શ્રીદુર્ગસપ્તશતીદેવીમાહાત્મ્યમ્

ૐ નમશ્ચણ્ડિકાયૈ
માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ૐ યદ્ગુહ્યં પરમં લોકે સર્વરક્ષાકરં નૃણામ્ .
યન્ન કસ્યચિદાખ્યાતં તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ .. ૧..

બ્રહ્મોવાચ
અસ્તિ ગુહ્યતમં વિપ્ર સર્વભૂતોપકારકમ્ .
દેવ્યાસ્તુ કવચં પુણ્યં તચ્છૃણુષ્વ મહામુને .. ૨..

પ્રથમં શૈલપુત્રી ચ દ્વિતીયં બ્રહ્મચારિણી .
તૃતીયં ચન્દ્રઘણ્ટેતિ કૂષ્માણ્ડેતિ ચતુર્થકમ્ .. ૩..

પઞ્ચમં સ્કન્દમાતેતિ ષષ્ઠં કાત્યાયનીતિ ચ .
સપ્તમં કાલરાત્રીતિ મહાગૌરીતિ ચાષ્ટમમ્ .. ૪..

નવમં સિદ્ધિદાત્રી ચ નવદુર્ગાઃ પ્રકીર્તિતાઃ .
ઉક્તાન્યેતાનિ નામાનિ બ્રહ્મણૈવ મહાત્મના .. ૫..

અગ્નિના દહ્યમાનસ્તુ શત્રુમધ્યે ગતો રણે .
વિષમે દુર્ગમે ચૈવ ભયાત્તાર્મ શરણં ગતાઃ .. ૬..

ન તેષાં જાયતે કિંચિદશુભં રણસંકટે .
નાપદં તસ્ય પશ્યામિ શોકદુઃખભયં ન હિ .. ૭..

યૈસ્તુ ભક્ત્યા સ્મૃતા નૂનં તેષાં વૃદ્ધિઃ પ્રજાયતે .
યે ત્વાં સ્મરન્તિ દેવેશિ રક્ષસે તાન્ન સંશયઃ .. ૮..

પ્રેતસંસ્થા તુ ચામુણ્ડા વારાહી મહિષાસના .
ઐન્દ્રી ગજસમારૂઢા વૈષ્ણવી ગરુડાસના .. ૯..

માહેશ્વરી વૃષારૂઢા કૌમારી શિખિવાહના .
લક્ષ્મીઃ પદ્માસના દેવી પદ્મહસ્તા હરિ પ્રિયા .. ૧૦..

શ્વેતરૂપધરા દેવી ઈશ્વરી વૃષવાહના .
બ્રાહ્મી હંસસમારૂઢા સર્વાભરણભૂષિતા .. ૧૧..

ઇત્યેતા માતરઃ સર્વાઃ સર્વયોગ સમન્વિતાઃ .
નાનાભરણશોભાઢ્યા નાનારત્નો પશોભિતાઃ .. ૧૨..

દૃશ્યન્તે રથમારૂઢા દેવ્યઃ ક્રોધસમાકુલાઃ .
શઙ્ખં ચક્રં ગદાં શક્તિં હલં ચ મુસલાયુધમ્ .. ૧૩..

ખેટકં તોમરં ચૈવ પરશું પાશમેવ ચ .
કુન્તાયુધં ત્રિશૂલં ચ શાઙ્ગર્માયુધમુત્તમમ્ .. ૧૪..

દૈત્યાનાં દેહનાશાય ભક્તાનામભયાય ચ .
ધારયન્ત્યાયુધાનીત્થં દેવાનાં ચ હિતાય વૈ .. ૧૫..

નમસ્તેઽસ્તુ મહારૌદ્રે મહાઘોરપરાક્રમે .
મહાબલે મહોત્સાહે મહાભયવિનાશિનિ .. ૧૬..

ત્રાહિ માં દેવિ દુષ્પ્રેક્ષ્યે શત્રૂણાં ભયવદ્ધિર્નિ .
પ્રાચ્યાં રક્ષતુ મામૈન્દ્રી આગ્નેય્યામગ્નિદેવતા .. ૧૭..

દક્ષિણેઽવતુ વારાહી નૈઋર્ત્યાં ખડ્ગધારિણી .
પ્રતીચ્યાં વારુણી રક્ષેદ્ વાયવ્યાં મૃગવાહિની .. ૧૮..

ઉદીચ્યાં પાતુ કૌમારી ઐશાન્યાં શૂલધારિણી .
ઊધ્વર્મ બ્રહ્માણિ મે રક્ષેદધસ્તાદ્ વૈષ્ણવી તથા .. ૧૯..

એવં દશ દિશો રક્ષેચ્ચામુણ્ડા શવવાહના .
જયા મે ચાગ્રતઃ પાતુ વિજયા પાતુ પૃષ્ઠતઃ .. ૨૦..

અજિતા વામ પાશ્વેર્ તુ દક્ષિણે ચાપરાજિતા .
શિખામુદ્યોતિની રક્ષેદુમા મૂધ્નિર્ વ્યવસ્થિતા .. ૨૧..

માલાધરી લલાટે ચ ભ્રુવૌ રક્ષેદ્ યશસ્વિની .
ત્રિનેત્રા ચ ભ્રુવોર્મધ્યે યમઘણ્ટા ચ નાસિકે .. ૨૨..

શઙ્ખિની ચક્ષુષોર્મધ્યે શ્રોત્રયોદ્વાર્રવાસિની .
કપોલૌ કાલિકા રક્ષેત્કર્ણમૂલે તુ શાઙ્કરી .. ૨૩..

નાસિકાયાં સુગન્ધા ચ ઉત્તરોષ્ઠે ચ ચર્ચિકા .
અધરે ચામૃતકલા જિહ્વાયાં ચ સરસ્વતી .. ૨૪..

દન્તાન્ રક્ષતુ કૌમરી કણ્ઠદેશે તુ ચણ્ડિકા .
ઘણ્ટિકાં ચિત્રઘણ્ટા ચ મહામાયા ચ તાલુકે .. ૨૫..

કામાક્ષી ચિબુકં રક્ષેદ્ વાચં મે સર્વમઙ્ગલા .
ગ્રીવાયાં ભદ્રકાલી ચ પૃષ્ઠવંશે ધનુર્ધરી .. ૨૬..

નીલગ્રીવા બહિઃકણ્ઠે નલિકાં નલકૂબરી .
સ્કન્ધયોઃ ખઙ્ગિની રક્ષેદ્ બાહૂ મે વજ્રધારિણી .. ૨૭..

હસ્તયોર્દણ્ડિની રક્ષેદમ્બિકા ચાઙ્ગુલીષુ ચ .
નખાઞ્છૂલેશ્વરી રક્ષેત્કુક્ષૌરક્ષેત્કુલેશ્વરી .. ૨૮..

સ્તનૌરક્ષેન્મહાદેવી મનઃશોકવિનાશિની .
હૃદયે લલિતા દેવી ઉદરે શૂલધારિણી .. ૨૯..

નાભૌ ચ કામિની રક્ષેદ્ ગુહ્યં ગુહ્યેશ્વરી તથા .
પૂતના કામિકા મેઢ્રં ગુદે મહિષવાહિની .. ૩૦..

કટ્યાં ભગવતી રક્ષેજ્જાનુની વિન્ધ્યવાસિની .
જઙ્ઘે મહાબલા રક્ષેત્સર્વકામપ્રદાયિની .. ૩૧..

ગુલ્ફયોર્નારસિંહી ચ પાદપૃષ્ઠે તુ તૈજસી .
પાદાઙ્ગુલીષુ શ્રી રક્ષેત્પાદાધસ્તલવાસિની .. ૩૨..

નખાન્ દંષ્ટ્રાકરાલી ચ કેશાંશ્ચૈવોધ્વર્કેશિની .
રોમકૂપેષુ કૌબેરી ત્વચં વાગીશ્વરી તથા .. ૩૩..

રક્તમજ્જાવસામાંસાન્યસ્થિમેદાંસિ પાર્વતી .
અન્ત્રાણિ કાલરાત્રિશ્ચ પિત્તં ચ મુકુટેશ્વરી .. ૩૪..

પદ્માવતી પદ્મકોશે કફે ચૂડામણિસ્તથા .
જ્વાલામુખી નખજ્વાલામભેદ્યા સર્વસન્ધિષુ .. ૩૫..

શુક્રં બ્રહ્માણિ મે રક્ષેચ્છાયાં છત્રેશ્વરી તથા .
અહંકારં મનો બુદ્ધિં રક્ષેન્મે ધર્મધારિણી .. ૩૬..

પ્રાણાપાનૌ તથા વ્યાનમુદાનં ચ સમાનકમ્ .
વજ્રહસ્તા ચ મે રક્ષેત્પ્રાણં કલ્યાણશોભના .. ૩૭..

રસે રૂપે ચ ગન્ધે ચ શબ્દે સ્પર્શે ચ યોગિની .
સત્ત્વં રજસ્તમશ્ચૈવ રક્ષેન્નારાયણી સદા .. ૩૮..

આયૂ રક્ષતુ વારાહી ધર્મં રક્ષતુ વૈષ્ણવી .
યશઃ કીર્તિં ચ લક્ષ્મીં ચ ધનં વિદ્યાં ચ ચક્રિણી .. ૩૯..

ગોત્રમિન્દ્રાણિ મે રક્ષેત્પશૂન્મે રક્ષ ચણ્ડિકે .
પુત્રાન્ રક્ષેન્મહાલક્ષ્મીર્ભાર્યાં રક્ષતુ ભૈરવી .. ૪૦..

પન્થાનં સુપથા રક્ષેન્માર્ગં ક્ષેમકરી તથા .
રાજદ્વારે મહાલક્ષ્મીર્વિજયા સર્વતઃ સ્થિતા .. ૪૧..

રક્ષાહીનં તુ યત્સ્થાનં વર્જિતં કવચેન તુ .
તત્સર્વં રક્ષ મે દેવિ જયન્તી પાપનાશિની .. ૪૨..

પદમેકં ન ગચ્છેત્તુ યદીચ્છેચ્છુભમાત્મનઃ .
કવચેના વૃતો નિત્યં યત્ર યત્રૈવ ગચ્છતિ .. ૪૩..

તત્ર તત્રાર્થલાભશ્ચ વિજયઃ સાર્વકામિકઃ .
યં યં ચિન્તયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ .
પરમૈશ્વર્યમતુલં પ્રાપ્સ્યતે ભૂતલે પુમાન્ .. ૪૪..

નિર્ભયો જાયતે મત્યર્મ:: સંગ્રામેષ્વપરાજિતઃ .
ત્રૈલોક્યે તુ ભવેત્પૂજ્યઃ કવચેનાવૃતઃ પુમાન્ .. ૪૫..

ઇદં તુ દેવ્યાઃ કવચં દેવાનામપિ દુર્લભમ્ .
યઃ પઠેત્પ્રયતો નિત્યં ત્રિસન્ધ્યં શ્રદ્ધયાન્વિતઃ .. ૪૬..

દૈવી કલા ભવેત્તસ્ય ત્રૈલોક્યેષ્વપરાજિતઃ .
જીવેદ્ વર્ષશતં સાગ્રમપમૃત્યુવિવર્જિતઃ .. ૪૭..

નશ્યન્તિ વ્યાધયઃ સર્વે લૂતાવિસ્ફોટકાદયઃ .
સ્થાવરં જઙ્ગમં ચૈવ કૃત્રિમં ચાપિ યદ્વિષમ્ .. ૪૮..

અભિચારાણિ સર્વાણિ મન્ત્રયન્ત્રાણિ ભૂતલે .
ભૂચરાઃ ખેચરાશ્ચૈવજલજાશ્ચોપદેશિકાઃ .. ૪૯..

સહજા કુલજા માલા ડાકિની શાકિની તથા .
અન્તરિક્ષચરા ઘોરા ડાકિન્યશ્ચ મહાબલાઃ .. ૫૦..

ગ્રહભૂતપિશાચાશ્ચ યક્ષગન્ધર્વરાક્ષસાઃ .
બ્રહ્મરાક્ષસવેતાલાઃ કુષ્માણ્ડા ભૈરવાદયઃ .. ૫૧..

નશ્યન્તિ દર્શનાત્તસ્ય કવચે હૃદિ સંસ્થિતે .
માનોન્નતિર્ભવેદ્ રાજ્ઞસ્તેજોવૃદ્ધિકરં પરમ્ .. ૫૨..

યશસા વદ્ધર્તે સોઽપિ કીર્તિ મણ્ડિતભૂતલે .
જપેત્સપ્તશતીં ચણ્ડીં કૃત્વા તુ કવચં પુરા .. ૫૩..

યાવદ્ભૂમણ્ડલં ધત્તે સશૈલવનકાનનમ્ .
તાવત્તિષ્ઠતિ મેદિન્યાં સન્તતિઃ પુત્ર પૌત્રિકી .. ૫૪..

દેહાન્તે પરમં સ્થાનં યત્સુરૈરપિ દુર્લભમ્ .
પ્રાપ્નોતિ પુરુષો નિત્યં મહામાયા પ્રસાદતઃ .. ૫૫..

લભતે પરમં રૂપં શિવેન સહ મોદતે .. ૐ .. ૫૬..

ૐ નમશ્વણ્ડિકાયૈ
માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ૐ જય ત્વં દેવિ ચામુણ્ડે જય ભૂતાપહારિણિ .
જય સર્વગતે દેવિ કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧..

જયન્તી મઙ્ગલા કાલી ભદ્રકાલી કપાલિની .
દુર્ગા શિવા ક્ષમા ધાત્રી સ્વાહા સ્વધા નમોઽસ્તુ તે .. ૨..

રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૩..

રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૪..

ધૂમ્રનેત્રવધે દેવિ ધર્મકામાર્થદાયિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૫..

રક્તબીજવધે દેવિ ચણ્ડમુણ્ડવિનાશિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૬..

રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૭..

વન્દિતાઙ્ઘ્રિયુગે દેવિ સર્વસૌભાગ્યદાયિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૮..

અચિન્ત્યરૂપચરિતે સર્વશત્રુવિનાશિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૯..

નતેભ્યઃ સર્વદા ભક્ત્યા ચાપર્ણે દુરિતાપહે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૦..

સ્તુવદ્ભ્યો ભક્તિપૂર્વં ત્વાં ચણ્ડિકે વ્યાધિનાશિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૧..

ચણ્ડિકે સતતં યુદ્ધે જયન્તિ પાપનાશિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૨..

દેહિ સૌભાગ્યમારોગ્યં દેહિ દેવિ પરં સુખમ્ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૩..

વિધેહિ દેવિ કલ્યાણં વિધેહિ વિપુલાં શ્રિયમ્ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૪..

વિધેહિ દ્વિષતાં નાશં વિધેહિ બલમુચ્ચકૈઃ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૫..

સુરાસુરશિરોરત્નનિઘૃષ્ટચરણેઽમ્બિકે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૬..

વિદ્યાવન્તં યશસ્વન્તં લક્ષ્મીવન્તઞ્ચ માં કુરુ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૭..

દેવિ પ્રચણ્ડદોર્દણ્ડદૈત્યદર્પનિષૂદિનિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૮..

પ્રચણ્ડદૈત્યદર્પઘ્ને ચણ્ડિકે પ્રણતાય મે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૧૯..

ચતુર્ભુજે ચતુર્વક્ત્રસંસુતે પરમેશ્વરિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૦..

કૃષ્ણેન સંસ્તુતે દેવિ શશ્વદ્ભક્ત્યા સદામ્બિકે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૧..

હિમાચલસુતાનાથસંસ્તુતે પરમેશ્વરિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૨..

ઇન્દ્રાણીપતિસદ્ભાવપૂજિતે પરમેશ્વરિ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૩..

દેવિ ભક્તજનોદ્દામદત્તાનન્દોદયેઽમ્બિકે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૪..

ભાર્યાં મનોરમાં દેહિ મનોવૃત્તાનુસારિણીમ્ .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૫..

તારિણિ દુર્ગસંસારસાગરસ્યાચલોદ્ભવે .
રૂપં દેહિ જયં દેહિ યશો દેહિ દ્વિષો જહિ .. ૨૬..

ઇદં સ્તોત્રં પઠિત્વા તુ મહાસ્તોત્રં પઠેન્નરઃ .
સપ્તશતીં સમારાધ્ય વરમાપ્નોતિ દુર્લભમ્ .. ૨૭..

.. કીલકસ્તોત્રમ્ ..

ૐ નમશ્ચણ્ડિકાયૈ
માર્કણ્ડેય ઉવાચ
ૐ વિશુદ્ધજ્ઞાનદેહાય ત્રિવેદીદિવ્યચક્ષુષે .
શ્રેયઃપ્રાપ્તિનિમિત્તાય નમઃ સોમાર્ધધારિણે .. ૧ ..

સર્વમેતદ્વિજાનીયાન્મન્ત્રાણામપિ કીલકમ્ .
સોઽપિ ક્ષેમમવાપ્નોતિ સતતં જપ્યતત્પરઃ .. ૨..

સિદ્ધ્યન્ત્યુચ્ચાટનાદીનિ કર્માણિ સકલાન્યપિ .
એતેન સ્તુવતાં દેવીં સ્તોત્રવૃન્દેન ભક્તિતઃ .. ૩..

ન મન્ત્રો નૌષધં તસ્ય ન કિઞ્ચિદપિ વિદ્યતે .
વિના જપ્યેન સિદ્ધ્યેત્તુ સર્વમુચ્ચાટનાદિકમ્ .. ૪..

સમગ્રાણ્યપિ સેત્સ્યન્તિ લોકશઙ્કામિમાં હરઃ .
કૃત્વા નિમન્ત્રયામાસ સર્વમેવમિદં શુભમ્ .. ૫..

સ્તોત્રં વૈ ચણ્ડિકાયાસ્તુ તચ્ચ ગુહ્યં ચકાર સઃ .
સમાપ્નોતિ સ પુણ્યેન તાં યથાવન્નિમન્ત્રણામ્ .. ૬..

સોઽપિ ક્ષેમમવાપ્નોતિ સર્વમેવ ન સંશયઃ .
કૃષ્ણાયાં વા ચતુર્દશ્યામષ્ટમ્યાં વા સમાહિતઃ .. ૭..

દદાતિ પ્રતિગૃહ્ણાતિ નાન્યથૈષા પ્રસીદતિ .
ઇત્થં રૂપેણ કીલેન મહાદેવેન કીલિતમ્ .. ૮..

યો નિષ્કીલાં વિધાયૈનાં ચણ્ડીં જપતિ નિત્યશઃ .
સ સિદ્ધઃ સ ગણઃ સોઽથ ગન્ધર્વો જાયતે ધ્રુવમ્ .. ૯..

ન ચૈવાપાટવં તસ્ય ભયં ક્વાપિ ન જાયતે .
નાપમૃત્યુવશં યાતિ મૃતે ચ મોક્ષમાપ્નુયાત્ .. ૧૦..

જ્ઞાત્વા પ્રારભ્ય કુર્વીત હ્યકુર્વાણો વિનશ્યતિ .
તતો જ્ઞાત્વૈવ સમ્પૂર્ણમિદં પ્રારભ્યતે બુધૈઃ .. ૧૧..

સૌભાગ્યાદિ ચ યત્કિઞ્ચિદ્ દૃશ્યતે લલનાજને .
તત્સર્વં તત્પ્રસાદેન તેન જપ્યમિદમ્ શુભમ્ .. ૧૨..

શનૈસ્તુ જપ્યમાનેઽસ્મિન્ સ્તોત્રે સમ્પત્તિરુચ્ચકૈઃ .
ભવત્યેવ સમગ્રાપિ તતઃ પ્રારભ્યમેવ તત્ .. ૧૩..

ઐશ્વર્યં તત્પ્રસાદેન સૌભાગ્યારોગ્યમેવ ચ .
શત્રુહાનિઃ પરો મોક્ષઃ સ્તૂયતે સા ન કિં જનૈઃ .. ૧૪..

ચણ્ડિકાં હૃદયેનાપિ યઃ સ્મરેત્ સતતં નરઃ .
હૃદ્યં કામમવાપ્નોતિ હૃદિ દેવી સદા વસેત્ .. ૧૫..

