અથ તૃતીયોઽધ્યાયઃ

ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ

અર્જુન ઉવાચ
જ્યાયસી ચેત્ કર્મણસ્તે મતા બુદ્ધિર્જનાર્દન.
તત્ કિં કર્મણિ ઘોરે માં નિયોજયસિ કેશવ..૧..

વ્યામિશ્રેણેવ વાક્યેન બુદ્ધિં મોહયસીવ મે.
તદેકં વદ નિશ્ચિત્ય યેન શ્રેયોઽહમાપ્નુયામ્..૨..

શ્રીભગવાનુવાચ
લોકેઽસ્મિન્ દ્વિવિધા નિષ્ઠા પુરા પ્રોક્તા મયાઽનઘ.
જ્ઞાનયોગેન સાઙ્ખ્યાનાં કર્મયોગેન યોગિનામ્..૩..

ન કર્મણામનારમ્ભાન્નૈષ્કર્મ્યં પુરુષોઽશ્નુતે.
ન ચ સન્ન્યસનાદેવ સિદ્ધિં સમધિગચ્છતિ..૪..

ન હિ કશ્ચિત્ ક્ષણમપિ જાતુ તિષ્ઠત્યકર્મકૃત્.
કાર્યતે હ્યવશઃ કર્મ સર્વઃ પ્રકૃતિજૈર્ગુણૈઃ..૫..

કર્મેન્દ્રિયાણિ સંયમ્ય ય આસ્તે મનસા સ્મરન્.
ઇન્દ્રિયાર્થાન્ વિમૂઢાત્મા મિથ્યાચારઃ સ ઉચ્યતે..૬..

યસ્ત્વિન્દ્રિયાણિ મનસા નિયમ્યારભતેઽર્જુન.
કર્મેન્દ્રિયૈઃ કર્મયોગમસક્તઃ સ વિશિષ્યતે..૭..

નિયતં કુરુ કર્મ ત્વં કર્મ જ્યાયો હ્યકર્મણઃ.
શરીરયાત્રાઽપિ ચ તે ન પ્રસિદ્ધ્યેદકર્મણઃ..૮..

યજ્ઞાર્થાત્ કર્મણોઽન્યત્ર લોકોઽયં કર્મબન્ધનઃ.
તદર્થં કર્મ કૌન્તેય મુક્તસઙ્ગઃ સમાચર..૯..

સહયજ્ઞાઃ પ્રજાઃ સૃષ્ટ્વા પુરોવાચ પ્રજાપતિઃ.
અનેન પ્રસવિષ્યધ્વમેષ વોઽસ્ત્વિષ્ટકામધુક્..૧૦..

દેવાન્ ભાવયતાઽનેન તે દેવા ભાવયન્તુ વઃ.
પરસ્પરં ભાવયન્તઃ શ્રેયઃ પરમવાપ્સ્યથ..૧૧..

ઇષ્ટાન્ ભોગાન્ હિ વો દેવા દાસ્યન્તે યજ્ઞભાવિતાઃ.
તૈર્દત્તાનપ્રદાયૈભ્યો યો ભુઙ્ક્તે સ્તેન એવ સઃ..૧૨..

યજ્ઞશિષ્ટાશિનઃ સન્તો મુચ્યન્તે સર્વકિલ્બિષૈઃ.
ભુઞ્જતે તે ત્વઘં પાપા યે પચન્ત્યાત્મકારણાત્..૧૩..

અન્નાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ પર્જન્યાદન્નસમ્ભવઃ.
યજ્ઞાદ્ભવતિ પર્જન્યો યજ્ઞઃ કર્મસમુદ્ભવઃ..૧૪..

કર્મ બ્રહ્મોદ્ભવં વિદ્ધિ બ્રહ્માક્ષરસમુદ્ભવમ્.
તસ્માત્ સર્વગતં બ્રહ્મ નિત્યં યજ્ઞે પ્રતિષ્ઠિતમ્..૧૫..

એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં નાનુવર્તયતીહ યઃ.
અઘાયુરિન્દ્રિયારામો મોઘં પાર્થ સ જીવતિ..૧૬..

યસ્ત્વાત્મરતિરેવ સ્યાદાત્મતૃપ્તશ્ચ માનવઃ.
આત્મન્યેવ ચ સન્તુષ્ટસ્તસ્ય કાર્યં ન વિદ્યતે..૧૭..

નૈવ તસ્ય કૃતેનાર્થો નાકૃતેનેહ કશ્ચન.
ન ચાસ્ય સર્વભૂતેષુ કશ્ચિદર્થવ્યપાશ્રયઃ..૧૮..

