Shreemadbhagavadgeetaa moolam
Atha prathamo'dhyaayah'
Arjunavishaadayogah'
Dhri'taraasht'ra uvaacha .
Dharmakshetre kurukshetre samavetaa yuyutsavah' .
Maamakaah' paand'avaashchaiva kimakurvata sanjaya .. 1-1..
Sanjaya uvaacha .
Dri'sht'vaa tu paand'avaaneekam' vyood'ham' duryodhanastadaa .
Aachaaryamupasangamya raajaa vachanamabraveet .. 1-2..
Pashyaitaam' paand'uputraanaamaachaarya mahateem' chamoom .
Vyood'haam' drupadaputrena tava shishyena dheemataa .. 1-3..
Atra shooraa maheshvaasaa bheemaarjunasamaa yudhi .
Yuyudhaano viraat'ashcha drupadashcha mahaarathah' .. 1-4..
Dhri'sht'aketushchekitaanah' kaashiraajashcha veeryavaan .
Purujitkuntibhojashcha shaibyashcha narapungavah' .. 1-5..
Yudhaamanyushcha vikraanta uttamaujaashcha veeryavaan .
Saubhadro draupadeyaashcha sarva eva mahaarathaah' .. 1-6..
Asmaakam' tu vishisht'aa ye taannibodha dvijottama .
Naayakaa mama sainyasya sanjnyaartham' taanbraveemi te .. 1-7..
Bhavaanbheeshmashcha karnashcha kri'pashcha samitinjayah' .
Ashvatthaamaa vikarnashcha saumadattistathaiva cha .. 1-8.. (saumadattirjayadrathah')
Anye cha bahavah' shooraa madarthe tyaktajeevitaah' .
Naanaashastrapraharanaah' sarve yuddhavishaaradaah' .. 1-9..
Aparyaaptam' tadasmaakam' balam' bheeshmaabhirakshitam .
Paryaaptam' tvidameteshaam' balam' bheemaabhirakshitam .. 1-10..
Ayaneshu cha sarveshu yathaabhaagamavasthitaah' .
Bheeshmamevaabhirakshantu bhavantah' sarva eva hi .. 1-11..
Tasya sanjanayanharsham' kuruvri'ddhah' pitaamahah' .
Sim'hanaadam' vinadyochchaih' shankham' dadhmau prataapavaan .. 1-12..
Tatah' shankhaashcha bheryashcha panavaanakagomukhaah' .
Sahasaivaabhyahanyanta sa shabdastumulo'bhavat .. 1-13..
Tatah' shvetairhayairyukte mahati syandane sthitau .
Maadhavah' paand'avashchaiva divyau shankhau pradadhmatuh' .. 1-14..
Paanchajanyam' hri'sheekesho devadattam' dhananjayah' .
Paund'ram' dadhmau mahaashankham' bheemakarmaa vri'kodarah' .. 1-15..
Anantavijayam' raajaa kunteeputro yudhisht'hirah' .
Nakulah' sahadevashcha sughoshamanipushpakau .. 1-16..
Kaashyashcha parameshvaasah' shikhand'ee cha mahaarathah' .
Dhri'sht'adyumno viraat'ashcha saatyakishchaaparaajitah' .. 1-17..
Drupado draupadeyaashcha sarvashah' pri'thiveepate .
Saubhadrashcha mahaabaahuh' shankhaandadhmuh' pri'thakpri'thak .. 1-18..
Sa ghosho dhaartaraasht'raanaam' hri'dayaani vyadaarayat .
Nabhashcha pri'thiveem' chaiva tumulo'bhyanunaadayan .. 1-19.. (tumulo vyanunaadayan)
Atha vyavasthitaandri'sht'vaa dhaartaraasht'raan kapidhvajah' .
Pravri'tte shastrasampaate dhanurudyamya paand'avah' .. 1-20..
Hri'sheekesham' tadaa vaakyamidamaaha maheepate .
Arjuna uvaacha .
Senayorubhayormadhye ratham' sthaapaya me'chyuta .. 1-21..
Yaavadetaannireekshe'ham' yoddhukaamaanavasthitaan .
Kairmayaa saha yoddhavyamasmin ranasamudyame .. 1-22..
Yotsyamaanaanavekshe'ham' ya ete'tra samaagataah' .
Dhaartaraasht'rasya durbuddheryuddhe priyachikeershavah' .. 1-23..
Sanjaya uvaacha .
Evamukto hri'sheekesho gud'aakeshena bhaarata .
Senayorubhayormadhye sthaapayitvaa rathottamam .. 1-24..
Bheeshmadronapramukhatah' sarveshaam' cha maheekshitaam .
Uvaacha paartha pashyaitaansamavetaankurooniti .. 1-25..
Tatraapashyatsthitaanpaarthah' pitree'natha pitaamahaan .
Aachaaryaanmaatulaanbhraatree'nputraanpautraansakheem'stathaa .. 1-26..
Shvashuraansuhri'dashchaiva senayorubhayorapi .
Taansameekshya sa kaunteyah' sarvaanbandhoonavasthitaan .. 1-27..
Kri'payaa parayaavisht'o visheedannidamabraveet .
Arjuna uvaacha .
Dri'sht'vemam' svajanam' kri'shna yuyutsum' samupasthitam .. 1-28..
Seedanti mama gaatraani mukham' cha parishushyati .
Vepathushcha shareere me romaharshashcha jaayate .. 1-29..
Gaand'eevam' sram'sate hastaattvakchaiva paridahyate .
Na cha shaknomyavasthaatum' bhramateeva cha me manah' .. 1-30..
Nimittaani cha pashyaami vipareetaani keshava .
Na cha shreyo'nupashyaami hatvaa svajanamaahave .. 1-31..
Na kaankshe vijayam' kri'shna na cha raajyam' sukhaani cha .
Kim' no raajyena govinda kim' bhogairjeevitena vaa .. 1-32..
Yeshaamarthe kaankshitam' no raajyam' bhogaah' sukhaani cha .
Ta ime'vasthitaa yuddhe praanaam'styaktvaa dhanaani cha .. 1-33..
Aachaaryaah' pitarah' putraastathaiva cha pitaamahaah' .
Maatulaah' shvashuraah' pautraah' shyaalaah' sambandhinastathaa .. 1-34..
Etaanna hantumichchhaami ghnato'pi madhusoodana .
Api trailokyaraajyasya hetoh' kim' nu maheekri'te .. 1-35..
Nihatya dhaartaraasht'raannah' kaa preetih' syaajjanaardana .
Paapamevaashrayedasmaanhatvaitaanaatataayinah' .. 1-36..
Tasmaannaarhaa vayam' hantum' dhaartaraasht'raansvabaandhavaan .
Svajanam' hi katham' hatvaa sukhinah' syaama maadhava .. 1-37..
Yadyapyete na pashyanti lobhopahatachetasah' .
Kulakshayakri'tam' dosham' mitradrohe cha paatakam .. 1-38..
Katham' na jnyeyamasmaabhih' paapaadasmaannivartitum .
Kulakshayakri'tam' dosham' prapashyadbhirjanaardana .. 1-39..
Kulakshaye pranashyanti kuladharmaah' sanaatanaah' .
Dharme nasht'e kulam' kri'tsnamadharmo'bhibhavatyuta .. 1-40..
Adharmaabhibhavaatkri'shna pradushyanti kulastriyah' .
Streeshu dusht'aasu vaarshneya jaayate varnasankarah' .. 1-41..
Sankaro narakaayaiva kulaghnaanaam' kulasya cha .
Patanti pitaro hyeshaam' luptapind'odakakriyaah' .. 1-42..
Doshairetaih' kulaghnaanaam' varnasankarakaarakaih' .
Utsaadyante jaatidharmaah' kuladharmaashcha shaashvataah' .. 1-43..
Utsannakuladharmaanaam' manushyaanaam' janaardana .
Narake niyatam' vaaso bhavateetyanushushruma .. 1-44.. (narake'niyatam')
Aho bata mahatpaapam' kartum' vyavasitaa vayam .
Yadraajyasukhalobhena hantum' svajanamudyataah' .. 1-45..
Yadi maamaprateekaaramashastram' shastrapaanayah' .
Dhaartaraasht'raa rane hanyustanme kshemataram' bhavet .. 1-46..
Sanjaya uvaacha .
Evamuktvaarjunah' sankhye rathopastha upaavishat .
Visri'jya sasharam' chaapam' shokasam'vignamaanasah' .. 1-47..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Arjunavishaadayogo naama prathamo'dhyaayah' .. 1..
Atha dviteeyo'dhyaayah'
Saankhyayogah'
Sanjaya uvaacha .
Tam' tathaa kri'payaavisht'amashrupoornaakulekshanam .
Visheedantamidam' vaakyamuvaacha madhusoodanah' .. 2-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Kutastvaa kashmalamidam' vishame samupasthitam .
Anaaryajusht'amasvargyamakeertikaramarjuna .. 2-2..
Klaibyam' maa sma gamah' paartha naitattvayyupapadyate .
Kshudram' hri'dayadaurbalyam' tyaktvottisht'ha parantapa .. 2-3..
Arjuna uvaacha .
Katham' bheeshmamaham' sankhye dronam' cha madhusoodana .
Ishubhih' pratiyotsyaami poojaarhaavarisoodana .. 2-4..
Guroonahatvaa hi mahaanubhaavaan
Shreyo bhoktum' bhaikshyamapeeha loke .
Hatvaarthakaamaam'stu guroonihaiva
Bhunjeeya bhogaan rudhirapradigdhaan .. 2-5..
Na chaitadvidmah' kataranno gareeyo
Yadvaa jayema yadi vaa no jayeyuh' .
Yaaneva hatvaa na jijeevishaama-
Ste'vasthitaah' pramukhe dhaartaraasht'raah' .. 2-6..
Kaarpanyadoshopahatasvabhaavah'
Pri'chchhaami tvaam' dharmasammood'hachetaah' .
Yachchhreyah' syaannishchitam' broohi tanme
Shishyaste'ham' shaadhi maam' tvaam' prapannam .. 2-7..
Na hi prapashyaami mamaapanudyaad
Yachchhokamuchchhoshanamindriyaanaam .
Avaapya bhoomaavasapatnamri'ddham'
Raajyam' suraanaamapi chaadhipatyam .. 2-8..
Sanjaya uvaacha .
Evamuktvaa hri'sheekesham' gud'aakeshah' parantapa .
Na yotsya iti govindamuktvaa tooshneem' babhoova ha .. 2-9..
Tamuvaacha hri'sheekeshah' prahasanniva bhaarata .
Senayorubhayormadhye visheedantamidam' vachah' .. 2-10..
Shreebhagavaanuvaacha .
Ashochyaananvashochastvam' prajnyaavaadaam'shcha bhaashase .
Gataasoonagataasoom'shcha naanushochanti pand'itaah' .. 2-11..
Na tvevaaham' jaatu naasam' na tvam' neme janaadhipaah' .
Na chaiva na bhavishyaamah' sarve vayamatah' param .. 2-12..
Dehino'sminyathaa dehe kaumaaram' yauvanam' jaraa .
Tathaa dehaantarapraaptirdheerastatra na muhyati .. 2-13..
Maatraasparshaastu kaunteya sheetoshnasukhaduh'khadaah' .
Aagamaapaayino'nityaastaam'stitikshasva bhaarata .. 2-14..
Yam' hi na vyathayantyete purusham' purusharshabha .
Samaduh'khasukham' dheeram' so'mri'tatvaaya kalpate .. 2-15..
Naasato vidyate bhaavo naabhaavo vidyate satah' .
Ubhayorapi dri'sht'o'ntastvanayostattvadarshibhih' .. 2-16..
Avinaashi tu tadviddhi yena sarvamidam' tatam .
Vinaashamavyayasyaasya na kashchitkartumarhati .. 2-17..
Antavanta ime dehaa nityasyoktaah' shareerinah' .
Anaashino'prameyasya tasmaadyudhyasva bhaarata .. 2-18..
Ya enam' vetti hantaaram' yashchainam' manyate hatam .
Ubhau tau na vijaaneeto naayam' hanti na hanyate .. 2-19..
Na jaayate mriyate vaa kadaachin
Naayam' bhootvaa bhavitaa vaa na bhooyah' .
Ajo nityah' shaashvato'yam' puraano
Na hanyate hanyamaane shareere .. 2-20..
Vedaavinaashinam' nityam' ya enamajamavyayam .
Katham' sa purushah' paartha kam' ghaatayati hanti kam .. 2-21..
Vaasaam'si jeernaani yathaa vihaaya
Navaani gri'hnaati naro'paraani .
Tathaa shareeraani vihaaya jeernaa-
Nyanyaani sam'yaati navaani dehee .. 2-22..
Nainam' chhindanti shastraani nainam' dahati paavakah' .
Na chainam' kledayantyaapo na shoshayati maarutah' .. 2-23..
Achchhedyo'yamadaahyo'yamakledyo'shoshya eva cha .
Nityah' sarvagatah' sthaanurachalo'yam' sanaatanah' .. 2-24..
Avyakto'yamachintyo'yamavikaaryo'yamuchyate .
Tasmaadevam' viditvainam' naanushochitumarhasi .. 2-25..
Atha chainam' nityajaatam' nityam' vaa manyase mri'tam .
Tathaapi tvam' mahaabaaho naivam' shochitumarhasi .. 2-26..
Jaatasya hi dhruvo mri'tyurdhruvam' janma mri'tasya cha .
Tasmaadaparihaarye'rthe na tvam' shochitumarhasi .. 2-27..
Avyaktaadeeni bhootaani vyaktamadhyaani bhaarata .
Avyaktanidhanaanyeva tatra kaa paridevanaa .. 2-28..
Aashcharyavatpashyati kashchidena-
Maashcharyavadvadati tathaiva chaanyah' .
Aashcharyavachchainamanyah' shri'noti
Shrutvaapyenam' veda na chaiva kashchit .. 2-29..
Dehee nityamavadhyo'yam' dehe sarvasya bhaarata .
Tasmaatsarvaani bhootaani na tvam' shochitumarhasi .. 2-30..
Svadharmamapi chaavekshya na vikampitumarhasi .
Dharmyaaddhi yuddhaachchhreyo'nyatkshatriyasya na vidyate .. 2-31..
Yadri'chchhayaa chopapannam' svargadvaaramapaavri'tam .
Sukhinah' kshatriyaah' paartha labhante yuddhameedri'sham .. 2-32..
Atha chettvamimam' dharmyam' sangraamam' na karishyasi .
Tatah' svadharmam' keertim' cha hitvaa paapamavaapsyasi .. 2-33..
Akeertim' chaapi bhootaani kathayishyanti te'vyayaam .
Sambhaavitasya chaakeertirmaranaadatirichyate .. 2-34..
Bhayaadranaaduparatam' mam'syante tvaam' mahaarathaah' .
Yeshaam' cha tvam' bahumato bhootvaa yaasyasi laaghavam .. 2-35..
Avaachyavaadaam'shcha bahoonvadishyanti tavaahitaah' .
Nindantastava saamarthyam' tato duh'khataram' nu kim .. 2-36..
Hato vaa praapsyasi svargam' jitvaa vaa bhokshyase maheem .
Tasmaaduttisht'ha kaunteya yuddhaaya kri'tanishchayah' .. 2-37..
Sukhaduh'khe same kri'tvaa laabhaalaabhau jayaajayau .
Tato yuddhaaya yujyasva naivam' paapamavaapsyasi .. 2-38..
Eshaa te'bhihitaa saankhye buddhiryoge tvimaam' shri'nu .
Buddhyaa yukto yayaa paartha karmabandham' prahaasyasi .. 2-39..
Nehaabhikramanaasho'sti pratyavaayo na vidyate .
