అథ చతుర్థోఽధ్యాయః

ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః

శ్రీభగవానువాచ
ఇమం వివస్వతే యోగం ప్రోక్తవానహమవ్యయమ్.
వివస్వాన్ మనవే ప్రాహ మనురిక్ష్వాకవేఽబ్రవీత్..1 ..

ఏవం పరమ్పరాప్రాప్తమిమం రాజర్షయో విదుః.
స కాలేనేహ మహతా యోగో నష్టః పరన్తప..2..

స ఏవాయం మయా తేఽద్య యోగః ప్రోక్తః పురాతనః.
భక్తోఽసి మే సఖా చేతి రహస్యం హ్యేతదుత్తమమ్..3..

అర్జున ఉవాచ
అపరం భవతో జన్మ పరం జన్మ వివస్వతః.
కథమేతద్విజానీయాం త్వమాదౌ ప్రోక్తవానితి..4..

శ్రీభగవానువాచ
బహూని మే వ్యతీతాని జన్మాని తవ చార్జున.
తాన్యహం వేద సర్వాణి న త్వం వేత్థ పరన్తప..5 ..

అజోఽపి సన్నవ్యయాత్మా భూతానామీశ్వరోఽపి సన్.
ప్రకృతిం స్వామధిష్ఠాయ సమ్భవామ్యాత్మమాయయా..6..

యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి భారత.
అభ్యుత్థానమధర్మస్య తదాఽఽత్మానం సృజామ్యహమ్..7..

పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్.
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సమ్భవామి యుగే యుగే..8..

జన్మ కర్మ చ మే దివ్యమేవం యో వేత్తి తత్త్వతః.
త్యక్త్వా దేహం పునర్జన్మ నైతి మామేతి సోఽర్జున..9..

వీతరాగభయక్రోధా మన్మయా మాముపాశ్రితాః.
బహవో జ్ఞానతపసా పూతా మద్భావమాగతాః..10..

యే యథా మాం ప్రపద్యన్తే తాంస్తథైవ భజామ్యహమ్.
మమ వర్త్మానువర్తన్తే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః..11..

కాఙ్క్షన్తః కర్మణాం సిద్ధిం యజన్త ఇహ దేవతాః.
క్షిప్రం హి మానుషే లోకే సిద్ధిర్భవతి కర్మజా..12..

చాతుర్వర్ణ్యం మయా సృష్టం గుణకర్మవిభాగశః.
తస్య కర్తారమపి మాం విద్ధ్యకర్తారమవ్యయమ్..13..

న మాం కర్మాణి లిమ్పన్తి న మే కర్మఫలే స్పృహా.
ఇతి మాం యోఽభిజానాతి కర్మభిర్న స బధ్యతే..14..

ఏవం జ్ఞాత్వా కృతం కర్మ పూర్వైరపి ముముక్షుభిః.
కురు కర్మైవ తస్మాత్త్వం పూర్వైః పూర్వతరం కృతమ్..15..

కిం కర్మ కిమకర్మేతి కవయోఽప్యత్ర మోహితాః.
తత్తే కర్మ ప్రవక్ష్యామి యజ్జ్ఞాత్వా మోక్ష్యసేఽశుభాత్..16..

కర్మణో హ్యపి బోద్ధవ్యం బోద్ధవ్యం చ వికర్మణః.
అకర్మణశ్చ బోద్ధవ్యం గహనా కర్మణో గతిః..17..

కర్మణ్యకర్మ యః పశ్యేదకర్మణి చ కర్మ యః.
స బుద్ధిమాన్ మనుష్యేషు స యుక్తః కృత్స్నకర్మకృత్..18..

యస్య సర్వే సమారమ్భాః కామసఙ్కల్పవర్జితాః.
జ్ఞానాగ్నిదగ్ధకర్మాణం తమాహుః పణ్డితం బుధాః..19..

త్యక్త్వా కర్మఫలాసఙ్గం నిత్యతృప్తో నిరాశ్రయః.
కర్మణ్యభిప్రవృత్తోఽపి నైవ కిఞ్చిత్ కరోతి సః..20..

నిరాశీర్యతచిత్తాత్మా త్యక్తసర్వపరిగ్రహః.
శారీరం కేవలం కర్మ కుర్వన్నాప్నోతి కిల్బిషమ్..21..

యదృచ్ఛాలాభసన్తుష్టో ద్వన్ద్వాతీతో విమత్సరః.
సమః సిద్ధావసిద్ధౌ చ కృత్వాఽపి న నిబధ్యతే..22..

