అథ శ్రావణీస్నానమ్
శ్రావణీస్నానముపాకర్మ చ కదా భవతీతి జిజ్ఞాసాయామ్—
“శ్రావణ్యాం పౌర్ణమాస్యాం శ్రవణయుక్తాయాం శ్రవణరహితాయాం శ్రావణస్య శుక్లపఞ్చమ్యాం హస్తయుక్తాయామయుక్తాయాం వా ఉపాకర్మ (అధ్యాయోపాకర్మ) భవతి .”
“ఓషధీనాం ప్రాదుర్భావే శ్రవణేన శ్రావణ్యాం పౌర్ణమాస్యాం పఞ్చమీ హస్తేన వా ఇతి వచనాత్.”—పారస్కరగృహ్యసూత్రమ్
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః
శ్రావణీస్నానే ఆవశ్యకాన్యుపకరణాని కుశాః, తిలాః, యవాః, మృత్తికా, గోమయమ్, భస్మ, అపామార్గః, సుమనసః, దూర్వాదీని .
తత్ర సశిష్యో గురూర్నద్యాదౌ తడాగే వా గత్వా శుచౌ దేశే ఆవశ్యకాన్యుపకరణాని సంస్థాప్య హస్తౌ పాదౌ ప్రక్షాల్య బద్ధశిఖీ యజ్ఞోపవీత్యాచమ్య ప్రవాహాభిముఖః ప్రాఙ్ముఖో వా కుశోపగ్రహః
సఙ్కల్పం కుర్యాత్.
సఙ్కల్పః
హరిః ఓం తత్సత్ 3 ఓం విష్ణుః 3 అద్య శ్రీమద్భగవతో మహాపురాణపురుషోత్తమస్య విష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య సకలజగత్సృష్టికారిణో బ్రహ్మణో ద్వితీయే పరార్ధే ఏకపఞ్చాశత్తమే వర్షే ప్రథమమాసే ప్రథమపక్షే ప్రథమదివసే అహ్నోర్ద్వితీయయామే తృతీయే ముహూర్తే రథన్తరాదిద్వాత్రింశత్కల్పానాం మధ్యే అష్టమే శ్వేతవారాహకల్పే స్వాయమ్భువాదిమన్వన్తరాణాం మధ్యే సప్తమే వైవస్వతమన్వన్తరే కృతత్రేతాద్వాపరకలిసంజ్ఞకానాం చతుర్ణ్ణాం యుగానాం మధ్యే వర్తమానే అష్టావింశతితమే కలియుగే తత్ప్రథమచరణే జమ్బూద్వీపే భారతవర్షే భరతఖణ్డే ఆర్యావర్తాన్తర్గతైకదేశే నేపాలదేశే పాశుపతక్షేత్రే వా (అముక) పుణ్యభూమౌ బౌద్ధావతారే షష్టిసంవత్సరాణాం మధ్యేఽముకనామ్ని సంవత్సరే దక్షిణగోలావలమ్బిని శ్రీమార్తణ్డమణ్డలే అముకర్తౌ అముకమాసే అముకపక్షే అముకతిథౌ అముకవాసరే అముకనక్షత్రే అముకయోగే అముకకరణే యథారాశిస్థితే శ్రీసూర్యే యథారాశిస్థితే చన్ద్రమసి యథా రాశిస్థితే దేవగురౌ శేషేషు గ్రహేషు యథాయథం స్థానస్థితేషు సత్సు ఏవం సకలగ్రహగణవిశేషేణవిశిష్టాయాం శుభపుణ్యతిథౌ (అముక) గోత్రోత్పన్నః (అముక) ప్రవరః (అముక) వేదాన్తర్గత (అముక) శాఖాధ్యాయీ (అముక) శర్మాహం స్వాత్మనః శ్రుతిస్మృతిపురాణాగమోక్తఫలప్రాప్తయే ఇహ జన్మని జన్మాన్తరే వా కాయికవాచికమానసికసాంసర్గికజ్ఞాతాజ్ఞాతస్పర్శాస్పర్శాసనశయనభోజనగమనానృతభాషణాదిజనిత– దురితనిరసనఫూర్వకమధీతానామ్ అధ్యేష్యమాణానాం చాధ్యాయానాం స్థాన–విచ్ఛేదవ్రోశఘోషణదన్తవివృత్తిదుర్వృత్త– ద్రుతోచ్చారితవర్ణానాం