦ ..

ತಥಾ ತು ಶ್ರೀಹರೇರೈಕ್ಯಂ ಯಥಾ ಯಾವತ್ಪ್ರಜಾಯತೇ .
ತಾವತ್ತಥಾ ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣಾನನ್ದಂ ಸಮಶ್ನುತೇ .. ೪೧ ..

ಪ್ರೇಮತತ್ತ್ವಂ ದ್ರವರೂಪಂ ಚಾತ್ಮಾಪಿ ದ್ರವತಾಂ ಭಜೇತ್ .
ದ್ರವದ್ವಯಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುರ್ದ್ರವೋ ಭವೇತ್ ..೪೨ ..

ಆನನ್ದಘನಚಿದ್ಘನವಿಜ್ಞಾನಘನಮಿಷ್ಟತಾಃ .
ನಿತ್ಯತೃಪ್ತನಿತ್ಯಶೈತ್ಯನಿತ್ಯಸುಖಸುಪುಷ್ಟತಾಃ .. ೪೩ ..

ನಾರಾಯಣೈಕ್ಯಮಾಪನ್ನಃ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನ್ ಸಮಶ್ನುತೇ .
ಕ್ವಚಿತ್ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಕ್ವಚಿನ್ಮೂರ್ತೌ ಕ್ವಚಿತ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಲೀಯತೇ ..೪೪ ..

ಕ್ವಚಿನ್ಮುಕ್ತಃ ಕ್ವಚಿಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕ್ವಚಿದ್ದಾಸಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ .
ಶರೀರವಚ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯವನ್ಮನೋವತ್ತಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ..೪೫..

ಅಹಂ ತು ನಾರದೋ ಮಾತರ್ವಿಷ್ಣೋರ್ಮನ ಇತೀರಿತಃ .
ತ್ವಂ ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಽರ್ಧಂ ಶರೀರಾತ್ಮೇತಿ ಕಥ್ಯಸೇ ..೪೬ ..

ಸನ್ಪದಾರ್ಥಂ ಹರಿಃ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಚಿದರ್ಧಸ್ತ್ವಂ ನು ಸಮ್ಮತಾ .
ತಯೋರ್ದ್ರವೇ ಮಹಾನನ್ದಃ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದ ಉಚ್ಯತೇ .. ೪೭..

ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಭಾವೇನ ತ್ವಾತ್ಮಾ ವೈ ದ್ರವತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ .
ತದ್ಭಾವದ್ರವಮಾಸಾದ್ಯ ಮುಕ್ತಿಂ ವಿಷ್ಣುಮಯೀ ವ್ರಜೇತ್ ...೪೮ ..

ಶ್ರೀಶ್ವೇತವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ-
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ದ್ರವರೂಪೇಣ ನಾರದೋ ಲೀನತಾಂ ಗತಃ
ವಿಷ್ಣೌ ಪ್ರೇಮಪರಾಕಾಷ್ಠಾಸುಖಾನುಭವವಾರಿಧೌ ..೪೯ ..

ಪಶ್ಯತಾಂ ತು ಸಭಾಸ್ಥಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಮಿದಮದ್ಭುತಮ್ .
ಚಮತ್ಕೃತಿಕರಂ ಜಾತಮ್ ಅಹೋ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಭಕ್ತತಾ .. ೫ ೦..

ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಜಿಜ್ಞಾಸಮಾನಾ ವೈ ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣಾ .
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಪರಮಾತ್ಮಾನಂ ಲೋಕೋಪಕಾರಸತ್ತಯೇ ..೫ ೧ ..

ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀರುವಾಚ-
ಅಹೋ ಭಕ್ತಾಸ್ತು ಬಹವಾ ದೃಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಪರಮಾತ್ಮನಃ .
ನ ಕಶ್ಚಿದೀದೃಶೋ ದೃಷ್ಟೋ ಯೋಽಯಂ ತ್ವಯಿ ಗತೋ ದ್ರವಮ್ ...೫೨..

ಮನ್ಯೇ ತು ಕಾರಣಂ ತತ್ರ ಕರುಣಾ ಶ್ರೀಮತಸ್ತವ .
ಯಸ್ಯೋಪರಿ ಭವೇದ್ ದೇವ ನಿಃಸೀಮಾನುಗ್ರಹಸ್ತವ ..೫೩ ..

ತಸ್ಯೈವ ನಾಥ ನೋ ಭಿನ್ನೋ ಭವಸೀತಿ ಮತಿರ್ಮಮ .
ಏತಾದೃಶಾತ್ಮಲಾಭಾರ್ಥೇ ಯಥಾ ಯದ್ ಭವತೋ ಮತಮ್ ..೫೪..

ಯದ್ವಾಽನುಗ್ರಹಲಬ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಕಿಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ತ್ವಯೇಷ್ಯತೇ? .
ಶ್ರೀಶ್ವೇತವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ-
ನಾರಾಯಣಸ್ತು ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ ..೫೫..

ಉವಾಚ ಪರಮಪ್ರೀತ್ಯಾ ಸ್ವಲ್ಪಮಪ್ಯತುಲಾರ್ಥಭೃತ್ .
ಯೇನ ಸಾಧಾರಣಾ ಜೀವಾ ಅಪಿ ಯಾನ್ತೀದೃಶೀಂ ಗತಿಮ್ ..೫೬..

ಇತಿ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣೀಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪ್ರಥಮೇ ಕೃತಯುಗಸನ್ತಾನೇ ವೈಕುಣ್ಠೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣೀಯಸಭಾಯಾಂ ನಾರದೀಯದ್ರವೀಭಾವಭಕ್ತಿಚಮತ್ಕೃತಿನಿರೂಪಣಾತ್ಮಕಃ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ .. ೧ ..