Svalpamapyasya dharmasya traayate mahato bhayaat .. 2-40..
Vyavasaayaatmikaa buddhirekeha kurunandana .
Bahushaakhaa hyanantaashcha buddhayo'vyavasaayinaam .. 2-41..
Yaamimaam' pushpitaam' vaacham' pravadantyavipashchitah' .
Vedavaadarataah' paartha naanyadasteeti vaadinah' .. 2-42..
Kaamaatmaanah' svargaparaa janmakarmaphalapradaam .
Kriyaavisheshabahulaam' bhogaishvaryagatim' prati .. 2-43..
Bhogaishvaryaprasaktaanaam' tayaapahri'tachetasaam .
Vyavasaayaatmikaa buddhih' samaadhau na vidheeyate .. 2-44..
Traigunyavishayaa vedaa nistraigunyo bhavaarjuna .
Nirdvandvo nityasattvastho niryogakshema aatmavaan .. 2-45..
Yaavaanartha udapaane sarvatah' samplutodake .
Taavaansarveshu vedeshu braahmanasya vijaanatah' .. 2-46..
Karmanyevaadhikaaraste maa phaleshu kadaachana .
Maa karmaphalaheturbhoormaa te sango'stvakarmani .. 2-47..
Yogasthah' kuru karmaani sangam' tyaktvaa dhananjaya .
Siddhyasiddhyoh' samo bhootvaa samatvam' yoga uchyate .. 2-48..
Doorena hyavaram' karma buddhiyogaaddhananjaya .
Buddhau sharanamanvichchha kri'panaah' phalahetavah' .. 2-49..
Buddhiyukto jahaateeha ubhe sukri'tadushkri'te .
Tasmaadyogaaya yujyasva yogah' karmasu kaushalam .. 2-50..
Karmajam' buddhiyuktaa hi phalam' tyaktvaa maneeshinah' .
Janmabandhavinirmuktaah' padam' gachchhantyanaamayam .. 2-51..
Yadaa te mohakalilam' buddhirvyatitarishyati .
Tadaa gantaasi nirvedam' shrotavyasya shrutasya cha .. 2-52..
Shrutivipratipannaa te yadaa sthaasyati nishchalaa .
Samaadhaavachalaa buddhistadaa yogamavaapsyasi .. 2-53..
Arjuna uvaacha .
Sthitaprajnyasya kaa bhaashaa samaadhisthasya keshava .
Sthitadheeh' kim' prabhaasheta kimaaseeta vrajeta kim .. 2-54..
Shreebhagavaanuvaacha .
Prajahaati yadaa kaamaansarvaanpaartha manogataan .
Aatmanyevaatmanaa tusht'ah' sthitaprajnyastadochyate .. 2-55..
Duh'kheshvanudvignamanaah' sukheshu vigataspri'hah' .
Veetaraagabhayakrodhah' sthitadheermuniruchyate .. 2-56..
Yah' sarvatraanabhisnehastattatpraapya shubhaashubham .
Naabhinandati na dvesht'i tasya prajnyaa pratisht'hitaa .. 2-57..
Yadaa sam'harate chaayam' koormo'ngaaneeva sarvashah' .
Indriyaaneendriyaarthebhyastasya prajnyaa pratisht'hitaa .. 2-58..
Vishayaa vinivartante niraahaarasya dehinah' .
Rasavarjam' raso'pyasya param' dri'sht'vaa nivartate .. 2-59..
Yatato hyapi kaunteya purushasya vipashchitah' .
Indriyaani pramaatheeni haranti prasabham' manah' .. 2-60..
Taani sarvaani sam'yamya yukta aaseeta matparah' .
Vashe hi yasyendriyaani tasya prajnyaa pratisht'hitaa .. 2-61..
Dhyaayato vishayaanpum'sah' sangasteshoopajaayate .
Sangaatsanjaayate kaamah' kaamaatkrodho'bhijaayate .. 2-62..
Krodhaadbhavati sammohah' sammohaatsmri'tivibhramah' .
Smri'tibhram'shaad buddhinaasho buddhinaashaatpranashyati .. 2-63..
Raagadveshavimuktaistu vishayaanindriyaishcharan . (raagadveshaviyuktaistu)
Aatmavashyairvidheyaatmaa prasaadamadhigachchhati .. 2-64..
Prasaade sarvaduh'khaanaam' haanirasyopajaayate .
Prasannachetaso hyaashu buddhih' paryavatisht'hate .. 2-65..
Naasti buddhirayuktasya na chaayuktasya bhaavanaa .
Na chaabhaavayatah' shaantirashaantasya kutah' sukham .. 2-66..
Indriyaanaam' hi charataam' yanmano'nuvidheeyate .
Tadasya harati prajnyaam' vaayurnaavamivaambhasi .. 2-67..
Tasmaadyasya mahaabaaho nigri'heetaani sarvashah' .
Indriyaaneendriyaarthebhyastasya prajnyaa pratisht'hitaa .. 2-68..
Yaa nishaa sarvabhootaanaam' tasyaam' jaagarti sam'yamee .
Yasyaam' jaagrati bhootaani saa nishaa pashyato muneh' .. 2-69..
Aapooryamaanamachalapratisht'ham'
Samudramaapah' pravishanti yadvat .
Tadvatkaamaa yam' pravishanti sarve
Sa shaantimaapnoti na kaamakaamee .. 2-70..
Vihaaya kaamaanyah' sarvaanpumaam'shcharati nih'spri'hah' .
Nirmamo nirahankaarah' sa shaantimadhigachchhati .. 2-71..
Eshaa braahmee sthitih' paartha nainaam' praapya vimuhyati .
Sthitvaasyaamantakaale'pi brahmanirvaanamri'chchhati .. 2-72..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Saankhyayogo naama dviteeyo'dhyaayah' .. 2..
Atha tri'teeyo'dhyaayah'
Karmayogah'
Arjuna uvaacha .
Jyaayasee chetkarmanaste mataa buddhirjanaardana .
Tatkim' karmani ghore maam' niyojayasi keshava .. 3-1..
Vyaamishreneva vaakyena buddhim' mohayaseeva me .
Tadekam' vada nishchitya yena shreyo'hamaapnuyaam .. 3-2..
Shreebhagavaanuvaacha .
Loke'smin dvividhaa nisht'haa puraa proktaa mayaanagha .
Jnyaanayogena saankhyaanaam' karmayogena yoginaam .. 3-3..
Na karmanaamanaarambhaannaishkarmyam' purusho'shnute .
Na cha sam'nyasanaadeva siddhim' samadhigachchhati .. 3-4..
Na hi kashchitkshanamapi jaatu tisht'hatyakarmakri't .
Kaaryate hyavashah' karma sarvah' prakri'tijairgunaih' .. 3-5..
Karmendriyaani sam'yamya ya aaste manasaa smaran .
Indriyaarthaanvimood'haatmaa mithyaachaarah' sa uchyate .. 3-6..
Yastvindriyaani manasaa niyamyaarabhate'rjuna .
Karmendriyaih' karmayogamasaktah' sa vishishyate .. 3-7..
Niyatam' kuru karma tvam' karma jyaayo hyakarmanah' .
Shareerayaatraapi cha te na prasiddhyedakarmanah' .. 3-8..
Yajnyaarthaatkarmano'nyatra loko'yam' karmabandhanah' .
Tadartham' karma kaunteya muktasangah' samaachara .. 3-9..
Sahayajnyaah' prajaah' sri'sht'vaa purovaacha prajaapatih' .
Anena prasavishyadhvamesha vo'stvisht'akaamadhuk .. 3-10..
Devaanbhaavayataanena te devaa bhaavayantu vah' .
Parasparam' bhaavayantah' shreyah' paramavaapsyatha .. 3-11..
Isht'aanbhogaanhi vo devaa daasyante yajnyabhaavitaah' .
Tairdattaanapradaayaibhyo yo bhunkte stena eva sah' .. 3-12..
Yajnyashisht'aashinah' santo muchyante sarvakilbishaih' .
Bhunjate te tvagham' paapaa ye pachantyaatmakaaranaat .. 3-13..
Annaadbhavanti bhootaani parjanyaadannasambhavah' .
Yajnyaadbhavati parjanyo yajnyah' karmasamudbhavah' .. 3-14..
Karma brahmodbhavam' viddhi brahmaaksharasamudbhavam .
Tasmaatsarvagatam' brahma nityam' yajnye pratisht'hitam .. 3-15..
Evam' pravartitam' chakram' naanuvartayateeha yah' .
Aghaayurindriyaaraamo mogham' paartha sa jeevati .. 3-16..
Yastvaatmaratireva syaadaatmatri'ptashcha maanavah' .
Aatmanyeva cha santusht'astasya kaaryam' na vidyate .. 3-17..
Naiva tasya kri'tenaartho naakri'teneha kashchana .
Na chaasya sarvabhooteshu kashchidarthavyapaashrayah' .. 3-18..
Tasmaadasaktah' satatam' kaaryam' karma samaachara .
Asakto hyaacharankarma paramaapnoti poorushah' .. 3-19..
Karmanaiva hi sam'siddhimaasthitaa janakaadayah' .
Lokasangrahamevaapi sampashyankartumarhasi .. 3-20..
Yadyadaacharati shresht'hastattadevetaro janah' .
Sa yatpramaanam' kurute lokastadanuvartate .. 3-21..
Na me paarthaasti kartavyam' trishu lokeshu kinchana .
Naanavaaptamavaaptavyam' varta eva cha karmani .. 3-22..
Yadi hyaham' na varteyam' jaatu karmanyatandritah' .
Mama vartmaanuvartante manushyaah' paartha sarvashah' .. 3-23..
Utseedeyurime lokaa na kuryaam' karma chedaham .
Sankarasya cha kartaa syaamupahanyaamimaah' prajaah' .. 3-24..
Saktaah' karmanyavidvaam'so yathaa kurvanti bhaarata .
Kuryaadvidvaam'stathaasaktashchikeershurlokasangraham .. 3-25..
Na buddhibhedam' janayedajnyaanaam' karmasanginaam .
Joshayetsarvakarmaani vidvaanyuktah' samaacharan .. 3-26..
Prakri'teh' kriyamaanaani gunaih' karmaani sarvashah' .
Ahankaaravimood'haatmaa kartaahamiti manyate .. 3-27..
Tattvavittu mahaabaaho gunakarmavibhaagayoh' .
Gunaa guneshu vartanta iti matvaa na sajjate .. 3-28..
Prakri'tergunasammood'haah' sajjante gunakarmasu .
Taanakri'tsnavido mandaankri'tsnavinna vichaalayet .. 3-29..
Mayi sarvaani karmaani sam'nyasyaadhyaatmachetasaa .
Niraasheernirmamo bhootvaa yudhyasva vigatajvarah' .. 3-30..
Ye me matamidam' nityamanutisht'hanti maanavaah' .
Shraddhaavanto'nasooyanto muchyante te'pi karmabhih' .. 3-31..
Ye tvetadabhyasooyanto naanutisht'hanti me matam .
Sarvajnyaanavimood'haam'staanviddhi nasht'aanachetasah' .. 3-32..
Sadri'sham' chesht'ate svasyaah' prakri'terjnyaanavaanapi .
Prakri'tim' yaanti bhootaani nigrahah' kim' karishyati .. 3-33..
Indriyasyendriyasyaarthe raagadveshau vyavasthitau .
Tayorna vashamaagachchhettau hyasya paripanthinau .. 3-34..
Shreyaansvadharmo vigunah' paradharmaatsvanusht'hitaat .
Svadharme nidhanam' shreyah' paradharmo bhayaavahah' .. 3-35..
Arjuna uvaacha .
Atha kena prayukto'yam' paapam' charati poorushah' .
Anichchhannapi vaarshneya balaadiva niyojitah' .. 3-36..
Shreebhagavaanuvaacha .
Kaama esha krodha esha rajogunasamudbhavah' .
Mahaashano mahaapaapmaa viddhyenamiha vairinam .. 3-37..
Dhoomenaavriyate vahniryathaadarsho malena cha .
Yatholbenaavri'to garbhastathaa tenedamaavri'tam .. 3-38..
Aavri'tam' jnyaanametena jnyaanino nityavairinaa .
Kaamaroopena kaunteya dushpoorenaanalena cha .. 3-39..
Indriyaani mano buddhirasyaadhisht'haanamuchyate .
Etairvimohayatyesha jnyaanamaavri'tya dehinam .. 3-40..
Tasmaattvamindriyaanyaadau niyamya bharatarshabha .
Paapmaanam' prajahi hyenam' jnyaanavijnyaananaashanam .. 3-41..
Indriyaani paraanyaahurindriyebhyah' param' manah' .
Manasastu paraa buddhiryo buddheh' paratastu sah' .. 3-42..
Evam' buddheh' param' buddhvaa sam'stabhyaatmaanamaatmanaa .
Jahi shatrum' mahaabaaho kaamaroopam' duraasadam .. 3-43..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Karmayogo naama tri'teeyo'dhyaayah' .. 3..
Atha chaturtho'dhyaayah'
Jnyaanakarmasam'nyaasayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Imam' vivasvate yogam' proktavaanahamavyayam .
Vivasvaanmanave praaha manurikshvaakave'braveet .. 4-1..
Evam' paramparaapraaptamimam' raajarshayo viduh' .
Sa kaaleneha mahataa yogo nasht'ah' parantapa .. 4-2..
Sa evaayam' mayaa te'dya yogah' proktah' puraatanah' .
Bhakto'si me sakhaa cheti rahasyam' hyetaduttamam .. 4-3..
Arjuna uvaacha .
Aparam' bhavato janma param' janma vivasvatah' .
Kathametadvijaaneeyaam' tvamaadau proktavaaniti .. 4-4..
Shreebhagavaanuvaacha .
Bahooni me vyateetaani janmaani tava chaarjuna .
Taanyaham' veda sarvaani na tvam' vettha parantapa .. 4-5..
Ajo'pi sannavyayaatmaa bhootaanaameeshvaro'pi san .
Prakri'tim' svaamadhisht'haaya sambhavaamyaatmamaayayaa .. 4-6..
Yadaa yadaa hi dharmasya glaanirbhavati bhaarata .
Abhyutthaanamadharmasya tadaatmaanam' sri'jaamyaham .. 4-7..
Paritraanaaya saadhoonaam' vinaashaaya cha dushkri'taam .
Dharmasam'sthaapanaarthaaya sambhavaami yuge yuge .. 4-8..
Janma karma cha me divyamevam' yo vetti tattvatah' .
Tyaktvaa deham' punarjanma naiti maameti so'rjuna .. 4-9..
Veetaraagabhayakrodhaa manmayaa maamupaashritaah' .
Bahavo jnyaanatapasaa pootaa madbhaavamaagataah' .. 4-10..
Ye yathaa maam' prapadyante taam'stathaiva bhajaamyaham .
Mama vartmaanuvartante manushyaah' paartha sarvashah' .. 4-11..
Kaankshantah' karmanaam' siddhim' yajanta iha devataah' .
Kshipram' hi maanushe loke siddhirbhavati karmajaa .. 4-12..
Chaaturvarnyam' mayaa sri'sht'am' gunakarmavibhaagashah' .
Tasya kartaaramapi maam' viddhyakartaaramavyayam .. 4-13..
Na maam' karmaani limpanti na me karmaphale spri'haa .
Iti maam' yo'bhijaanaati karmabhirna sa badhyate .. 4-14..
Evam' jnyaatvaa kri'tam' karma poorvairapi mumukshubhih' .
Kuru karmaiva tasmaattvam' poorvaih' poorvataram' kri'tam .. 4-15..
Kim' karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitaah' .
Tatte karma pravakshyaami yajjnyaatvaa mokshyase'shubhaat .. 4-16..
Karmano hyapi boddhavyam' boddhavyam' cha vikarmanah' .