పూర్వసవర్ణానాం గలోపలమ్బితవివృత్తోచ్చారితవర్ణానాం శ్లిష్టాస్పష్టవర్ణవిఘట్టనాదిభిః పఠితానాఞ్చ శ్రుతీనాం యద్యాతయామత్వం తత్పరిహారార్థమ్ అష్టత్రింశదనధ్యాయాధ్యయనే రథ్యాసఞ్చరతః శూద్రస్య శ్రృణ్వతోఽధ్యయనే మ్లేచ్ఛాన్త్యజాతేః శ్రృణ్వతోఽధ్యయనేఽశుచిదేశేఽధ్యయనే ఆత్మనోఽశుచిత్వేఽధ్యయనేఽక్షరస్వరానుస్వార– పదచ్ఛేదకణ్డికావ్యఞ్జనహ్రస్వదీర్ఘప్లుతకణ్ఠతాలుమూర్ధన్యోష్ఠ్యదన్త్యనాసికానునాసిక– రేఫజిహ్వామూలీయోపధ్మానీయోదాత్తానుదాత్త– స్వరితాదీనాం వ్యత్యయేనోచ్చారే మాధుర్యాక్షరవ్యక్తిహీనత్వాద్యనేకప్రత్యవాయపరిహారపూర్వకం సర్వస్య వేదస్య సవీర్యత్వసమ్పాదనద్వారా యథావత్ఫలప్రాప్తిపూర్వకం శ్రీపరమేశ్వరప్రీత్యర్థం దేవబ్రాహ్మణసవితృసూర్యనారాయణసన్నిధౌ (అముకతీర్థే) ప్రవాహాభిముఖః స్నానమహం కరిష్యే. ..
ఇతి సఙ్కల్ప్య
తీర్థం ప్రార్థయేత్ ..
తీర్థప్రార్థనా
ఓం నమామి గఙ్గే తవ పాదపఙ్కజం సురాసురైర్వన్దితదివ్యరూపమ్.
భుక్తిం చ ముక్తిం చ దదాసి నిత్యం భావానుసారేణ సదా నరాణామ్..
పాపినాముద్ధృతికృతే సముద్భూతాసి భూతలే.
దహ మే సర్వపాపాని మాం పునీహి సురేశ్వరి ..
త్వమేవ గతిరస్మాకం పతతాం నరకార్ణవే.
సముద్ధర మహాదేవ జటాజూటనివాసిని ..
యా గతిర్యోగయుక్తానాం మునీనామూర్ధ్వరేతసామ్.
సా గతిః సర్వజన్తూనాం గౌతమీతీరవాసినామ్..
పుష్కరాదీని తీర్థాని గఙ్గాద్యాః సరితస్తథా .
ఆగచ్ఛన్తు పవిత్రాణి స్నానకాలే సదా మమ ..
త్వం రాజా సర్వతీర్థానాం త్వమేవ జగతః పితా .
యాచితం దేహి తీర్థం మే తీర్థరాజ నమోఽస్తు తే..
అపామధిపతిస్త్వం చ తీర్థేషు వసతిస్తవ .
వరుణాయ నమస్తుభ్యం స్నానానుజ్ఞాం ప్రయచ్ఛ మే..
అధిష్ఠాత్ర్యశ్చ తీర్థానాం తీర్థేషు విచరన్తి యాః .
దేవతాస్తాః ప్రయచ్ఛన్తు స్నానాజ్ఞాం మమ సర్వదా ..
గఙ్గే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి .
నర్మదే సిన్ధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ..
చన్ద్రభాగే మహాభాగే శరణాగతవత్సలే.
గణ్డకీ సరయూయుక్తా సమాసాద్య పునీహి మామ్..
సర్వాణి యాని తీర్థాని పాపమోచనహేతవః .
ఆయాన్తు స్నానకాలేఽస్మిన్ క్షణం కుర్వన్తు సన్నిధిమ్..
ఇతి సంప్రార్థ్య తతః
ఉరుᳯహీతి న్యుబ్జాఞ్జలిహస్తేన తోయమభిమన్త్రయేత్ .
జలాభిమన్త్రణమ్
ఓం ఉరుᳯహి రాజా వరుణశ్చకార సూర్ॺాయ పన్థామన్వేతవాఽఉ .
అపదే పాదాప్రతిధాతవేకరుతాపవక్తా హృదయావిధశ్చిత్ .