గతసఙ్గస్య ముక్తస్య జ్ఞానావస్థితచేతసః.
యజ్ఞాయాచరతః కర్మ సమగ్రం ప్రవిలీయతే..23..

బ్రహ్మార్పణం బ్రహ్మ హవిర్బ్రహ్మాగ్నౌ బ్రహ్మణా హుతమ్.
బ్రహ్మైవ తేన గన్తవ్యం బ్రహ్మకర్మసమాధినా..24..

దైవమేవాపరే యజ్ఞం యోగినః పర్యుపాసతే.
బ్రహ్మాగ్నావపరే యజ్ఞం యజ్ఞేనైవోపజుహ్వతి..25..

శ్రోత్రాదీనీన్ద్రియాణ్యన్యే సంయమాగ్నిషు జుహ్వతి.
శబ్దాదీన్ విషయానన్య ఇన్ద్రియాగ్నిషు జుహ్వతి..26..

సర్వాణీన్ద్రియకర్మాణి ప్రాణకర్మాణి చాపరే.
ఆత్మసంయమయోగాగ్నౌ జుహ్వతి జ్ఞానదీపితే..27..

ద్రవ్యయజ్ఞాస్తపోయజ్ఞా యోగయజ్ఞాస్తథాఽపరే.
స్వాధ్యాయజ్ఞానయజ్ఞాశ్చ యతయః సంశితవ్రతాః..28..

అపానే జుహ్వతి ప్రాణం ప్రాణేఽపానం తథాఽపరే.
ప్రాణాపానగతీ రుద్ధ్వా ప్రాణాయామపరాయణాః..29..

అపరే నియతాహారాః ప్రాణాన్ ప్రాణేషు జుహ్వతి.
సర్వేఽప్యేతే యజ్ఞవిదో యజ్ఞక్షపితకల్మషాః..30..

యజ్ఞశిష్టామృతభుజో యాన్తి బ్రహ్మ సనాతనమ్.
నాయం లోకోఽస్త్యయజ్ఞస్య కుతోఽన్యః కురుసత్తమ..31..

ఏవం బహువిధా యజ్ఞా వితతా బ్రహ్మణో ముఖే.
కర్మజాన్ విద్ధి తాన్ సర్వానేవం జ్ఞాత్వా విమోక్ష్యసే..32..

శ్రేయాన్ ద్రవ్యమయాద్యజ్ఞాజ్జ్ఞానయజ్ఞః పరన్తప.
సర్వం కర్మాఖిలం పార్థ జ్ఞానే పరిసమాప్యతే..33..

తద్విద్ధి ప్రణిపాతేన పరిప్రశ్నేన సేవయా.
ఉపదేక్ష్యన్తి తే జ్ఞానం జ్ఞానినస్తత్త్వదర్శినః..34..

యజ్జ్ఞాత్వా న పునర్మోహమేవం యాస్యసి పాణ్డవ.
యేన భూతాన్యశేషేణ ద్రక్ష్యస్యాత్మన్యథో మయి..35..

అపి చేదసి పాపేభ్యః సర్వేభ్యః పాపకృత్తమః.
సర్వం జ్ఞానప్లవేనైవ వృజినం సన్తరిష్యసి..36..

యథైధాంసి సమిద్ధోఽగ్నిర్భస్మసాత్ కురుతేఽర్జున.
జ్ఞానాగ్నిః సర్వకర్మాణి భస్మసాత్ కురుతే తథా..37..

న హి జ్ఞానేన సదృశం పవిత్రమిహ విద్యతే.
తత్ స్వయం యోగసంసిద్ధః కాలేనఽఽత్మని విన్దతి..38..

శ్రద్ధావాఀల్లభతే జ్ఞానం తత్పరః సంయతేన్ద్రియః.
జ్ఞానం లబ్ధ్వా పరాం శాన్తిమచిరేణాధిగచ్ఛతి..39..

అజ్ఞశ్చాశ్రద్దధానశ్చ సంశయాత్మా వినశ్యతి.
నాయం లోకోఽస్తి న పరో న సుఖం సంశయాత్మనః..40..

యోగసన్న్యస్తకర్మాణం జ్ఞానసఞ్ఛిన్నసంశయమ్.
ఆత్మవన్తం న కర్మాణి నిబధ్నన్తి ధనఞ్జయ..41..

తస్మాదజ్ఞానసమ్భూతం హృత్స్థం జ్ఞానాసినాఽఽత్మనః.
ఛిత్త్వైనం సంశయం యోగమాతిష్ఠోత్తిష్ఠ భారత..42..

.. ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే జ్ఞానకర్మసన్న్యాసయోగో నామ చతుర్థోఽధ్యాయః..