Akarmanashcha boddhavyam' gahanaa karmano gatih' .. 4-17..
Karmanyakarma yah' pashyedakarmani cha karma yah' .
Sa buddhimaanmanushyeshu sa yuktah' kri'tsnakarmakri't .. 4-18..
Yasya sarve samaarambhaah' kaamasankalpavarjitaah' .
Jnyaanaagnidagdhakarmaanam' tamaahuh' pand'itam' budhaah' .. 4-19..
Tyaktvaa karmaphalaasangam' nityatri'pto niraashrayah' .
Karmanyabhipravri'tto'pi naiva kinchitkaroti sah' .. 4-20..
Niraasheeryatachittaatmaa tyaktasarvaparigrahah' .
Shaareeram' kevalam' karma kurvannaapnoti kilbisham .. 4-21..
Yadri'chchhaalaabhasantusht'o dvandvaateeto vimatsarah' .
Samah' siddhaavasiddhau cha kri'tvaapi na nibadhyate .. 4-22..
Gatasangasya muktasya jnyaanaavasthitachetasah' .
Yajnyaayaacharatah' karma samagram' pravileeyate .. 4-23..
Brahmaarpanam' brahma havirbrahmaagnau brahmanaa hutam .
Brahmaiva tena gantavyam' brahmakarmasamaadhinaa .. 4-24..
Daivamevaapare yajnyam' yoginah' paryupaasate .
Brahmaagnaavapare yajnyam' yajnyenaivopajuhvati .. 4-25..
Shrotraadeeneendriyaanyanye sam'yamaagnishu juhvati .
Shabdaadeenvishayaananya indriyaagnishu juhvati .. 4-26..
Sarvaaneendriyakarmaani praanakarmaani chaapare .
Aatmasam'yamayogaagnau juhvati jnyaanadeepite .. 4-27..
Dravyayajnyaastapoyajnyaa yogayajnyaastathaapare .
Svaadhyaayajnyaanayajnyaashcha yatayah' sam'shitavrataah' .. 4-28..
Apaane juhvati praanam' praane'paanam' tathaapare .
Praanaapaanagatee ruddhvaa praanaayaamaparaayanaah' .. 4-29..
Apare niyataahaaraah' praanaanpraaneshu juhvati .
Sarve'pyete yajnyavido yajnyakshapitakalmashaah' .. 4-30..
Yajnyashisht'aamri'tabhujo yaanti brahma sanaatanam .
Naayam' loko'styayajnyasya kuto'nyah' kurusattama .. 4-31..
Evam' bahuvidhaa yajnyaa vitataa brahmano mukhe .
Karmajaanviddhi taansarvaanevam' jnyaatvaa vimokshyase .. 4-32..
Shreyaandravyamayaadyajnyaajjnyaanayajnyah' parantapa .
Sarvam' karmaakhilam' paartha jnyaane parisamaapyate .. 4-33..
Tadviddhi pranipaatena pariprashnena sevayaa .
Upadekshyanti te jnyaanam' jnyaaninastattvadarshinah' .. 4-34..
Yajjnyaatvaa na punarmohamevam' yaasyasi paand'ava .
Yena bhootaanyasheshena drakshyasyaatmanyatho mayi .. 4-35.. (bhootaanyasheshaani)
Api chedasi paapebhyah' sarvebhyah' paapakri'ttamah' .
Sarvam' jnyaanaplavenaiva vri'jinam' santarishyasi .. 4-36..
Yathaidhaam'si samiddho'gnirbhasmasaatkurute'rjuna .
Jnyaanaagnih' sarvakarmaani bhasmasaatkurute tathaa .. 4-37..
Na hi jnyaanena sadri'sham' pavitramiha vidyate .
Tatsvayam' yogasam'siddhah' kaalenaatmani vindati .. 4-38..
Shraddhaavaam'llabhate jnyaanam' tatparah' sam'yatendriyah' .
Jnyaanam' labdhvaa paraam' shaantimachirenaadhigachchhati .. 4-39..
Ajnyashchaashraddadhaanashcha sam'shayaatmaa vinashyati .
Naayam' loko'sti na paro na sukham' sam'shayaatmanah' .. 4-40..
Yogasam'nyastakarmaanam' jnyaanasanchhinnasam'shayam .
Aatmavantam' na karmaani nibadhnanti dhananjaya .. 4-41..
Tasmaadajnyaanasambhootam' hri'tstham' jnyaanaasinaatmanah' .
Chhittvainam' sam'shayam' yogamaatisht'hottisht'ha bhaarata .. 4-42..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Jnyaanakarmasam'nyaasayogo naama chaturtho'dhyaayah' .. 4..
Atha panchamo'dhyaayah'
Sam'nyaasayogah'
Arjuna uvaacha .
Sam'nyaasam' karmanaam' kri'shna punaryogam' cha sham'sasi .
Yachchhreya etayorekam' tanme broohi sunishchitam .. 5-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Sam'nyaasah' karmayogashcha nih'shreyasakaraavubhau .
Tayostu karmasam'nyaasaatkarmayogo vishishyate .. 5-2..
Jnyeyah' sa nityasam'nyaasee yo na dvesht'i na kaankshati .
Nirdvandvo hi mahaabaaho sukham' bandhaatpramuchyate .. 5-3..
Saankhyayogau pri'thagbaalaah' pravadanti na pand'itaah' .
Ekamapyaasthitah' samyagubhayorvindate phalam .. 5-4..
Yatsaankhyaih' praapyate sthaanam' tadyogairapi gamyate .
Ekam' saankhyam' cha yogam' cha yah' pashyati sa pashyati .. 5-5..
Sam'nyaasastu mahaabaaho duh'khamaaptumayogatah' .
Yogayukto munirbrahma nachirenaadhigachchhati .. 5-6..
Yogayukto vishuddhaatmaa vijitaatmaa jitendriyah' .
Sarvabhootaatmabhootaatmaa kurvannapi na lipyate .. 5-7..
Naiva kinchitkaromeeti yukto manyeta tattvavit .
Pashyanjshri'nvanspri'shanjighrannashnangachchhansvapanjshvasan .. 5-8..
Pralapanvisri'jangri'hnannunmishannimishannapi .
Indriyaaneendriyaartheshu vartanta iti dhaarayan .. 5-9..
Brahmanyaadhaaya karmaani sangam' tyaktvaa karoti yah' .
Lipyate na sa paapena padmapatramivaambhasaa .. 5-10..
Kaayena manasaa buddhyaa kevalairindriyairapi .
Yoginah' karma kurvanti sangam' tyaktvaatmashuddhaye .. 5-11..
Yuktah' karmaphalam' tyaktvaa shaantimaapnoti naisht'hikeem .
Ayuktah' kaamakaarena phale sakto nibadhyate .. 5-12..
Sarvakarmaani manasaa sam'nyasyaaste sukham' vashee .
Navadvaare pure dehee naiva kurvanna kaarayan .. 5-13..
Na kartri'tvam' na karmaani lokasya sri'jati prabhuh' .
Na karmaphalasam'yogam' svabhaavastu pravartate .. 5-14..
Naadatte kasyachitpaapam' na chaiva sukri'tam' vibhuh' .
Ajnyaanenaavri'tam' jnyaanam' tena muhyanti jantavah' .. 5-15..
Jnyaanena tu tadajnyaanam' yeshaam' naashitamaatmanah' .
Teshaamaadityavajjnyaanam' prakaashayati tatparam .. 5-16..
Tadbuddhayastadaatmaanastannisht'haastatparaayanaah' .
Gachchhantyapunaraavri'ttim' jnyaananirdhootakalmashaah' .. 5-17..
Vidyaavinayasampanne braahmane gavi hastini .
Shuni chaiva shvapaake cha pand'itaah' samadarshinah' .. 5-18..
Ihaiva tairjitah' sargo yeshaam' saamye sthitam' manah' .
Nirdosham' hi samam' brahma tasmaad brahmani te sthitaah' .. 5-19..
Na prahri'shyetpriyam' praapya nodvijetpraapya chaapriyam .
Sthirabuddhirasammood'ho brahmavid brahmani sthitah' .. 5-20..
Baahyasparsheshvasaktaatmaa vindatyaatmani yatsukham .
Sa brahmayogayuktaatmaa sukhamakshayamashnute .. 5-21..
Ye hi sam'sparshajaa bhogaa duh'khayonaya eva te .
Aadyantavantah' kaunteya na teshu ramate budhah' .. 5-22..
Shaknoteehaiva yah' sod'hum' praakshareeravimokshanaat .
Kaamakrodhodbhavam' vegam' sa yuktah' sa sukhee narah' .. 5-23..
Yo'ntah'sukho'ntaraaraamastathaantarjyotireva yah' .
Sa yogee brahmanirvaanam' brahmabhooto'dhigachchhati .. 5-24..
Labhante brahmanirvaanamri'shayah' ksheenakalmashaah' .
Chhinnadvaidhaa yataatmaanah' sarvabhootahite rataah' .. 5-25..
Kaamakrodhaviyuktaanaam' yateenaam' yatachetasaam .
Abhito brahmanirvaanam' vartate viditaatmanaam .. 5-26..
Sparshaankri'tvaa bahirbaahyaam'shchakshushchaivaantare bhruvoh' .
Praanaapaanau samau kri'tvaa naasaabhyantarachaarinau .. 5-27..
Yatendriyamanobuddhirmunirmokshaparaayanah' .
Vigatechchhaabhayakrodho yah' sadaa mukta eva sah' .. 5-28..
Bhoktaaram' yajnyatapasaam' sarvalokamaheshvaram .
Suhri'dam' sarvabhootaanaam' jnyaatvaa maam' shaantimri'chchhati .. 5-29..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Sam'nyaasayogo naama panchamo'dhyaayah' .. 5..
Atha shasht'ho'dhyaayah'
Aatmasam'yamayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Anaashritah' karmaphalam' kaaryam' karma karoti yah' .
Sa sam'nyaasee cha yogee cha na niragnirna chaakriyah' .. 6-1..
Yam' sam'nyaasamiti praahuryogam' tam' viddhi paand'ava .
Na hyasam'nyastasankalpo yogee bhavati kashchana .. 6-2..
Aarurukshormuneryogam' karma kaaranamuchyate .
Yogaarood'hasya tasyaiva shamah' kaaranamuchyate .. 6-3..
Yadaa hi nendriyaartheshu na karmasvanushajjate .
Sarvasankalpasam'nyaasee yogaarood'hastadochyate .. 6-4..
Uddharedaatmanaatmaanam' naatmaanamavasaadayet .
Aatmaiva hyaatmano bandhuraatmaiva ripuraatmanah' .. 6-5..
Bandhuraatmaatmanastasya yenaatmaivaatmanaa jitah' .
Anaatmanastu shatrutve vartetaatmaiva shatruvat .. 6-6..
Jitaatmanah' prashaantasya paramaatmaa samaahitah' .
Sheetoshnasukhaduh'kheshu tathaa maanaapamaanayoh' .. 6-7..
Jnyaanavijnyaanatri'ptaatmaa koot'astho vijitendriyah' .
Yukta ityuchyate yogee samalosht'aashmakaanchanah' .. 6-8..
Suhri'nmitraaryudaaseenamadhyasthadveshyabandhushu .
Saadhushvapi cha paapeshu samabuddhirvishishyate .. 6-9..
Yogee yunjeeta satatamaatmaanam' rahasi sthitah' .
Ekaakee yatachittaatmaa niraasheeraparigrahah' .. 6-10..
Shuchau deshe pratisht'haapya sthiramaasanamaatmanah' .
Naatyuchchhritam' naatineecham' chailaajinakushottaram .. 6-11..
Tatraikaagram' manah' kri'tvaa yatachittendriyakriyah' .
Upavishyaasane yunjyaadyogamaatmavishuddhaye .. 6-12..
Samam' kaayashirogreevam' dhaarayannachalam' sthirah' .
Samprekshya naasikaagram' svam' dishashchaanavalokayan .. 6-13..
Prashaantaatmaa vigatabheerbrahmachaarivrate sthitah' .
Manah' sam'yamya machchitto yukta aaseeta matparah' .. 6-14..
Yunjannevam' sadaatmaanam' yogee niyatamaanasah' .
Shaantim' nirvaanaparamaam' matsam'sthaamadhigachchhati .. 6-15..
Naatyashnatastu yogo'sti na chaikaantamanashnatah' .
Na chaatisvapnasheelasya jaagrato naiva chaarjuna .. 6-16..
Yuktaahaaravihaarasya yuktachesht'asya karmasu .
Yuktasvapnaavabodhasya yogo bhavati duh'khahaa .. 6-17..
Yadaa viniyatam' chittamaatmanyevaavatisht'hate .
Nih'spri'hah' sarvakaamebhyo yukta ityuchyate tadaa .. 6-18..
Yathaa deepo nivaatastho nengate sopamaa smri'taa .
Yogino yatachittasya yunjato yogamaatmanah' .. 6-19..
Yatroparamate chittam' niruddham' yogasevayaa .
Yatra chaivaatmanaatmaanam' pashyannaatmani tushyati .. 6-20..
Sukhamaatyantikam' yattad buddhigraahyamateendriyam .
Vetti yatra na chaivaayam' sthitashchalati tattvatah' .. 6-21..
Yam' labdhvaa chaaparam' laabham' manyate naadhikam' tatah' .
Yasminsthito na duh'khena gurunaapi vichaalyate .. 6-22..
Tam' vidyaad duh'khasam'yogaviyogam' yogasanjnyitam .
Sa nishchayena yoktavyo yogo'nirvinnachetasaa .. 6-23..
Sankalpaprabhavaankaamaam'styaktvaa sarvaanasheshatah' .
Manasaivendriyagraamam' viniyamya samantatah' .. 6-24..
Shanaih' shanairuparamed buddhyaa dhri'tigri'heetayaa .
Aatmasam'stham' manah' kri'tvaa na kinchidapi chintayet .. 6-25..
Yato yato nishcharati manashchanchalamasthiram .
Tatastato niyamyaitadaatmanyeva vasham' nayet .. 6-26..
Prashaantamanasam' hyenam' yoginam' sukhamuttamam .
Upaiti shaantarajasam' brahmabhootamakalmasham .. 6-27..
Yunjannevam' sadaatmaanam' yogee vigatakalmashah' .
Sukhena brahmasam'sparshamatyantam' sukhamashnute .. 6-28..
Sarvabhootasthamaatmaanam' sarvabhootaani chaatmani .
Eekshate yogayuktaatmaa sarvatra samadarshanah' .. 6-29..
Yo maam' pashyati sarvatra sarvam' cha mayi pashyati .
Tasyaaham' na pranashyaami sa cha me na pranashyati .. 6-30..
Sarvabhootasthitam' yo maam' bhajatyekatvamaasthitah' .
Sarvathaa vartamaano'pi sa yogee mayi vartate .. 6-31..
Aatmaupamyena sarvatra samam' pashyati yo'rjuna .
Sukham' vaa yadi vaa duh'kham' sa yogee paramo matah' .. 6-32..
Arjuna uvaacha .
Yo'yam' yogastvayaa proktah' saamyena madhusoodana .
Etasyaaham' na pashyaami chanchalatvaatsthitim' sthiraam .. 6-33..
Chanchalam' hi manah' kri'shna pramaathi balavad dri'd'ham .
Tasyaaham' nigraham' manye vaayoriva sudushkaram .. 6-34..
Shreebhagavaanuvaacha .
Asam'shayam' mahaabaaho mano durnigraham' chalam .
Abhyaasena tu kaunteya vairaagyena cha gri'hyate .. 6-35..
Asam'yataatmanaa yogo dushpraapa iti me matih' .
Vashyaatmanaa tu yatataa shakyo'vaaptumupaayatah' .. 6-36..