నమో వరుణాయాభిష్ఠితో వరుణస్య పాశః ..
తతో ॺే తే శతమితి జలమావర్తయేత్.
జలావర్తనమ్
ఓం ॺే తే శతం వరుణం ॺే సహస్రం ॺజ్ఞియాః పాశా వితతా మహాన్తః .
తేభిర్నోఽఅద్య సవితోత విష్ణుర్విశ్వే ముఞ్చన్తు మరుతః స్వర్కాః .
తతః సుమిత్రియా న ఇత్యపోఽఞ్జలినాఽఽదాయ–
జలమాదానం నిషిఞ్చనఞ్చ
ఓం సుమిత్రియా నఽఆపఽఓషధయః సన్తు. ఇతి .
“దుర్మిత్రియా ఇతి ద్వేష్యం ప్రతి నిషిఞ్చేత్”
(కామాదీన్ శత్రూనుద్దిశ్య తీర్థతటే స్వవామభాగే నిషిఞ్చేత్) .
ఓం దుర్మిత్రియాస్తస్మై సన్తు ॺోస్మాన్ద్వేష్టి ॺఞ్చ వయం ద్విష్మః . ఇతి .
కటిం వస్త్యూరు జఙ్ఘే చరణౌ కరౌ మృదా త్రిస్త్రిః ప్రక్షాల్యాచమ్య నమస్యోదకమాలభేదఙ్గాని మృదేదం విష్ణురితి .
మృత్తికాలేపనమ్
మృల్లేపనప్రకారో యథా మృత్స్నామాదాయ తస్యా భాగత్రయం కృత్వా ప్రథమభాగం వామహస్తేనాదాయ నాభేరధః
కటిప్రదేశమనులిప్య హస్తం ప్రక్షాల్య ద్వితీయభాగమాదాయ వామహస్తేన ప్రాగ్వస్తిమూరుః జఙ్ఘే చరణౌ కరౌ చ త్రిస్త్రిరనులిప్య హస్తం ప్రక్షాల్యాచమ్య తీర్థోదకం సాఞ్జలిః శిరసా ప్రణమేత్.
పునస్తథైవ తృతీయభాగం వామహస్తే నిధాయ దక్షిణహస్తేన నాభేరుపరి లలాటమారభ్య నాభిపర్యన్తం లేపయేత్. సర్వత్ర లేపనే ‘ఇదం విష్ణురితి’ మన్క్రావృత్తిః .
ఓం ఇదం విష్ణుర్విచవ్రమే త్రేధా నిదధే పదమ్.
సమూఢమస్యఫాᳩసురే స్వాహా ..
ఓం అశ్వక్రాన్తే రథక్రాన్తే విష్ణువ్రాన్తే వసున్ధరే.
మృత్తికే హర మే పాపం యన్మయా దుష్కృతం కృతమ్..
ఉద్ధృతాసి వరాహేణ కృష్ణేన శతబాహునా .
నమస్తే సర్వభూతానాం ప్రభవారణి సువ్రతే..
మృత్తికే బ్రహ్మభూతాసి కశ్యపేనాభివన్దితా .
త్వయా హతేషు పాపేషు గచ్ఛేయం పరమాం గతిమ్..
తతః నాభిపరిమాణం తీర్థజలాన్తః ప్రవిశ్య సూర్యాభిముఖో నిమజ్జేదాపోఽఅస్మానితి .
స్నానమ్
ఓం ఆపోఽఅస్మాన్మాతరః శున్ధయన్తు ఘృతేన నో ఘృతప్వః పునన్తు.
విశ్వᳯహిరిప్రమ్ప్రవహన్తి దేవీః ..
స్నాత్వోదిదాభ్య ఇత్యున్మజ్జేత్ .
ఓం ఉదిదాభ్యః శుచిరాపూతఽఏమి ..
ఇత్యున్మజ్జ్య పునస్తూష్ణీం త్రివారం నిమజ్జ్యోన్మజ్జ్యాచమ్య గోమయేన విలిమ్పేన్మానస్తోక ఇతి .
గోమయలేపనమ్
తత్ప్రకారో యథా—
పాణిభ్యాం గోమయమాదాయ సూర్యం దర్శయిత్వా భాగత్రయం కృత్వా ప్రథమభాగం వామహస్తేనాదాయ నాభేరధస్తాల్లేపయేత్.
