అథ తృతీయోఽధ్యాయః

ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః

అర్జున ఉవాచ
జ్యాయసీ చేత్ కర్మణస్తే మతా బుద్ధిర్జనార్దన.
తత్ కిం కర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేశవ..1..

వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన బుద్ధిం మోహయసీవ మే.
తదేకం వద నిశ్చిత్య యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయామ్..2..

శ్రీభగవానువాచ
లోకేఽస్మిన్ ద్వివిధా నిష్ఠా పురా ప్రోక్తా మయాఽనఘ.
జ్ఞానయోగేన సాఙ్ఖ్యానాం కర్మయోగేన యోగినామ్..3..

న కర్మణామనారమ్భాన్నైష్కర్మ్యం పురుషోఽశ్నుతే.
న చ సన్న్యసనాదేవ సిద్ధిం సమధిగచ్ఛతి..4..

న హి కశ్చిత్ క్షణమపి జాతు తిష్ఠత్యకర్మకృత్.
కార్యతే హ్యవశః కర్మ సర్వః ప్రకృతిజైర్గుణైః..5..

కర్మేన్ద్రియాణి సంయమ్య య ఆస్తే మనసా స్మరన్.
ఇన్ద్రియార్థాన్ విమూఢాత్మా మిథ్యాచారః స ఉచ్యతే..6..

యస్త్విన్ద్రియాణి మనసా నియమ్యారభతేఽర్జున.
కర్మేన్ద్రియైః కర్మయోగమసక్తః స విశిష్యతే..7..

నియతం కురు కర్మ త్వం కర్మ జ్యాయో హ్యకర్మణః.
శరీరయాత్రాఽపి చ తే న ప్రసిద్ధ్యేదకర్మణః..8..

యజ్ఞార్థాత్ కర్మణోఽన్యత్ర లోకోఽయం కర్మబన్ధనః.
తదర్థం కర్మ కౌన్తేయ ముక్తసఙ్గః సమాచర..9..

సహయజ్ఞాః ప్రజాః సృష్ట్వా పురోవాచ ప్రజాపతిః.
అనేన ప్రసవిష్యధ్వమేష వోఽస్త్విష్టకామధుక్..10..

దేవాన్ భావయతాఽనేన తే దేవా భావయన్తు వః.
పరస్పరం భావయన్తః శ్రేయః పరమవాప్స్యథ..11..

ఇష్టాన్ భోగాన్ హి వో దేవా దాస్యన్తే యజ్ఞభావితాః.
తైర్దత్తానప్రదాయైభ్యో యో భుఙ్క్తే స్తేన ఏవ సః..12..

యజ్ఞశిష్టాశినః సన్తో ముచ్యన్తే సర్వకిల్బిషైః.
భుఞ్జతే తే త్వఘం పాపా యే పచన్త్యాత్మకారణాత్..13..

అన్నాద్భవన్తి భూతాని పర్జన్యాదన్నసమ్భవః.
యజ్ఞాద్భవతి పర్జన్యో యజ్ఞః కర్మసముద్భవః..14..

కర్మ బ్రహ్మోద్భవం విద్ధి బ్రహ్మాక్షరసముద్భవమ్.
తస్మాత్ సర్వగతం బ్రహ్మ నిత్యం యజ్ఞే ప్రతిష్ఠితమ్..15..

ఏవం ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః.
అఘాయురిన్ద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి..16..

యస్త్వాత్మరతిరేవ స్యాదాత్మతృప్తశ్చ మానవః.
ఆత్మన్యేవ చ సన్తుష్టస్తస్య కార్యం న విద్యతే..17..

నైవ తస్య కృతేనార్థో నాకృతేనేహ కశ్చన.
న చాస్య సర్వభూతేషు కశ్చిదర్థవ్యపాశ్రయః..18..

తస్మాదసక్తః సతతం కార్యం కర్మ సమాచర.
అసక్తో హ్యాచరన్ కర్మ పరమాప్నోతి పూరుషః..19..

కర్మణైవ హి సంసిద్ధిమ్ ఆస్థితా జనకాదయః.
లోకసఙ్గ్రహమేవాపి సమ్పశ్యన్ కర్తుమర్హసి..20..

యద్యదాచరతి శ్రేష్ఠస్తత్తదేవేతరో జనః.
స యత్ ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే..21..

న మే పార్థాస్తి కర్తవ్యం త్రిషు లోకేషు కిఞ్చన.
నానవాప్తమవాప్తవ్యం వర్త ఏవ చ కర్మణి..22..

యది హ్యహం న వర్తేయం జాతు కర్మణ్యతన్ద్రితః.
మమ వర్త్మానువర్తన్తే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః..23..

ఉత్సీదేయురిమే లోకా న కుర్యాం కర్మ చేదహమ్.
సఙ్కరస్య చ కర్తా స్యాముపహన్యామిమాః ప్రజాః..24..

సక్తాః కర్మణ్యవిద్వాంసో యథా కుర్వన్తి భారత.
కుర్యాద్విద్వాంస్తథాఽసక్తశ్చికీర్షుర్లోకసఙ్గ్రహమ్..25..

న బుద్ధిభేదం జనయేదజ్ఞానాం కర్మసఙ్గినామ్.
జోషయేత్ సర్వకర్మాణి విద్వాన్ యుక్తః సమాచరన్..26..

ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైః కర్మాణి సర్వశః.
అహఙ్కారవిమూఢాత్మా కర్తాఽహమితి మన్యతే..27..

తత్త్వవిత్ తు మహాబాహో గుణకర్మవిభాగయోః.
గుణా గుణేషు వర్తన్త ఇతి మత్వా న సజ్జతే..28..

ప్రకృతేర్గుణసమ్మూఢాః సజ్జన్తే గుణకర్మసు.
తానకృత్స్నవిదో మన్దాన్ కృత్స్నవిన్న విచాలయేత్..29..

మయి సర్వాణి కర్మాణి సన్న్యస్యాధ్యాత్మచేతసా.
నిరాశీర్నిర్మమో భూత్వా యుధ్యస్వ విగతజ్వరః..30..

యే మే మతమిదం నిత్యమ్ అనుతిష్ఠన్తి మానవాః.
శ్రద్ధావన్తోఽనసూయన్తో ముచ్యన్తే తేఽపి కర్మభిః..31..

యే త్వేతదభ్యసూయన్తో నానుతిష్ఠన్తి మే మతమ్.
సర్వజ్ఞానవిమూఢాంస్తాన్ విద్ధి నష్టానచేతసః..32..

సదృశం చేష్టతే స్వస్యాః ప్రకృతేర్జ్ఞానవానపి.
ప్రకృతిం యాన్తి భూతాని నిగ్రహః కిం కరిష్యతి..33..

ఇన్ద్రియస్యేన్ద్రియస్యార్థే రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితౌ.
తయోర్న వశమాగచ్ఛేత్ తౌ హ్యస్య పరిపన్థినౌ..34..

శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్ స్వనుష్ఠితాత్.
స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయావహః..35..

అర్జున ఉవాచ
అథ కేన ప్రయుక్తోఽయం పాపం చరతి పూరుషః.
అనిచ్ఛన్నపి వార్ష్ణేయ బలాదివ నియోజితః..36..