Arjuna uvaacha .
Ayatih' shraddhayopeto yogaachchalitamaanasah' .
Apraapya yogasam'siddhim' kaam' gatim' kri'shna gachchhati .. 6-37..
Kachchinnobhayavibhrasht'ashchhinnaabhramiva nashyati .
Apratisht'ho mahaabaaho vimood'ho brahmanah' pathi .. 6-38..
Etanme sam'shayam' kri'shna chhettumarhasyasheshatah' .
Tvadanyah' sam'shayasyaasya chhettaa na hyupapadyate .. 6-39..
Shreebhagavaanuvaacha .
Paartha naiveha naamutra vinaashastasya vidyate .
Na hi kalyaanakri'tkashchid durgatim' taata gachchhati .. 6-40..
Praapya punyakri'taam' lokaanushitvaa shaashvateeh' samaah' .
Shucheenaam' shreemataam' gehe yogabhrasht'o'bhijaayate .. 6-41..
Athavaa yoginaameva kule bhavati dheemataam .
Etaddhi durlabhataram' loke janma yadeedri'sham .. 6-42..
Tatra tam' buddhisam'yogam' labhate paurvadehikam .
Yatate cha tato bhooyah' sam'siddhau kurunandana .. 6-43..
Poorvaabhyaasena tenaiva hriyate hyavasho'pi sah' .
Jijnyaasurapi yogasya shabdabrahmaativartate .. 6-44..
Prayatnaadyatamaanastu yogee sam'shuddhakilbishah' .
Anekajanmasam'siddhastato yaati paraam' gatim .. 6-45..
Tapasvibhyo'dhiko yogee jnyaanibhyo'pi mato'dhikah' .
Karmibhyashchaadhiko yogee tasmaadyogee bhavaarjuna .. 6-46..
Yoginaamapi sarveshaam' madgatenaantaraatmanaa .
Shraddhaavaanbhajate yo maam' sa me yuktatamo matah' .. 6-47..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Aatmasam'yamayogo naama shasht'ho'dhyaayah' .. 6..
Atha saptamo'dhyaayah'
Jnyaanavijnyaanayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Mayyaasaktamanaah' paartha yogam' yunjanmadaashrayah' .
Asam'shayam' samagram' maam' yathaa jnyaasyasi tachchhri'nu .. 7-1..
Jnyaanam' te'ham' savijnyaanamidam' vakshyaamyasheshatah' .
Yajjnyaatvaa neha bhooyo'nyajjnyaatavyamavashishyate .. 7-2..
Manushyaanaam' sahasreshu kashchidyatati siddhaye .
Yatataamapi siddhaanaam' kashchinmaam' vetti tattvatah' .. 7-3..
Bhoomiraapo'nalo vaayuh' kham' mano buddhireva cha .
Ahankaara iteeyam' me bhinnaa prakri'tirasht'adhaa .. 7-4..
Apareyamitastvanyaam' prakri'tim' viddhi me paraam .
Jeevabhootaam' mahaabaaho yayedam' dhaaryate jagat .. 7-5..
Etadyoneeni bhootaani sarvaaneetyupadhaaraya .
Aham' kri'tsnasya jagatah' prabhavah' pralayastathaa .. 7-6..
Mattah' parataram' naanyatkinchidasti dhananjaya .
Mayi sarvamidam' protam' sootre maniganaa iva .. 7-7..
Raso'hamapsu kaunteya prabhaasmi shashisooryayoh' .
Pranavah' sarvavedeshu shabdah' khe paurusham' nri'shu .. 7-8..
Punyo gandhah' pri'thivyaam' cha tejashchaasmi vibhaavasau .
Jeevanam' sarvabhooteshu tapashchaasmi tapasvishu .. 7-9..
Beejam' maam' sarvabhootaanaam' viddhi paartha sanaatanam .
Buddhirbuddhimataamasmi tejastejasvinaamaham .. 7-10..
Balam' balavataam' chaaham' kaamaraagavivarjitam .
Dharmaaviruddho bhooteshu kaamo'smi bharatarshabha .. 7-11..
Ye chaiva saattvikaa bhaavaa raajasaastaamasaashcha ye .
Matta eveti taanviddhi na tvaham' teshu te mayi .. 7-12..
Tribhirgunamayairbhaavairebhih' sarvamidam' jagat .
Mohitam' naabhijaanaati maamebhyah' paramavyayam .. 7-13..
Daivee hyeshaa gunamayee mama maayaa duratyayaa .
Maameva ye prapadyante maayaametaam' taranti te .. 7-14..
Na maam' dushkri'tino mood'haah' prapadyante naraadhamaah' .
Maayayaapahri'tajnyaanaa aasuram' bhaavamaashritaah' .. 7-15..
Chaturvidhaa bhajante maam' janaah' sukri'tino'rjuna .
Aarto jijnyaasurarthaarthee jnyaanee cha bharatarshabha .. 7-16..
Teshaam' jnyaanee nityayukta ekabhaktirvishishyate .
Priyo hi jnyaanino'tyarthamaham' sa cha mama priyah' .. 7-17..
Udaaraah' sarva evaite jnyaanee tvaatmaiva me matam .
Aasthitah' sa hi yuktaatmaa maamevaanuttamaam' gatim .. 7-18..
Bahoonaam' janmanaamante jnyaanavaanmaam' prapadyate .
Vaasudevah' sarvamiti sa mahaatmaa sudurlabhah' .. 7-19..
Kaamaistaistairhri'tajnyaanaah' prapadyante'nyadevataah' .
Tam' tam' niyamamaasthaaya prakri'tyaa niyataah' svayaa .. 7-20..
Yo yo yaam' yaam' tanum' bhaktah' shraddhayaarchitumichchhati .
Tasya tasyaachalaam' shraddhaam' taameva vidadhaamyaham .. 7-21..
Sa tayaa shraddhayaa yuktastasyaaraadhanameehate .
Labhate cha tatah' kaamaanmayaiva vihitaanhi taan .. 7-22..
Antavattu phalam' teshaam' tadbhavatyalpamedhasaam .
Devaandevayajo yaanti madbhaktaa yaanti maamapi .. 7-23..
Avyaktam' vyaktimaapannam' manyante maamabuddhayah' .
Param' bhaavamajaananto mamaavyayamanuttamam .. 7-24..
Naaham' prakaashah' sarvasya yogamaayaasamaavri'tah' .
Mood'ho'yam' naabhijaanaati loko maamajamavyayam .. 7-25..
Vedaaham' samateetaani vartamaanaani chaarjuna .
Bhavishyaani cha bhootaani maam' tu veda na kashchana .. 7-26..
Ichchhaadveshasamutthena dvandvamohena bhaarata .
Sarvabhootaani sammoham' sarge yaanti parantapa .. 7-27..
Yeshaam' tvantagatam' paapam' janaanaam' punyakarmanaam .
Te dvandvamohanirmuktaa bhajante maam' dri'd'havrataah' .. 7-28..
Jaraamaranamokshaaya maamaashritya yatanti ye .
Te brahma tadviduh' kri'tsnamadhyaatmam' karma chaakhilam .. 7-29..
Saadhibhootaadhidaivam' maam' saadhiyajnyam' cha ye viduh' .
Prayaanakaale'pi cha maam' te viduryuktachetasah' .. 7-30..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Jnyaanavijnyaanayogo naama saptamo'dhyaayah' .. 7..
Atha asht'amo'dhyaayah'
Aksharabrahmayogah'
Arjuna uvaacha .
Kim' tad brahma kimadhyaatmam' kim' karma purushottama .
Adhibhootam' cha kim' proktamadhidaivam' kimuchyate .. 8-1..
Adhiyajnyah' katham' ko'tra dehe'sminmadhusoodana .
Prayaanakaale cha katham' jnyeyo'si niyataatmabhih' .. 8-2..
Shreebhagavaanuvaacha .
Aksharam' brahma paramam' svabhaavo'dhyaatmamuchyate .
Bhootabhaavodbhavakaro visargah' karmasanjnyitah' .. 8-3..
Adhibhootam' ksharo bhaavah' purushashchaadhidaivatam .
Adhiyajnyo'hamevaatra dehe dehabhri'taam' vara .. 8-4..
Antakaale cha maameva smaranmuktvaa kalevaram .
Yah' prayaati sa madbhaavam' yaati naastyatra sam'shayah' .. 8-5..
Yam' yam' vaapi smaranbhaavam' tyajatyante kalevaram .
Tam' tamevaiti kaunteya sadaa tadbhaavabhaavitah' .. 8-6..
Tasmaatsarveshu kaaleshu maamanusmara yudhya cha .
Mayyarpitamanobuddhirmaamevaishyasyasam'shayah' .. 8-7.. (sam'shayam)
Abhyaasayogayuktena chetasaa naanyagaaminaa .
Paramam' purusham' divyam' yaati paarthaanuchintayan .. 8-8..
Kavim' puraanamanushaasitaara-
Manoraneeyam'samanusmaredyah' .
Sarvasya dhaataaramachintyaroopa-
Maadityavarnam' tamasah' parastaat .. 8-9..
Prayaanakaale manasaa'chalena
Bhaktyaa yukto yogabalena chaiva .
Bhruvormadhye praanamaaveshya samyak
Sa tam' param' purushamupaiti divyam .. 8-10..
Yadaksharam' vedavido vadanti
Vishanti yadyatayo veetaraagaah' .
Yadichchhanto brahmacharyam' charanti
Tatte padam' sangrahena pravakshye .. 8-11..
Sarvadvaaraani sam'yamya mano hri'di nirudhya cha .
Moordhnyaadhaayaatmanah' praanamaasthito yogadhaaranaam .. 8-12..
Omityekaaksharam' brahma vyaaharanmaamanusmaran .
Yah' prayaati tyajandeham' sa yaati paramaam' gatim .. 8-13..
Ananyachetaah' satatam' yo maam' smarati nityashah' .
Tasyaaham' sulabhah' paartha nityayuktasya yoginah' .. 8-14..
Maamupetya punarjanma duh'khaalayamashaashvatam .
Naapnuvanti mahaatmaanah' sam'siddhim' paramaam' gataah' .. 8-15..
Aabrahmabhuvanaallokaah' punaraavartino'rjuna .
Maamupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate .. 8-16..
Sahasrayugaparyantamaharyad brahmano viduh' .
Raatrim' yugasahasraantaam' te'horaatravido janaah' .. 8-17..
Avyaktaad vyaktayah' sarvaah' prabhavantyaharaagame .
Raatryaagame praleeyante tatraivaavyaktasanjnyake .. 8-18..
Bhootagraamah' sa evaayam' bhootvaa bhootvaa praleeyate .
Raatryaagame'vashah' paartha prabhavatyaharaagame .. 8-19..
Parastasmaattu bhaavo'nyo'vyakto'vyaktaatsanaatanah' .
Yah' sa sarveshu bhooteshu nashyatsu na vinashyati .. 8-20..
Avyakto'kshara ityuktastamaahuh' paramaam' gatim .
Yam' praapya na nivartante taddhaama paramam' mama .. 8-21..
Purushah' sa parah' paartha bhaktyaa labhyastvananyayaa .
Yasyaantah'sthaani bhootaani yena sarvamidam' tatam .. 8-22..
Yatra kaale tvanaavri'ttimaavri'ttim' chaiva yoginah' .
Prayaataa yaanti tam' kaalam' vakshyaami bharatarshabha .. 8-23..
Agnirjyotirahah' shuklah' shanmaasaa uttaraayanam .
Tatra prayaataa gachchhanti brahma brahmavido janaah' .. 8-24..
Dhoomo raatristathaa kri'shnah' shanmaasaa dakshinaayanam .
Tatra chaandramasam' jyotiryogee praapya nivartate .. 8-25..
Shuklakri'shne gatee hyete jagatah' shaashvate mate .
Ekayaa yaatyanaavri'ttimanyayaavartate punah' .. 8-26..
Naite sri'tee paartha jaananyogee muhyati kashchana .
Tasmaatsarveshu kaaleshu yogayukto bhavaarjuna .. 8-27..
Vedeshu yajnyeshu tapah'su chaiva
Daaneshu yatpunyaphalam' pradisht'am .
Atyeti tatsarvamidam' viditvaa
Yogee param' sthaanamupaiti chaadyam .. 8-28..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Aksharabrahmayogo naamaasht'amo'dhyaayah' .. 8..
Atha navamo'dhyaayah'
Raajavidyaaraajaguhyayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Idam' tu te guhyatamam' pravakshyaamyanasooyave .
Jnyaanam' vijnyaanasahitam' yajjnyaatvaa mokshyase'shubhaat .. 9-1..
Raajavidyaa raajaguhyam' pavitramidamuttamam .
Pratyakshaavagamam' dharmyam' susukham' kartumavyayam .. 9-2..
Ashraddadhaanaah' purushaa dharmasyaasya parantapa .
Apraapya maam' nivartante mri'tyusam'saaravartmani .. 9-3..
Mayaa tatamidam' sarvam' jagadavyaktamoortinaa .
Matsthaani sarvabhootaani na chaaham' teshvavasthitah' .. 9-4..
Na cha matsthaani bhootaani pashya me yogamaishvaram .
Bhootabhri'nna cha bhootastho mamaatmaa bhootabhaavanah' .. 9-5..
Yathaakaashasthito nityam' vaayuh' sarvatrago mahaan .
Tathaa sarvaani bhootaani matsthaaneetyupadhaaraya .. 9-6..
Sarvabhootaani kaunteya prakri'tim' yaanti maamikaam .
Kalpakshaye punastaani kalpaadau visri'jaamyaham .. 9-7..
Prakri'tim' svaamavasht'abhya visri'jaami punah' punah' .
Bhootagraamamimam' kri'tsnamavasham' prakri'tervashaat .. 9-8..
Na cha maam' taani karmaani nibadhnanti dhananjaya .
Udaaseenavadaaseenamasaktam' teshu karmasu .. 9-9..
Mayaadhyakshena prakri'tih' sooyate sacharaacharam .
Hetunaanena kaunteya jagadviparivartate .. 9-10..
Avajaananti maam' mood'haa maanusheem' tanumaashritam .
Param' bhaavamajaananto mama bhootamaheshvaram .. 9-11..
Moghaashaa moghakarmaano moghajnyaanaa vichetasah' .
Raakshaseemaasureem' chaiva prakri'tim' mohineem' shritaah' .. 9-12..
Mahaatmaanastu maam' paartha daiveem' prakri'timaashritaah' .
Bhajantyananyamanaso jnyaatvaa bhootaadimavyayam .. 9-13..
Satatam' keertayanto maam' yatantashcha dri'd'havrataah' .
Namasyantashcha maam' bhaktyaa nityayuktaa upaasate .. 9-14..
Jnyaanayajnyena chaapyanye yajanto maamupaasate .
Ekatvena pri'thaktvena bahudhaa vishvatomukham .. 9-15..
Aham' kraturaham' yajnyah' svadhaahamahamaushadham .
Mantro'hamahamevaajyamahamagniraham' hutam .. 9-16..
Pitaahamasya jagato maataa dhaataa pitaamahah' .
Vedyam' pavitramonkaara ri'ksaama yajureva cha .. 9-17..
Gatirbhartaa prabhuh' saakshee nivaasah' sharanam' suhri't .
Prabhavah' pralayah' sthaanam' nidhaanam' beejamavyayam .. 9-18..
Tapaamyahamaham' varsham' nigri'hnaamyutsri'jaami cha .
Amri'tam' chaiva mri'tyushcha sadasachchaahamarjuna .. 9-19..
Traividyaa maam' somapaah' pootapaapaa
Yajnyairisht'vaa svargatim' praarthayante .
Te punyamaasaadya surendraloka-
Mashnanti divyaandivi devabhogaan .. 9-20..