పునర్హస్తౌ ప్రక్షాల్య ద్వితీయభాగం పూర్వవద్వామహస్తేన ఊరుః వస్తి జఙ్ఘే పాదౌ కరౌ చ లేపయేత్.
పునర్హస్తౌ ప్రక్షాల్య దక్షిణేన పాణినా తృతీయం భాగమాదాయ నాభేరూర్ధ్వం లలాటమారభ్య నాభిపర్యన్తం లేపయేత్ .
ఓం మానస్తోకే తనయే మా నఽఆయుషి మా నో గోషు మా నోఽఅశ్వేషు రీరిషః .
మా నో వీరాన్న్రుద్రభామినో వధీర్హవిష్మన్తః సదమిఝ్వా హవామహే.
ఓం అగ్రమగ్రం చరన్తీనామోషధీనాం వనే వనే.
తాసామృషభపత్నీనాం పవిత్రం కాయశోధనమ్..
యన్మే రోగం చ శోకం చ తన్మే దహతు గోమయమ్.. ఇతి .
పునః స్నానమ్
పునః పూర్వవదాపోఽఅస్మానితి ప్రాగుక్తౌ మన్త్రౌ పఠన్ త్రివారం నిమజ్జ్య స్నాయాత్.
తతః సజలం భస్మాఽఽదాయ దక్షిణేన పాణినా లలాటాదినాభ్యన్తం శరీరం లేపయేత్ .
భస్మలేపనమ్
“ఓం అగ్నిరితి భస్మ, ఓం ప్రసద్య భస్మ” ఇతి ద్వౌ మన్త్రౌ పఠేత్ .
ఓం అగ్నిరితి భస్మ, వాయురితి భస్మ, జలమితి భస్మ, స్థలమితి భస్మ, వ్యోమేతి భస్మ .
సర్వᳯహ వా ఇదం భస్మ . మన ఏతాని చక్షూంషి భస్మాని ..
ఓం ప్రసద్య భస్మనా ॺోనిమపశ్చ పృథివీమగ్నే.
సᳯసృజ్య మాతృభిష్ట్వఞ్జ్యాోతిష్మాన్పునరాసదః .. ఇతి .
“తతోఽభిషిఞ్చేదిమం మే వరుణేతి చతసృభిర్మాప ఉదుత్తమం ముఞ్చన్త్వవభృథేతి అన్తే చైతత్” యథా కుశోన్నీతేన ప్రతిమన్త్రం నాభేరుర్ధ్వం దక్షిణపార్శ్వమారభ్య శిరో నీత్వా నాభేర్వామపార్శ్వాన్తం సిఞ్చేత్ .
కుశోదకేన సేచనమ్
మన్త్రాశ్చ
ఓం ఇమమ్మే వరుణ శ్రుధీ హవమద్యా చ మృడయ . త్వామవస్యురాచకే..
ఓం తత్త్వా ॺామి బ్రహ్మణా వన్దమానస్తదాశాస్తే ॺజమానోహవిర్భిః .
అహేడమానో వరుణేహ బోధ్యురుశᳯస మా నఽఆయుః ప్రమోషీః ..
ఓం త్వన్నోఽఅగ్నే వరుణస్య విద్వాన్దేవస్య హేడోఽఅవయాసిసీష్ఠాః .
ॺజిష్ఠో వహ్నితమః శోశుచానో విశ్వా ద్వేషాᳩసి ప్రముముగ్ధ్యస్మత్..
ఓం స త్వన్నోఽఅగ్నేవమో భవోతీ నేదిష్ఠోఽఅస్యాఽఉషసో వ్యుష్టౌ.
అవయక్ష్వ నో వరుణᳯరరాణో వీహి మృడీకᳯసుహవో నఽఏధి ..
ఓం మాపో మౌషధీర్హిᳯసీర్ధామ్నో ధామ్నో రాజఀస్తతో వరుణ నో ముఞ్చ .
ॺదాహురఘ్న్యాఽఇతి వరుణేతి శపామహే తతో వరుణ నో ముఞ్చ ..
ఓం ఉదుత్తమం వరుణపాశమస్మదవాధమం విమధ్యమᳩశ్రథాయ .
అథావయమాదిత్యవ్రతే తవానాగసోఽఅదితయే స్యామ ..
ఓం ముఞ్చన్తు మా శపథ్యాదథో వరుణ్యాదుత .
అథో ॺమస్య పడ్వీశాత్సర్వస్మాద్దేవ కిల్విషాత్.