અગ્રતોઽમું મહાદેવકૃતં કીલકવારણમ્ .
નિષ્કીલઞ્ચ તથા કૃત્વા પઠિતવ્યં સમાહિતૈઃ .. ૧૬..

પ્રથમચરિત્રમ્
મહાકાલીધ્યાનમ્
ૐ ખડ્ગં ચક્રગદેષુચાપપરિધાન્ શૂલં ભુશુણ્ડીં શિરઃ
શઙ્ખં સન્દધતીં કરૈસ્ત્રિનયનાં સર્વાઙ્ગભૂષાવૃતામ્ .
યાં હન્તું મધુકૈટભૌ જલજભૂસ્તુષ્ટાવ સુપ્તે હરૌ
નીલાશ્મદ્યુતિમાસ્યપાદદશકાં સેવે મહાકાલિકામ્ ..

ૐ નમશ્ચણ્ડિકાયૈ
ૐ ઐં માર્કણ્ડેય ઉવાચ .. ૧..

સાવર્ણિઃ સૂર્યતનયો યો મનુઃ કથ્યતેઽષ્ટમઃ .
નિશામય તદુત્પત્તિં વિસ્તરાદ્ગદતો મમ .. ૨..

મહામાયાનુભાવેન યથા મન્વન્તરાધિપઃ .
સ બભૂવ મહાભાગઃ સાવર્ણિસ્તનયો રવેઃ .. ૩..

સ્વારોચિષેઽન્તરે પૂર્વં ચૈત્રવંશસમુદ્ભવઃ .
સુરથો નામ રાજાભૂત્સમસ્તે ક્ષિતિમણ્ડલે .. ૪..

તસ્ય પાલયતઃ સમ્યક્ પ્રજાઃ પુત્રાનિવૌરંસાન્ .
બભૂવુઃ શત્રવો ભૂપાઃ કોલાવિધ્વંસિનસ્તદા .. ૫..

તસ્ય તૈરભવદ્ધ્યુદ્ધમતિપ્રબલદણ્ડિનઃ .
ન્યૂનૈરપિ સ તૈર્યુદ્ધે કોલાવિધ્વંસિભિર્જિતઃ .. ૬..

તતઃ સ્વપુરમાયાતો નિજદેશાધિપોઽભવત્ .
આક્રાન્તઃ સ મહાભાગસ્તૈસ્તદા પ્રબલારિભિઃ .. ૭..

અમાત્યૈર્બલિભિર્દુષ્ટૈર્દુર્બલસ્ય દુરાત્મભિઃ .
કોશો બલં ચાપહૃતં તત્રાપિ સ્વપુરે તતઃ .. ૮..

તતો મૃગયાવ્યાજેન હૃતસ્વામ્યઃ સ ભૂપતિઃ .
એકાકી હયમારુહ્ય જગામ ગહનં વનમ્ .. ૯..

સ તત્રાશ્રમમદ્રાક્ષીદ્દ્વિજવર્યસ્ય મેધસઃ .
પ્રશાન્તઃ શ્વાપદાકીર્ણં મુનિશિષ્યોપશોભિતમ્ .. ૧૦..

તસ્થૌ કઞ્ચિત્સ કાલં ચ મુનિના તેન સત્કૃતઃ .
ઇતશ્ચેતશ્ચ વિચરંસ્તસ્મિન્ મુનિવરાશ્રમે .. ૧૧..

સોઽચિન્તયત્તદા તત્ર મમત્વાકૃષ્ટમાનસઃ .. ૧૨..

મત્પૂર્વૈઃ પાલિતં પૂર્વં મયા હીનં પુરં હિ તત્ .
મદ્ધૃત્તૈસ્તૈરસદ્વૃત્તૈર્ધર્મતઃ .. ૧૩..

ન જાને સ પ્રધાનો મે શૂરો હસ્તી સદામદઃ .
મમ વૈરિવશં યાતઃ કાન્ ભોગાનુપલપ્સ્યતે .. ૧૪..

યે મમાનુગતા નિત્યં પ્રસાદધનભોજનૈઃ .
અનુવૃત્તિં ધ્રુવં તેઽદ્ય કુર્વન્ત્યન્યમહીભૃતામ્ .. ૧૫..

અસમ્યગ્વ્યયશીલૈસ્તૈઃ કુર્વદ્ભિઃ સતતં વ્યયમ્ .
સઞ્ચિતઃ સોઽતિદુઃખેન ક્ષયં કોશો ગમિષ્યતિ .. ૧૬..

એતચ્ચાન્યચ્ચ સતતં ચિન્તયામાસ પાર્થિવઃ .
તત્ર વિપ્રાશ્રમાભ્યાશો વૈશ્યમેકં દદર્શ સઃ .. ૧૭..

સ પૃષ્ટસ્તેન કસ્ત્વં ભો હેતુશ્ચાગમનેઽત્ર કઃ .
સશોક ઇવ કસ્માત્ત્વં દુર્મના ઇવ લક્ષ્યસે .. ૧૮..

ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્ય ભૂપતેઃ પ્રણયોદિતમ્ .
પ્રત્યુવાચ સ તં વૈશ્યઃ પ્રશ્રયાવનતો નૃપમ્ .. ૧૯..

વૈશ્ય ઉવાચ .. ૨૦..

સમાધિર્નામ વૈશ્યોઽહમુત્પન્નો ધનિનાં કુલે .
પુત્રદારૈર્નિરસ્તશ્ચ ધનલોભાદસાધુભિઃ .. ૨૧..

વિહીનશ્ચ ધનૈર્દારૈઃ પુત્રૈરાદાય મે ધનમ્ .
વનમભ્યાગતો દુઃખી નિરસ્તશ્ચાપ્તબન્ધુભિઃ .. ૨૨..

સોઽહં ન વેદ્મિ પુત્રાણાં કુશલાકુશલાત્મિકામ્ .
પ્રવૃત્તિં સ્વજનાનાં ચ દારાણાં ચાત્ર સંસ્થિતઃ .. ૨૩..

કિં નુ તેષાં ગૃહે ક્ષેમમક્ષેમં કિં નુ સામ્પ્રતમ્ .. ૨૪..

કથં તે કિં નુ સદ્વૃત્તા દુર્વૃતાઃ કિં નુ મે સુતાઃ .. ૨૫..

રાજોવાચ .. ૨૬..

યૈર્નિરસ્તો ભવાઁલ્લુબ્ધૈઃ પુત્રદારાદિભિર્ધનૈઃ .. ૨૭..

તેષુ કિં ભવતઃ સ્નેહમનુબધ્નાતિ માનસમ્ .. ૨૮..

વૈશ્ય ઉવાચ .. ૨૯..

એવમેતદ્યથા પ્રાહ ભવાનસ્મદ્ગતં વચઃ .
કિં કરોમે ન બધ્નાતિ મમ નિષ્ઠુરતાં મનઃ .. ૩૦..

યૈઃ સન્ત્યજ્ય પિતૃસ્નેહં ધનલુભ્ધૈર્નિરાકૃતઃ .
પતિઃ સ્વજનહાર્દં ચ હાદિર્તેષ્વેવ મે મનઃ .. ૩૧..

કિમેતન્નાભિજાનામિ જાનન્નપિ મહામતે .
યત્પ્રેમપ્રવણં ચિત્તં વિગુણેષ્વપિ બન્ધુષુ .. ૩૨..

તેષાં કૃતે મે નિઃશ્વાસો દૌર્મનસ્યં ચ જાયતે .. ૩૩..

કરોમિ કિં યન્ન મનસ્તેષ્વપ્રીતિષુ નિષ્ઠુરમ્ .. ૩૪..

માર્કણ્ડેય ઉવાચ .. ૩૫..

તતસ્તૌ સહિતૌ વિપ્ર તં મુનિં સમુપસ્થિતૌ .. ૩૬..

સમાધિર્નામ વૈશ્યોઽસૌ સ ચ પાર્થિવસત્તમઃ .. ૩૭..

કૃત્વા તુ તૌ યથાન્યાયં યથાર્હં તેન સંવિદમ્ .
ઉપવિષ્ટૌ કથાઃ કાશ્ચિચ્ચક્રતુર્વૈશ્યપાર્થિવૌ .. ૩૮..

રાજોવાચ .. ૩૯..

ભગવંસ્ત્વામહં પ્રષ્ટુમિચ્છામ્યેકં વદસ્વ તત્ .. ૪૦..

દુઃખાય યન્મે મનસઃ સ્વચિત્તાયત્તતાં વિના .. ૪૧..

મમત્વં ગતરાજ્યસ્ય રાજ્યાઙ્ગેષ્વખિલેષ્વપિ .
જાનતોઽપિ યથાજ્ઞસ્ય કિમેતન્મુનિસત્તમ .. ૪૨..

અયં ચ નિકૃતઃ પુત્રૈર્દારૈર્ભૃત્યૈસ્તથોજ્ઝિતઃ .
સ્વજનેન ચ સન્ત્યક્તસ્તેષુ હાર્દી તથાપ્યતિ .. ૪૩..

એવમેષ તથાહં ચ દ્વાવપ્યત્યન્તદુઃખિતૌ .
દૃષ્ટદોષેઽપિ વિષયે મમત્વાકૃષ્ટમાનસૌ .. ૪૪..

તત્કેનૈતન્મહાભાગ યન્મોહો જ્ઞાનિનોરપિ .
મમાસ્ય ચ ભવત્યેષા વિવેકાન્ધસ્ય મૂઢતા .. ૪૫..

ઋષિરુવાચ .. ૪૬..

જ્ઞાનમસ્તિ સમસ્તસ્ય જન્તોર્વિષયગોચરે .
વિષયાશ્ચ મહાભાગ યાન્તિ ચૈવં પૃથક્પૃથક્ .. ૪૭..

દિવાન્ધાઃ પ્રાણિનઃ કેચિદ્રાત્રાવન્ધાસ્તથાપરે .
કેચિદ્દિવા તથા રાત્રૌ પ્રાણિનસ્તુલ્યદ્દષ્ટયઃ .. ૪૮..

જ્ઞાનિનો મનુજાઃ સત્યં કિન્તુ તે ન હિ કેવલમ્ .
યતો હિ જ્ઞાનિનઃ સર્વે પશુપક્ષિમૃગાદયઃ .. ૪૯..

જ્ઞાનં ચ તન્મનુષ્યાણાં યત્તેષાં મૃગપક્ષિણામ્ .
મનુષ્યાણાં ચ યત્તેષાં તુલ્યમન્યત્તથોભયોઃ .. ૫૦..

જ્ઞાનેઽપિ સતિ પશ્યૈતાન્ પતગાઞ્છાવચઞ્ચુષુ .
કણમોક્ષાદૃતાન્ મોહાત્પીડયમાનાનપિ ક્ષુધા .. ૫૧..

માનુષા મનુજવ્યાઘ્ર સાભિલાષાઃ સુતાન્ પ્રતિ .
લોભાત્ પ્રત્યુપકારાય નન્વેતાન્ કિં ન પશ્યસિ .. ૫૨..

તથાપિ મમતાવર્તે મોહગર્તે નિપાતિતાઃ .
મહામાયાપ્રભાવેણ સંસારસ્થિતિકારિણા .. ૫૩..

તન્નાત્ર વિસ્મયઃ કાર્યો યોગનિદ્રા જગત્પતેઃ .
મહામાયા હરેશ્ચૈષા તયા સમ્મોહ્યતે જગત્ .. ૫૪..

જ્ઞાનિનામપિ ચેતંસિ દેવી ભગવતી હિ સા .
બલાદાકૃષ્ય મોહાય મહામાયા પ્રયચ્છતિ .. ૫૫..

તયા વિસૃજ્યતે વિશ્વં જગદેતચ્ચરાચરમ્ .
સૈષા પ્રસન્ના વરદા નૃણાં ભવતિ મુક્તયે .. ૫૬..

સા વિદ્યા પરમા મુક્તેર્હેતુભૂતા સનાતની .. ૫૭..

સંસારબન્ધહેતુશ્ચ સૈવ સર્વેશ્વરેશ્વરી .. ૫૮..

રાજોવાચ .. ૫૯..

ભગવન્ કા હિ સા દેવી મહામાયેતિ યાં ભવાન્ .
બ્રવીતિ કથમુત્પન્ના સા કર્માસ્યાશ્ચ કિં દ્વિજ .. ૬૦..

યત્પ્રભાવા ચ સા દેવી યત્સ્વરૂપા યદુદ્ભવા .. ૬૧..

તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ ત્વત્તો બ્રહ્મવિદાં વર .. ૬૨..

ઋષિરુવાચ .. ૬૩..

નિત્યૈવ સા જગન્મૂર્તિસ્તયા સર્વમિદં તતમ્ .. ૬૪..

તથાપિ તત્સમુત્પત્તિર્બહુધા શ્રૂયતાં મમ .. ૬૫..

દેવાનાં કાર્યસિદ્ધ્યર્થમાવિર્ભવતિ સા યદા .
ઉત્પન્નેતિ તદા લોકે સા નિત્યાપ્યભિધીયતે .. ૬૬..

યોગનિદ્રાં યદા વિષ્ણુર્જગત્યેકાર્ણવીકૃતે .
આસ્તીર્ય શેષમભજત્ કલ્પાન્તે ભગવાન્ પ્રભુઃ .. ૬૭..

તદા દ્વાવસુરૌ ઘોરૌ વિખ્યાતૌ મધુકૈટભૌ .
વિષ્ણુકર્ણમલોદ્ભૂતૌ હન્તું બ્રહ્માણમુદ્યતૌ .. ૬૮..

સ નાભિકમલે વિષ્ણોઃ સ્થિતો બ્રહ્મા પ્રજાપતિઃ .
દૃષ્ટ્વા તાવસુરૌ ચોગ્રૌ પ્રસુપ્તં ચ જનાર્દનમ્ .. ૬૯..

તુષ્ટાવ યોગનિદ્રાં તામેકાગ્રહૃદયઃ સ્થિતઃ .
વિબોધનાર્થાય હરેર્હરિનેત્રકૃતાલયામ્ .. ૭૦..

વિશ્વેશ્વરીં જગદ્ધાત્રીં સ્થિતિસંહારકારિણીમ્ .
નિદ્રાં ભગવતીં વિષ્ણોરતુલાં તેજસઃ પ્રભુઃ .. ૭૧..

બ્રહ્મોવાચ .. ૭૨..

ત્વં સ્વાહા ત્વં સ્વધા ત્વં હિ વષટ્કારઃ સ્વરાત્મિકા .
સુધા ત્વમક્ષરે નિત્યે ત્રિધામાત્રાત્મિકા સ્થિતાઃ .. ૭૩..

અર્ધમાત્રા સ્થિતા નિત્યા યાનુચ્ચાર્યાવિશેષતઃ .
ત્વમેવ સા ત્વં સાવિત્રી ત્વં દેવજનની પરા .. ૭૪..

ત્વયૈતદ્ધાર્યતે વિશ્વં ત્વયૈતત્ સૃજ્યતે જગત્ .
ત્વયૈતત્ પાલ્યતે દેવિ ત્વમત્સ્યન્તે ચ સર્વદા .. ૭૫..

વિસૃષ્ટૌ સૃષ્ટિરૂપા ત્વં સ્થિતિરૂપા ચ પાલને .
તથા સંહૃતિરૂપાન્તે જગતોઽસ્ય જગન્મયે .. ૭૬..

મહાવિદ્યા મહામાયા મહામેધા મહાસ્મૃતિઃ .
મહામોહા ચ ભવતી મહાદેવી મહાસુરી .. ૭૭..

પ્રકૃતિસ્ત્વં ચ સર્વસ્ય ગુણત્રયવિભાવિની .
કાલરાત્રિર્મહારાત્રિર્મોહરાત્રિશ્ચ દારુણા .. ૭૮..

ત્વં શ્રીસ્ત્વમીશ્વરી ત્વં હીસ્ત્વં બુદ્ધિર્બોધલક્ષણા .
લજ્જા પુષ્ટિસ્તથા તુષ્ટિસ્ત્વં શાન્તિઃ ક્ષાન્તિરેવ ચ .. ૭૯..

ખડ્ગિની શૂલિની ઘોર ગદિની ચક્રિણી તથા .
શઙ્ખિની ચાપિની બાણભુશુણ્ડીપરિઘયુધા .. ૮૦..

સૌમ્યા સૌમ્યતરાશેષસૌમ્યેભ્યસ્ત્વતિસુન્દરી .
પરાપરાણાં પરમા ત્વમેવ પરમેશ્વરી .. ૮૧..

યચ્ચ કિઞ્ચિત્ક્વચિદ્વસ્તુ સદસદ્વાખિલાત્મિકે .
તસ્ય સર્વસ્ય યા શક્ત્તિઃ સા ત્વં કિં સ્તૂયસે મયા .. ૮૨..

યયા ત્વયા જગત્સ્રષ્ટા જગત્પાતાત્તિ યો જગત્ .
સોઽપિ નિદ્રાવશં નીતઃ કસ્ત્વાં સ્તોતુમિહેશ્વરઃ .. ૮૩..

વિષ્ણુઃ શરીરગ્રહણમહમીશાન એવ ચ .
કારિતાસ્તે યતોઽતસ્ત્વાં કઃ સ્તોતું શક્ત્તિમાન્ ભવેત્ .. ૮૪..

સા ત્વમિત્થં પ્રભાવૈઃ સ્વૈરુદારૈર્દેવિ સંસ્તુતા .
મોહયૈતૌ દુરાધર્ષાવસુરૌ મધુકૈટભૌ .. ૮૫..

પ્રબોધં ચ જગત્સ્વામી નીયતામચ્યુતો લઘુ .. ૮૬..

બોધશ્ચ ક્રિયતામસ્ય હન્તુમેતૌ મહાસુરૌ .. ૮૭..

ઋષિરુવાચ .. ૮૮..

એવં સ્તુતા તદા દેવી તામસી તત્ર વેધસા .
વિષ્ણોઃ પ્રબોધનાર્થાય નિહન્તું મધુકૈટભૌ .. ૮૯..

નેત્રાસ્યનાસિકાબાહુહૃદયેભ્યસ્તથોરસઃ .
નિર્ગમ્ય દર્શને તસ્થૌ બ્રહ્મણોઽવ્યક્તજન્મનઃ .. ૯૦..

ઉત્તસ્થૌ ચ જગન્નાથસ્તયા મુક્તો જનાર્દનઃ .
એકાર્ણવેઽહિશયનાત્તતઃ સ દદૃશે ચ તૌ .. ૯૧..

મધુકૈટભૌ દુરાત્માનાવતિવીર્યપરાક્રમૌ .
ક્રોધરક્તેક્ષણાવત્તું બ્રહ્માણં જનિતોદ્યમૌ .. ૯૨..

સમુત્થાય તતસ્તાભ્યાં યુયુધે ભગવાન્ હરિઃ .
પઞ્ચવર્ષસહસ્રાણિ બાહુપ્રહરણો વિભુઃ .. ૯૩..

તાવપ્યતિબલોન્મત્તૌ મહામાયાવિમોહિતૌ .. ૯૪..

ઉક્તવન્તૌ વરોઽસ્મત્તો વ્રિયતામિતિ કેશવમ્ .. ૯૫..

શ્રીભગવાનુવાચ .. ૯૬..

ભવેતામદ્ય મે તુષ્ટૌ મમ વધ્યાવુભાવપિ .. ૯૭..

કિમન્યેન વરેણાત્ર એતાવદ્ધિ વૃતં મમ .. ૯૮..

ઋષિરુવાચ .. ૯૯..

વઞ્ચિતાભ્યામિતિ તદા સર્વમાપોમયં જગત્ .
વિલોક્ય તાભ્યાં ગદિતો ભગવાન્ કમલેક્ષણઃ .. ૧૦૦..

આવાં જહિ ન યત્રોર્વી સલિલેન પરિપ્લુતા .. ૧૦૧..

ઋષિરુવાચ .. ૧૦૨..

તથેત્યુક્ત્વા ભગવતા શઙ્ખચક્રગદાભૃતા .
કૃત્વા ચક્રેણ વૈ છિન્ને જઘને શિરસી તયોઃ .. ૧૦૩..