Te tam' bhuktvaa svargalokam' vishaalam'
Ksheene punye martyalokam' vishanti .
Evam' trayeedharmamanuprapannaa
Gataagatam' kaamakaamaa labhante .. 9-21..
Ananyaashchintayanto maam' ye janaah' paryupaasate .
Teshaam' nityaabhiyuktaanaam' yogakshemam' vahaamyaham .. 9-22..
Ye'pyanyadevataa bhaktaa yajante shraddhayaanvitaah' .
Te'pi maameva kaunteya yajantyavidhipoorvakam .. 9-23..
Aham' hi sarvayajnyaanaam' bhoktaa cha prabhureva cha .
Na tu maamabhijaananti tattvenaatashchyavanti te .. 9-24..
Yaanti devavrataa devaanpitree'nyaanti pitri'vrataah' .
Bhootaani yaanti bhootejyaa yaanti madyaajino'pi maam .. 9-25..
Patram' pushpam' phalam' toyam' yo me bhaktyaa prayachchhati .
Tadaham' bhaktyupahri'tamashnaami prayataatmanah' .. 9-26..
Yatkaroshi yadashnaasi yajjuhoshi dadaasi yat .
Yattapasyasi kaunteya tatkurushva madarpanam .. 9-27..
Shubhaashubhaphalairevam' mokshyase karmabandhanaih' .
Sam'nyaasayogayuktaatmaa vimukto maamupaishyasi .. 9-28..
Samo'ham' sarvabhooteshu na me dveshyo'sti na priyah' .
Ye bhajanti tu maam' bhaktyaa mayi te teshu chaapyaham .. 9-29..
Api chetsuduraachaaro bhajate maamananyabhaak .
Saadhureva sa mantavyah' samyagvyavasito hi sah' .. 9-30..
Kshipram' bhavati dharmaatmaa shashvachchhaantim' nigachchhati .
Kaunteya pratijaaneehi na me bhaktah' pranashyati .. 9-31..
Maam' hi paartha vyapaashritya ye'pi syuh' paapayonayah' .
Striyo vaishyaastathaa shoodraaste'pi yaanti paraam' gatim .. 9-32..
Kim' punarbraahmanaah' punyaa bhaktaa raajarshayastathaa .
Anityamasukham' lokamimam' praapya bhajasva maam .. 9-33..
Manmanaa bhava madbhakto madyaajee maam' namaskuru .
Maamevaishyasi yuktvaivamaatmaanam' matparaayanah' .. 9-34..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Raajavidyaaraajaguhyayogo naama navamo'dhyaayah' .. 9..
Atha dashamo'dhyaayah'
Vibhootiyogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Bhooya eva mahaabaaho shri'nu me paramam' vachah' .
Yatte'ham' preeyamaanaaya vakshyaami hitakaamyayaa .. 10-1..
Na me viduh' suraganaah' prabhavam' na maharshayah' .
Ahamaadirhi devaanaam' maharsheenaam' cha sarvashah' .. 10-2..
Yo maamajamanaadim' cha vetti lokamaheshvaram .
Asammood'hah' sa martyeshu sarvapaapaih' pramuchyate .. 10-3..
Buddhirjnyaanamasammohah' kshamaa satyam' damah' shamah' .
Sukham' duh'kham' bhavo'bhaavo bhayam' chaabhayameva cha .. 10-4..
Ahim'saa samataa tusht'istapo daanam' yasho'yashah' .
Bhavanti bhaavaa bhootaanaam' matta eva pri'thagvidhaah' .. 10-5..
Maharshayah' sapta poorve chatvaaro manavastathaa .
Madbhaavaa maanasaa jaataa yeshaam' loka imaah' prajaah' .. 10-6..
Etaam' vibhootim' yogam' cha mama yo vetti tattvatah' .
So'vikampena yogena yujyate naatra sam'shayah' .. 10-7..
Aham' sarvasya prabhavo mattah' sarvam' pravartate .
Iti matvaa bhajante maam' budhaa bhaavasamanvitaah' .. 10-8..
Machchittaa madgatapraanaa bodhayantah' parasparam .
Kathayantashcha maam' nityam' tushyanti cha ramanti cha .. 10-9..
Teshaam' satatayuktaanaam' bhajataam' preetipoorvakam .
Dadaami buddhiyogam' tam' yena maamupayaanti te .. 10-10..
Teshaamevaanukampaarthamahamajnyaanajam' tamah' .
Naashayaamyaatmabhaavastho jnyaanadeepena bhaasvataa .. 10-11..
Arjuna uvaacha .
Param' brahma param' dhaama pavitram' paramam' bhavaan .
Purusham' shaashvatam' divyamaadidevamajam' vibhum .. 10-12..
Aahustvaamri'shayah' sarve devarshirnaaradastathaa .
Asito devalo vyaasah' svayam' chaiva braveeshi me .. 10-13..
Sarvametadri'tam' manye yanmaam' vadasi keshava .
Na hi te bhagavanvyaktim' vidurdevaa na daanavaah' .. 10-14..
Svayamevaatmanaatmaanam' vettha tvam' purushottama .
Bhootabhaavana bhootesha devadeva jagatpate .. 10-15..
Vaktumarhasyasheshena divyaa hyaatmavibhootayah' .
Yaabhirvibhootibhirlokaanimaam'stvam' vyaapya tisht'hasi .. 10-16..
Katham' vidyaamaham' yogim'stvaam' sadaa parichintayan .
Keshu keshu cha bhaaveshu chintyo'si bhagavanmayaa .. 10-17..
Vistarenaatmano yogam' vibhootim' cha janaardana .
Bhooyah' kathaya tri'ptirhi shri'nvato naasti me'mri'tam .. 10-18..
Shreebhagavaanuvaacha .
Hanta te kathayishyaami divyaa hyaatmavibhootayah' .
Praadhaanyatah' kurushresht'ha naastyanto vistarasya me .. 10-19..
Ahamaatmaa gud'aakesha sarvabhootaashayasthitah' .
Ahamaadishcha madhyam' cha bhootaanaamanta eva cha .. 10-20..
Aadityaanaamaham' vishnurjyotishaam' raviram'shumaan .
Mareechirmarutaamasmi nakshatraanaamaham' shashee .. 10-21..
Vedaanaam' saamavedo'smi devaanaamasmi vaasavah' .
Indriyaanaam' manashchaasmi bhootaanaamasmi chetanaa .. 10-22..
Rudraanaam' shankarashchaasmi vittesho yaksharakshasaam .
Vasoonaam' paavakashchaasmi meruh' shikharinaamaham .. 10-23..
Purodhasaam' cha mukhyam' maam' viddhi paartha bri'haspatim .
Senaaneenaamaham' skandah' sarasaamasmi saagarah' .. 10-24..
Maharsheenaam' bhri'guraham' giraamasmyekamaksharam .
Yajnyaanaam' japayajnyo'smi sthaavaraanaam' himaalayah' .. 10-25..
Ashvatthah' sarvavri'kshaanaam' devarsheenaam' cha naaradah' .
Gandharvaanaam' chitrarathah' siddhaanaam' kapilo munih' .. 10-26..
Uchchaih'shravasamashvaanaam' viddhi maamamri'todbhavam .
Airaavatam' gajendraanaam' naraanaam' cha naraadhipam .. 10-27..
Aayudhaanaamaham' vajram' dhenoonaamasmi kaamadhuk .
Prajanashchaasmi kandarpah' sarpaanaamasmi vaasukih' .. 10-28..
Anantashchaasmi naagaanaam' varuno yaadasaamaham .
Pitree'naamaryamaa chaasmi yamah' sam'yamataamaham .. 10-29..
Prahlaadashchaasmi daityaanaam' kaalah' kalayataamaham .
Mri'gaanaam' cha mri'gendro'ham' vainateyashcha pakshinaam .. 10-30..
Pavanah' pavataamasmi raamah' shastrabhri'taamaham .
Jhashaanaam' makarashchaasmi srotasaamasmi jaahnavee .. 10-31..
Sargaanaamaadirantashcha madhyam' chaivaahamarjuna .
Adhyaatmavidyaa vidyaanaam' vaadah' pravadataamaham .. 10-32..
Aksharaanaamakaaro'smi dvandvah' saamaasikasya cha .
Ahamevaakshayah' kaalo dhaataaham' vishvatomukhah' .. 10-33..
Mri'tyuh' sarvaharashchaahamudbhavashcha bhavishyataam .
Keertih' shreervaakcha naareenaam' smri'tirmedhaa dhri'tih' kshamaa .. 10-34..
Bri'hatsaama tathaa saamnaam' gaayatree chhandasaamaham .
Maasaanaam' maargasheersho'hamri'toonaam' kusumaakarah' .. 10-35..
Dyootam' chhalayataamasmi tejastejasvinaamaham .
Jayo'smi vyavasaayo'smi sattvam' sattvavataamaham .. 10-36..
Vri'shneenaam' vaasudevo'smi paand'avaanaam' dhananjayah' .
Muneenaamapyaham' vyaasah' kaveenaamushanaa kavih' .. 10-37..
Dand'o damayataamasmi neetirasmi jigeeshataam .
Maunam' chaivaasmi guhyaanaam' jnyaanam' jnyaanavataamaham .. 10-38..
Yachchaapi sarvabhootaanaam' beejam' tadahamarjuna .
Na tadasti vinaa yatsyaanmayaa bhootam' charaacharam .. 10-39..
Naanto'sti mama divyaanaam' vibhooteenaam' parantapa .
Esha tooddeshatah' prokto vibhootervistaro mayaa .. 10-40..
Yadyadvibhootimatsattvam' shreemadoorjitameva vaa .
Tattadevaavagachchha tvam' mama tejom''shasambhavam .. 10-41..
Athavaa bahunaitena kim' jnyaatena tavaarjuna .
Visht'abhyaahamidam' kri'tsnamekaam'shena sthito jagat .. 10-42..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Vibhootiyogo naama dashamo'dhyaayah' .. 10..
Athaikaadasho'dhyaayah'
Vishvaroopadarshanayogah'
Arjuna uvaacha .
Madanugrahaaya paramam' guhyamadhyaatmasanjnyitam .
Yattvayoktam' vachastena moho'yam' vigato mama .. 11-1..
Bhavaapyayau hi bhootaanaam' shrutau vistarasho mayaa .
Tvattah' kamalapatraaksha maahaatmyamapi chaavyayam .. 11-2..
Evametadyathaattha tvamaatmaanam' parameshvara .
Drasht'umichchhaami te roopamaishvaram' purushottama .. 11-3..
Manyase yadi tachchhakyam' mayaa drasht'umiti prabho .
Yogeshvara tato me tvam' darshayaatmaanamavyayam .. 11-4..
Shreebhagavaanuvaacha .
Pashya me paartha roopaani shatasho'tha sahasrashah' .
Naanaavidhaani divyaani naanaavarnaakri'teeni cha .. 11-5..
Pashyaadityaanvasoonrudraanashvinau marutastathaa .
Bahoonyadri'sht'apoorvaani pashyaashcharyaani bhaarata .. 11-6..
Ihaikastham' jagatkri'tsnam' pashyaadya sacharaacharam .
Mama dehe gud'aakesha yachchaanyad drasht'umichchhasi .. 11-7..
Na tu maam' shakyase drasht'umanenaiva svachakshushaa .
Divyam' dadaami te chakshuh' pashya me yogamaishvaram .. 11-8..
Sanjaya uvaacha .
Evamuktvaa tato raajanmahaayogeshvaro harih' .
Darshayaamaasa paarthaaya paramam' roopamaishvaram .. 11-9..
Anekavaktranayanamanekaadbhutadarshanam .
Anekadivyaabharanam' divyaanekodyataayudham .. 11-10..
Divyamaalyaambaradharam' divyagandhaanulepanam .
Sarvaashcharyamayam' devamanantam' vishvatomukham .. 11-11..
Divi sooryasahasrasya bhavedyugapadutthitaa .
Yadi bhaah' sadri'shee saa syaadbhaasastasya mahaatmanah' .. 11-12..
Tatraikastham' jagatkri'tsnam' pravibhaktamanekadhaa .
Apashyaddevadevasya shareere paand'avastadaa .. 11-13..
Tatah' sa vismayaavisht'o hri'sht'aromaa dhananjayah' .
Pranamya shirasaa devam' kri'taanjalirabhaashata .. 11-14..
Arjuna uvaacha .
Pashyaami devaam'stava deva dehe
Sarvaam'stathaa bhootavisheshasanghaan .
Brahmaanameesham' kamalaasanastha-
Mri'sheem'shcha sarvaanuragaam'shcha divyaan .. 11-15..
Anekabaahoodaravaktranetram'
Pashyaami tvaam' sarvato'nantaroopam .
Naantam' na madhyam' na punastavaadim'
Pashyaami vishveshvara vishvaroopa .. 11-16..
Kireet'inam' gadinam' chakrinam' cha
Tejoraashim' sarvato deeptimantam .
Pashyaami tvaam' durnireekshyam' samantaad
Deeptaanalaarkadyutimaprameyam .. 11-17..
Tvamaksharam' paramam' veditavyam'
Tvamasya vishvasya param' nidhaanam .
Tvamavyayah' shaashvatadharmagoptaa
Sanaatanastvam' purusho mato me .. 11-18..
Anaadimadhyaantamanantaveerya-
Manantabaahum' shashisooryanetram .
Pashyaami tvaam' deeptahutaashavaktram'
Svatejasaa vishvamidam' tapantam .. 11-19..
Dyaavaapri'thivyoridamantaram' hi
Vyaaptam' tvayaikena dishashcha sarvaah' .
Dri'sht'vaadbhutam' roopamugram' tavedam'
Lokatrayam' pravyathitam' mahaatman .. 11-20..
Amee hi tvaam' surasanghaa vishanti
Kechidbheetaah' praanjalayo gri'nanti .
Svasteetyuktvaa maharshisiddhasanghaah'
Stuvanti tvaam' stutibhih' pushkalaabhih' .. 11-21..
Rudraadityaa vasavo ye cha saadhyaa
Vishve'shvinau marutashchoshmapaashcha .
Gandharvayakshaasurasiddhasanghaa
Veekshante tvaam' vismitaashchaiva sarve .. 11-22..
Roopam' mahatte bahuvaktranetram'
Mahaabaaho bahubaahoorupaadam .
Bahoodaram' bahudam'sht'raakaraalam'
Dri'sht'vaa lokaah' pravyathitaastathaaham .. 11-23..
Nabhah'spri'sham' deeptamanekavarnam'
Vyaattaananam' deeptavishaalanetram .
Dri'sht'vaa hi tvaam' pravyathitaantaraatmaa
Dhri'tim' na vindaami shamam' cha vishno .. 11-24..
Dam'sht'raakaraalaani cha te mukhaani
Dri'sht'vaiva kaalaanalasannibhaani .
Disho na jaane na labhe cha sharma
Praseeda devesha jagannivaasa .. 11-25..
Amee cha tvaam' dhri'taraasht'rasya putraah'
Sarve sahaivaavanipaalasanghaih' .
Bheeshmo dronah' sootaputrastathaasau
Sahaasmadeeyairapi yodhamukhyaih' .. 11-26..
Vaktraani te tvaramaanaa vishanti
Dam'sht'raakaraalaani bhayaanakaani .
Kechidvilagnaa dashanaantareshu
Sandri'shyante choornitairuttamaangaih' .. 11-27..
Yathaa nadeenaam' bahavo'mbuvegaah'
Samudramevaabhimukhaa dravanti .
Tathaa tavaamee naralokaveeraa
Vishanti vaktraanyabhivijvalanti .. 11-28..
Yathaa pradeeptam' jvalanam' patangaa
Vishanti naashaaya samri'ddhavegaah' .