ఓం అవభృథ నిచుమ్పుణ నిచేరురసి నిచుమ్పుణః .
అవ దేవైర్దేవకృతమేనోॺాసిషమవ మర్త్యైర్మర్త్యకృతం పురురావ్ణో దేవ రిషస్పాహి ..
ఇత్యభిషిచ్య—
“నిమజ్జ్యోన్మజ్జ్యాచమ్య దర్భైః పావయేత్ .
ఆపో హిష్ఠేతి తిసృభిరిదమాపో హవిష్మతీర్దేవీరాప ఇతి ద్వాభ్యామపో దేవా ద్రుపదాదివ శన్నోదేవీరపాᳩరసమపోదేవీః పునన్తు మేతి నవభిః కుశోన్నీతేన జలేనాత్మానమభిషిఞ్చేత్” .
త్రిభిర్దర్భైర్దక్షిణకరధృతైః సోదకైర్నాభిమారభ్య ప్రదక్షిణం నాభిపర్యన్తం వక్ష్యమాణైః ప్రణవాదిభిర్గాయత్రీపూర్వైరాపోహిష్ఠేత్యాదిభిర్మన్త్రైరాత్మానం పావయేత్.
ఆదౌ గాయత్ర్యాభిషిచ్య –
తతః కుశాన్ జలే నిక్షిప్య స్నాయాత్.
ఓం ఆపో హిష్ఠా మయో భువస్తానఽఊర్జే దధాతన . మహే రణాయ చక్షసే..
ఓం ॺోవః శివతమో రసస్తస్య భాజయతే హ నః . ఉశతీరివ మాతరః
ఓం తస్మాఽఅరఙ్గమామవో ॺస్య క్షయాయ జిన్వథ . ఆపో జనయథా చ నః ..
ఓం ఇదమాపః ప్రవహతావద్యఞ్చ మలఞ్చ ॺత్. ॺచ్చాభిదుద్రోహానృతఀॺచ్చ శేపేఽఅభీరుణమ్. ఆపో మా తస్మ్మాదేనసః పవమానశ్చ ముఞ్చతు..
ఓం హవిష్మతీరిమాఽఆపోహవిష్మాఀ2ఆవివాసతి . హవిష్మాన్దేవోఽఅధ్వరో హవిష్మాఀఽఅస్తు సూర్ॺః ..
ఓం దేవీరాపోఽఅపాన్నపాద్యో వఽఊర్మిర్హవిష్యఇన్ద్రియావాన్మదిన్తమః .
తన్దేవేభ్యో దేవక్రా దత్త శువ్రపేభ్యో ॺేషాం భాగస్థ స్వాహా ..
ఓం కార్షిరసి సముద్రస్య త్వా క్క్షిత్త్యాఽఉన్నయామి . సమాపోఽఅద్భిరగ్మత సమోషధీభిరోషధీః ..
ఓం అపో దేవా మధుమతీరగృబ్భ్ణన్నూర్జస్వతీ రాజస్వశ్చితానాః .
ॺాభిర్మిత్రావరుణావభ్యషిఞ్చన్యాభిరిన్ద్రమనయన్నత్యరాతీః ..
ఓం ద్రుపదాదివ ముముచానః స్విన్నః స్నాతో మలాదివ . పూతం పవిత్రేణే వాజ్యమాపః శున్ధన్తు మైనసః ..
ఓం శన్నో దేవీరభిష్టయఽఆపో భవన్తు పీతయే. శం ॺోరభిస్రవన్తు నః ..
ఓం అపాᳩరసముద్వయసᳯసూర్ॺే సన్తᳯసమాహితమ్ .
అపాᳩరసస్య ॺో రసస్తఀవ్వో గృహ్ణామ్యుత్తమముపయామగృహీతోసీన్ద్రాయ త్వా జుష్టఙ్గృహ్ణామ్యేష తే ॺోనిరిన్ద్రాయ త్వా జుష్టతమమ్..
ఓం అపో దేవీరుప సృజ మధుమతీరయక్ష్మాయ ప్రజాబ్భ్యః . తాసామాస్త్థానాదుజ్జిహతామోషధయః సుపిప్పలాః ..
ఓం పునన్తు మా పితరః సోమ్యాసః పునన్తు మా పితామహాః పునన్తు ప్రపితామహాః .
పవిత్రేణ శతాయుషా . పునన్తు మా పితామహాః పునన్తు ప్రపితామహాః . పవిత్రేణ శతాయుషా విశ్వమాయుర్వ్యశ్నవై..