એવમેષા સમુત્પન્ના બ્રહ્મણા સંસ્તુતા સ્વયમ્ .
પ્રભાવમસ્યા દેવ્યાસ્તુ ભૂયઃ શ્રૃણુ વદામિ તે .. ૧૦૪.. ..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે મધુકૈટભવધો નામ પ્રથમોઽધ્યાયઃ

મહાલક્ષ્મીધ્યાનમ્
ૐ અક્ષસ્રક્પરશું ગદેષુકુલિશં પદ્મં ધનુઃ કુણ્ડિકાં
દણ્ડં શક્તિમસિં ચ ચર્મ જલજં ઘણ્ટાં સુરાભાજનમ્ .
શૂલં પાશસુદર્શને ચ દધતીં હસ્તૈઃ પ્રવાલપ્રભાં
સેવે સૈરિભમર્દિનીમિહ મહાલક્ષ્મીં સરોજસ્થિતામ્ ..

ૐ ઋષિરુવાચ .. ૧..

દેવાસુરમભૂદ્યુદ્ધં પૂર્ણમબ્દશતં પુરા .
મહિષેઽસુરાણામધિપે દેવાનાં ચ પુરન્દરે .. ૨..

તત્રાસુરૈર્મહાવીર્યૈર્દેવસૈન્યં પરાજિતમ્ .
જિત્વા ચ સકલાન્ દેવાનિન્દ્રોઽભૂન્મહિષાસુરઃ .. ૩..

તતઃ પરાજિતા દેવાઃ પદ્મયોનિં પ્રજાપતિમ્ .
પુરસ્કૃત્ય ગતાસ્તત્ર યત્રેશગરુડધ્વજૌ .. ૪..

યથાવૃત્તં તયોસ્તદ્વન્મહિષાસુરચેષ્ટિતમ્ .
ત્રિદશાઃ કથયામાસુર્દેવાભિભવવિસ્તરમ્ .. ૫..

સૂર્યેન્દ્રાગ્ન્યનિલેન્દૂનાં યમસ્ય વરુણસ્ય ચ .
અન્યેષાં ચાધિકારાન્સ સ્વયમેવાધિતિષ્ઠતિ .. ૬..

સ્વર્ગાન્નિરાકૃતાઃ સર્વે તેન દેવગણા ભુવિ .
વિચરન્તિ યથા મર્ત્યા મહિષેણ દુરાત્મના .. ૭..

એતદ્વઃ કથિતં સર્વમમરારિવિચેષ્ટિતમ્ .
શરણં વઃ પ્રપન્નાઃ સ્મો વધસ્તસ્ય વિચિન્ત્યતામ્ .. ૮..

ઇત્થં નિશમ્ય દેવાનાં વચાંસિ મધુસૂદનઃ .
ચકાર કોપં શમ્ભુશ્ચ ભ્રુકુટીકુટિલાનનૌ .. ૯..

તતોઽતિકોપપૂર્ણસ્ય ચક્રિણો વદનાત્તતઃ .
નિશ્ચક્રામ મહત્તેજો બ્રહ્મણઃ શઙ્કરસ્ય ચ .. ૧૦..

અન્યેષાં ચૈવ દેવાનાં શક્રાદીનાં શરીરતઃ .
નિર્ગતં સુમહત્તેજસ્તચ્ચૈક્યં સમગચ્છત .. ૧૧..

અતીવ તેજસઃ કૂટં જ્વલન્તમિવ પર્વતમ્ .
દદૃશુસ્તે સુરાસ્તત્ર જ્વાલાવ્યાપ્તદિગન્તરમ્ .. ૧૨..

અતુલં તત્ર તત્તેજઃ સર્વદેવશરીરજમ્ .
એકસ્થં તદભૂન્નારી વ્યાપ્તલોકત્રયં ત્વિષા .. ૧૩..

યદભૂચ્છામ્ભવં તેજસ્તેનાજાયત તન્મુખમ્ .
યામ્યેન ચાભવન્ કેશા બાહવો વિષ્ણુતેજસા .. ૧૪..

સૌમ્યેન સ્તનયોર્યુગ્મં મધ્યં ચૈન્દ્રેણ ચાભવત્ .
વારુણેન ચ જઙ્ઘોરૂ નિતમ્બસ્તેજસા ભુવઃ .. ૧૫..

બ્રહ્મણસ્તેજસા પાદૌ તદઙ્ગુલ્યોઽર્કતેજસા .
વસૂનાં ચ કરાઙ્ગુલ્યઃ કૌબેરેણ ચ નાસિકા .. ૧૬..

તસ્યાસ્તુ દન્તાઃ સમ્ભૂતાઃ પ્રાજાપત્યેન તેજસા .
નયનત્રિતયં જજ્ઞે તથા પાવકતેજસા .. ૧૭..

ભ્રુવૌ ચ સન્ધ્યયોસ્તેજઃ શ્રવણાવનિલસ્ય ચ .
અન્યેષાં ચૈવ દેવાનાં સમ્ભવસ્તેજસાં શિવા .. ૧૮..

તતઃ સમસ્તદેવાનાં તેજોરાશિસમુદ્ભવામ્ .
તાં વિલોક્ય મુદં પ્રાપુરમરા મહિષાર્દિતાઃ .. ૧૯..

શૂલં શૂલાદ્વિનિષ્કૃષ્ય દદૌ તસ્યૈ પિનાકધૃક્ .
ચક્રં ચ દત્તવાન્ કૃષ્ણઃ સમુત્પાટ્ય સ્વચક્રતઃ .. ૨૦..

શઙ્ખં ચ વરુણઃ શક્તિં દદૌ તસ્યૈ હુતાશનઃ .
મારુતો દત્તવાંશ્ચાપં બાણપૂર્ણે તતેષુધી .. ૨૧..

વજ્રમિન્દ્રઃ સમુત્પાટ્ય કુલિશાદમરાધિપઃ .
દદૌ તસ્યૈ સહસ્રાક્ષો ઘણ્ટામૈરાવતાદ્ગજાત્ .. ૨૨..

કાલદણ્ડાદ્યમો દણ્ડં પાશં ચામ્બુપતિર્દદૌ .
પ્રજાપતિશ્ચાક્ષમાલાં દદૌ બ્રહ્મા કમણ્ડલુમ્ .. ૨૩..

સમસ્તરોમકૂપેષુ નિજરશ્મીન્ દિવાકરઃ .
કાલશ્ચ દત્તવાન્ ખડ્ગં તસ્યાશ્ચર્મ ચ નિર્મલમ્ .. ૨૪..

ક્ષીરોદશ્ચામલં હારમજરે ચ તથામ્બરે .
ચૂડામણિં તથા દિવ્યં કુણ્ડલે કટકાનિ ચ .. ૨૫..

અર્ધચન્દ્રં તથા શુભ્રં કેયૂરાન્ સર્વબાહુષુ .
નૂપુરૌ વિમલૌ તદ્વદ્ ગ્રૈવેયકમનુત્તમમ્ .. ૨૬..

અઙ્ગુલીયકરત્નાનિ સમસ્તાસ્વઙ્ગુલીષુ ચ .
વિશ્વકર્મા દદૌ તસ્યૈ પરશું ચાતિનિર્મલમ્ .. ૨૭..

અસ્ત્રાણ્યનેકરૂપાણિ તથાઽભેદ્યં ચ દંશનમ્ .
અમ્લાનપઙ્કજાં માલાં શિરસ્યુરસિ ચાપરામ્ .. ૨૮..

અદદજ્જલધિસ્તસ્યૈ પઙ્કજં ચાતિશોભનમ્ .
હિમવાન્ વાહનં સિંહં રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ .. ૨૯..

દદાવશૂન્યં સુરયા પાનપાત્રં ધનાધિપઃ .
શેષશ્ચ સર્વનાગેશો મહામણિવિભૂષિતમ્ .. ૩૦..

નાગહારં દદૌ તસ્યૈ ધત્તે યઃ પૃથિવીમિમામ્ .
અન્યૈરપિ સુરૈર્દેવી ભૂષણૈરાયુધૈસ્તથા .. ૩૧..

સમ્માનિતા નનાદોચ્ચૈઃ સાટ્ટહાસં મુહુર્મુહુઃ .
તસ્યા નાદેન ઘોરેણ કૃત્સ્નમાપૂરિતં નભઃ .. ૩૨..

અમાયતાતિમહતા પ્રતિશબ્દો મહાનભૂત્ .
ચુક્ષુભુઃ સકલા લોકાઃ સમુદ્રાશ્ચ ચકમ્પિરે .. ૩૩..

ચચાલ વસુધા ચેલુઃ સકલાશ્ચ મહીધરાઃ .
જયેતિ દેવાશ્ચ મુદા તામૂચુઃ સિંહવાહિનીમ્ .. ૩૪..

તુષ્ટુવુર્મુનયશ્ચૈનાં ભક્તિનમ્રાત્મમૂર્તયઃ .
દૃષ્ટ્વા સમસ્તં સંક્ષુબ્ધં ત્રૈલોક્યમમરારયઃ .. ૩૫..

સન્નદ્ધાખિલસૈન્યાસ્તે સમુત્તસ્થુરુદાયુધાઃ .
આઃ કિમેતદિતિ ક્રોધાદાભાષ્ય મહિષાસુરઃ .. ૩૬..

અભ્યધાવત તં શબ્દમશેષૈરસુરૈર્વૃતઃ .
સ દદર્શ તતો દેવીં વ્યાપ્તલોકત્રયાં ત્વિષા .. ૩૭..

પાદાક્રાન્ત્યા નતભુવં કિરીટોલ્લિખિતામ્બરામ્
ક્ષોભિતાશેષપાતાલાં ધનુર્જ્યાનિઃસ્વનેન તામ્ .. ૩૮..

દિશો ભુજસહસ્રેણ સમન્તાદ્વ્યાપ્ય સંસ્થિતામ્ .
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તયા દેવ્યા સુરદ્વિષામ્ .. ૩૯..

શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્બહુધા મુક્તૈરાદીપિતદિગન્તરમ્ .
મહિષાસુરસેનાનીશ્ચિક્ષુરાખ્યો મહાસુરઃ .. ૪૦..

યુયુધે ચામરશ્ચાન્યૈશ્ચતુરઙ્ગબલાન્વિતઃ .
રથાનામયુતૈઃ ષડ્ભિરુદગ્રાખ્યો મહાસુરઃ .. ૪૧..

અયુધ્યતાયુતાનાં ચ સહસ્રેણ મહાહનુઃ .
પઞ્ચાશદ્ભિશ્ચ નિયુતૈરસિલોમા મહાસુરઃ .. ૪૨..

અયુતાનાં શતૈઃ ષડ્ભિર્બાષ્કલો યુયુધે રણે .
ગજવાજિસહસ્રૌઘૈરનેકૈઃ પરિવારિતઃ .. ૪૩..

વૃતો રથાનાં કોટ્યા ચ યુદ્ધે તસ્મિન્નયુધ્યત .
બિડાલાખ્યોઽયુતાનાં ચ પઞ્ચાશદ્ભિરથાયુતૈઃ .. ૪૪..

યુયુધે સંયુગે તત્ર રથાનાં પરિવારિતઃ .
અન્યે ચ તત્રાયુતશો રથનાગહયૈર્વૃતાઃ .. ૪૫..

યુયુધુઃ સંયુગે દેવ્યા સહ તત્ર મહાસુરાઃ .
કોટિકોટિસહસ્રૈસ્તુ રથાનાં દન્તિનાં તથા .. ૪૬..

હયાનાં ચ વૃતો યુદ્ધે તત્રાભૂન્મહિષાસુરઃ .
તોમરૈર્ભિન્દિપાલૈશ્ચ શક્તિભિર્મુસલૈસ્તથા .. ૪૭..

યુયુધુઃ સંયુગે દેવ્યા ખડ્ગૈઃ પરશુપટ્ટિશૈઃ .
કેચિચ્ચ ચિક્ષિપુઃ શક્તીઃ કેચિત્ પાશાંસ્તથાપરે .. ૪૮..

દેવીં ખડ્ગપ્રહારૈસ્તુ તે તાં હન્તું પ્રચક્રમુઃ .
સાપિ દેવી તતસ્તાનિ શસ્ત્રાણ્યસ્ત્રાણિ ચણ્ડિકા .. ૪૯..

લીલયૈવ પ્રચિચ્છેદ નિજશસ્ત્રાસ્ત્રવર્ષિણી .
અનાયસ્તાનના દેવી સ્તૂયમાના સુરર્ષિભિઃ .. ૫૦..

મુમોચાસુરદેહેષુ શસ્ત્રાણ્યસ્ત્રાણિ ચેશ્વરી .
સોઽપિ ક્રુદ્ધો ધુતસટો દેવ્યા વાહનકેસરી .. ૫૧..

ચચારાસુરસૈન્યેષુ વનેષ્વિવ હુતાશનઃ .
નિઃશ્વાસાન્ મુમુચે યાંશ્ચ યુધ્યમાના રણેઽમ્બિકા .. ૫૨..

ત એવ સદ્યસ્સમ્ભૂતા ગણાઃ શતસહસ્રશઃ .
યુયુધુસ્તે પરશુભિર્ભિન્દિપાલાસિપટ્ટિશૈઃ .. ૫૩..

નાશયન્તોઽસુરગણાન્ દેવીશક્ત્યુપબૃંહિતાઃ .
અવાદયન્ત પટહાન્ ગણાઃ શઙ્ખાંસ્તથાપરે .. ૫૪..

મૃદઙ્ગાશ્ચ તથૈવાન્યે તસ્મિન્યુદ્ધમહોત્સવે .
તતો દેવી ત્રિશૂલેન ગદયા શક્તિવૃષ્ટિભિઃ .. ૫૫..

ખડ્ગાદિભિશ્ચ શતશો નિજઘાન મહાસુરાન્ .
પાતયામાસ ચૈવાન્યાન્ ઘણ્ટાસ્વનવિમોહિતાન્ .. ૫૬..

અસુરાન્ ભુવિ પાશેન બદ્ધ્વા ચાન્યાનકર્ષયત્ .
કેચિદ્ દ્વિધાકૃતાસ્તીક્ષ્ણૈઃ ખડ્ગપાતૈસ્તથાપરે .. ૫૭..

વિપોથિતા નિપાતેન ગદયા ભુવિ શેરતે .
વેમુશ્ચ કેચિદ્રુધિરં મુસલેન ભૃશં હતાઃ .. ૫૮..

કેચિન્નિપતિતા ભૂમૌ ભિન્નાઃ શૂલેન વક્ષસિ .
નિરન્તરાઃ શરૌઘેણ કૃતાઃ કેચિદ્રણાજિરે .. ૫૯..

શલ્યાનુકારિણઃ પ્રાણાન્મુમુચુસ્ત્રિદશાર્દનાઃ .
કેષાઞ્ચિદ્બાહવશ્છિન્નાશ્છિન્નગ્રીવાસ્તથાપરે .. ૬૦..

શિરાંસિ પેતુરન્યેષામન્યે મધ્યે વિદારિતાઃ .
વિચ્છિન્નજઙ્ઘાસ્ત્વપરે પેતુરુર્વ્યાં મહાસુરાઃ .. ૬૧..

એકબાહ્વક્ષિચરણાઃ કેચિદ્દેવ્યા દ્વિધાકૃતાઃ .
છિન્નેઽપિ ચાન્યે શિરસિ પતિતાઃ પુનરુત્થિતાઃ .. ૬૨..

કબન્ધા યુયુધુર્દેવ્યા ગૃહીતપરમાયુધાઃ .
નનૃતુશ્ચાપરે તત્ર યુદ્ધે તૂર્યલયાશ્રિતાઃ .. ૬૩..

કબન્ધાશ્છિન્નશિરસઃ ખડ્ગશક્ત્યૃષ્ટિપાણયઃ .
તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ભાષન્તો દેવીમન્યે મહાસુરાઃ ..૬૪..

પાતિતૈ રથનાગાશ્વૈરસુરૈશ્ચ વસુન્ધરા .
અગમ્યા સાભવત્તત્ર યત્રાભૂત્ સ મહારણઃ .. ૬૫..

શોણિતૌઘા મહાનદ્યસ્સદ્યસ્તત્ર વિસુસ્રુવુઃ .
મધ્યે ચાસુરસૈન્યસ્ય વારણાસુરવાજિનામ્ .. ૬૬..

ક્ષણેન તન્મહાસૈન્યમસુરાણાં તથામ્બિકા .
નિન્યે ક્ષયં યથા વહ્નિસ્તૃણદારુમહાચયમ્ .. ૬૭..

સ ચ સિંહો મહાનાદમુત્સૃજન્ ધુતકેસરઃ .
શરીરેભ્યોઽમરારીણામસૂનિવ વિચિન્વતિ .. ૬૮..

દેવ્યા ગણૈશ્ચ તૈસ્તત્ર કૃતં યુદ્ધં તથાસુરૈઃ .
યથૈષાં તુષ્ટુવુર્દેવાઃ પુષ્પવૃષ્ટિમુચો દિવિ .. ૬૯.. ..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે મહિષાસુરસૈન્યવધો નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ..૨..

ઋષિરુવાચ .. ૧..

નિહન્યમાનં તત્સૈન્યમવલોક્ય મહાસુરઃ .
સેનાનીશ્ચક્ષુરઃ કોપાદ્યયૌ યોદ્ધુમથામ્બિકામ્ .. ૨..

સ દેવીં શરવર્ષેણ વવર્ષ સમરેઽસુરઃ .
યથા મેરુગિરેઃ શ્રૃઙ્ગં તોયવર્ષેણ તોયદઃ .. ૩..

તસ્ય છિત્વા તતો દેવી લીલયૈવ શરોત્કરાન્ .
જઘાન તુરગાન્બાણૈર્યન્તારં ચૈવ વાજિનામ્ .. ૪..

ચિછેદ ચ ધનુઃ સદ્યો ધ્વજં ચાતિસમુચ્છૃતમ્ .
વિવ્યાધ ચૈવ ગાત્રેષુ છિન્નધન્વાનમાશુગૈઃ .. ૫..

સ છિન્નધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ .
અભ્યધાવત તં દેવીં ખડ્ગચર્મધરોઽસુરઃ .. ૬..

સિંહમાહત્ય ખડ્ગેન તીક્ષ્ણધારેણ મૂર્ધનિ .
આજઘાન ભુજે સવ્યે દેવીમપ્યતિવેગવાન્ .. ૭..

તસ્યાઃ ખડ્ગો ભુજં પ્રાપ્ય પફાલ નૃપનન્દન .
તતો જગ્રાહ શૂલં સ કોપાદરુણલોચનઃ .. ૮..

ચિક્ષેપ ચ તતસ્તત્તુ ભદ્રકાલ્યાં મહાસુરઃ .
જાજ્વલ્યમાનં તેજોભી રવિબિમ્બમિવામ્બરાત્ .. ૯..

દૃષ્ટ્વા તદાપતચ્છૂલં દેવી શૂલમમુઞ્ચત .
તચ્છૂલં શતધા તેન નીતં સ ચ મહાસુરઃ .. ૧૦..

હતે તસ્મિન્મહાવીર્યે મહિષસ્ય ચમૂપતૌ .
આજગામ ગજારૂઢશ્ચામરસ્ત્રિદશાર્દનઃ .. ૧૧..

સોઽપિ શક્તિં મુમોચાથ દેવ્યાસ્તામમ્બિકા દ્રુતમ્ .
હુઙ્કારાભિહતાં ભૂમૌ પાતયામાસ નિષ્પ્રભામ્ .. ૧૨..

ભગ્નાં શક્તિં નિપતિતાં દૃષ્ટ્વા ક્રોધસમન્વિતઃ .
ચિક્ષેપ ચામરઃ શૂલં બાણૈસ્તદપિ સાચ્છિનત્ .. ૧૩..

તતઃ સિંહઃ સમુત્પત્ય ગજકુમ્ભાન્તરસ્થિતઃ .
બાહુયુદ્ધેન યુયુધે તેનોચ્ચૈસ્ત્રિદશારિણા .. ૧૪..

યુધ્યમાનૌ તતસ્તૌ તુ તસ્માન્નાગાન્મહીં ગતૌ .
યુયુધાતેઽતિસંરબ્ધૌ પ્રહરૈરતિદારુણૈઃ .. ૧૫..