Tathaiva naashaaya vishanti lokaa-
Stavaapi vaktraani samri'ddhavegaah' .. 11-29..
Lelihyase grasamaanah' samantaal-
Lokaansamagraanvadanairjvaladbhih' .
Tejobhiraapoorya jagatsamagram'
Bhaasastavograah' pratapanti vishno .. 11-30..
Aakhyaahi me ko bhavaanugraroopo
Namo'stu te devavara praseeda .
Vijnyaatumichchhaami bhavantamaadyam'
Na hi prajaanaami tava pravri'ttim .. 11-31..
Shreebhagavaanuvaacha .
Kaalo'smi lokakshayakri'tpravri'ddho
Lokaansamaahartumiha pravri'ttah' .
Ri'te'pi tvaam' na bhavishyanti sarve
Ye'vasthitaah' pratyaneekeshu yodhaah' .. 11-32..
Tasmaattvamuttisht'ha yasho labhasva
Jitvaa shatroon bhunkshva raajyam' samri'ddham .
Mayaivaite nihataah' poorvameva
Nimittamaatram' bhava savyasaachin .. 11-33..
Dronam' cha bheeshmam' cha jayadratham' cha
Karnam' tathaanyaanapi yodhaveeraan .
Mayaa hataam'stvam' jahi maa vyathisht'haa
Yudhyasva jetaasi rane sapatnaan .. 11-34..
Sanjaya uvaacha .
Etachchhrutvaa vachanam' keshavasya
Kri'taanjalirvepamaanah' kireet'ee .
Namaskri'tvaa bhooya evaaha kri'shnam'
Sagadgadam' bheetabheetah' pranamya .. 11-35..
Arjuna uvaacha .
Sthaane hri'sheekesha tava prakeertyaa
Jagatprahri'shyatyanurajyate cha .
Rakshaam'si bheetaani disho dravanti
Sarve namasyanti cha siddhasanghaah' .. 11-36..
Kasmaachcha te na nameranmahaatman
Gareeyase brahmano'pyaadikartre .
Ananta devesha jagannivaasa
Tvamaksharam' sadasattatparam' yat .. 11-37..
Tvamaadidevah' purushah' puraana-
Stvamasya vishvasya param' nidhaanam .
Vettaasi vedyam' cha param' cha dhaama
Tvayaa tatam' vishvamanantaroopa .. 11-38..
Vaayuryamo'gnirvarunah' shashaankah'
Prajaapatistvam' prapitaamahashcha .
Namo namaste'stu sahasrakri'tvah'
Punashcha bhooyo'pi namo namaste .. 11-39..
Namah' purastaadatha pri'sht'hataste
Namo'stu te sarvata eva sarva .
Anantaveeryaamitavikramastvam'
Sarvam' samaapnoshi tato'si sarvah' .. 11-40..
Sakheti matvaa prasabham' yaduktam'
He kri'shna he yaadava he sakheti .
Ajaanataa mahimaanam' tavedam'
Mayaa pramaadaatpranayena vaapi .. 11-41..
Yachchaavahaasaarthamasatkri'to'si
Vihaarashayyaasanabhojaneshu .
Eko'thavaapyachyuta tatsamaksham'
Tatkshaamaye tvaamahamaprameyam .. 11-42..
Pitaasi lokasya charaacharasya
Tvamasya poojyashcha gururgareeyaan .
Na tvatsamo'styabhyadhikah' kuto'nyo
Lokatraye'pyapratimaprabhaava .. 11-43..
Tasmaatpranamya pranidhaaya kaayam'
Prasaadaye tvaamahameeshameed'yam .
Piteva putrasya sakheva sakhyuh'
Priyah' priyaayaarhasi deva sod'hum .. 11-44..
Adri'sht'apoorvam' hri'shito'smi dri'sht'vaa
Bhayena cha pravyathitam' mano me .
Tadeva me darshaya deva roopam'
Praseeda devesha jagannivaasa .. 11-45..
Kireet'inam' gadinam' chakrahastam'
Ichchhaami tvaam' drasht'umaham' tathaiva .
Tenaiva roopena chaturbhujena
Sahasrabaaho bhava vishvamoorte .. 11-46..
Shreebhagavaanuvaacha .
Mayaa prasannena tavaarjunedam'
Roopam' param' darshitamaatmayogaat .
Tejomayam' vishvamanantamaadyam'
Yanme tvadanyena na dri'sht'apoorvam .. 11-47..
Na vedayajnyaadhyayanairna daanai-
Rna cha kriyaabhirna tapobhirugraih' .
Evam'roopah' shakya aham' nri'loke
Drasht'um' tvadanyena kurupraveera .. 11-48..
Maa te vyathaa maa cha vimood'habhaavo
Dri'sht'vaa roopam' ghorameedri'ngmamedam .
Vyapetabheeh' preetamanaah' punastvam'
Tadeva me roopamidam' prapashya .. 11-49..
Sanjaya uvaacha .
Ityarjunam' vaasudevastathoktvaa
Svakam' roopam' darshayaamaasa bhooyah' .
Aashvaasayaamaasa cha bheetamenam'
Bhootvaa punah' saumyavapurmahaatmaa .. 11-50..
Arjuna uvaacha .
Dri'sht'vedam' maanusham' roopam' tava saumyam' janaardana .
Idaaneemasmi sam'vri'ttah' sachetaah' prakri'tim' gatah' .. 11-51..
Shreebhagavaanuvaacha .
Sudurdarshamidam' roopam' dri'sht'avaanasi yanmama .
Devaa apyasya roopasya nityam' darshanakaankshinah' .. 11-52..
Naaham' vedairna tapasaa na daanena na chejyayaa .
Shakya evam'vidho drasht'um' dri'sht'avaanasi maam' yathaa .. 11-53..
Bhaktyaa tvananyayaa shakya ahamevam'vidho'rjuna .
Jnyaatum' drasht'um' cha tattvena pravesht'um' cha parantapa .. 11-54..
Matkarmakri'nmatparamo madbhaktah' sangavarjitah' .
Nirvairah' sarvabhooteshu yah' sa maameti paand'ava .. 11-55..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Vishvaroopadarshanayogo naamaikaadasho'dhyaayah' .. 11..
Atha dvaadasho'dhyaayah'
Bhaktiyogah'
Arjuna uvaacha .
Evam' satatayuktaa ye bhaktaastvaam' paryupaasate .
Ye chaapyaksharamavyaktam' teshaam' ke yogavittamaah' .. 12-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Mayyaaveshya mano ye maam' nityayuktaa upaasate .
Shraddhayaa parayopetaah' te me yuktatamaa mataah' .. 12-2..
Ye tvaksharamanirdeshyamavyaktam' paryupaasate .
Sarvatragamachintyancha koot'asthamachalandhruvam .. 12-3..
Sanniyamyendriyagraamam' sarvatra samabuddhayah' .
Te praapnuvanti maameva sarvabhootahite rataah' .. 12-4..
Klesho'dhikatarasteshaamavyaktaasaktachetasaam .
Avyaktaa hi gatirduh'kham' dehavadbhiravaapyate .. 12-5..
Ye tu sarvaani karmaani mayi sam'nyasya matparaah' .
Ananyenaiva yogena maam' dhyaayanta upaasate .. 12-6..
Teshaamaham' samuddhartaa mri'tyusam'saarasaagaraat .
Bhavaami nachiraatpaartha mayyaaveshitachetasaam .. 12-7..
Mayyeva mana aadhatsva mayi buddhim' niveshaya .
Nivasishyasi mayyeva ata oordhvam' na sam'shayah' .. 12-8..
Atha chittam' samaadhaatum' na shaknoshi mayi sthiram .
Abhyaasayogena tato maamichchhaaptum' dhananjaya .. 12-9..
Abhyaase'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava .
Madarthamapi karmaani kurvansiddhimavaapsyasi .. 12-10..
Athaitadapyashakto'si kartum' madyogamaashritah' .
Sarvakarmaphalatyaagam' tatah' kuru yataatmavaan .. 12-11..
Shreyo hi jnyaanamabhyaasaajjnyaanaaddhyaanam' vishishyate .
Dhyaanaatkarmaphalatyaagastyaagaachchhaantiranantaram .. 12-12..
Advesht'aa sarvabhootaanaam' maitrah' karuna eva cha .
Nirmamo nirahankaarah' samaduh'khasukhah' kshamee .. 12-13..
Santusht'ah' satatam' yogee yataatmaa dri'd'hanishchayah' .
Mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktah' sa me priyah' .. 12-14..
Yasmaannodvijate loko lokaannodvijate cha yah' .
Harshaamarshabhayodvegairmukto yah' sa cha me priyah' .. 12-15..
Anapekshah' shuchirdaksha udaaseeno gatavyathah' .
Sarvaarambhaparityaagee yo madbhaktah' sa me priyah' .. 12-16..
Yo na hri'shyati na dvesht'i na shochati na kaankshati .
Shubhaashubhaparityaagee bhaktimaanyah' sa me priyah' .. 12-17..
Samah' shatrau cha mitre cha tathaa maanaapamaanayoh' .
Sheetoshnasukhaduh'kheshu samah' sangavivarjitah' .. 12-18..
Tulyanindaastutirmaunee santusht'o yena kenachit .
Aniketah' sthiramatirbhaktimaanme priyo narah' .. 12-19..
Ye tu dharmyaamri'tamidam' yathoktam' paryupaasate .
Shraddadhaanaa matparamaa bhaktaaste'teeva me priyaah' .. 12-20..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Bhaktiyogo naama dvaadasho'dhyaayah' .. 12..
Atha trayodasho'dhyaayah'
Kshetrakshetrajnyavibhaagayogah'
Arjuna uvaacha .
Prakri'tim' purusham' chaiva kshetram' kshetrajnyameva cha .
Etadveditumichchhaami jnyaanam' jnyeyam' cha keshava .. 13-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Idam' shareeram' kaunteya kshetramityabhidheeyate .
Etadyo vetti tam' praahuh' kshetrajnya iti tadvidah' .. 13-2..
Kshetrajnyam' chaapi maam' viddhi sarvakshetreshu bhaarata .
Kshetrakshetrajnyayorjnyaanam' yattajjnyaanam' matam' mama .. 13-3..
Tatkshetram' yachcha yaadri'kcha yadvikaari yatashcha yat .
Sa cha yo yatprabhaavashcha tatsamaasena me shri'nu .. 13-4..
Ri'shibhirbahudhaa geetam' chhandobhirvividhaih' pri'thak .
Brahmasootrapadaishchaiva hetumadbhirvinishchitaih' .. 13-5..
Mahaabhootaanyahankaaro buddhiravyaktameva cha .
Indriyaani dashaikam' cha pancha chendriyagocharaah' .. 13-6..
Ichchhaa dveshah' sukham' duh'kham' sanghaatashchetanaa dhri'tih' .
Etatkshetram' samaasena savikaaramudaahri'tam .. 13-7..
Amaanitvamadambhitvamahim'saa kshaantiraarjavam .
Aachaaryopaasanam' shaucham' sthairyamaatmavinigrahah' .. 13-8..
Indriyaartheshu vairaagyamanahankaara eva cha .
Janmamri'tyujaraavyaadhiduh'khadoshaanudarshanam .. 13-9..
Asaktiranabhishvangah' putradaaragri'haadishu .
Nityam' cha samachittatvamisht'aanisht'opapattishu .. 13-10..
Mayi chaananyayogena bhaktiravyabhichaarinee .
Viviktadeshasevitvamaratirjanasam'sadi .. 13-11..
Adhyaatmajnyaananityatvam' tattvajnyaanaarthadarshanam .
Etajjnyaanamiti proktamajnyaanam' yadato'nyathaa .. 13-12..
Jnyeyam' yattatpravakshyaami yajjnyaatvaamri'tamashnute .
Anaadimatparam' brahma na sattannaasaduchyate .. 13-13..
Sarvatah' paanipaadam' tatsarvato'kshishiromukham .
Sarvatah' shrutimalloke sarvamaavri'tya tisht'hati .. 13-14..
Sarvendriyagunaabhaasam' sarvendriyavivarjitam .
Asaktam' sarvabhri'chchaiva nirgunam' gunabhoktri' cha .. 13-15..
Bahirantashcha bhootaanaamacharam' charameva cha .
Sookshmatvaattadavijnyeyam' doorastham' chaantike cha tat .. 13-16..
Avibhaktam' cha bhooteshu vibhaktamiva cha sthitam .
Bhootabhartri' cha tajjnyeyam' grasishnu prabhavishnu cha .. 13-17..
Jyotishaamapi tajjyotistamasah' paramuchyate .
Jnyaanam' jnyeyam' jnyaanagamyam' hri'di sarvasya visht'hitam .. 13-18..
Iti kshetram' tathaa jnyaanam' jnyeyam' choktam' samaasatah' .
Madbhakta etadvijnyaaya madbhaavaayopapadyate .. 13-19..
Prakri'tim' purusham' chaiva viddhyanaadee ubhaavapi .
Vikaaraam'shcha gunaam'shchaiva viddhi prakri'tisambhavaan .. 13-20..
Kaaryakaaranakartri'tve hetuh' prakri'tiruchyate .
Purushah' sukhaduh'khaanaam' bhoktri'tve heturuchyate .. 13-21..
Purushah' prakri'tistho hi bhunkte prakri'tijaangunaan .
Kaaranam' gunasango'sya sadasadyonijanmasu .. 13-22..
Upadrasht'aanumantaa cha bhartaa bhoktaa maheshvarah' .
Paramaatmeti chaapyukto dehe'sminpurushah' parah' .. 13-23..
Ya evam' vetti purusham' prakri'tim' cha gunaih' saha .
Sarvathaa vartamaano'pi na sa bhooyo'bhijaayate .. 13-24..
Dhyaanenaatmani pashyanti kechidaatmaanamaatmanaa .
Anye saankhyena yogena karmayogena chaapare .. 13-25..
Anye tvevamajaanantah' shrutvaanyebhya upaasate .
Te'pi chaatitarantyeva mri'tyum' shrutiparaayanaah' .. 13-26..
Yaavatsanjaayate kinchitsattvam' sthaavarajangamam .
Kshetrakshetrajnyasam'yogaattadviddhi bharatarshabha .. 13-27..
Samam' sarveshu bhooteshu tisht'hantam' parameshvaram .
Vinashyatsvavinashyantam' yah' pashyati sa pashyati .. 13-28..
Samam' pashyanhi sarvatra samavasthitameeshvaram .
Na hinastyaatmanaatmaanam' tato yaati paraam' gatim .. 13-29..
Prakri'tyaiva cha karmaani kriyamaanaani sarvashah' .
Yah' pashyati tathaatmaanamakartaaram' sa pashyati .. 13-30..
Yadaa bhootapri'thagbhaavamekasthamanupashyati .
Tata eva cha vistaaram' brahma sampadyate tadaa .. 13-31..
Anaaditvaannirgunatvaatparamaatmaayamavyayah' .
Shareerastho'pi kaunteya na karoti na lipyate .. 13-32..
Yathaa sarvagatam' saukshmyaadaakaasham' nopalipyate .
Sarvatraavasthito dehe tathaatmaa nopalipyate .. 13-33..
Yathaa prakaashayatyekah' kri'tsnam' lokamimam' ravih' .
Kshetram' kshetree tathaa kri'tsnam' prakaashayati bhaarata .. 13-34..
Kshetrakshetrajnyayorevamantaram' jnyaanachakshushaa .
Bhootaprakri'timoksham' cha ye viduryaanti te param .. 13-35..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Kshetrakshetrajnyavibhaagayogo naama trayodasho'dhyaayah' .. 13..
Atha chaturdasho'dhyaayah'
Gunatrayavibhaagayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Param' bhooyah' pravakshyaami jnyaanaanaam' jnyaanamuttamam .