ఓం అగ్నఽఆయూᳩషి పవసఽఆసువోర్జమిషఞ్చ నః . ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్..
ఓం పునన్తు మా దేవజనాః పునన్తు మనసా ధియః . పునన్తు విశ్వా భూతాని జాతవేదః పునీహి మా ..
ఓం పవిత్రేణ ఫునీహి మా శుక్రేణ దేవ దీద్యత్. అగ్నే క్రత్వా వ్రతూఀ1..రను..
ఓం ॺత్తే పవిత్రమర్చిష్యగ్నే వితతమన్తరా . బ్రహ్మ తేన పునాతు మా ..
ఓం పవమానః సోఽఅద్య నః పవిత్రేణ విచర్షణిః . ॺః పోతా స పునాతు మా ..
ఓం ఉభాభ్యాం దేవ సవితః పవిత్రేణ సవేన చ . మాం పునీహి విశ్వతః .
ఓం వైశ్వదేవీ పునతీ దేవ్యాగాద్యస్యామిమా బహ్వ్యస్తన్న్వో వీతపృష్ఠాః ..
తయా మదన్తః సధమాదేషు వయᳯస్యామ పతయో రయీణామ్ పశ్చాత్తూష్ణీమాచమ్య
“చిత్పతిర్మేత్యోఙ్కారేణ వ్యాహృతిభిర్గాయత్ర్యా చాదావన్తే , చ ఇమమ్మే ఇత్యష్టౌ”—
ఓం చిత్పతిర్మా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్ॺస్య రశ్మిభిః .
తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్రపూతస్య ॺత్కామః పునే తచ్ఛకేయమ్..
ఓం వాక్పతిర్మా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్ॺస్య రశ్మిభిః .
తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్రపూతస్య ॺత్కామః పునే తచ్ఛకేయమ్..
ఓం దేవో మా సవితా పునాత్వచ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ సూర్ॺస్య రశ్మిభిః .
తస్య తే పవిత్రపతే పవిత్రపూతస్య ॺత్కామః పునే తచ్ఛకేయమ్..
ఓం పునాతు. ఓం ఇమం మే వరుణ శ్రుధీ హవమద్యా చ మృడయ . త్వామవస్యురాచకే..
ఓం భూః పునాతు. ఓం తత్త్వా ॺామి బ్రహ్మణా వన్దమానస్తదాశాస్తే ॺజమానో హవిర్భిః .
అహేడమానో వరుణేహ బోధ్యురుశᳯసమా నఽఆయుః ప్రమోషీః ..
ఓం భువః పునాతు. ఓం త్వన్నోఽఅగ్నే వరుణస్య విద్వాన్ దేవస్య హేడోఽఅవయాసిసీష్ఠాః .
ॺజిష్ఠో వహ్నితమః శోశుచానో విశ్వా ద్వేషాᳩసి ప్రముముగ్ధ్యస్మత్..
ఓం స్వః పునాతు. ఓం సత్వన్నోఽఅగ్నే వవోభవోతీ నేదిష్ఠోఽఅస్యాఽఉషసో వ్యుష్టౌ.
అవ యక్ష్వనో వరుణᳯరరాణో వీహి మృడీకᳯసుహవో నఽఏధి . ఓం మహః పునాతు.
ఓం మాపో మౌషధీర్హిᳯసీర్ధామ్నో ధామ్నో రాజఀస్తతో వరుణ నో ముఞ్చ .
ॺదాహురఘ్న్యాఽఇతి వరుణేతి శపామహే తతో వరుణ నో ముఞ్చ . ఓం జనః పునాతు.
ఓం ఉదుత్తమం వరుణ పాశమస్మదవాధమం విమధ్యమᳩశ్రథాయ .
అథావయమాదిత్య వ్రతే తవానాగసోఽఅదితయే స్యామ . ఓం సత్యం పునాతు.
ఓం అవభృథ నిచుమ్పుణ నిచేరురసి నిచుమ్పుణః .
అవదేవైర్దేవకృతమేనోయాసిషమవ మత్యైర్మర్త్యకృతమ్పురురావ్ణో దేవ రిషస్పాహి ..
ఓం ఊర్ధ్వం పునాతు. ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి .
ధియో ॺో నః ప్రచోదయాత్.. ఓం సర్వం పునాతు .