તતો વેગાત્ ખમુત્પત્ય નિપત્ય ચ મૃગારિણા .
કરપ્રહારેણ શિરશ્ચામરસ્ય પૃથક્ કૃતમ્ .. ૧૬..

ઉદગ્રશ્ચ રણે દેવ્યા શિલાવૃક્ષાદિભિર્હતઃ .
દન્તમુષ્ટિતલૈશ્ચૈવ કરાલશ્ચ નિપાતિતઃ .. ૧૭..

દેવી ક્રુદ્ધા ગદાપાતૈશ્ચૂર્ણયામાસ ચોદ્ધતમ્ .
બાષ્કલં ભિન્દિપાલેન બાણૈસ્તામ્રં તથાન્ધકમ્ .. ૧૮..

ઉગ્રાસ્યમુગ્રવીર્યં ચ તથૈવ ચ મહાહનુમ્ .
ત્રિનેત્રા ચ ત્રિશૂલેન જઘાન પરમેશ્વરી .. ૧૯..

બિડાલસ્યાસિના કાયાત્ પાતયામાસ વૈ શિરઃ .
દુર્ધરં દુર્મુખં ચોભૌ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્ .. ૨૦..

એવં સંક્ષીયમાણે તુ સ્વસૈન્યે મહિષાસુરઃ .
માહિષેણ સ્વરૂપેણ ત્રાસયામાસ તાન્ ગણાન્ .. ૨૧..

કાંશ્ચિત્તુણ્ડાપ્રહારેણ ખુરક્ષેપૈસ્તથાપરાન્ .
લાઙ્ગૂલતાડિતાંશ્ચાન્યાન્ શ્રૃઙ્ગાભ્યાં ચ વિદારિતાન્ .. ૨૨..

વેગેન કાંશ્ચિદપરાન્નાદેન ભ્રમણેન ચ .
નિઃશ્વાસપવનેનાન્યાન્પાતયામાસ ભૂતલે .. ૨૩..

નિપાત્ય પ્રમથાનીકમભ્યધાવત સોઽસુરઃ .
સિંહં હન્તું મહાદેવ્યાઃ કોપં ચક્રે તતોઽમ્બિકા .. ૨૪..

સોઽપિ કોપાન્મહાવીર્યઃ ખુરક્ષુણ્ણમહીતલઃ .
શ્રૃઙ્ગાભ્યાં પર્વતાનુચ્ચાંશ્ચિક્ષેપ ચ નનાદ ચ .. ૨૫..

વેગભ્રમણવિક્ષુણ્ણા મહી તસ્ય વિશીર્યત .
લાઙ્ગૂલેનાહતશ્ચાબ્ધિઃ પ્લાવયામાસ સર્વતઃ .. ૨૬..

ધુતશ્રૃઙ્ગવિભિન્નાશ્ચ ખણ્ડં ખણ્ડં યયુર્ઘનાઃ .
શ્વાસાનિલાસ્તાઃ શતશો નિપેતુર્નભસોઽચલાઃ .. ૨૭..

ઇતિ ક્રોધસમાધ્માતમાપતન્તં મહાસુરમ્ .
દૃષ્ટ્વા સા ચણ્ડિકા કોપં તદ્વધાય તદાકરોત્ .. ૨૮..

સા ક્ષિપ્ત્વા તસ્ય વૈ પાશં તં બબન્ધ મહાસુરમ્ .
તત્યાજ માહિષં રૂપં સોઽપિ બદ્ધો મહામૃધે .. ૨૯..

તતઃ સિંહોઽભવત્સદ્યો યાવત્તસ્યામ્બિકા શિરઃ .
છિનત્તિ તાવત્ પુરુષઃ ખડ્ગપાણિરદ્દશ્યત .. ૩૦..

તત એવાશુ પુરુષં દેવી ચિચ્છેદ સાયકૈઃ .
તં ખડ્ગચર્મણા સાર્ધં તતઃ સોઽભૂન્મહાગજઃ .. ૩૧..

કરેણ ચ મહાસિંહં તં ચકર્ષ જગર્જ ચ .
કર્ષતસ્તુ કરં દેવી ખડ્ગેન નિરકૃન્તત .. ૩૨..

તતો મહાસુરો ભૂયો માહિષં વપુરાસ્થિતઃ .
તથૈવ ક્ષોભયામાસ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ .. ૩૩..

તતઃ ક્રુદ્ધા જગન્માતા ચણ્ડિકા પાનમુત્તમમ્ .
પપૌ પુનઃ પુનશ્ચૈવ જહાસારુણલોચના .. ૩૪..

નનર્દ ચાસુરઃ સોઽપિ બલવીર્યમદોદ્ધતઃ .
વિષાણાભ્યાં ચ ચિક્ષેપ ચણ્ડિકાં પ્રતિ ભૂધરાન્ .. ૩૫..

સા ચ તાન્પ્રહિતાંસ્તેન ચૂર્ણયન્તી શરોત્કરૈઃ .
ઉવાચ તં મદોદ્ધૂતમુખરાગાકુલાક્ષરમ્ .. ૩૬..

દેવ્યુવાચ .. ૩૭..

ગર્જ ગર્જ ક્ષણં મૂઢ મધુ યાવત્પિબામ્યહમ્ .
મયા ત્વયિ હતેઽત્રૈવ ગર્જિષ્યન્ત્યાશુ દેવતાઃ .. ૩૮..

ઋષિરુવાચ .. ૩૯..

એવમુક્ત્વા સમુત્પત્ય સારૂઢા તં મહાસુરમ્ .
પાદેનાક્રમ્ય કણ્ઠે ચ શૂલેનૈનમતાડયત્.. ૪૦..

તતઃ સોઽપિ પદાક્રાન્તસ્તયા નિજમુખાત્તતઃ .
અર્ધનિષ્ક્રાન્ત એવાસીદ્દેવ્યા વીર્યેણ સંવૃતઃ .. ૪૧..

અર્ધનિષ્ક્રાન્ત એવાસૌ યુધ્યમાનો મહાસુરઃ .
તયા મહાસિના દેવ્યા શિરશ્છિત્ત્વા નિપાતિતઃ .. ૪૨..

તતો હાહાકૃતં સર્વં દૈત્યસૈન્યં નનાશ તત્ .
પ્રહર્ષં ચ પરં જગ્મુઃ સકલા દેવતાગણાઃ .. ૪૩..

તુષ્ટુવુસ્તાં સુરા દેવીં સહદિવ્યૈર્મહર્ષિભિઃ .
જગુર્ગન્ધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ .. ૪૪.. ..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે મહિષાસુરવધો નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ .. ૩ ..

ઋષિરુવાચ .. ૧..

શક્રાદયઃ સુરગણા નિહતેઽતિવીર્યે
તસ્મિન્દુરાત્મનિ સુરારિબલે ચ દેવ્યા .
તાં તુષ્ટુવુઃ પ્રણતિનમ્રશિરોધરાંસા
વાગ્ભિઃ પ્રહર્ષપુલકોદ્ગમચારુદેહાઃ .. ૨..

દેવ્યા યયા તતમિદં જગદાત્મશક્ત્યા
નિઃશેષદેવગણશક્ત્તિસમૂહમૂત્યાર્ .
તામમ્બિકામખિલદેવમહર્ષિપૂજ્યાં
ભક્ત્યા નતાઃ સ્મ વિદધાતુ શુભાનિ સા નઃ .. ૩..

યસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં ભગવાનનન્તો-
બ્રહ્મા હરશ્ચ ન હિ વક્તુમલં બલં ચ .
સા ચણ્ડિકાખિલજગત્પરિપાલનાય
નાશાય ચાશુભભયસ્ય મતિં કરોતુ .. ૪..

યા શ્રીઃ સ્વયં સુકૃતિનાં ભવનેષ્વલક્ષ્મીઃ
પાપાત્મનાં કૃતધિયાં હૃદયેષુ બુદ્ધિઃ .
શ્રદ્ધા સતાં કુલજનપ્રભવસ્ય લજ્જા
તાં ત્વાં નતાઃ સ્મ પરિપાલય દેવિ વિશ્વમ્ .. ૫..

કિં વર્ણયામ તવ રૂપમચિન્ત્યમેતત્
કિઞ્ચાતિવીર્યમસુરક્ષયકારિ ભૂરિ .
કિં ચાહવેષુ ચરિતાનિ તવાતિ યાનિ
સર્વેષુ દેવ્યસુરદેવગણાદિકેષુ .. ૬..

હેતુઃ સમસ્તજગતાં ત્રિગુણાપિ દોષૈ-
ર્ન જ્ઞાયસે હરિહરાદિભિરપ્યપારા .
સર્વાશ્રયાખિલમિદં જગદંશભૂત-
મવ્યાકૃતા હિ પરમા પ્રકૃતિસ્ત્વમાદ્યા .. ૭..

યસ્યાઃ સમસ્તસુરતા સમુદીરણેન
તૃપ્તિં પ્રયાતિ સકલેષુ મખેષુ દેવિ .
સ્વાહાસિ વૈ પિતૃગણસ્ય ચ તૃપ્તિહેતુ-
રુચ્ચાર્યસે ત્વમત એવ જનૈઃ સ્વધા ચ .. ૮..

યા મુક્ત્તિહેતુરવિચિન્ત્યમહાવ્રતા ત્વ-
મભ્યસ્યસે સુનિયતેન્દ્રિયતત્ત્વસારૈઃ .
મોક્ષાર્થિભિર્મુનિભિરસ્તસમસ્તદોષૈ-
ર્વિદ્યાસિ સા ભગવતી પરમા હિ દેવિ .. ૯..

શબ્દાત્મિકા સુવિમલગ્યર્જુષાં નિધાન-
મુદ્ગીથરમ્યપદપાઠવતાં ચ સામ્નામ્ .
દેવી ત્રયી ભગવતી ભવભાવનાય
વાર્તા ચ સર્વજગતાં પરમાતિર્હન્ત્રી .. ૧૦..

મેધાસિ દેવિ વિદિતાખિલશાસ્ત્રસારા
દુર્ગાસિ દુર્ગભવસાગરનૌરસઙ્ગા .
શ્રીઃ કૈટભારિહૃદયૈકકૃતાધિવાસા
ગૌરી ત્વમેવ શશિમૌલિકૃતપ્રતિષ્ઠા .. ૧૧..

ઈષત્સહાસમમલં પરિપૂર્ણચન્દ્ર-
બિમ્બાનુકારિ કનકોત્તમકાન્તિકાન્તમ્ .
અત્યદ્ભુતં પ્રહૃતમાત્તરુષા તથાપિ
વક્ત્રં વિલોક્ય સહસા મહિષાસુરેણ .. ૧૨..

દૃષ્ટ્વા તુ દેવિ કુપિતં ભ્રુકુટીકરાલ-
મુદ્યચ્છશાઙ્કસદૃશચ્છવિ યન્ન સદ્યઃ .
પ્રાણાન્ મુમોચ મહિષસ્તદતીવ ચિત્રં
કૈર્જીવ્યતે હિ કુપિતાન્તકદર્શનેન .. ૧૩..

દેવિ પ્રસીદ પરમા ભવતી ભવાય
સદ્યો વિનાશયસિ કોપવતી કુલાનિ .
વિજ્ઞાતમેતદધુનૈવ યદસ્તમેત-
ન્નીતં બલં સુવિપુલં મહિષાસુરસ્ય .. ૧૪..

તે સમ્મતા જનપદેષુ ધનાનિ તેષાં
તેષાં યશાંસિ ન ચ સીદતિ ધર્મવર્ગઃ .
ધન્યાસ્ત એવ નિભૃતાત્મજભૃત્યદારા
યેષાં સદાભ્યુદયદા ભવતી પ્રસન્ના .. ૧૫..

ધમ્યાર્ણિ દેવિ સકલાનિ સદૈવ કર્મા-
ણ્યત્યાદૃતઃ પ્રતિદિનં સુકૃતી કરોતિ .
સ્વર્ગં પ્રયાતિ ચ તતો ભવતી પ્રસાદા-
લ્લોકત્રયેઽપિ ફલદા નનુ દેવિ તેન .. ૧૬..

દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિમશેષજન્તોઃ
સ્વસ્થૈઃ સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ .
દારિદ્ર્યદુઃખભયહારિણિ કા ત્વદન્યા
સર્વોપકારકરણાય સદાદ્રર્ચિત્તા .. ૧૭..

એભિર્હતૈર્જગદુપૈતિ સુખં તથૈતે
કુર્વન્તુ નામ નરકાય ચિરાય પાપમ્ .
સંગ્રામમૃત્યુમધિગમ્ય દિવં પ્રયાન્તુ
મત્વેતિ નૂનમહિતાન્વિનિહંસિ દેવિ .. ૧૮..

દૃષ્ટ્વૈવ કિં ન ભવતી પ્રકરોતિ ભસ્મ
સર્વાસુરાનરિષુ યત્પ્રહિણોષિ શસ્ત્રમ્ .
લોકાન્પ્રયાન્તુ રિપવોઽપિ હિ શસ્ત્રપૂતા
ઇત્થં મતિર્ભવતિ તેષ્વપિ તેઽતિસાધ્વી .. ૧૯..

ખડ્ગપ્રભાનિકરવિસ્ફુરણૈસ્તથોગ્રૈઃ
શૂલાગ્રકાન્તિનિવહેન દૃશોઽસુરાણામ્ .
યન્નાગતા વિલયમંશુમદિન્દુખણ્ડ-
યોગ્યાનનં તવ વિલોકયતાં તદેતત્ .. ૨૦..

દુર્વૃત્તવૃત્તશમનં તવ દેવિ શીલં
રૂપં તથૈતદવિચિન્ત્યમતુલ્યમન્યૈઃ .
વીર્યં ચ હન્ત્રુ હૃતદેવપરાક્રમાણાં
વૈરિષ્વપિ પ્રકટિતૈવ દયા ત્વયેત્થમ્ .. ૨૧..

કેનોપમા ભવતુ તેઽસ્ય પરાક્રમસ્ય
રૂપં ચ શત્રુભયકાર્યતિહારિ કુત્ર .
ચિત્તે કૃપા સમરનિષ્ઠુરતા ચ દૃષ્ટા
ત્વય્યેવ દેવિ વરદે ભુવનત્રયેઽપિ .. ૨૨..

ત્રૈલોક્યમેતદખિલં રિપુનાશનેન
ત્રાતં ત્વયા સમરમૂર્ધનિ તેઽપિ હત્વા .
નીતા દિવં રિપુગણા ભયમપ્યપાસ્તમ-
સ્માકમુન્મદસુરારિભવં નમસ્તે .. ૨૩..

શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્બિકે .
ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિસ્સ્વનેન ચ .. ૨૪..

પ્રાચ્યાં રક્ષ પ્રતીચ્યાં ચ ચણ્ડિકે રક્ષ દક્ષિણે .
ભ્રામણેનાત્મશૂલસ્ય ઉત્તરસ્યાં તથેશ્વરિ .. ૨૫..

સૌમ્યાનિ યાનિ રૂપાણિ ત્રૈલોક્યે વિચરન્તિ તે .
યાનિ ચાત્યન્તઘોરાણિ તૈ રક્ષાસ્માંસ્તથા ભુવમ્ .. ૨૬..

ખડ્ગશૂલગદાદીનિ યાનિ ચાસ્ત્રાનિ તેઽમ્બિકે .
કરપલ્લવસઙ્ગીનિ તૈરસ્માન્રક્ષ સર્વતઃ .. ૨૭..

ઋષિરુવાચ .. ૨૮..

એવં સ્તુતા સુરૈર્દિવ્યૈઃ કુસુમૈર્નન્દનોદ્ભવૈઃ .
અર્ચિતા જગતાં ધાત્રી તથા ગન્ધાનુલેપનૈઃ .. ૨૯..

ભક્ત્યા સમસ્તૈસ્ત્રિદશૈર્દિવ્યૈર્ધૂપૈઃ સુધૂપિતા .
પ્રાહ પ્રસાદસુમુખી સમસ્તાન્ પ્રણતાન્ સુરાન્ .. ૩૦..

દેવ્યુવાચ .. ૩૧..

વ્રિયતાં ત્રિદશાઃ સર્વે યદસ્મત્તોઽભિવાઞ્છિતમ્ .. ૩૨..

દેવા ઉચુઃ .. ૩૩..

ભગવત્યા કૃતં સર્વં ન કિઞ્ચિદવશિષ્યતે .. ૩૪..

યદયં નિહતઃ શત્રુરસ્માકં મહિષાસુરઃ .
યદિ ચાપિ વરો દેયસ્ત્વયાઽસ્માકં મહેશ્વરિ .. ૩૫..

સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા ત્વં નો હિંસેથાઃ પરમાપદઃ .
યશ્ચ મત્યર્ઃ સ્તવૈરેભિસ્ત્વાં સ્તોષ્યત્યમલાનને .. ૩૬..

તસ્ય વિત્તદ્ધિર્વિભવૈર્ધનદારાદિસમ્પદામ્ .
વૃદ્ધયેઽસ્મત્પ્રસન્ના ત્વં ભવેથાઃ સર્વદામ્બિકે .. ૩૭..

ઋષિરુવાચ .. ૩૮..

ઇતિ પ્રસાદિતા દેવૈર્જગતોઽર્થે તથાત્મનઃ .
તથેત્યુક્ત્વા ભદ્રકાલી બભૂવાન્તર્હિતા નૃપ .. ૩૯..

ઇત્યેતત્કથિતં ભૂપ સમ્ભૂતા સા યથા પુરા .
દેવી દેવશરીરેભ્યો જગત્ત્રયહિતૈષિણી .. ૪૦..

પુનશ્ચ ગૌરીદેહા સા સમુદ્ભૂતા યથાભવત્ .
વધાય દુષ્ટદૈત્યાનાં તથા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૪૧..

રક્ષણાય ચ લોકાનાં દેવાનામુપકારિણી .
તચ્છૃણુષ્વ મયાખ્યાતં યથાવત્કથયામિ તે .. ૪૨.. ..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ .. ૪ ..

અથ ઉત્તમચરિતમ્
🌸 અથ ધ્યાનમ્ 🌸
ઘણ્ટાશૂલહલાનિ શઙ્ખમુસલે ચક્રં ધનુઃ
સાયકં હસ્તાબ્જૈર્દધતીં ઘનાન્તવિલસચ્છીતાંશુતુલ્યપ્રભામ્ .
ગૌરીદેહસમુદ્ભવાં ત્રિજગતામાધારભૂતાં મહા-
પૂર્વામત્રસરસ્વતીમનુભજે શુમ્ભાદિદૈત્યાર્દિનીમ્ ..

ૐ ઋષિરુવાચ .. ૧..

પુરા શુમ્ભનિશુમ્ભાભ્યામસુરાભ્યાં શચીપતેઃ .
ત્રૈલોક્યં યજ્ઞભાગાશ્ચ હૃતા મદબલાશ્રયાત્ .. ૨..

તાવેવ સૂર્યતાં તદ્વદધિકારં તથૈન્દવમ્ .
કૌબેરમથ યામ્યં ચ ચક્રાતે વરુણસ્ય ચ .. ૩..

તાવેવ પવનર્દ્ધિં ચ ચક્રતુર્વહ્નિકર્મ ચ .
તતો દેવા વિનિર્ધૂતા ભ્રષ્ટરાજ્યાઃ પરાજિતાઃ .. ૪..

હૃતાધિકારાસ્ત્રિદશાસ્તાભ્યાં સર્વે નિરાકૃતાઃ .
મહાસુરાભ્યાં તાં દેવીં સંસ્મરન્ત્યપરાજિતામ્ .. ૫..

તયાસ્માકં વરો દત્તો યથાપત્સુ સ્મૃતાખિલાઃ .
ભવતાં નાશયિષ્યામિ તત્ક્ષણાત્પરમાપદઃ .. ૬..

ઇતિ કૃત્વા મતિં દેવા હિમવન્તં નગેશ્વરમ્ .
જગ્મુસ્તત્ર તતો દેવીં વિષ્ણુમાયાં પ્રતુષ્ટુવુઃ .. ૭..

દેવા ઊચુઃ .. ૮..