Yajjnyaatvaa munayah' sarve paraam' siddhimito gataah' .. 14-1..
Idam' jnyaanamupaashritya mama saadharmyamaagataah' .
Sarge'pi nopajaayante pralaye na vyathanti cha .. 14-2..
Mama yonirmahad brahma tasmingarbham' dadhaamyaham .
Sambhavah' sarvabhootaanaam' tato bhavati bhaarata .. 14-3..
Sarvayonishu kaunteya moortayah' sambhavanti yaah' .
Taasaam' brahma mahadyoniraham' beejapradah' pitaa .. 14-4..
Sattvam' rajastama iti gunaah' prakri'tisambhavaah' .
Nibadhnanti mahaabaaho dehe dehinamavyayam .. 14-5..
Tatra sattvam' nirmalatvaatprakaashakamanaamayam .
Sukhasangena badhnaati jnyaanasangena chaanagha .. 14-6..
Rajo raagaatmakam' viddhi tri'shnaasangasamudbhavam .
Tannibadhnaati kaunteya karmasangena dehinam .. 14-7..
Tamastvajnyaanajam' viddhi mohanam' sarvadehinaam .
Pramaadaalasyanidraabhistannibadhnaati bhaarata .. 14-8..
Sattvam' sukhe sanjayati rajah' karmani bhaarata .
Jnyaanamaavri'tya tu tamah' pramaade sanjayatyuta .. 14-9..
Rajastamashchaabhibhooya sattvam' bhavati bhaarata .
Rajah' sattvam' tamashchaiva tamah' sattvam' rajastathaa .. 14-10..
Sarvadvaareshu dehe'sminprakaasha upajaayate .
Jnyaanam' yadaa tadaa vidyaadvivri'ddham' sattvamityuta .. 14-11..
Lobhah' pravri'ttiraarambhah' karmanaamashamah' spri'haa .
Rajasyetaani jaayante vivri'ddhe bharatarshabha .. 14-12..
Aprakaasho'pravri'ttishcha pramaado moha eva cha .
Tamasyetaani jaayante vivri'ddhe kurunandana .. 14-13..
Yadaa sattve pravri'ddhe tu pralayam' yaati dehabhri't .
Tadottamavidaam' lokaanamalaanpratipadyate .. 14-14..
Rajasi pralayam' gatvaa karmasangishu jaayate .
Tathaa praleenastamasi mood'hayonishu jaayate .. 14-15..
Karmanah' sukri'tasyaahuh' saattvikam' nirmalam' phalam .
Rajasastu phalam' duh'khamajnyaanam' tamasah' phalam .. 14-16..
Sattvaatsanjaayate jnyaanam' rajaso lobha eva cha .
Pramaadamohau tamaso bhavato'jnyaanameva cha .. 14-17..
Oordhvam' gachchhanti sattvasthaa madhye tisht'hanti raajasaah' .
Jaghanyagunavri'ttisthaa adho gachchhanti taamasaah' .. 14-18..
Naanyam' gunebhyah' kartaaram' yadaa drasht'aanupashyati .
Gunebhyashcha param' vetti madbhaavam' so'dhigachchhati .. 14-19..
Gunaanetaanateetya treendehee dehasamudbhavaan .
Janmamri'tyujaraaduh'khairvimukto'mri'tamashnute .. 14-20..
Arjuna uvaacha .
Kairlingaistreengunaanetaanateeto bhavati prabho .
Kimaachaarah' katham' chaitaam'streengunaanativartate .. 14-21..
Shreebhagavaanuvaacha .
Prakaasham' cha pravri'ttim' cha mohameva cha paand'ava .
Na dvesht'i sampravri'ttaani na nivri'ttaani kaankshati .. 14-22..
Udaaseenavadaaseeno gunairyo na vichaalyate .
Gunaa vartanta ityevam' yo'vatisht'hati nengate .. 14-23..
Samaduh'khasukhah' svasthah' samalosht'aashmakaanchanah' .
Tulyapriyaapriyo dheerastulyanindaatmasam'stutih' .. 14-24..
Maanaapamaanayostulyastulyo mitraaripakshayoh' .
Sarvaarambhaparityaagee gunaateetah' sa uchyate .. 14-25..
Maam' cha yo'vyabhichaarena bhaktiyogena sevate .
Sa gunaansamateetyaitaanbrahmabhooyaaya kalpate .. 14-26..
Brahmano hi pratisht'haahamamri'tasyaavyayasya cha .
Shaashvatasya cha dharmasya sukhasyaikaantikasya cha .. 14-27..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Gunatrayavibhaagayogo naama chaturdasho'dhyaayah' .. 14..
Atha panchadasho'dhyaayah'
Purushottamayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Oordhvamoolamadhah'shaakhamashvattham' praahuravyayam .
Chhandaam'si yasya parnaani yastam' veda sa vedavit .. 15-1..
Adhashchordhvam' prasri'taastasya shaakhaa
Gunapravri'ddhaa vishayapravaalaah' .
Adhashcha moolaanyanusantataani
Karmaanubandheeni manushyaloke .. 15-2..
Na roopamasyeha tathopalabhyate
Naanto na chaadirna cha sampratisht'haa .
Ashvatthamenam' suvirood'hamoolam'
Asangashastrena dri'd'hena chhittvaa .. 15-3..
Tatah' padam' tatparimaargitavyam'
Yasmingataa na nivartanti bhooyah' .
Tameva chaadyam' purusham' prapadye .
Yatah' pravri'ttih' prasri'taa puraanee .. 15-4..
Nirmaanamohaa jitasangadoshaa
Adhyaatmanityaa vinivri'ttakaamaah' .
Dvandvairvimuktaah' sukhaduh'khasanjnyai-
Rgachchhantyamood'haah' padamavyayam' tat .. 15-5..
Na tadbhaasayate sooryo na shashaanko na paavakah' .
Yadgatvaa na nivartante taddhaama paramam' mama .. 15-6..
Mamaivaam'sho jeevaloke jeevabhootah' sanaatanah' .
Manah'shasht'haaneendriyaani prakri'tisthaani karshati .. 15-7..
Shareeram' yadavaapnoti yachchaapyutkraamateeshvarah' .
Gri'heetvaitaani sam'yaati vaayurgandhaanivaashayaat .. 15-8..
Shrotram' chakshuh' sparshanam' cha rasanam' ghraanameva cha .
Adhisht'haaya manashchaayam' vishayaanupasevate .. 15-9..
Utkraamantam' sthitam' vaapi bhunjaanam' vaa gunaanvitam .
Vimood'haa naanupashyanti pashyanti jnyaanachakshushah' .. 15-10..
Yatanto yoginashchainam' pashyantyaatmanyavasthitam .
Yatanto'pyakri'taatmaano nainam' pashyantyachetasah' .. 15-11..
Yadaadityagatam' tejo jagadbhaasayate'khilam .
Yachchandramasi yachchaagnau tattejo viddhi maamakam .. 15-12..
Gaamaavishya cha bhootaani dhaarayaamyahamojasaa .
Pushnaami chaushadheeh' sarvaah' somo bhootvaa rasaatmakah' .. 15-13..
Aham' vaishvaanaro bhootvaa praaninaam' dehamaashritah' .
Praanaapaanasamaayuktah' pachaamyannam' chaturvidham .. 15-14..
Sarvasya chaaham' hri'di sannivisht'o
Mattah' smri'tirjnyaanamapohanancha .
Vedaishcha sarvairahameva vedyo
Vedaantakri'dvedavideva chaaham .. 15-15..
Dvaavimau purushau loke ksharashchaakshara eva cha .
Ksharah' sarvaani bhootaani koot'astho'kshara uchyate .. 15-16..
Uttamah' purushastvanyah' paramaatmetyudaahri'tah' .
Yo lokatrayamaavishya bibhartyavyaya eeshvarah' .. 15-17..
Yasmaatksharamateeto'hamaksharaadapi chottamah' .
Ato'smi loke vede cha prathitah' purushottamah' .. 15-18..
Yo maamevamasammood'ho jaanaati purushottamam .
Sa sarvavidbhajati maam' sarvabhaavena bhaarata .. 15-19..
Iti guhyatamam' shaastramidamuktam' mayaanagha .
Etadbuddhvaa buddhimaansyaatkri'takri'tyashcha bhaarata .. 15-20..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjuna sam'vaade
Purushottamayogo naama panchadasho'dhyaayah' .. 15..
Atha shod'asho'dhyaayah' . Daivaasurasampadvibhaagayogah'
Shreebhagavaanuvaacha .
Abhayam' sattvasam'shuddhirjnyaanayogavyavasthitih' .
Daanam' damashcha yajnyashcha svaadhyaayastapa aarjavam .. 16-1..
Ahim'saa satyamakrodhastyaagah' shaantirapaishunam .
Dayaa bhooteshvaloluptvam' maardavam' hreerachaapalam .. 16-2..
Tejah' kshamaa dhri'tih' shauchamadroho naatimaanitaa .
Bhavanti sampadam' daiveemabhijaatasya bhaarata .. 16-3..
Dambho darpo'bhimaanashcha krodhah' paarushyameva cha .
Ajnyaanam' chaabhijaatasya paartha sampadamaasureem .. 16-4..
Daivee sampadvimokshaaya nibandhaayaasuree mataa .
Maa shuchah' sampadam' daiveemabhijaato'si paand'ava .. 16-5..
Dvau bhootasargau loke'smindaiva aasura eva cha .
Daivo vistarashah' prokta aasuram' paartha me shri'nu .. 16-6..
Pravri'ttim' cha nivri'ttim' cha janaa na viduraasuraah' .
Na shaucham' naapi chaachaaro na satyam' teshu vidyate .. 16-7..
Asatyamapratisht'ham' te jagadaahuraneeshvaram .
Aparasparasambhootam' kimanyatkaamahaitukam .. 16-8..
Etaam' dri'sht'imavasht'abhya nasht'aatmaano'lpabuddhayah' .
Prabhavantyugrakarmaanah' kshayaaya jagato'hitaah' .. 16-9..
Kaamamaashritya dushpooram' dambhamaanamadaanvitaah' .
Mohaadgri'heetvaasadgraahaanpravartante'shuchivrataah' .. 16-10..
Chintaamaparimeyaam' cha pralayaantaamupaashritaah' .
Kaamopabhogaparamaa etaavaditi nishchitaah' .. 16-11..
Aashaapaashashatairbaddhaah' kaamakrodhaparaayanaah' .
Eehante kaamabhogaarthamanyaayenaarthasanchayaan .. 16-12..
Idamadya mayaa labdhamimam' praapsye manoratham .
Idamasteedamapi me bhavishyati punardhanam .. 16-13..
Asau mayaa hatah' shatrurhanishye chaaparaanapi .
Eeshvaro'hamaham' bhogee siddho'ham' balavaansukhee .. 16-14..
Aad'hyo'bhijanavaanasmi ko'nyo'sti sadri'sho mayaa .
Yakshye daasyaami modishya ityajnyaanavimohitaah' .. 16-15..
Anekachittavibhraantaa mohajaalasamaavri'taah' .
Prasaktaah' kaamabhogeshu patanti narake'shuchau .. 16-16..
Aatmasambhaavitaah' stabdhaa dhanamaanamadaanvitaah' .
Yajante naamayajnyaiste dambhenaavidhipoorvakam .. 16-17..
Ahankaaram' balam' darpam' kaamam' krodham' cha sam'shritaah' .
Maamaatmaparadeheshu pradvishanto'bhyasooyakaah' .. 16-18..
Taanaham' dvishatah' krooraansam'saareshu naraadhamaan .
Kshipaamyajasramashubhaanaasureeshveva yonishu .. 16-19..
Aasureem' yonimaapannaa mood'haa janmani janmani .
Maamapraapyaiva kaunteya tato yaantyadhamaam' gatim .. 16-20..
Trividham' narakasyedam' dvaaram' naashanamaatmanah' .
Kaamah' krodhastathaa lobhastasmaadetattrayam' tyajet .. 16-21..
Etairvimuktah' kaunteya tamodvaaraistribhirnarah' .
Aacharatyaatmanah' shreyastato yaati paraam' gatim .. 16-22..
Yah' shaastravidhimutsri'jya vartate kaamakaaratah' .
Na sa siddhimavaapnoti na sukham' na paraam' gatim .. 16-23..
Tasmaachchhaastram' pramaanam' te kaaryaakaaryavyavasthitau .
Jnyaatvaa shaastravidhaanoktam' karma kartumihaarhasi .. 16-24..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Daivaasurasampadvibhaagayogo naama shod'asho'dhyaayah' .. 16..
Atha saptadasho'dhyaayah'
Shraddhaatrayavibhaagayogah'
Arjuna uvaacha .
Ye shaastravidhimutsri'jya yajante shraddhayaanvitaah' .
Teshaam' nisht'haa tu kaa kri'shna sattvamaaho rajastamah' .. 17-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Trividhaa bhavati shraddhaa dehinaam' saa svabhaavajaa .
Saattvikee raajasee chaiva taamasee cheti taam' shri'nu .. 17-2..
Sattvaanuroopaa sarvasya shraddhaa bhavati bhaarata .
Shraddhaamayo'yam' purusho yo yachchhraddhah' sa eva sah' .. 17-3..
Yajante saattvikaa devaanyaksharakshaam'si raajasaah' .
Pretaanbhootaganaam'shchaanye yajante taamasaa janaah' .. 17-4..
Ashaastravihitam' ghoram' tapyante ye tapo janaah' .
Dambhaahankaarasam'yuktaah' kaamaraagabalaanvitaah' .. 17-5..
Karshayantah' shareerastham' bhootagraamamachetasah' .
Maam' chaivaantah'shareerastham' taanviddhyaasuranishchayaan .. 17-6..
Aahaarastvapi sarvasya trividho bhavati priyah' .
Yajnyastapastathaa daanam' teshaam' bhedamimam' shri'nu .. 17-7..
Aayuh'sattvabalaarogyasukhapreetivivardhanaah' .
Rasyaah' snigdhaah' sthiraa hri'dyaa aahaaraah' saattvikapriyaah' .. 17-8..
Kat'vamlalavanaatyushnateekshnarookshavidaahinah' .
Aahaaraa raajasasyesht'aa duh'khashokaamayapradaah' .. 17-9..
Yaatayaamam' gatarasam' pooti paryushitam' cha yat .
Uchchhisht'amapi chaamedhyam' bhojanam' taamasapriyam .. 17-10..
Aphalaakaankshibhiryajnyo vidhidri'sht'o ya ijyate .
Yasht'avyameveti manah' samaadhaaya sa saattvikah' .. 17-11..
Abhisandhaaya tu phalam' dambhaarthamapi chaiva yat .
Ijyate bharatashresht'ha tam' yajnyam' viddhi raajasam .. 17-12..
Vidhiheenamasri'sht'aannam' mantraheenamadakshinam .
Shraddhaavirahitam' yajnyam' taamasam' parichakshate .. 17-13..
Devadvijagurupraajnyapoojanam' shauchamaarjavam .
Brahmacharyamahim'saa cha shaareeram' tapa uchyate .. 17-14..
Anudvegakaram' vaakyam' satyam' priyahitam' cha yat .
Svaadhyaayaabhyasanam' chaiva vaangmayam' tapa uchyate .. 17-15..
Manah' prasaadah' saumyatvam' maunamaatmavinigrahah' .
Bhaavasam'shuddhirityetattapo maanasamuchyate .. 17-16..
Shraddhayaa parayaa taptam' tapastattrividham' naraih' .
Aphalaakaankshibhiryuktaih' saattvikam' parichakshate .. 17-17..
Satkaaramaanapoojaartham' tapo dambhena chaiva yat .
Kriyate tadiha proktam' raajasam' chalamadhruvam .. 17-18..