అపామార్గేణ మార్జనమ్
పునరపామార్గమాదాయ దక్షిణపాణినా వక్ష్యమాణమన్త్రం పఠన్ నాభేరూర్ధ్వం నాభేర్దక్షిణపార్శ్వమారభ్య శిరసి నీత్వా వామపార్శ్వాన్తం మార్జయేత్ .
ఓం అపాఘమప కిల్బిషమప కృత్యామపో రపః .
అపామార్గ త్వమస్మదపదుః ష్వప్న్యᳯసువ ..
తతః పరం స్నాయాత్.
దూర్వాఙ్కురేణ సేచనమ్
ఓం కాణ్డాత్కాణ్డాత్ప్రరోహన్తీ పరుషః పరుషస్పరి .
ఏవా నో దూర్వే ప్రతను సహస్రేణ శతేన చ ..
తతో దూర్వాఙ్కురానపి విముచ్య స్నాయాత్.
అథాఘమర్షణం పాపపురుషనిరసనం వా
“అన్తర్జలేఽఘమర్షణం త్రిరావర్తయేద్ద్రుపదాదివాయఙ్గౌరితి వా ఋచం ప్రాణాయామం వా సశిరసమోమితి వా విష్ణోర్వా స్మరణమ్”
ఓం ఋతఞ్చ సత్యఞ్చాభీద్ధాత్తపసోఽధ్యజాయత . తతో రాత్ర్యజాయత తతః సముద్రోఽఅర్ణవః ..
సముద్రాదర్ణవాదధి సంవత్సరోఽఅజాయత . అహోరాత్రాణి విదధద్విశ్వస్య మిషతో వశీ ..
సూర్ॺాచన్ద్రమసౌ ధాతా యథా పూర్వమకల్పయత్. దివఞ్చ పృథివీఞ్చాన్తరిక్షమథో స్వః . ఇతి త్రిః .
ఓం ఆయఙ్గౌః ఫృశ్నిరవ్రమీదసదన్మాతరమ్పురః . పితరఞ్చ ప్రయన్త్స్వః .. ఇతి త్రివారం వా .
ఓం ద్రుపదాదివ ముముచానః స్విన్నః స్నాతో మలాదివ .
పూతమ్పవిత్రేణేవాజ్యమాపః శున్ధన్తు మైనసః .. ఇతి త్రివారం వా .
ఓం భూః ఓం భువః ఓం స్వః ఓం మహః ఓం జనః ఓం తపః ఓం సత్యమ్ ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి .
ధియో ॺో నః ప్రచోదయాత్..
ఓం ఆపో జ్యోతి రసోఽమృతమ్. బ్రహ్మ భూర్భువః స్వరోమ్.. ఇతి త్రివారం వా .
ఓం శాన్తాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం
విశ్వాధారం గగనసదృశం మేఘవర్ణం శుభాఙ్గమ్..
లక్ష్మీకాన్తం కమలనయనం యోగిభిర్ధ్యానగమ్యం
వన్దే విష్ణుం భవభయహరం సర్వలోకైకనాథమ్..
ఇతి వా త్రివారం మేఘవర్ణం శేషశాయినం లక్ష్మ్యా సేవ్యమానం విష్ణుం స్మరన్ పఠేత్ .
ఏవం స్నానం కృత్వా స్నానాఙ్గతర్పణం కుర్యాత్ .
స్నానాఙ్గతర్పణమ్,
తత్రాదౌ దేవతర్పణమ్ తత్రాదౌ ఋజుకుశోపగ్రహం సచన్దనాక్షతతులసీపత్రం జలమర్ఘ్యపాత్రేణ అఞ్జలినా దేవతీర్థేనైకైకవారం దేవాన్ తర్పయేత్—
ఓం బ్రహ్మాదయో దేవాస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూర్దేవాస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భువర్దేవాస్తృప్యన్తామ్.
ఓం స్వర్దేవాస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూర్భువః స్వర్దేవాస్తృప్యన్తామ్.
అథ నివీతీ (కణ్ఠలమ్బీ) సన్ కుశానుదగ్రాన్ కృత్వాఽఽచమ్య చోదఙ్ముఖో భూృత్వా కాయతీర్థేన ప్రతిమన్త్రం సయవజలేన ద్విర్ద్విర్ఋషీంస్తర్పయేత్ .
ఋషితర్పణమ్
ఓం సనకాదిద్వైపాయనాన్తా ఋషయస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూర్ఋషయస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భువర్ఋషయస్తృప్యన్తామ్.