નમઃ પ્રકૃત્યૈ ભદ્રાયૈ નિયતાઃ પ્રણતાઃ સ્મ તામ્ .. ૯..

1. રૌદ્રાયૈ નમો નિત્યાયૈ ગૌર્યૈ ધાત્ર્યૈ નમો નમઃ .
2. જ્યોત્સ્નાયૈ ચેન્દુરૂપિણ્યૈ સુખાયૈ સતતં નમઃ .
3. કલ્યાણ્યૈ પ્રણતા વૃદ્ધ્યૈ સિદ્ધ્યૈ કુર્મો નમો નમઃ .
4. નૈઋત્યૈ ભૂભૃતાં લક્ષ્મૈ શર્વાણ્યૈ તે નમો નમઃ .

દુર્ગાયૈ દુર્ગપારાયૈ સારાયૈ સર્વકારિણ્યૈ .

1. ખ્યાત્યૈ તથૈવ કૃષ્ણાયૈ ધૂમ્રાયૈ સતતં નમઃ .
2. અતિસૌમ્યાતિરૌદ્રાયૈ નતાસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .
3. નમો જગત્પ્રતિષ્ટાયૈ દેવ્યૈ કૃત્યૈ નમો નમઃ .

યા દેવી સર્વભૂતેષુ વિષ્ણુમાયેતિ શબ્દિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૧૪-૧૬..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ ચેતનેત્યભિધીયતે .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૧૭-૧૯..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ બુદ્ધિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૨૦-૨૨..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ નિદ્રારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૨૩-૨૫..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ ક્ષુધારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૨૬-૨૮..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ છાયારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૨૯-૩૧..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ શક્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૩૨-૩૪..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ તૃષ્ણારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૩૫-૩૭..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ ક્ષાન્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૩૮-૪૦..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ જાતિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૪૧-૪૩..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ લજ્જારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૪૪-૪૬..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ શાન્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૪૭-૪૯..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ શ્રદ્ધારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૫૦-૫૨..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ કાન્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૫૩-૫૫..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ લક્ષ્મીરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૫૬-૫૮..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ વૃત્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૫૯-૬૧..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ સ્મૃતિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૬૨-૬૪..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ દયારૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૬૫-૬૭..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ તુષ્ટિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૬૮-૭૦..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ માતૃરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૭૧-૭૩..

યા દેવી સર્વભૂતેષુ ભ્રાન્તિરૂપેણ સંસ્થિતા .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૭૪-૭૬..

ઇન્દ્રિયાણામધિષ્ઠાત્રી ભૂતાનાઞ્ચાખિલેષુ યા .

ચિતિરૂપેણ યા કૃત્સ્નમેતદ્વ્યાપ્ય સ્થિતા જગત્ .
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ .. ૭૮-૮૦..

સ્તુતા સુરૈઃ પૂર્વમભીષ્ટસંશ્રયા-
ત્તથા સુરેન્દ્રેણ દિનેષુ સેવિતા .
કરોતુ સા નઃ શુભહેતુરીશ્વરી
શુભાનિ ભદ્રાણ્યભિહન્તુ ચાપદઃ .. ૮૧..

યા સામ્પ્રતં ચોદ્ધતદૈત્યતાપિતૈ-
રસ્માભિરીશા ચ સુરૈર્નમસ્યતે .
યા ચ સ્મૃતા તત્ક્ષણમેવ હન્તિ નઃ
સર્વાપદો ભક્ત્તિવિનમ્રમૂર્તિભિઃ .. ૮૨..

ઋષિરુવાચ .. ૮૩..

એવં સ્તવાદિયુક્ત્તાનાં દેવાનાં તત્ર પાર્વતી .
સ્નાતુમભ્યાયયૌ તોયે જાહ્નવ્યા નૃપનન્દન .. ૮૪..

સાબ્રવીત્તાન્ સુરાન્ સુભ્રૂર્ભવદ્ભિઃ સ્તૂયતેઽત્ર કા .
શરીરકોશતશ્ચાસ્યાઃ સમુદ્ભૂતાઽબ્રવીચ્છિવા .. ૮૫..

સ્તોત્રં મમૈતત્ક્રિયતે શુમ્ભદૈત્યનિરાકૃતૈઃ .
દેવૈઃ સમેતૈઃ સમરે નિશુમ્ભેન પરાજિતૈઃ .. ૮૬..

શરીરકોશાદ્યત્તસ્યાઃ પાર્વત્યા નિઃસૃતામ્બિકા .
કૌશિકીતિ સમસ્તેષુ તતો લોકેષુ ગીયતે .. ૮૭..

તસ્યાં વિનિર્ગતાયાં તુ કૃષ્ણાભૂત્સાપિ પાર્વતી .
કાલિકેતિ સમાખ્યાતા હિમાચલકૃતાશ્રયા .. ૮૮..

તતોઽમ્બિકાં પરં રૂપં બિભ્રાણાં સુમનોહરમ્ .
દદર્શ ચણ્ડો મુણ્ડશ્વ ભૃત્યૌ શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૮૯..

તાભ્યાં શુમ્ભાપ ચાખ્યાતા સાતીવ સુમનોહરા .
કાપ્યાસ્તે સ્ત્રી મહારાજ ભાસયન્તી હિમાચલમ્ .. ૯૦..

નૈવ તાદૃક્ ક્વચિદ્રૂપં દૃષ્ટં કેનચિદુત્તમમ્ .
જ્ઞાયતાં કાપ્યસૌ દેવી ગૃહ્યતાં ચાસુરેશ્વર .. ૯૧..

સ્ત્રીરત્નમતિચાર્વઙ્ગી દ્યોતયન્તી દિશાસ્ત્વિષા
સા તુ તિષ્ઠતિ દૈત્યેન્દ્ર તાં ભવાન્ દ્રષ્ટુમર્હતિ .. ૯૨..

યાનિ રત્નાનિ મણયો ગજાશ્વાદીનિ વૈ પ્રભો .
ત્રૈલોક્યે તુ સમસ્તાનિ સામ્પ્રતં ભાન્તિ તે ગૃહે ..

ઐરાવતઃ સમાનીતો ગજરત્નં પુરન્દરાત્ .
પારિજાતતરુશ્ચાયં તથૈવોચ્ચૈઃશ્રવા હયઃ .. ૯૪..

વિમાનં હંસસંયુક્ત્તમેતત્તિષ્ઠતિ તેઽઙ્ગણે .
રત્નભૂતમિહાનીતં યદાસીદ્વેધસોઽદ્ભુતમ્ .. ૯૫

નિધિરેષ મહાપદ્મઃ સમાનીતો ધનેશ્વરાત્ .
કિઞ્જલ્કિનીં દદૌ ચાબ્ધિર્માલામમ્લાનપઙ્કજામ્ .. ૯૬..

છત્રં તે વારૂણં ગેહે કાઞ્ચનસ્નાવિ તિષ્ઠતિ .
તથાઽયં સ્યન્દનવરો યઃ પુરાસીત્પ્રજાપતેઃ .. ૯૭..

મૃત્યોરુત્ક્રાન્તિદા નામ શક્ત્તિરીશ ત્વયા હૃતા .
પાશઃ સલિલરાજસ્ય ભ્રાતુસ્તવ પરિગ્રહે .. ૯૮..

નિશુમ્ભસ્યાબ્ધિજાતાશ્ચ સમસ્તા રત્નજાતયઃ .
વહ્નિશ્ચાપિ દદૌ તુભ્યમગ્નિશૌચે ચ વાસસી .. ૯૯..

એવં દૈત્યેન્દ્ર રત્નાનિ સમસ્તાન્યાહૃતાનિ તે .
સ્ત્રીરત્નમેષા કલ્યાણી ત્વયા કસ્માન્ન ગૃહ્યતે .. ૧૦૦..

ઋષિરુવાચ .. ૧૦૧..

નિશમ્યેતિ વચઃ શુમ્ભઃ સ તદા ચણ્ડમુણ્ડયોઃ .
પ્રેષયામાસ સુગ્રીવં દૂતં દેવ્યા મહાસુરમ્ .. ૧૦૨..

ઇતિ ચેતિ ચ વક્ત્તવ્યા સા ગત્વા વચનાન્મમ .
યથા ચાભ્યેતિ સમ્પ્રીત્યા તથા કાર્યં ત્વયા લઘુ .. ૧૦૩..

સ તત્ર ગત્વા યત્રાસ્તે શૈલોદ્દેશોઽતિશોભને .
સા દેવી તં તતઃ પ્રાહ શ્લક્ષ્ણં મધુરયા ગિરા .. ૧૦૪..

દૂત ઉવાચ .. ૧૦૫

દેવિ દૈત્યેશ્વરઃ શુમ્ભસ્ત્રૈલોક્યે પરમેશ્વરઃ .
દૂતોઽહં પ્રેષિતસ્તેન ત્વત્સકાશમિહાગતઃ .. ૧૦૬..

અવ્યાહતાજ્ઞઃ સર્વાસુ યઃ સદા દેવયોનિષુ .
નિર્જિતાખિલદૈત્યારિઃ સ યદાહ શૃણુષ્વ તત્ .. ૧૦૭

મમ ત્રૈલોક્યમખિલં મમ દેવા વશાનુગાઃ .
યજ્ઞભાગાનહં સર્વાનુપાશ્નામિ પૃથક્ પૃથક્ .. ૧૦૮..

ત્રૈલોક્યે વરરત્નાનિ મમ વશ્યાન્યશોષતઃ .
તથૈવ ગજરત્નં ચ હૃતં દેવેન્દ્રવાહનમ્ .. ૧૦૯..

ક્ષીરોદમથનોદ્ભૂતમશ્વરત્નં મમામરૈઃ .
ઉચ્ચૈઃશ્રવસસંજ્ઞં તત્પ્રણિપત્ય સમર્પિતમ્ .. ૧૧૦..

યાનિ ચાન્યાનિ દેવેષુ ગન્ધર્વેષૂરગેષુ ચ .
રત્નભૂતાનિ ભૂતાનિ તાનિ મય્યેવ શોભને .. ૧૧૧..

સ્ત્રીરત્નભૂતાં ત્વાં દેવિ લોકે મન્યામહે વયમ્ .
સા ત્વમસ્માનુપાગચ્છ યતો રત્નભુજો વયમ્ .. ૧૧૨..

માં વા મમાનુજં વાપિ નિશુમ્ભમુરુવિક્રમમ્ .
ભજ ત્વં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ રત્નભૂતાસિ વૈ યતઃ .. ૧૧૩..

પરમૈશ્વર્યમતુલં પ્રાપ્સ્યસે મત્પરિગ્રહાત્ .
એતદ્બુદ્ધ્યા સમાલોચ્ય મત્પરિગ્રહતાં વ્રજ .. ૧૧૪..

ઋષિરુવાચ .. ૧૧૫..

ઇત્યુક્ત્તા સા તદા દેવી ગમ્ભીરાન્તઃસ્મિતા જગૌ .
દુર્ગા ભગવતી ભદ્રા યયેદં ધાર્યતે જગત્ .. ૧૧૬..

દેવ્યુવાચ .. ૧૧૭..

સત્યમુક્ત્તં ત્વયા નાત્ર મિથ્યા કિઞ્ચિત્વયોદિતમ્
ત્રૈલોક્યાધિપતિઃ શુમ્ભો નિશુમ્ભશ્ચાપિ તાદૃશઃ .. ૧૧૮..

કિં ત્વત્ર યત્પરિજ્ઞાતં મિથ્યા તત્ક્રિયતે કથમ્ .
શ્રૂયતામલ્પવુદ્ધિત્વાત્પ્રતિજ્ઞા યા કૃતા પુરા .. ૧૧૯..

યો માં જયતિ સઙ્ગ્રામે યો મે દર્પં વ્યપોહતિ .
યો મે પ્રતિબલો લોકે સ મે ભર્તા ભવિષ્યતિ .. ૧૨૦..

તદાગચ્છતુ શુમ્ભોઽત્ર નિશુમ્ભો વા મહાસુરઃ .
માં જિત્વા કિં ચિરેણાત્ર પાણિં ગૃહ્ણાતુ મે લઘુ .. ૧૨૧..

દૂત ઉવાચ .. ૧૨૨..

અવલિપ્તાસિ મૈવં ત્વં દેવિ બ્રૂહિ મમાગ્રતઃ .
ત્રૈલોક્યે કઃ પુમાંસ્તિષ્ઠેદગ્રે શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૧૨૩..

અન્યેષામપિ દૈત્યાનાં સર્વે દેવા ન વૈ યુધિ .
તિષ્ઠન્તિ સમ્મુખે દેવિ કિં પુનઃ સ્ત્રી ત્વમેકિકા .. ૧૨૪..

ઇન્દ્રાદ્યાઃ સકલા દેવાસ્તસ્થુર્યેષાં ન સંયુગે .
શુમ્ભાદીનાં કથં તેષાં સ્ત્રી પ્રયાસ્યસિ સમ્મુખમ્ .. ૧૨૫..

સા ત્વં ગચ્છ મયૈવોક્ત્તા પાર્શ્વં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .
કેશાકર્ષણનિર્ધૂતગૌરવા મા ગમિષ્યસિ .. ૧૨૬..

દેવ્યુવાચ .. ૧૨૭..

એવમેતદ્ બલી શુમ્ભો નિશુમ્ભશ્ચાતિર્વીર્યવાન્ .
કિં કરોમિ પ્રતિજ્ઞા મે યદનાલોચિતા પુરા .. ૧૨૮..

સ ત્વં ગચ્છ મયોક્ત્તં તે યદેતત્સર્વમાદૃતઃ .
તદાચક્ષ્વાસુરેન્દ્રાય સ ચ યુક્ત્તં કરોતુ યત્ .. ૧૨૯..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે દેવ્યા દૂતસંવાદો નામ પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ .. ૫ ..

ઋષિરુવાચ .. ૧..

ઇત્યાકર્ણ્ય વચો દેવ્યાઃ સ દૂતોઽમર્ષપૂરિતઃ .
સમાચષ્ટ સમાગમ્ય દૈત્યરાજાય વિસ્તરાત્ .. ૨..

તસ્ય દૂતસ્ય તદ્વાક્યમાકર્ણ્યાસુરરાટ્ તતઃ .
સક્રોધઃ પ્રાહ દૈત્યાનામધિપં ધૂમ્રલોચનમ્ .. ૩..

હે ધૂમ્રલોચનાશુ ત્વં સ્વસૈન્યપરિવારતિઃ .
તામાનય બલાદ્દુષ્ટાં કેશાકર્ષણવિહ્વલામ્ .. ૪..

તત્પરિત્રાણદઃ કશ્ચિદ્યદિ વોત્તિષ્ઠતેઽપરઃ .
સ હન્તવ્યોઽમરો વાપિ યક્ષો ગન્ધર્વ એવ વા .. ૫..

ઋષિરુવાચ .. ૬..

તેનાજ્ઞપ્તસ્તતઃ શીઘ્રં સ દૈત્યો ધૂમ્રલોચનઃ .
વૃતઃ ષષ્ટયા સહસ્રાણામસુરાણાં દૃતં યયૌ .. ૭..

સ દૃષ્ટ્વા તાં તતો દેવીં તુહિનાચલસંસ્થિતામ્ .
જગાદોચ્ચૈઃ પ્રયાહીતિ મૂલં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૮..

ન ચેત્પ્રીત્યાદ્ય ભવતી મદ્ભર્તારમુપૈષ્યતિ .
તતો બલાન્નયામ્યેષ કેશાકર્ષણવિહ્વલામ્ .. ૯..

દેવ્યુવાચ .. ૧૦..

દૈત્યેશ્વરેણ પ્રહિતો બલવાન્બલસંવૃતઃ .
બલાન્નયસિ મામેવં તતઃ કિં તે કરોમ્યહમ્ .. ૧૧..

ઋષિરુવાચ .. ૧૨..

ઇત્યુક્તઃ સોઽભ્યધાવત્તામસુરો ધૂમ્રલોચનઃ .
હુઙ્કારેણૈવ તં ભસ્મ સા ચકારામ્બિકા તતઃ .. ૧૩..

અથ ક્રુદ્ધં મહાસૈન્યમસુરાણાં તથામ્બિકામ્ .
વવર્ષ સાયકૈસ્તીક્ષ્ણૈસ્તથા શક્ત્તિપરશ્વધૈઃ .. ૧૪..

તતો ધુતસટઃ કોપાત્કૃત્વા નાદં સુભૈરવમ્ .
પપાતાસુરસેનાયાં સિંહો દેવ્યાઃ સ્વવાહનઃ .. ૧૫..

કાંશ્ચિત્કરપ્રહારેણ દૈત્યાનાસ્યેન ચાપરાન્ .
આક્રાન્ત્યા ચાધરેણાન્યાન્ સ જઘાન મહાસુરાન્ .. ૧૬..

કેષાઞ્ચિત્પાટયામાસ નખૈઃ કોષ્ઠાનિ કેસરી .
તથા તલપ્રહારેણ શિરાંસિ કૃતવાન્પૃથક્ .. ૧૭..

વિચ્છિન્નવાહુશિરસઃ કૃતાસ્તેન તથાપરે .
પાપૌ ચ રુધિરં કોષ્ઠાદન્યેષાં ધુતકેસરઃ .. ૧૮..

ક્ષણેન તદ્બલં સર્વં ક્ષયં નીતં મહાત્મના .
તેન કેસરિણા દેવ્યા વાહનેનાતિકોપિના .. ૧૯..

શ્રુત્વા તમસુરં દેવ્યા નિહતં ધૂમ્રલોચનમ્ .
બલં ચ ક્ષયિતં કૃત્સ્નં દેવીકેસરિણા તતઃ .. ૨૦..

ચુકોપ દૈત્યાધિપતિઃ શુમ્ભઃ પ્રસ્ફુરિતાધરઃ .
આજ્ઞાપયામાસ ચ તૌ ચણ્ડમુણ્ડૌ મહાસુરૌ .. ૨૧..

હે ચણ્ડ હે મુણ્ડ બલૈર્બહુલૈઃ પરિવારિતૌ .
તત્ર ગછતં ગત્વા ચ સા સમાનીયતાં લઘુ .. ૨૨..

કેશેષ્વાકૃષ્ય બદ્ધ્વા વા યદિ વઃ સંશયો યુધિ .
તદાશેષાયુધૈઃ સર્વૈરસુરૈર્વિનિહન્યતામ્ .. ૨૩..

તસ્યાં હતાયાં દુષ્ટાયાં સિંહે ચ વિનિપાતિતે .
શીગ્રમાગમ્યતાં બદ્ધ્વા ગૃહીત્વા તામથામ્બિકામ્ .. ૨૪..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે ધૂમ્રલોચનવધો નામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ

.. ઋષિરુવાચ .. ૧..

આજ્ઞપ્તાસ્તે તતો દૈત્યાશ્ચણ્ડમુણ્ડપુરોગમાઃ .
ચતુરઙ્ગબલોપેતા યયુરભ્યુદ્યતાયુધાઃ .. ૨..

દદ્દૃશુસ્તે તતો દેવીમીષદ્ધાસાં વ્યવસ્થિતામ્ .
સિંહસ્યોપરિ શૈલેન્દ્રશૃઙ્ગે મહતિ કાઞ્ચને .. ૩..

તે દૃષ્ટા તાં સમાદાતુમુદ્યમઞ્ચક્રુરુદ્યતાઃ .
આકૃષ્ટચાપાસિધરાસ્તથાન્યે તત્સમીપગાઃ .. ૪..

તતઃ કોપં ચકારોચ્ચૈરમ્બિકા તાનરીન્પ્રતિ .
કોપેન ચાસ્યા વદનં મષીવર્ણમભૂત્તદા .. ૫..

ભ્રુકુટીકુટિલાત્તસ્યા લલાટફલકાદ્દૃતમ્ .
કાલી કરાલવદના વિનિષ્ક્રાન્તાસિપાશિની .. ૬..

વિચિત્રખટ્વાઙ્ગધરા નરમાલાવિભૂષણા .
દ્વીપિચર્મપરીધાના શુષ્કમાંસાતિભૈરવા .. ૭..

અતિવિસ્તારવદના જિહ્વાલલનભીષણા .
નિમગ્નારક્ત્તનયના નાદાપૂરિતદિઙ્મુખા .. ૮..