Mood'hagraahenaatmano yatpeed'ayaa kriyate tapah' .
Parasyotsaadanaartham' vaa tattaamasamudaahri'tam .. 17-19..
Daatavyamiti yaddaanam' deeyate'nupakaarine .
Deshe kaale cha paatre cha taddaanam' saattvikam' smri'tam .. 17-20..
Yattu pratyupakaaraartham' phalamuddishya vaa punah' .
Deeyate cha pariklisht'am' taddaanam' raajasam' smri'tam .. 17-21..
Adeshakaale yaddaanamapaatrebhyashcha deeyate .
Asatkri'tamavajnyaatam' tattaamasamudaahri'tam .. 17-22..
Omtatsaditi nirdesho brahmanastrividhah' smri'tah' .
Braahmanaastena vedaashcha yajnyaashcha vihitaah' puraa .. 17-23..
Tasmaadomityudaahri'tya yajnyadaanatapah'kriyaah' .
Pravartante vidhaanoktaah' satatam' brahmavaadinaam .. 17-24..
Tadityanabhisandhaaya phalam' yajnyatapah'kriyaah' .
Daanakriyaashcha vividhaah' kriyante mokshakaankshibhih' .. 17-25..
Sadbhaave saadhubhaave cha sadityetatprayujyate .
Prashaste karmani tathaa sachchhabdah' paartha yujyate .. 17-26..
Yajnye tapasi daane cha sthitih' saditi chochyate .
Karma chaiva tadartheeyam' sadityevaabhidheeyate .. 17-27..
Ashraddhayaa hutam' dattam' tapastaptam' kri'tam' cha yat .
Asadityuchyate paartha na cha tatpretya no iha .. 17-28..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Shraddhaatrayavibhaagayogo naama saptadasho'dhyaayah' .. 17..
Athaasht'aadasho'dhyaayah' . Mokshasam'nyaasayogah'
Arjuna uvaacha .
Sam'nyaasasya mahaabaaho tattvamichchhaami veditum .
Tyaagasya cha hri'sheekesha pri'thakkeshinishoodana .. 18-1..
Shreebhagavaanuvaacha .
Kaamyaanaam' karmanaam' nyaasam' sam'nyaasam' kavayo viduh' .
Sarvakarmaphalatyaagam' praahustyaagam' vichakshanaah' .. 18-2..
Tyaajyam' doshavadityeke karma praahurmaneeshinah' .
Yajnyadaanatapah'karma na tyaajyamiti chaapare .. 18-3..
Nishchayam' shri'nu me tatra tyaage bharatasattama .
Tyaago hi purushavyaaghra trividhah' samprakeertitah' .. 18-4..
Yajnyadaanatapah'karma na tyaajyam' kaaryameva tat .
Yajnyo daanam' tapashchaiva paavanaani maneeshinaam .. 18-5..
Etaanyapi tu karmaani sangam' tyaktvaa phalaani cha .
Kartavyaaneeti me paartha nishchitam' matamuttamam .. 18-6..
Niyatasya tu sam'nyaasah' karmano nopapadyate .
Mohaattasya parityaagastaamasah' parikeertitah' .. 18-7..
Duh'khamityeva yatkarma kaayakleshabhayaattyajet .
Sa kri'tvaa raajasam' tyaagam' naiva tyaagaphalam' labhet .. 18-8..
Kaaryamityeva yatkarma niyatam' kriyate'rjuna .
Sangam' tyaktvaa phalam' chaiva sa tyaagah' saattviko matah' .. 18-9..
Na dvesht'yakushalam' karma kushale naanushajjate .
Tyaagee sattvasamaavisht'o medhaavee chhinnasam'shayah' .. 18-10..
Na hi dehabhri'taa shakyam' tyaktum' karmaanyasheshatah' .
Yastu karmaphalatyaagee sa tyaageetyabhidheeyate .. 18-11..
Anisht'amisht'am' mishram' cha trividham' karmanah' phalam .
Bhavatyatyaaginaam' pretya na tu sam'nyaasinaam' kvachit .. 18-12..
Panchaitaani mahaabaaho kaaranaani nibodha me .
Saankhye kri'taante proktaani siddhaye sarvakarmanaam .. 18-13..
Adhisht'haanam' tathaa kartaa karanam' cha pri'thagvidham .
Vividhaashcha pri'thakchesht'aa daivam' chaivaatra panchamam .. 18-14..
Shareeravaangmanobhiryatkarma praarabhate narah' .
Nyaayyam' vaa vipareetam' vaa panchaite tasya hetavah' .. 18-15..
Tatraivam' sati kartaaramaatmaanam' kevalam' tu yah' .
Pashyatyakri'tabuddhitvaanna sa pashyati durmatih' .. 18-16..
Yasya naahankri'to bhaavo buddhiryasya na lipyate .
Hatvaa'pi sa imaam'llokaanna hanti na nibadhyate .. 18-17..
Jnyaanam' jnyeyam' parijnyaataa trividhaa karmachodanaa .
Karanam' karma karteti trividhah' karmasangrahah' .. 18-18..
Jnyaanam' karma cha kartaa cha tridhaiva gunabhedatah' .
Prochyate gunasankhyaane yathaavachchhri'nu taanyapi .. 18-19..
Sarvabhooteshu yenaikam' bhaavamavyayameekshate .
Avibhaktam' vibhakteshu tajjnyaanam' viddhi saattvikam .. 18-20..
Pri'thaktvena tu yajjnyaanam' naanaabhaavaanpri'thagvidhaan .
Vetti sarveshu bhooteshu tajjnyaanam' viddhi raajasam .. 18-21..
Yattu kri'tsnavadekasminkaarye saktamahaitukam .
Atattvaarthavadalpam' cha tattaamasamudaahri'tam .. 18-22..
Niyatam' sangarahitamaraagadveshatah' kri'tam .
Aphalaprepsunaa karma yattatsaattvikamuchyate .. 18-23..
Yattu kaamepsunaa karma saahankaarena vaa punah' .
Kriyate bahulaayaasam' tadraajasamudaahri'tam .. 18-24..
Anubandham' kshayam' him'saamanapekshya cha paurusham .
Mohaadaarabhyate karma yattattaamasamuchyate .. 18-25..
Muktasango'naham'vaadee dhri'tyutsaahasamanvitah' .
Siddhyasiddhyornirvikaarah' kartaa saattvika uchyate .. 18-26..
Raagee karmaphalaprepsurlubdho him'saatmako'shuchih' .
Harshashokaanvitah' kartaa raajasah' parikeertitah' .. 18-27..
Ayuktah' praakri'tah' stabdhah' shat'ho naishkri'tiko'lasah' .
Vishaadee deerghasootree cha kartaa taamasa uchyate .. 18-28..
Buddherbhedam' dhri'teshchaiva gunatastrividham' shri'nu .
Prochyamaanamasheshena pri'thaktvena dhananjaya .. 18-29..
Pravri'ttim' cha nivri'ttim' cha kaaryaakaarye bhayaabhaye .
Bandham' moksham' cha yaa vetti buddhih' saa paartha saattvikee .. 18-30..
Yayaa dharmamadharmam' cha kaaryam' chaakaaryameva cha .
Ayathaavatprajaanaati buddhih' saa paartha raajasee .. 18-31..
Adharmam' dharmamiti yaa manyate tamasaavri'taa .
Sarvaarthaanvipareetaam'shcha buddhih' saa paartha taamasee .. 18-32..
Dhri'tyaa yayaa dhaarayate manah'praanendriyakriyaah' .
Yogenaavyabhichaarinyaa dhri'tih' saa paartha saattvikee .. 18-33..
Yayaa tu dharmakaamaarthaandhri'tyaa dhaarayate'rjuna .
Prasangena phalaakaankshee dhri'tih' saa paartha raajasee .. 18-34..
Yayaa svapnam' bhayam' shokam' vishaadam' madameva cha .
Na vimunchati durmedhaa dhri'tih' saa paartha taamasee .. 18-35..
Sukham' tvidaaneem' trividham' shri'nu me bharatarshabha .
Abhyaasaadramate yatra duh'khaantam' cha nigachchhati .. 18-36..
Yattadagre vishamiva parinaame'mri'topamam .
Tatsukham' saattvikam' proktamaatmabuddhiprasaadajam .. 18-37..
Vishayendriyasam'yogaadyattadagre'mri'topamam .
Parinaame vishamiva tatsukham' raajasam' smri'tam .. 18-38..
Yadagre chaanubandhe cha sukham' mohanamaatmanah' .
Nidraalasyapramaadottham' tattaamasamudaahri'tam .. 18-39..
Na tadasti pri'thivyaam' vaa divi deveshu vaa punah' .
Sattvam' prakri'tijairmuktam' yadebhih' syaattribhirgunaih' .. 18-40..
Braahmanakshatriyavishaam' shoodraanaam' cha parantapa .
Karmaani pravibhaktaani svabhaavaprabhavairgunaih' .. 18-41..
Shamo damastapah' shaucham' kshaantiraarjavameva cha .
Jnyaanam' vijnyaanamaastikyam' brahmakarma svabhaavajam .. 18-42..
Shauryam' tejo dhri'tirdaakshyam' yuddhe chaapyapalaayanam .
Daanameeshvarabhaavashcha kshaatram' karma svabhaavajam .. 18-43..
Kri'shigaurakshyavaanijyam' vaishyakarma svabhaavajam .
Paricharyaatmakam' karma shoodrasyaapi svabhaavajam .. 18-44..
Sve sve karmanyabhiratah' sam'siddhim' labhate narah' .
Svakarmaniratah' siddhim' yathaa vindati tachchhri'nu .. 18-45..
Yatah' pravri'ttirbhootaanaam' yena sarvamidam' tatam .
Svakarmanaa tamabhyarchya siddhim' vindati maanavah' .. 18-46..
Shreyaansvadharmo vigunah' paradharmaatsvanusht'hitaat .
Svabhaavaniyatam' karma kurvannaapnoti kilbisham .. 18-47..
Sahajam' karma kaunteya sadoshamapi na tyajet .
Sarvaarambhaa hi doshena dhoomenaagnirivaavri'taah' .. 18-48..
Asaktabuddhih' sarvatra jitaatmaa vigataspri'hah' .
Naishkarmyasiddhim' paramaam' sam'nyaasenaadhigachchhati .. 18-49..
Siddhim' praapto yathaa brahma tathaapnoti nibodha me .
Samaasenaiva kaunteya nisht'haa jnyaanasya yaa paraa .. 18-50..
Buddhyaa vishuddhayaa yukto dhri'tyaatmaanam' niyamya cha .
Shabdaadeenvishayaam'styaktvaa raagadveshau vyudasya cha .. 18-51..
Viviktasevee laghvaashee yatavaakkaayamaanasah' .
Dhyaanayogaparo nityam' vairaagyam' samupaashritah' .. 18-52..
Ahankaaram' balam' darpam' kaamam' krodham' parigraham .
Vimuchya nirmamah' shaanto brahmabhooyaaya kalpate .. 18-53..
Brahmabhootah' prasannaatmaa na shochati na kaankshati .
Samah' sarveshu bhooteshu madbhaktim' labhate paraam .. 18-54..
Bhaktyaa maamabhijaanaati yaavaanyashchaasmi tattvatah' .
Tato maam' tattvato jnyaatvaa vishate tadanantaram .. 18-55..
Sarvakarmaanyapi sadaa kurvaano madvyapaashrayah' .
Matprasaadaadavaapnoti shaashvatam' padamavyayam .. 18-56..
Chetasaa sarvakarmaani mayi sam'nyasya matparah' .
Buddhiyogamupaashritya machchittah' satatam' bhava .. 18-57..
Machchittah' sarvadurgaani matprasaadaattarishyasi .
Atha chettvamahankaaraanna shroshyasi vinankshyasi .. 18-58..
Yadahankaaramaashritya na yotsya iti manyase .
Mithyaisha vyavasaayaste prakri'tistvaam' niyokshyati .. 18-59..
Svabhaavajena kaunteya nibaddhah' svena karmanaa .
Kartum' nechchhasi yanmohaatkarishyasyavasho'pi tat .. 18-60..
Eeshvarah' sarvabhootaanaam' hri'ddeshe'rjuna tisht'hati .
Bhraamayansarvabhootaani yantraarood'haani maayayaa .. 18-61..
Tameva sharanam' gachchha sarvabhaavena bhaarata .
Tatprasaadaatparaam' shaantim' sthaanam' praapsyasi shaashvatam .. 18-62..
Iti te jnyaanamaakhyaatam' guhyaadguhyataram' mayaa .
Vimri'shyaitadasheshena yathechchhasi tathaa kuru .. 18-63..
Sarvaguhyatamam' bhooyah' shri'nu me paramam' vachah' .
Isht'o'si me dri'd'hamiti tato vakshyaami te hitam .. 18-64..
Manmanaa bhava madbhakto madyaajee maam' namaskuru .
Maamevaishyasi satyam' te pratijaane priyo'si me .. 18-65..
Sarvadharmaanparityajya maamekam' sharanam' vraja .
Aham' tvaa sarvapaapebhyo mokshayishyaami maa shuchah' .. 18-66..
Idam' te naatapaskaaya naabhaktaaya kadaachana .
Na chaashushrooshave vaachyam' na cha maam' yo'bhyasooyati .. 18-67..
Ya idam' paramam' guhyam' madbhakteshvabhidhaasyati .
Bhaktim' mayi paraam' kri'tvaa maamevaishyatyasam'shayah' .. 18-68..
Na cha tasmaanmanushyeshu kashchinme priyakri'ttamah' .
Bhavitaa na cha me tasmaadanyah' priyataro bhuvi .. 18-69..
Adhyeshyate cha ya imam' dharmyam' sam'vaadamaavayoh' .
Jnyaanayajnyena tenaahamisht'ah' syaamiti me matih' .. 18-70..
Shraddhaavaananasooyashcha shri'nuyaadapi yo narah' .
So'pi muktah' shubhaam'llokaanpraapnuyaatpunyakarmanaam .. 18-71..
Kachchidetachchhrutam' paartha tvayaikaagrena chetasaa .
Kachchidajnyaanasammohah' pranasht'aste dhananjaya .. 18-72..
Arjuna uvaacha .
Nasht'o mohah' smri'tirlabdhaa tvatprasaadaanmayaachyuta .
Sthito'smi gatasandehah' karishye vachanam' tava .. 18-73..
Sanjaya uvaacha .
Ityaham' vaasudevasya paarthasya cha mahaatmanah' .
Sam'vaadamimamashraushamadbhutam' romaharshanam .. 18-74..
Vyaasaprasaadaachchhrutavaanetadguhyamaham' param .
Yogam' yogeshvaraatkri'shnaatsaakshaatkathayatah' svayam .. 18-75..
Raajansam'smri'tya sam'smri'tya sam'vaadamimamadbhutam .
Keshavaarjunayoh' punyam' hri'shyaami cha muhurmuhuh' .. 18-76..
Tachcha sam'smri'tya sam'smri'tya roopamatyadbhutam' hareh' .
Vismayo me mahaan raajanhri'shyaami cha punah' punah' .. 18-77..
Yatra yogeshvarah' kri'shno yatra paartho dhanurdharah' .
Tatra shreervijayo bhootirdhruvaa neetirmatirmama .. 18-78..
Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu
Brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade
Mokshasam'nyaasayogo naama asht'aadasho'dhyaayah' .. 18..
Om
Shaantaakaaram' bhujagashayanam' padmanaabham' suresham .
Vishvaadhaaram' gaganasadri'sham' meghavarnam' shubhaangam .
Lakshmeekaantam' kamalanayanam' yogibhirdhyaanagamyam .
Vande vishnum' bhavabhayaharam' sarvalokaikanaatham ..