ఓం స్వర్ఋషయస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూర్భువః స్వర్ఋషయస్తృప్యన్తామ్.
తతః పితృతీర్థేన ప్రతిమన్త్రం త్రిస్త్రివారం దక్షిణాముఖః ప్రాచీనావీతీ భూత్వా దక్షిణాగ్రమూలాన్ కుశాన్ కృత్వా సతిలజలేన పితౄన్ తర్పయేత్ .
పితృతర్పణమ్
ఓం కవ్యవాడనలాదయః పితరస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూః పితరస్తృప్యన్తామ్
ఓం భువః పితరస్తృప్యన్తామ్.
ఓం స్వః పితరస్తృప్యన్తామ్.
ఓం భూర్భువః స్వః పితరస్తృప్యన్తామ్.
తతః సవ్యః సన్ ఆచామేత్.
తిలోదకోత్సర్జనమ్ (యక్ష్మతర్పణమ్)
ఓం యన్మయా దూషితం తోయం శారీరమలసమ్భవైః .
తస్య పాపస్య శుద్ధ్యర్థం యక్ష్మైతత్తే తిలోదకమ్..
ఇతి తీర్థతటే ఉత్సృజేత్.
శిఖోదకోత్సర్జనమ్
ఓం లతాగుల్మేషు వృక్షేషు పితరో యే వ్యవస్థితాః .
తే సర్వే తృప్తిమాయాన్తు మయోత్సృష్టైః శిఖోదకైః ..
ఇతి వృక్షాదౌ దక్షిణభాగే శిఖాం నిష్పీడయేత్.
సూర్యోపస్థానమ్ సూర్యముదీక్షనుపస్థానం కుర్యాత్ .
ఓం అదృశ్రమస్య కేతవో విరశ్మయో జనాఀ2ఽఅను.
భ్రాజన్తో అగ్నయో ॺథా . ఉపయామగృహీతోసి సూర్ॺాయత్వా బ్భ్రాజాయైష తే ॺోనిః సూర్ॺాయ త్వా బ్భ్రాజాయ .
సూర్ॺ భ్రాజిష్ఠ బ్భ్రాజిష్ఠస్త్వం దేవేస్వసి భ్రాజిష్ఠోహమ్మనుష్యేషు భూయాసమ్..
ఓం హᳯసః శుచిషద్వసురన్తరిక్షసద్ధోతా వేదిషదతిథిర్దురోణసత్.
నృషద్వరసదృతసద్వ్యోమసదబ్జా గోజాఽఋతజాఽఅద్రిజాఽఋతం బృహత్..
ఓం ఉద్వయన్తమసస్పరి స్వః పశ్యన్తఽఉత్తరమ్. దేవన్దేవత్రా సూర్ॺమగన్మజ్యోతిరుత్తమమ్..
ఓం ఉదుత్యఞ్జాతవేదసన్దేవం వహన్తి కేతవః . దృశే విశ్శ్వాయ సూర్య్ॺమ్..
ఓం చిత్రన్దేవానాముదగాదనీకఞ్చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః .
ఆ ప్ప్రా ద్యావాపృథివీఽఅన్తరిక్షᳯసూర్ॺఽఆత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ ..
ఓం తచ్చక్షుర్దేవహితం పురస్క్తాచ్ఛుక్వ్రముచ్చరత్.
పశ్యేమ శరదః శతఞ్జీవేమ శరదః శతᳯశ్రృణుయామ శరదః శతం ప్రబ్రవామ శరదః శతమదీనాః స్యామ శరదః శతమ్భూయశ్చ శరదః శతాత్..
ఓం విభ్రాడ్బృహత్ ... ఆకృష్ణేనేత్యన్తం సప్తదశమన్త్రాఀశ్చ పఠేత్.
నమః సవిత్రే జగదేకచక్షుషే జగత్ప్రసూతిస్థితినాశహేతవే.
త్రయీమయాయ త్రిగుణాత్మధారిణే విరఞ్చినారాయణశఙ్కరాత్మనే..
ఇత్యుపస్థాయ నమస్కృత్య చ ధౌతే వాససీ పరిధాయ భస్మాది ధారణం కృత్వా గాయత్రీం జపేత్ .
తతో నారాయణం స్మరన్ గృహమావ్రజేత్..
.. ఇతి శ్రావణీస్నానప్రయోగః ..