સા વેગેનાભિપતિતા ઘાતયન્તી મહાસુરાન્ .
સૈન્યે તત્ર સુરારીણામભક્ષયત તદ્બલમ્ .. ૯..

પાર્ષ્ણિગ્રાહાઙ્કુશગ્રાહિયોધઘણ્ટાસમન્વિતાન્ .
સમાદાયૈકહસ્તેન મુખે ચિક્ષેપ વારણાન્ .. ૧૦..

તથૈવ યોધં તુરગૈ રથં સારથિના સહ .
નિક્ષિપ્ય વક્ત્રે દશનૈશ્ચર્વયત્યતિભૈરવમ્ .. ૧૧..

એકં જગ્રાહ કેશેષુ ગ્રીવાયામથ ચાપરમ્ .
પાદેનાક્રમ્ય ચૈવાન્યમુરસાન્યમપોથયત્ .. ૧૨..

તૈર્મુક્ત્તાનિ ચ શસ્ત્રાણિ મહાસ્ત્રાણિ તથાસુરૈઃ .
મુખેન જગ્રાહ રુષા દશનૈર્મથિતાન્યપિ .. ૧૩..

બલિનાં તદ્બલં સર્વમસુરાણાં દુરાત્મનામ્ .
મમર્દાભક્ષયચ્ચાન્યાનન્યાંશ્ચાતાડયત્તથા .. ૧૪..

અસિના નિહતાઃ કેચિત્કેચિત્ખટ્વાઙ્ગતાડિતાઃ .
જગ્મુર્વિનાશમસુરા દન્તાગ્રાભિહતાસ્તથા .. ૧૫..

ક્ષણેન તદ્બલં સર્વમસુરાણાં નિપાતિતમ્ .
દૃષ્ટ્વા ચણ્ડોઽભિદુદ્રાવ તાં કાલીમતિભીષણામ્ .. ૧૬..

શરવર્ષૈર્મહાભીમૈર્ભીમાક્ષીં તાં મહાસુરઃ .
છાદયામાસ ચક્રૈશ્ચ મુણ્ડઃ ક્ષિપ્તૈઃ સહસ્રશઃ .. ૧૭..

તાનિ ચક્રાણ્યનેકાનિ વિશમાનાનિ તન્મુખમ્ .
બભુર્યથાઽર્કબિમ્બાનિ સુબહૂનિ ઘનોદરમ્ .. ૧૮..

તતો જહાસાતિરુષા ભીમં ભૈરવનાદિની .
કાલી કરાલવક્ત્રાન્તર્દુર્દર્શદશનોજ્જ્વલા .. ૧૯..

ઉત્થાય ચ મહાસિંહં દેવી ચણ્ડમધાવત .
ગૃહીત્વા ચાસ્ય કેશેષુ શિરસ્તેનાસિનાચ્છિનત્ .. ૨૦..

અથ મુણ્ડોઽભ્યધાવત્તાં દૃષ્ટ્વા ચણ્ડં નિપાતિતમ્ .
તમપ્યપાતયદ્ભૂમૌ સા ખડ્ગાભિહતં રુષા .. ૨૧..

હતશેષં તતઃ સૈન્યં દૃષ્ટ્વા ચણ્ડં નિપાતિતમ્ .
મુણ્ડં ચ સુમહાવીર્યં દિશો ભેજે ભયાતુરમ્ .. ૨૨ ..

શિરશ્ચણ્ડસ્ય કાલી ચ ગૃહીત્વા મુણ્ડમેવ ચ .
પ્રાહ પ્રચણ્ડાટ્ટહાસમિશ્રમભ્યેત્ય ચણ્ડિકામ્ .. ૨૩..

મયા તવાત્રોપહૃતૌ ચણ્ડમુણ્ડૌ મહાપશૂ .
યુદ્ધયજ્ઞે સ્વયં શુમ્ભં નિશુમ્ભં ચ હનિષ્યસિ .. ૨૪..

ઋષિરુવાચ .. ૨૫..

તાવાનીતૌ તતો દૃષ્ટ્વા ચણ્ડમુણ્ડૌ મહાસુરૌ .
ઉવાચ કાલીં કલ્યાણી લલિતં ચણ્ડિકા વચઃ .. ૨૬..

યસ્માચ્ચણ્ડમ્ ચ મુણ્ડં ચ ગૃહીત્વા ત્વમુપાગતા .
ચામુણ્ડેતિ તતો લોકે ખ્યાતા દેવી ભવિષ્યસિ .. ૨૭..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે ચણ્ડમુણ્ડવધો નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ

ઋષિરુવાચ .. ૧..

ચણ્ડે ચ નિહતે દૈત્યે મુણ્ડે ચ વિનિપાતિતે .
બહુલેષુ ચ સૈન્યેષુ ક્ષયિતેષ્વસુરેશ્વરઃ .. ૨..

તતઃ કોપપરાધીનચેતાઃ શુમ્ભઃ પ્રતાપવાન્ .
ઉદ્યોગં સર્વસૈન્યાનાં દૈત્યાનામાદિદેશ હ .. ૩..

અદ્ય સર્વબલૈર્દૈત્યાઃ ષડશીતિરુદાયુધાઃ .
કમ્બૂનાં ચતુરશીતિર્નિર્યાન્તુ સ્વબલૈર્વૃતાઃ .. ૪..

કોટિવીર્યાણિ પઞ્ચાશદસુરાણાં કુલાનિ વૈ .
શતં કુલાનિ ધૌમ્રાણાં નિર્ગચ્છન્તુ મમાજ્ઞયા .. ૫..

કાલકા દૌર્હૃદા મૌર્યાઃ કાલિકેયાસ્તથાસુરાઃ .
યુદ્ધાય સજ્જા નિર્યાન્તુ આજ્ઞયા ત્વરિતા મમ .. ૬..

ઇત્યાજ્ઞાપ્યાસુરપતિઃ શુમ્ભો ભૈરવશાસનઃ .
નિર્જગામ મહાસૈન્યસહસ્રૈર્બહુભિર્વૃતઃ .. ૭..

આયાન્તં ચણ્ડિકા દૃષ્ટ્વા તત્સૈન્યમતિભીષણમ્ .
જ્યાસ્વનૈઃ પૂરયામાસ ધરણીગગનાન્તરમ્ .. ૮..

તતઃ સિંહો મહાનાદમતીવ કૃતવાન્નૃપ .
ઘણ્ટાસ્વનેન તાન્નાદાનમ્બિકા ચોપબૃંહયત્ .. ૯..

ધનુર્જ્યાસિંહઘણ્ટાનાં નાદાપૂરિતદિઙ્મુખા .
નિનાદૈર્ભીષણૈઃ કાલી જિગ્યે વિસ્તારિતાનના .. ૧૦..

તં નિનાદમુપશ્રુત્ય દૈત્યસૈન્યૈશ્ચતુર્દિશમ્ .
દેવી સિંહસ્તથા કાલી સરોષૈઃ પરિવારિતાઃ .. ૧૧..

એતસ્મિન્નન્તરે ભૂપ વિનાશાય સુરદ્વિષામ્ .
ભવાયામરસિંહાનામતિવીર્યબલાન્વિતાઃ .. ૧૨..

બ્રહ્મેશગુહવિષ્ણૂનાં તથેન્દ્રસ્ય ચ શક્તયઃ .
શરીરેભ્યો વિનિષ્ક્રમ્ય તદ્રૂપૈશ્ચણ્ડિકાં યયુઃ .. ૧૩..

યસ્ય દેવસ્ય તદ્રૂપં યથા ભૂષણવાહનમ્ .
તદ્વદેવ હિ તચ્છક્ત્તિરસુરાન્યોદ્ધુમાયયૌ .. ૧૪..

હંસયુક્તવિમાનાગ્રે સાક્ષસૂત્રકમણ્ડલુઃ .
આયાતા બ્રહ્મણઃ શક્તિર્બ્રહ્માણી સાભિધીયતે .. ૧૫..

માહેશ્વરી વૃષારૂઢા ત્રિશૂલવરધારિણી .
મહાહિવલયા પ્રાપ્તા ચન્દ્રરેખાવિભૂષણા .. ૧૬..

કૌમારી શક્તિહસ્તા ચ મયૂરવરવાહના .
યોદ્ધુમભ્યાયયૌ દૈત્યાનમ્બિકા ગુહરૂપિણી .. ૧૭..

તથૈવ વૈષ્ણવી શક્તિર્ગરુડોપરિ સંસ્થિતા .
શઙ્ખચક્રગદાશાર્ઙ્ગખડ્ગહસ્તાઽભ્યુપાયયૌ .. ૧૮..

યજ્ઞવારાહમતુલં રૂપં યા બિભ્રતો હરેઃ .
શક્તિઃ સાપ્યાયયૌ તત્ર વારાહીં બિભ્રતી તનુમ્ .. ૧૯..

નારસિંહી નૃસિંહસ્ય બિભ્રતી સદૃશં વપુઃ .
પ્રાપ્તા તત્ર સટાક્ષેપક્ષિપ્તનક્ષત્રસંહતિઃ .. ૨૦..

વજ્રહસ્તા તથૈવૈન્દ્રી ગજરાજોપરિ સ્થિતા .
પ્રાપ્તા સહસ્રનયના યથા શક્રસ્તથૈવ સા .. ૨૧..

તતઃ પરિવૃતસ્તાભિરીશાનો દેવશક્તિભિઃ .
હન્યન્તામસુરાઃ શીઘ્રં મમ પ્રીત્યાહ ચણ્ડિકામ્ .. ૨૨..

તતો દેવીશરીરાત્તુ વિનિષ્ક્રાન્તાતિભીષણા .
ચણ્ડિકા શક્તિરત્યુગ્રા શિવાશતનિનાદિની .. ૨૩..

સા જાહ ધૂમ્રજટિલમીશાનમપરાજિતા .
દૂતસ્ત્વં ગચ્છ ભગવન્પાર્શ્વં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૨૪..

બ્રૂહિ શુમ્ભં નિશુમ્ભં ચ દાનવાવતિગર્વિતૌ .
યે ચાન્યે દાનવાસ્તત્ર યુદ્ધાય સમુપસ્થિતાઃ .. ૨૫..

ત્રૈલોક્યમિન્દ્રો લભતાં દેવાઃ સન્તુ હવિર્ભુજઃ .
યૂયં પ્રયાત પાતાલં યદિ જીવિતુમિચ્છથ .. ૨૬..

બલાવલેપાદથ ચેદ્ભવન્તો યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ .
તદાગચ્છત તૃપ્યન્તુ મચ્છિવાઃ પિશિતેન વઃ .. ૨૭..

યતો નિયુક્તો દૌત્યેન તયા દેવ્યા શિવઃ સ્વયમ્ .
શિવદૂતીતિ લોકેઽસ્મિંસ્તતઃ સા ખ્યાતિમાગતા .. ૨૮..

તેઽપિ શ્રુત્વા વચો દેવ્યાઃ શર્વાખ્યાતં મહાસુરાઃ .
અમર્ષાપૂરિતા જગ્મુર્યતઃ કાત્યાયની સ્થિતા .. ૨૯..

તતઃ પ્રથમમેવાગ્રે શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ .
વવર્ષુરુદ્ધતામર્ષાસ્તાં દેવીમમરારયઃ .. ૩૦..

સા ચ તાન્ પ્રહિતાન્ બાણાઞ્છૂલશક્તિપરશ્વધાન્ .
ચિચ્છેદ લીલયાધ્માતધનુર્મુક્ત્તૈર્મહેષુભિઃ .. ૩૧..

તસ્યાગ્રતસ્તથા કાલી શૂલપાતવિદારિતાન્ .
ખટ્વાઙ્ગપોથિતાંશ્ચારીન્કુર્વંતી વ્યચરત્તદા .. ૩૨..

કમણ્ડલુજલાક્ષેપહતવીર્યાન્ હતૌજસઃ .
બ્રહ્માણી ચાકરોચ્છત્રૂન્યેન યેન સ્મ ધાવતિ .. ૩૩..

માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન તથા ચક્રેણ વૈષ્ણવી .
દૈત્યાઞ્જઘાન કૌમારી તથા શક્ત્યાઽતિકોપના .. ૩૪..

ઐન્દ્રી કુલિશપાતેન શતશો દૈત્યદાનવાઃ .
પેતુર્વિદારિતાઃ પૃથ્વ્યાં રુધિરૌઘપ્રવર્ષિણઃ .. ૩૫..

તુણ્ડપ્રહારવિધ્વસ્તા દંષ્ટ્રાગ્રક્ષતવક્ષસઃ .
વારાહમૂર્ત્યા ન્યપતંશ્ચક્રેણ ચ વિદારિતાઃ .. ૩૬..

નખૈર્વિદારિતાંશ્ચાન્યાન્ ભક્ષયન્તી મહાસુરાન્ .
નારસિંહી ચચારાજૌ નાદાપૂર્ણદિગમ્બરા .. ૩૭..

ચણ્ડાટ્ટહાસૈરસુરાઃ શિવદૂત્યભિદૂષિતાઃ .
પેતુઃ પૃથિવ્યાં પતિતાંસ્તાંશ્ચખાદાથ સા તદા .. ૩૮..

ઇતિ માત્રુગણં ક્રુદ્ધં મર્દયન્તં મહાસુરાન્ .
દૃષ્ટ્વાઽભ્યુપાયૈર્વિવિધૈર્નેશુર્દેવારિસૈનિકાઃ .. ૩૯..

પલાયનપરાન્દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્માતૃગણાર્દિતાન્ .
યોદ્ધુમભ્યાયયૌ ક્રુદ્ધો રક્તબીજો મહાસુરઃ .. ૪૦..

રક્તબિન્દુર્યદા ભૂમૌ પતત્યસ્ય શરીરતઃ .
સમુત્પતતિ મેદિન્યાં તત્પ્રમાણસ્તદાસુરઃ .. ૪૧..

યુયુધે સ ગદાપાણિરિન્દ્રશક્ત્યા મહાસુરઃ .
તતશ્ચન્દ્રા સ્વવજ્રેણ રક્તબીજમતાડયત્ .. ૪૨..

કુલિશેનાહતસ્યાશુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ .
સમુત્તસ્થુસ્તતો યોધાસ્તદ્રૂપાસ્તત્પરાક્રમાઃ .. ૪૩..

યાવન્તઃ પતિતાસ્તસ્ય શરીરાદ્રક્તબિન્દવઃ .
તાવન્તઃ પુરુષા જાતાસ્તદ્વીર્યબલવિક્રમાઃ .. ૪૪..

તે ચાપિ યુયુધુસ્તત્ર પુરુષા રક્તસમ્ભવાઃ .
સમં માત્રુભિરત્યુગ્રશસ્ત્રપાતાતિભીષણમ્ .. ૪૫..

પુનશ્ચ વજ્રપાતેન ક્ષતમસ્ય શિરો યદા .
વવાહ રક્તં પુરુષાસ્તતો જાતાઃ સહસ્રશઃ .. ૪૬..

વૈષ્ણવી સમરે ચૈનં ચક્રેણાભિજઘાન હ .
ગદયા તાડયામાસ ઐન્દ્રી તમસુરેશ્વરમ્ .. ૪૭..

વૈષ્ણવીચક્રભિન્નસ્ય રુધિરસ્રાવસમ્ભવૈઃ .
સહસ્રશો જગદ્વ્યાપ્તં તત્પ્રમાણૈર્મહાસુરૈઃ .. ૪૮..

શક્ત્યા જઘાન કૌમારી વારાહી ચ તથાઽસિના .
માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન રક્તબીજં મહાસુરમ્ .. ૪૯..

સ ચાપિ ગદયા દૈત્યઃ સર્વા એવાહનત્ પૃથક્ .
માતૄઃ કોપસમાવિષ્ટો રક્તબીજો મહાસુરઃ .. ૫૦..

તસ્યાહતસ્ય બહુધા શક્તિશૂલાદિભિર્ભુવિ .
પપાત યો વૈ રક્તૌઘસ્તેનાસઞ્છતશોઽસુરાઃ .. ૫૧..

તૈશ્ચાસુરાસ્રુક્સમ્ભૂતૈરસુરૈઃ સકલં જગત્ .
વ્યાપ્તમાસીત્તતો દેવા ભયમાજગ્મુરુત્તમમ્ .. ૫૨..

તાન્ વિષણ્ણાન્ સુરાન્ દૃષ્ટ્વા ચણ્ડિકા પ્રાહસત્ત્વરા .
ઉવાચ કાલીં ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ .. ૫૩..

મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતાન્ રક્તબિન્દૂન્ મહાસુરાન્ .
રક્તબિન્દોઃ પ્રતીચ્છ ત્વં વક્ત્રેણાનેન વેગિતા .. ૫૪..

ભક્ષયન્તી ચર રણે તદુત્પન્નાન્મહાસુરાન્ .
એવમેષ ક્ષયં દૈત્યઃ ક્ષીણરક્તો ગમિષ્યતિ .. ૫૫..

ભક્ષ્યમાણાસ્ત્વયા ચોગ્રા ન ચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે .
ઇત્યુક્ત્વા તાં તતો દેવી શૂલેનાભિજઘાન તમ્ .. ૫૬..

મુખેન કાલી જગૃહે રક્તબીજસ્ય શોણિતમ્ .
તતોઽસાવાજઘાનાથ ગદયા તત્ર ચણ્ડિકામ્ .. ૫૭..

ન ચાસ્યા વેદનાં ચક્રે ગદાપાતોઽલ્પિકામપિ .
તસ્યાહતસ્ય દેહાત્તુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ .. ૫૮..

યતસ્તતસ્તદ્વક્રેણ ચામુણ્ડા સમ્પ્રતીચ્છતિ .
મુખે સમુદ્ગતા યેઽસ્યા રક્તપાતાન્મહાસુરાઃ .. ૫૯..

તાંશ્ચખાદાથ ચામુણ્ડા પપૌ તસ્ય ચ શોણિતમ્ .. ૬૦..

દેવી શૂલેન વજ્રેણ બાણૈરસિભિરૃષ્ટિભિઃ .
જઘાન રક્તબીજં તં ચામુણ્ડાપીતશોણિતમ્ .. ૬૧..

સ પપાત મહીપ્રિષ્ઠે શસ્ત્રસઙ્ઘસમાહતઃ .
નીરક્તશ્ચ મહીપાલ રક્તબીજો મહાસુરઃ .. ૬૨..

તતસ્તે હર્ષમતુલમવાપુસ્ત્રિદશા નૃપ .
તેષાં માત્રુગણો જાતો નનર્તાસૃઙ્મદોદ્ધતઃ .. ૬૩..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે રક્તબીજવધો નામ અષ્ટમોઽધ્યાયઃ

રાજોવાચ .. ૧..

વિચિત્રમિદમાર્ખ્યાતં ભગવન્ ભવતા મમ .
દેવ્યાશ્ચરિતમાહાત્મ્યં રક્તબીજવધાશ્રિતમ્ .. ૨..

ભૂયશ્ચેચ્છામ્યહં શ્રોતું રક્તબીજે નિપાતિતે .
ચકાર શુમ્ભો યત્કર્મ નિશુમ્ભશ્ચાતિકોપનઃ .. ૩..

ઋષિરુવાચ .. ૪..

ચકાર કોપમતુલં રક્તબીજે નિપાતિતે .
શુમ્ભાસુરો નિશુમ્ભશ્ચ હતેષ્વન્યેષુ ચાહવે .. ૫..

હન્યમાનં મહાસૈન્યં વિલોક્યામર્ષમુદ્વહન્ .
અભ્યધાવન્નિશુમ્ભોઽથ મુરવ્યયાસુરસેનયા .. ૬..

તસ્યાગ્રતસ્તથા પૃષ્ઠે પાર્શ્વયોશ્ચ મહાસુરાઃ .
સન્દષ્ટૌષ્ઠપુટાઃ ક્રુદ્ધા હન્તું દેવીમુપાયયુઃ .. ૭..

આજગામ મહાવીર્યઃ શુમ્ભોઽપિ સ્વબલૈર્વૃતઃ .
નિહન્તું ચણ્ડિકાં કોપાત્કૃત્વા યુદ્ધં તુ માતૃભિઃ .. ૮..