તસ્માદસક્તઃ સતતં કાર્યં કર્મ સમાચર.
અસક્તો હ્યાચરન્ કર્મ પરમાપ્નોતિ પૂરુષઃ..૧૯..

કર્મણૈવ હિ સંસિદ્ધિમ્ આસ્થિતા જનકાદયઃ.
લોકસઙ્ગ્રહમેવાપિ સમ્પશ્યન્ કર્તુમર્હસિ..૨૦..

યદ્યદાચરતિ શ્રેષ્ઠસ્તત્તદેવેતરો જનઃ.
સ યત્ પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્તદનુવર્તતે..૨૧..

ન મે પાર્થાસ્તિ કર્તવ્યં ત્રિષુ લોકેષુ કિઞ્ચન.
નાનવાપ્તમવાપ્તવ્યં વર્ત એવ ચ કર્મણિ..૨૨..

યદિ હ્યહં ન વર્તેયં જાતુ કર્મણ્યતન્દ્રિતઃ.
મમ વર્ત્માનુવર્તન્તે મનુષ્યાઃ પાર્થ સર્વશઃ..૨૩..

ઉત્સીદેયુરિમે લોકા ન કુર્યાં કર્મ ચેદહમ્.
સઙ્કરસ્ય ચ કર્તા સ્યામુપહન્યામિમાઃ પ્રજાઃ..૨૪..

સક્તાઃ કર્મણ્યવિદ્વાંસો યથા કુર્વન્તિ ભારત.
કુર્યાદ્વિદ્વાંસ્તથાઽસક્તશ્ચિકીર્ષુર્લોકસઙ્ગ્રહમ્..૨૫..

ન બુદ્ધિભેદં જનયેદજ્ઞાનાં કર્મસઙ્ગિનામ્.
જોષયેત્ સર્વકર્માણિ વિદ્વાન્ યુક્તઃ સમાચરન્..૨૬..

પ્રકૃતેઃ ક્રિયમાણાનિ ગુણૈઃ કર્માણિ સર્વશઃ.
અહઙ્કારવિમૂઢાત્મા કર્તાઽહમિતિ મન્યતે..૨૭..

તત્ત્વવિત્ તુ મહાબાહો ગુણકર્મવિભાગયોઃ.
ગુણા ગુણેષુ વર્તન્ત ઇતિ મત્વા ન સજ્જતે..૨૮..

પ્રકૃતેર્ગુણસમ્મૂઢાઃ સજ્જન્તે ગુણકર્મસુ.
તાનકૃત્સ્નવિદો મન્દાન્ કૃત્સ્નવિન્ન વિચાલયેત્..૨૯..

મયિ સર્વાણિ કર્માણિ સન્ન્યસ્યાધ્યાત્મચેતસા.
નિરાશીર્નિર્મમો ભૂત્વા યુધ્યસ્વ વિગતજ્વરઃ..૩૦..

યે મે મતમિદં નિત્યમ્ અનુતિષ્ઠન્તિ માનવાઃ.
શ્રદ્ધાવન્તોઽનસૂયન્તો મુચ્યન્તે તેઽપિ કર્મભિઃ..૩૧..

યે ત્વેતદભ્યસૂયન્તો નાનુતિષ્ઠન્તિ મે મતમ્.
સર્વજ્ઞાનવિમૂઢાંસ્તાન્ વિદ્ધિ નષ્ટાનચેતસઃ..૩૨..

સદૃશં ચેષ્ટતે સ્વસ્યાઃ પ્રકૃતેર્જ્ઞાનવાનપિ.
પ્રકૃતિં યાન્તિ ભૂતાનિ નિગ્રહઃ કિં કરિષ્યતિ..૩૩..

ઇન્દ્રિયસ્યેન્દ્રિયસ્યાર્થે રાગદ્વેષૌ વ્યવસ્થિતૌ.
તયોર્ન વશમાગચ્છેત્ તૌ હ્યસ્ય પરિપન્થિનૌ..૩૪..

શ્રેયાન્ સ્વધર્મો વિગુણઃ પરધર્માત્ સ્વનુષ્ઠિતાત્.
સ્વધર્મે નિધનં શ્રેયઃ પરધર્મો ભયાવહઃ..૩૫..

અર્જુન ઉવાચ
અથ કેન પ્રયુક્તોઽયં પાપં ચરતિ પૂરુષઃ.
અનિચ્છન્નપિ વાર્ષ્ણેય બલાદિવ નિયોજિતઃ..૩૬..