તતો યુદ્ધમતીવાસીદ્દેવ્યા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .
શરવર્ષમતીવોગ્રં મેઘયોરિવ વર્ષતોઃ .. ૯..

ચિચ્છેદાસ્તાઞ્છરાંસ્તાભ્યાં ચણ્ડિકા સ્વશરોત્કરૈઃ .
તાડયામાસ ચાઙ્ગેષુ શસ્ત્રૌઘૈરસુરેશ્વરૌ .. ૧૦..

નિશુમ્ભો નિશિતં ખડ્ગં ચર્મ ચાદાય સુપ્રભમ્ .
અતાડયન્મૂર્ઘ્નિ સિંહં દેવ્યા વાહનમુત્તમમ્ .. ૧૧..

તાડિતે વાહને દેવી ક્ષુરપ્રેણાસિમુત્તમમ્ .
નિશુમ્ભસ્યાશુ ચિચ્છેદ ચર્મ ચાપ્યષ્ટચન્દ્રકમ્ .. ૧૨..

છિન્ને ચર્મણિ ખડ્ગે ચ શક્ત્તિં ચિક્ષેપ સોઽસુરઃ .
તામપ્યસ્ય દ્વિધા ચક્રે ચક્રેણાભિમુખાગતામ્ .. ૧૩..

કોપાધ્માતો નિશુમ્ભોઽથ શૂલં જગ્રાહ દાનવઃ .
આયાન્તં મુષ્ટિપાતેન દેવી તચ્ચાપ્યચૂર્ણયત્ .. ૧૪..

આવિદ્ધયાથ ગદાં સોઽપિ ચિક્ષેપ ચણ્ડિકાં પ્રતિ .
સાપિ દેવ્યા ત્રિશૂલેન ભિન્ના ભસ્મત્વમાગતા .. ૧૫..

તતઃ પરશુહસ્તં તમાયાન્તં દૈત્યપુઙ્ગવમ્ .
આહસ્ય દેવી બાણૌઘૈરપાતયત ભૂતલે .. ૧૬..

તસ્મિન્નિપતિતે ભૂમૌ નિશુમ્ભે ભીમવિક્રમે .
ભ્રાતર્યતીવ સંક્રુદ્ધઃ પ્રયયૌ હન્તુમમ્બિકામ્ .. ૧૭..

સ રથસ્થસ્તથાત્યુચ્ચૈર્ગૃહીતપરમાયુધૈઃ .
ભુજૈરષ્ટાભિરતુલૈર્વ્યાપ્યાશેષં વભૌ નભઃ .. ૧૮..

તમાયાન્તં સમાલોક્ય દેવી શઙ્ખમવાદયત્ .
જ્યાશબ્દં ચાપિ ધનુષશ્ચકારાતીવ દુઃસહમ્ .. ૧૯..

પૂરયામાસ કકુભો નિજઘણ્ટાસ્વનેન ચ .
સમસ્તદૈત્યસૈન્યાનાં તેજોવધવિધાયિના .. ૨૦.
. તતઃ સિંહો મહાનાદૈસ્ત્યાજિતેભમહામદૈઃ .
પૂરયામાસ ગગનં ગાં તથોપદિશો દશ .. ૨૧..

તતઃ કાલી સમુત્પત્ય ગગનં ક્ષમામતાડયત્ .
કરાભ્યાં તન્નિનાદેન પ્રાક્સ્વનાસ્તે તિરોહિતાઃ .. ૨૨..

અટ્ટાટ્ટહાસમશિવં શિવદૂતી ચકાર હ .
તૈઃ શબ્દૈરસુરાસ્ત્રેસુઃ શુમ્ભઃ કોપં પરં યયૌ .. ૨૩..

દુરાત્મંસ્તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ વ્યાજહારામ્બિકા યદા .
તદા જયેત્યભિહિતં દેવૈરાકાશસંસ્થિતૈઃ .. ૨૪..

શુમ્ભેનાગત્ય યા શક્તિર્મુક્તા જ્વાલાતિભીષણા .
આયાન્તી વહ્નિકૂટાભા સા નિરસ્તા મહોલ્કયા .. ૨૫..

સિંહનાદેન શુમ્ભસ્ય વ્યાપ્તં લોકત્રયાન્તરમ્ .
નિર્ઘાતનિઃસ્વનો ઘોરો જિતવાનવનીપતે .. ૨૬..

શુમ્ભમુક્તાઞ્છરાન્દેવી શુમ્ભસ્તત્પ્રહિતાઞ્છરાન્ .
ચિચ્છેદ સ્વશરૈરુગ્રૈઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ .. ૨૭..

તતઃ સા ચણ્ડિકા ક્રુદ્ધા શૂલેનાભિજઘાન તમ્ .
સ તદાભિહતો ભૂમૌ મૂર્ચ્છિતો નિપપાત હ .. ૨૮..

તતો નિશુમ્ભઃ સમ્પ્રાપ્ય ચેતનામાત્તકાર્મુકઃ .
આજઘાન શરૈર્દેવીં કાલીં કેસરિણં તથા .. ૨૯..

પુનશ્ચ કૃત્વા બાહૂનામયુતં દનુજેશ્ચરઃ .
ચક્રાયુધેન દિતિજશ્છાદયામાસ ચણ્ડિકામ્ .. ૩૦..

તતો ભગવતી ક્રુદ્ધા દુર્ગા દુર્ગાતિર્નાશિની .
ચિચ્છેદ તાનિ ચક્રાણિ સ્વશરૈઃ સાયકાંશ્ચ તાન્ .. ૩૧..

તતો નિશુમ્ભો વેગેન ગદામાદાય ચણ્ડિકામ્ .
અભ્યધાવત વૈ હન્તું દૈત્યસેનાસમાવૃતઃ .. ૩૨..

તસ્યાપતત એવાશુ ગદાં ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા .
ખડ્ગેન શિતધારેણ સ ચ શૂલં સમાદદે .. ૩૩..

શૂલહસ્તં સમાયાન્તં નિશુમ્ભમમરાર્દનમ્ .
હૃદિ વિવ્યાધ શૂલેન વેગાવિદ્ધેન ચણ્ડિકા .. ૩૪..

ભિન્નસ્ય તસ્ય શૂલેન હૃદયાન્નિઃસૃતોઽપરઃ .
મહાબલો મહાવીર્યસ્તિષ્ઠેતિ પુરુષો વદન્ .. ૩૫..

તસ્ય નિષ્ક્રામતો દેવી પ્રહસ્ય સ્વનવત્તતઃ .
શિરશ્ચિચ્છેદ ખડ્ગેન તતોઽસાવપતદ્ભુવિ .. ૩૬..

તતઃ સિંહશ્ચખાદોગ્રદંષ્ટ્રાક્ષુણ્ણશિરોધરાન્ .
અસુરાંસ્તાંસ્તથા કાલી શિવદૂતી તથાપરાન્ .. ૩૭..

કૌમારીશક્તિનિર્ભિન્નાઃ કેચિન્નેશુર્મહાસુરાઃ .
બ્રહ્માણીમન્ત્રપૂતેન તોયેનાન્યે નિરાકૃતાઃ .. ૩૮..

માહેશ્વરીત્રિશૂલેન ભિન્નાઃ પેતુસ્તથાપરે .
વારાહીતુણ્ડઘાતેન કેચિચ્ચૂર્ણાકૃતા ભુવિ .. ૩૯..

ખણ્ડં ખણ્ડં ચ ચક્રેણ વૈષ્ણવ્યા દાનવાઃ કૃતાઃ .
વજ્રેણ ચૈન્દ્રીહસ્તાગ્રવિમુક્તેન તથાપરે .. ૪૦..

કેચિદ્વિનેશુરસુરાઃ કેચિન્નષ્ટા મહાહવાત્ .
ભક્ષિતાશ્ચાપરે કાલીશિવદૂતીમૃગાધિપૈઃ .. ૪૧..

ઇતિ શ્રિમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે નિશુમ્ભવધો નામ નવમોઽધ્યયઃ

ઋષિરુવાચ .. ૧..

નિશુમ્ભં નિહતં દૃષ્ટ્વા ભ્રાતરં પ્રાણસમ્મિતમ્ .
હન્યમાનં બલં ચૈવ શુમ્ભઃ ક્રુદ્ધોઽબ્રવીદ્વચઃ .. ૨..

બલાવલેપદુષ્ટે ત્વં મા દુર્ગે ગર્વમાવહ .
અન્યાસાં બલમાશ્રિત્ય યુદ્ધ્યસે યાતિમાનિની .. ૩..

દેવ્યુવાચ .. ૪..

એકૈવાહં જગત્યત્ર દ્વિતીયા કા મમાપરા .
પશ્યૈતા દુષ્ટ મય્યેવ વિશન્ત્યો મદ્વિભૂતયઃ .. ૫..

તતઃ સમસ્તાસ્તા દેવ્યો બ્રહ્માણીપ્રમુખા લયમ્ .
તસ્યા દેવ્યાસ્તનૌ જગ્મુરેકૈવાસીતદામ્બિકા .. ૬..

દેવ્યુવાચ .. ૭..

અહં વિભૂત્યા બહુભિરિહ રૂપૈર્યદાસ્થિતા .
તત્સંહૃતં મયૈકૈવ તિષ્ઠામ્યાજૌ સ્થિરો ભવ .. ૮..

ઋષિરુવાચ .. ૯..

તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં દેવ્યાઃ શુમ્ભસ્ય ચોભયોઃ .
પશ્યતાં સર્વદેવાનામસુરાણાં ચ દારુણામ્ .. ૧૦..

શરવર્ષૈઃ શિતૈઃ શસ્ત્રૈસ્તથાસ્ત્રૈશ્રૈવ દારુણૈઃ .
તયોર્યુદ્ધમભૂદ્ભૂયઃ સર્વલોકભયઙ્કરમ્ .. ૧૧..

દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ શતશો મુમુચે યાન્યથામ્બિકા .
બભઞ્ચ તાનિ દૈત્યેન્દ્રસ્તત્પ્રતીઘાતકર્તૃભિઃ .. ૧૨..

મુક્તાનિ તેન ચાસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ પરમેશ્વરી .
બભઞ્ચ લીલયૈવોગ્રહુઙ્કારોચ્ચારણાદિભિઃ .. ૧૩..

તતઃ શરશતૈર્દેવીમાચ્છાદયત સોઽસુરઃ .
સાપિ તત્કુપિતા દેવી ધનુશ્ચિચ્છેદ ચેષુભિઃ .. ૧૪..

છિન્ને ધનુષિ દૈત્યેન્દ્રસ્તથા શક્તિમથાદદે .
ચિચ્છેદ દેવી ચક્રેણ તામપ્યસ્ય કરે સ્થિતામ્ .. ૧૫..

તતઃ ખડ્ગમુપાદાય શતચન્દ્રં ચ ભાનુમત્ .
અભ્યદાવતદા દેવીં દૈત્યનામધિપેશ્વરઃ .. ૧૬..

તસ્યાપતત એવાશુ ખડ્ગં ચિચ્છેદ ચણ્ડિકા .
ધનુર્મુક્તૈઃ શિતૈર્બાણૈશ્ચર્મ ચાર્કકરામલમ્ .. ૧૭..

હતાશ્વઃ ( ? ) સ તદા દૈત્યશ્છિન્નધન્વા વિસારથિઃ .
જગ્રાહ મુદ્ગરં ઘોરમમ્બિકાનિધનોદ્યતઃ .. ૧૮..

ચિચ્છેદાપતતસ્તસ્ય મુદ્ગરં નિશિતૈઃ શરૈઃ .
તથાપિ સોઽભ્યધાવતાં મુષ્ટિમુદ્યમ્ય વેગવાન્ .. ૧૯..

સ મુષ્ટિં પાતયામાસ હૃદયે દૈત્યપુઙ્ગવઃ .
દેવ્યાસ્તં ચાપિ સા દેવી તલેનોરસ્યતાડયત્ .. ૨૦..

તલપ્રહારાભિહતો નિપપાત મહીતલે .
સ દૈત્યરાજઃ સહસા પુનરેવ તથોત્થિતઃ .. ૨૧..

ઉત્પત્ય ચ પ્રગૃહ્યોચ્ચૈર્દેવીં ગગનમાસ્થિતઃ .
તત્રાપિ સા નિરાધારા યુયુધે તેન ચણ્ડિકા .. ૨૨..

નિયુદ્ધં ખે તદા દૈત્યશ્ચણ્ડિકા ચ પરસ્પરમ્ .
ચક્રતુઃ પ્રથમં સિદ્ધમુનિવિસ્મયકારકમ્ .. ૨૩..

તતો નિયુદ્ધં સુચિરં કૃત્વા તેનામ્બિકા સહ .
ઉત્પાઠ્ય ભ્રામયામાસ ચિક્ષેપ ધરણીતલે .. ૨૪..

સ ક્ષિપ્તો ધરણીં પ્રાપ્ય મુષ્ટિમુદ્યમ્ય વેગતઃ .
અભ્યધાવત દુષ્ટાત્મા ચણ્ડિકાનિધનેચ્છયા .. ૨૫..

તમાયાન્તં તતો દેવી સર્વદૈત્યજનેશ્વરમ્ .
જગત્યાં પાતયામાસ ભિત્વા શૂલેન વક્ષસિ .. ૨૬..

સ ગતાસુઃ પપાતોર્વ્યાં દેવી શૂલાગ્રવિક્ષતઃ .
ચાલયન્ સકલાં પૃથ્વીં સાબ્ધિદ્વીપાં સપર્વતામ્ .. ૨૭..

તતઃ પ્રસન્નમખિલં હતે તસ્મિન્ દુરાત્મનિ .
જગત્સ્વાસ્થ્યમતીવાપ નિર્મલં ચાભવન્નભઃ .. ૨૮..

ઉત્પાતમેઘાઃ સોલ્કા યે પ્રાગાસંસ્તે શં યયુઃ .
સરિતો માર્ગવાહિન્યસ્તથાસંસ્તત્ર પાતિતે .. ૨૯..

તતો દેવગણાઃ સર્વે હર્ષનિર્ભરમાનસાઃ .
બભૂવુર્નિહતે તસ્મિન્ ગન્ધર્વા લલિતં જગુઃ .. ૩૦..

અવાદયંસ્તથૈવાન્યે નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ .
વવુઃ પુણ્યાસ્તથા વાતાઃ સુપ્રભોઽભૂદ્દિવાકરઃ .. ૩૧..

જજ્વલુશ્ચાગ્નયઃ શાન્તાઃ શાન્તદિગ્જનિતસ્વનાઃ .. ૩૨..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે શુમ્ભવધો નામ દશમોઽધ્યાયઃ ..

ઋષિરુવાચ .. ૧..

દેવ્યા હતે તત્ર મહાસુરેન્દ્રે
સેન્દ્રાઃ સુરા વહ્નિપુરોગમાસ્તામ્ .
કાત્યાયનીં તુષ્ટુવુરિષ્ટલાભા-
દ્વિકાસિવક્ત્રાબ્જવિકાસિતાશાઃ .. ૨..

દેવિ પ્રપન્નાર્તિહરે પ્રસીદ
પ્રસીદ માતર્જગતોઽખિલસ્ય .
પ્રસીદ વિશ્વેશ્વરિ પાહિ વિશ્વં
ત્વમીશ્વરી દેવિ ચરાચરસ્ય .. ૩..

આધારભૂતા જગતસ્ત્વમેકા
મહીસ્વરૂપેણ યતઃ સ્થિતાસિ .
અપાં સ્વરૂપસ્થિતયા ત્વયૈત-
દાપ્યાયતે કુત્સ્નમલઙ્ઘયવીર્યે .. ૪..

ત્વં વૈષ્ણવીશક્તિરનન્તવીર્યા
વિશ્વસ્ય બીજં પરમાસિ માયા .
સમ્મોહિતં દેવિ સમસ્તમેત-
ત્વં વૈ પ્રસન્ના ભુવિ મુક્તિહેતુઃ .. ૫..

વિદ્યાઃ સમસ્તાસ્તવ દેવિ ભેદાઃ
સ્ત્રિયઃ સમસ્તાઃ સકલા જગત્સુ .
ત્વયૈકયા પૂરિતમમ્બયૈતત્
કા તે સ્તુતિઃ સ્તવ્યપરાપરોક્તિઃ .. ૬..

સર્વભૂતા યદા દેવી ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિની .
ત્વં સ્તુતા સ્તુતયે કા વા ભવન્તુ પરમોક્તયઃ .. ૭..

સર્વસ્ય બુદ્ધિરૂપેણ જનસ્ય હૃદિ સંસ્થિતે .
સ્વર્ગાપવર્ગદે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૮..

કલાકાષ્ઠાદિરૂપેણ પરિણામપ્રદાયિનિ .
વિશ્વસ્યોપરતૌ શક્તે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૯..

સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાથર્સાધિકે .
શરણ્યે ત્ર્યમ્બકે ગૌરિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૦..

સૃષ્ટિસ્થિતિવિનાશાનાં શક્તિભૂતે સનાતનિ .
ગુણાશ્રયે ગુણમયે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૧..

શરણાગતદીનાર્તપરિત્રાણપરાયણે .
સર્વસ્યાર્તિહરે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૨..

હંસયુક્તવિમાનસ્થે બ્રહ્માણીરૂપધારિણિ .
કૌશામ્ભઃક્ષરિકે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૩..

ત્રિશૂલચન્દ્રાહિધરે મહાવૃષભવાહિનિ .
માહેશ્વરીસ્વરૂપેણ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે .. ૧૪..

મયૂરકુક્કુટવૃતે મહાશક્તિધરેઽનઘે .
કૌમારીરૂપસંસ્થાને નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૫..

શઙ્ખચક્રગદાશાર્ઙ્ગગૃહીતપરમાયુધે .
પ્રસીદ વૈષ્ણવીરૂપે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૬..

ગૃહીતોગ્રમહાચક્રે દંષ્ટ્રોદ્ધૃતવસુન્ધરે .
વરાહરૂપિણિ શિવે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૭..

નૃસિંહરૂપેણોગ્રેણ હન્તું દૈત્યાન્ કૃતોદ્યમે .
ત્રૈલોક્યત્રાણસહિતે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૮..

કિરીટિનિ મહાવજ્ર સહસ્રનયનોજ્જ્વલે .
વૃત્રપ્રાણહરે ચૈન્દ્રિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૧૯..

શિવદૂતીસ્વરૂપેણ હતદૈત્યમહાબલે .
ઘોરરૂપે મહારાવે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૦..

દંષ્ટ્રાકરાલવદને શિરોમાલાવિભૂષણે .
ચામુણ્ડે મુણ્ડમથને નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૧..

લક્ષ્મિ લજ્જે મહાવિદ્યે શ્રદ્ધે પુષ્ટિ સ્વધે ધ્રુવે .
મહારાત્રિ મહામાયે નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૨..

મેધે સરસ્વતિ વરે ભૂતિ બાભ્રવિ તામસિ .
નિયતે ત્વં પ્રસીદેશે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે .. ૨૩..

સર્વસ્વરૂપે સર્વેશે સર્વેશક્તિસમન્વિતે .
ભયેભ્યસ્ત્રાહિ નો દેવિ દુર્ગે દેવિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૪..

એતતે વદનં સૌમ્યં લોચનત્રયભૂષિતમ્ .
પાતુ નઃ સર્વભૂતેભ્યઃ કાત્યાયનિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૫..

જ્વાલાકરાલમત્યુગ્રમશેષાસુરસૂદનમ્ .
ત્રિશૂલં પાતુ નો ભીતેર્ભદ્રકાલિ નમોઽસ્તુ તે .. ૨૬..

હિનસ્તિ દૈત્યતેજાંસિ સ્વનેનાપૂર્ય યા જગત્ .
સા ઘણ્ટા પાતુ નો દેવિ પાપેભ્યો નઃ સુતાનિવ .. ૨૭..

અસુરામૃગ્વસાપઙ્કચચિંતસ્તે કરોજ્જ્વલઃ .
શુભાય ખડ્ગો ભવતુ ચણ્ડિકે ત્વાં નતા વયમ્ .. ૨૮..

રોગાનશેષાનપહંસિ તુષ્ટા
રુષ્ટા તુ કામાન્ સકલાનભીષ્ટાન્ .
ત્વામાશ્રિતાનાં ન વિપન્નરાણાં
ત્વામાશ્રિતા હ્યાશ્રયતાં પ્રયાન્તિ .. ૨૯..

એતત્કૃતં યત્કદનં ત્વયાદ્ય
ધર્મદ્વિષાં દેવિ મહાસુરાણામ્ .
રૂપૈરનેકૈર્બહુધાત્મમૂર્તિમ્
કૃત્વામ્બિકે તત્પ્રકરોતિ કાન્યા .. ૩૦..

વિદ્યાસુ શાસ્ત્રેષુ વિવેકદીપે-
ષ્વાદ્યેષુ વાક્યેષુ ચ કા ત્વદન્યા .
મમત્વગર્તેઽતિમહાન્ધકારે
વિભ્રામયત્યેતદતીવ વિશ્વમ્ .. ૩૧..

રક્ષાંસિ યત્રોગ્રવિષાશ્ચ નાગા
યત્રારયો દસ્યુબલાનિ યત્ર .
દાવાનલો યત્ર તથાબ્ધિમદ્યે
તત્ર સ્થિતા ત્વં પરિપાસિ વિશ્વમ્ .. ૩૨..

વિશ્વેશ્વરિ ત્વં પરિપાસિ વિશ્વં
વિશ્વાત્મિકા ધારયસીતિ વિશ્વમ્ .
વિશ્વેશવન્દ્યા ભવતી ભવન્તિ
વિશ્વાશ્રયા યે ત્વયિ ભક્તિનમ્રાઃ .. ૩૩..

દેવિ પ્રસીદ પરિપાલયનોરિભીતે
ભીતેર્નિત્યં યથાસુરવધાદધુનૈવ સદ્યઃ .
પાપાનિ સર્વજગતાં પ્રશમં નયાશુ
ઉત્પાતપાકજનિતાંશ્ચ મહોપસર્ગાન્ .. ૩૪..

પ્રણતાનાં પ્રસીદ ત્વં દેવિ વિશ્વાર્તિહારિણિ .
ત્રૈલોક્યવાસિનામીડ્યે લોકાનાં વરદા ભવ .. ૩૫..

દેવ્યુવાચ .. ૩૬..

વરદાહં સુરગણા વરં યન્મનસેચ્છથ .
તં વૃણુધ્વં પ્રયચ્છામિ જગતામુપકારકમ્ .. ૩૭..

દેવા ઊચુઃ .. ૩૮..

સર્વાબાધાપ્રશમનં ત્રૈલોક્યસ્યાખિલેશ્વરિ .
એવમેવ ત્વયા કાર્યમસ્મદ્વૈરિવિનાશનમ્ .. ૩૯..

દેવ્યુવાચ .. ૪૦..

વૈવસ્વતેઽન્તરે પ્રાપ્તે અષ્ટાવિંશતિમે યુગે .
શુમ્ભો નિશુમ્ભશ્ચૈવાન્યાવુત્પત્સ્યેતે મહાસુરૌ ..૪૧..

નન્દગોપગૃહે જાતા યશોદાગર્ભસમ્ભવા .
તતસ્તૌ નાશયિષ્યામિ વિન્ધ્યાચલનિવાસિની .. ૪૨..

પુનરપ્યતિરૌદ્રેણ રૂપેણ પૃથિવીતલે .
અવતીર્ય હનિષ્યામિ વૈપ્રચિતાંસ્તુ દાનવાન્ .. ૪૩..

ભક્ષયન્ત્યાશ્ચ તાનુગ્રાન્ વૈપ્રચિતાન્ મહાસુરાન્ .
રક્તા દન્તા ભવિષ્યન્તિ દાડિમીકુસુમોપમાઃ .. ૪૪..

તતો માં દેવતાઃ સ્વર્ગે મર્ત્યલોકે ચ માનવાઃ .
સ્તુવન્તો વ્યાહરિષ્યન્તિ સતતં રક્તદન્તિકામ્ .. ૪૫..

ભૂશ્ચ શતવાર્ષિક્યામનાવૃષ્ટયામનમ્ભસિ .
મુનિભિઃ સંસ્તુતા ભૂમૌ સમ્ભવિષ્યામયયોનિજા .. ૪૬..

તતઃ શતેન નેત્રાણાં નિરીક્ષિષ્યામિ યન્મુનીન્ .
કીર્તયિષ્યન્તિ મનુજાઃ શતાક્ષીમિતિ માં તતઃ .. ૪૭..

તતોઽહમખિલં લોકમાત્મદેહસમુદ્ભવૈઃ .
ભરિષ્યામિ સુરાઃ શાકૈરાવૃષ્ટેઃ પ્રાણધારકૈઃ .. ૪૮..

શાકમ્ભરીતિ વિખ્યાતિં તદા યાસ્યામ્યહં ભુવિ .
તત્રૈવ ચ વધિષ્યામિ દુર્ગમાખ્યં મહાસુરમ્ ..૪૯..

દુર્ગાદેવીતિ વિખ્યાતં તન્મે નામ ભવિષ્યતિ .
પુનશ્ચાહં યદા ભીમં રૂપં કૃત્વા હિમાચલે .. ૫૦..

રક્ષાંસિ ક્ષયયિષ્યામિ મુનીનાં ત્રાણકારણાત્ .
તદા માં મુનયઃ સર્વે સ્તોષ્યન્ત્યાનમ્રમૂર્તયઃ .. ૫૧..

ભીમાદેવીતિ વિખ્યાતં તન્મે નામ ભવિષ્યતિ .
યદારુણાખ્યસ્ત્રૈલોક્યે મહાબાધાં કરિષ્યતિ .. ૫૨..

તદાઽહં ભ્રામરં રૂપં કૃત્વાસઙ્ખયેયષટ્પદમ્ .
ત્રૈલોક્યસ્ય હિતાર્થાય વધિષ્યામિ મહાસુરમ્ .. ૫૩..

ભ્રામરીતિ ચ માં લોકાસ્તદા સ્તોષ્યન્તિ સર્વતઃ .
ઇત્થં યદા યદા બાધા દાનવોત્થા ભવિષ્યતિ .. ૫૪..

તદા તદાઽવતીર્યાહં કરિષ્યામ્યરિસંક્ષયમ્ .. ૫૫..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે નારાયણિસ્તુતિર્નામ એકાદશોઽધ્યાયઃ .. ૧૧..

દેવ્યુવાચ .. ૧..

એભિઃ સ્તવૈશ્ચ માં નિત્યં સ્તોષ્યતે યઃ સમાહિતઃ .
તસ્યાહં સકલાં બાધાં નાશયિષ્યામ્યસંશયમ્ .. ૨..

મધુકૈટભનાશં ચ મહિષાસુરગાતનમ્ .
કીર્તયિષ્યન્તિ યે તદ્વદ્વધં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ .. ૩..

અષ્ટભ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં નવમ્યાં ચૈકચેતસઃ .
શ્રોષ્યન્તિ ચૈવ યે ભક્ત્યા મમ માહાત્મ્યમુતમમ્ .. ૪..

ન તેષાં દુષ્કૃતં કિઞ્ચિદ્દુષ્કૃતોત્થા ન ચાપદઃ .
ભવિષ્યતિ ન દારિદ્રયં ન ચૈવેષ્ટવિયોજનમ્ .. ૫..

શત્રુતો ન ભયં તસ્ય દસ્યુતો વા ન રાજતઃ .
ન શસ્ત્રાનલતોયૌઘાત્ કદાચિત્ સમ્ભવિષ્યતિ .. ૬..

તસ્માન્મમૈતન્માહાત્મ્યં પઠિતવ્યં સમાહિતૈઃ .
શ્રોતવ્યં ચ સદા ભક્ત્યા પરં સ્વસ્ત્યયનં હિ તત્ .. ૭..

ઉપસર્ગાનશેષાંસ્તુ મહામારીસમુદ્ભવાન્ .
તથા ત્રિવિધમુત્પાતં માહાત્મ્યં શમયેન્મમ .. ૮..

યત્રૈતત્પઠ્યતે સમ્યઙ્નિત્યમાયતને મમ .
સદા ન તદ્વિમોક્ષ્યામિ સાન્નિધ્યં તત્ર મે સ્થિતમ્ .. ૯..

બલિપ્રદાને પૂજાયામગ્નિકાર્યે મહોત્સવે .
સર્વં મમૈતચ્ચરિતમુચ્ચાર્યં શ્રાવ્યમેવ ચ .. ૧૦..

જાનતાજાનતા વાપિ બલિપૂજાં તથા કૃતામ્ .
પ્રતીચ્છિષ્યામ્યહં પ્રીત્યા વહ્નિહોમં તથાકૃતમ્ .. ૧૧..

શરત્કાલે મહાપૂજા ક્રિયતે યા ચ વાર્ષિકી .
તસ્યાં મમૈતન્માહાત્મ્યં શ્રુત્વા ભક્તિસમન્વિતઃ .. ૧૨..

સર્વાબાધાવિનિર્મુક્તો ધનધાન્યસુતાન્વિતઃ .
મનુષ્યો મત્પ્રસાદેન ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ .. ૧૩..

શ્રુત્વા મમૈતન્માહાત્મ્યં તથા ચોત્પતયઃ શુભાઃ .
પરાક્રમં ચ યુદ્ધેષુ જાયતે નિર્ભયઃ પુમાન્ .. ૧૪..

રિપવઃ સંક્ષયં યાન્તિ કલ્યાણં ચોપપદ્યતે .
નન્દતે ચ કુલં પુંસાં માહાત્મ્યં મમ શ્રૃણ્વતામ્ .. ૧૫..

શાન્તિકમણિ સર્વત્ર તથા દુઃસ્વપ્નદર્શને .
ગ્રહપીડાસુ ચોગ્રાસુ માહાત્મ્યં શ્રૃણુયાન્મમ .. ૧૬..

ઉપસર્ગાઃ શમં યાન્તિ ગ્રહપીડાશ્ચ દારુણાઃ .
દુઃસ્વપ્નં ચ નૃભિર્દૃષ્ટં સુસ્વપ્નમુપજાયતે .. ૧૭..

બાલગ્રિહાભિભૂતાનાં બાલાનાં શાન્તિકારકમ્ .
સઙ્ઘાતભેદે ચ નૃણાં મૈત્રીકરણમુતમમ્ .. ૧૮..

દુર્વૃતાનામશેષાણાં બલહાનિકરં પરમ્ .
રક્ષોભૂતપિશાચાનાં પઠનાદેવ નાશનમ્ .. ૧૯..

સર્વં મમૈતન્માહાત્મ્યં મમ સન્નિધિકારકમ્ .
પશુપુષ્પાર્ધ્યધૂપૈશ્ચ ગન્ધદીપૈસ્તથોતમૈઃ .. ૨૦ ..

વિપ્રાણાં ભૌજનર્હોમૈઃ પ્રોક્ષણીયૈરહર્નિશમ્ .
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્ભોગૈઃ પ્રદાનૈર્વત્સરેણ યા .. ૨૧..

પ્રીતિર્મે ક્રિયતે સાસ્મિન્સકૃત્સુચરિતે શ્રુતે .
શ્રુતં હરતિ પાપાનિ તથારોગ્યં પ્રયચ્છતિ .. ૨૨..

રક્ષાં કરોતિ ભૂતેભ્યો જન્મનાં કીર્તનં મમ .
યુદ્ધેષુ ચરિતં યન્મે દુષ્ટદૈત્યનિવર્હણમ્ .. ૨૩..

તસ્મિઞ્ચ્છ્રુતે વૈરિકૃતં ભયં પુંસાં ન જાયતે .
યુષ્માભિઃ સ્તુતયો યાશ્ચ યાશ્ચ બ્રહ્મર્ષિભિઃ કૃતાઃ .. ૨૪..

બ્રહ્મણા ચ કૃતાસ્તાસ્તુ પ્રયચ્છન્તિ શુભાં મતિમ્ .
અરણ્યે પ્રાન્તરે વાપિ દાવાગ્નિપરિવારિતઃ .. ૨૫..

દસ્યુભિર્વા વૃતઃ શૂન્યે ગૃહીતો વાપિ શત્રુભિઃ .
સિંહવ્યાઘ્નાનુયાતો વા વને વા વનહસ્તિભિઃ .. ૨૬..

રાજ્ઞા ક્રુદ્ધેન ચાજ્ઞપ્તો વધ્યો બન્ધગતોઽપિ વા .
આધૂર્ણિતો વા વાતેન સ્થિતઃ પોતે મહાર્ણવે .. ૨૭..

પતત્સુ ચાપિ શસ્ત્રેષુ સઙ્ગ્રામે ભૃશદારુણે .
સર્વાબાધાસુ ઘોરાસુ વેદનાભ્યર્દિતોઽપિ વા .. ૨૮..

સ્મરન્ મમૈતચ્ચરિતં નરો મુચ્યેત સઙ્કટાત્ .
મમ પ્રભાવાત્સિંહાદ્યા દસ્યવો વૈરિણસ્તથા .. ૨૯..

દૂરાદેવ પલાયન્તે સ્મરતશ્ચરિતં મમ .. ૩૦..

ઋષિરુવાચ .. ૩૧..

ઇત્યુક્ત્વા સા ભગવતી ચણ્ડિકા ચણ્ડવિક્રમા .
પશ્યતામેવ દેવાનાં તત્રૈવાન્તરધીયત .. ૩૨..

તેઽપિ દેવા નિરાતઙ્કાઃ સ્વાધિકારાન્યથા પુરા .
યજ્ઞભાગભુજઃ સર્વે ચક્રુર્વિનિહતારયઃ .. ૩૩..

દૈત્યાશ્ચ દેવ્યા નિહતે શુમ્ભે દેવરિપૌ યુધિ .
જગદ્વિધ્વંસિનિ તસ્મિન્ મહોગ્રેઽતુલવિક્રમે .. ૩૪..

નિશુમ્ભે ચ મહાવીર્યે શેષાઃ પાતાલમાયયુઃ .. ૩૫..

એવં ભગવતી દેવી સા નિત્યાપિ પુનઃ પુનઃ .
સમ્ભૂય કુરુતે ભૂપ જગતઃ પરિપાલનમ્ .. ૩૬..

તયૈતન્મોહ્યતે વિશ્વં સૈવ વિશ્વં પ્રસૂયતે .
સા યાચિતા ચ વિજ્ઞાનં તુષ્ટા ઋદ્ધિં પ્રયચ્છતિ .. ૩૭..

વ્યાપ્તં તયૈતત્સકલં બ્રહ્માણ્ડં મનુજેશ્વર .
મહાકાલ્યા મહાકાલે મહામારીસ્વરૂપયા .. ૩૮..

સૈવ કાલે મહામારી સૈવ સૃષ્ટિર્ભવત્યજા .
સ્થિતં કરોતિ ભૂતાનાં સૈવ કાલે સનાતની .. ૩૯..

ભવકાલે નૃણાં સૈવ લક્ષ્મીર્વૃદ્ધિપ્રદા ગૃહે .
સૈવાભાવે તથાલક્ષ્મીર્વિનાશાયોપજાયતે .. ૪૦..

સ્તુતા સમ્પૂજિતા પુષ્પૈર્ધૂપગન્ધાદિભિસ્તથા .
દદાતિ વિતં પુત્રાંશ્ચ મતિં ધર્મે ગતિં શુભામ્ .. ૪૧..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે ફલસ્તુતિર્નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ .. ૧૨ ..

ઋષિરુવાચ .. ૧..

એતતે કથિતં ભૂપ દેવીમાહાત્મ્યમુત્તમમ્ .. ૨..

એવમ્પ્રભાવા સા દેવી યયેદં ધાર્યતે જગત્ .
વિદ્યા તથૈવ ક્રિયતે ભગવદ્વિષ્ણુમાયયા .. ૩..

તયા ત્વમેષ વૈશ્યશ્ચ તથૈવાન્યે વિવેકિનઃ .
મોહ્યન્તે મોહિતાશ્ચૈવ મોહમેષ્યન્તિ ચાપરે .. ૪..

તામુપૈહિ મહારાજ શરણં પરમેશ્વરીમ્ .
આરાધિતા સૈવ નૃણાં ભોગસ્વર્ગાપવર્ગદા .. ૫..

માર્કણ્ડેય ઉવાચ .. ૬..

ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સુરથઃ સ નરાધિપઃ .
પ્રણિપત્ય મહાભાગં તમૃષિં સંશિતવ્રતમ્ .. ૭..

નિર્વિણ્ણોઽતિમમત્વેન રાજ્યાપહરણેન ચ .
જગામ સદ્યસ્તપસે સ ચ વૈશ્યો મહામુને .. ૮..

સન્દર્શનાર્થમમ્બાયા નદીપુલિનસંસ્થિતઃ .
સ ચ વૈશ્યસ્તપસ્તેપે દેવીસૂક્તં પરં જપન્ .. ૯..

તો તસ્મિન્ પુલિને દેવ્યાઃ કૃત્વા મૂર્તિં મહીમયીમ્ .
અર્હણાં ચક્રતુસ્તસ્યાઃ પુષ્પધૂપાગ્નિતર્પણૈઃ .. ૧૦..

નિરાહારૌ યતાહારૌ તન્મનસ્કૌ સમાહિતૌ .
દદતુસ્તૌ બલિં ચૈવ નિજગાત્રાસૃગુક્ષિતમ્ .. ૧૧..

એવં સમારાધયતોસ્ત્રિભિર્વર્ષૈર્યતાત્મનોઃ .
પરિતુષ્ટા જગદ્ધાત્રી પ્રત્યક્ષં પ્રાહ ચણ્ડિકા .. ૧૨..

દેવ્યુવાચ .. ૧૩..

યત્પ્રાથ્યર્તે ત્વયા ભૂપ ત્વયા ચ કુલનન્દન .. ૧૪..

મતસ્તત્પ્રાપ્યતાં સર્વં પરિતુષ્ટા દદામિ તત્ .. ૧૫..

માર્કણ્ડેય ઉવાચ .. ૧૬..

તતો વવ્રે નૃપો રાજ્યમવિભ્રંશ્યન્યજન્મનિ .
અત્ર ચૈવ નિજં રાજ્યં જતશત્રુબલં બલાત્ .. ૧૭..

સોઽપિ વેશ્યસ્તતો જ્ઞાનં વવ્રે નિર્વિણ્ણમાનસઃ .
મમેત્યહમિતિ પ્રાજ્ઞઃ સઙ્ગવિચ્યુતિકારકમ્ .. ૧૮..

દેવ્યુવાચ .. ૧૯..

સ્વલ્પૈરહોભિર્નૃપતે સ્વરાજ્યં પ્રાપ્સ્યતે ભવાન્ .. ૨૦..

હત્વા રિપૂનસ્ખલિતં
તવ તત્ર ભવિષ્યતિ .. ૨૧..

મૃતશ્ચ ભૂયઃ સમ્પ્રાપ્ય જન્મ દેવાદ્વિવસ્વતઃ .. ૨૨..

સાવર્ણિકો નામ મનુર્ભવાન્ભુવિ ભવિષ્યતિ .. ૨૩..

વૈશ્યવર્ય ત્વયા યશ્ચ વરોઽસ્મતોઽભિવાઞ્છિતઃ .. ૨૪..

તં પ્રયચ્છામિ સંસિદ્ધ્યૈ તવ જ્ઞાનં ભવિષ્યતિ .. ૨૫..

માર્કણ્ડેય ઉવાચ .. ૨૬..

ઇતિ દત્વા તયોર્દેવી યથાભિલષિતં વરમ્ .
બભૂવાન્તર્હિતા સદ્યો ભક્ત્યા તાભ્યામભિષ્ટુતા .. ૨૭..

એવં દેવ્યા વરં લબ્ધ્વા સુરથઃ ક્ષત્રિયર્ષભઃ .
સૂર્યાજ્જન્મ સમાસાદ્ય સાવર્ણિભર્વિતા મનુઃ .. ૨૮..

સાવર્ણિભર્વિતા મનુઃ ક્લીં ઓમ્ .. ૨૯..

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે દેવીમાહાત્મ્યે સુરથવૈશ્યયોર્વરપ્રદાનં નામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ .. ૧૩ ..