.. Aitareya upanishat ..
.. Aitareya upanishat ..
.. Shaantipaat'hah' ..
Vaang me manasi pratisht'hitaa mano me vaachi pratisht'hitamaaviraaveerma edhi ..
Vedasya ma aaneesthah' shrutam' me maa prahaaseeranenaadheetenaahoraatraan sandadhaamyri'tam' vadishyaami satyam' vadishyaami ..
Tanmaamavatu tadvaktaaramavatvavatu maamavatu vaktaaramavatu vaktaaram ..
.. Om shaantih' shaantih' shaantih'..
Aatmaa vaa idameka evaagra aaseennaanyatkinchachana .
Sa eekshata lokaannu sri'jaa iti .. 1 ..
Sa imaam'llokaanasri'jata .
Ambho mareecheermaapo'do'mbhah' parena divam' dyauh' pratisht'haa'ntariksham' mareechayah' .
Pri'thivee maro yaa adhastaatta aapah' .. 2 ..
Sa eekshateme nu lokaa lokapaalaannu sri'jaa iti ..
So'dbhya eva purusham' samuddhri'tyaamoorchhayat .. 3 ..
Tamabhyatapattasyaabhitaptasya mukham' nirabhidyata yathaa'nd'am' mukhaadvaagvaacho'gnirnaasike nirabhidyetam' naasikaabhyaam' praanah' .
Praanaadvaayurakshinee nirabhidyetamakshibhyaam' chakshushchakshusha aadityah' karnau nirabhidyetaam' karnaabhyaam' shrotram' shrotraddishastvangnirabhidyata tvacho lomaani lomabhya oshadhivanaspatayo hri'dayam' nirabhidyata hri'dayaanmano manasashchandramaa naabhirnirabhidyata naabhyaa apaano'paanaanmri'tyuh' shishnam' nirabhidyata shishnaadreto retasa aapah' .. 4 ..
Taa etaa devataa sri'sht'aa asminmahatyarnave praapatan . Tamashanaapipaasaabhyaamanvavaarjat .
Taa enamabruvannaayatanam' nah' prajaaneehi yasminpratisht'hitaa annamadaameti .. 1 ..
Taabhyo gaamaanayattaa abruvanna vai no'yamalamiti .
Taabhyo'shvamaanayattaa abruvanna vai no'yamalamiti .. 2 ..
Taabhyah' purushamaanayattaa abruvan sukri'tam' bateti purusho vaava sukri'tam .
Taa abraveedyathaayatanam' pravishateti .. 3 ..
Agnirvaagbhootvaa mukham' praavishadvaayuh' praano bhootvaa naasike praavishadaadityashchakshurbhootvaa'kshinee praavishaddishah' shrotram' bhootvaa karnau praavishannoshadhivanaspatayo lomaani bhootvaa tvacham' praavisham'shchandramaa mano bhootvaa hri'dayam' praavishanmri'tyurapaano bhootvaa naabhim' praavishadaapo reto bhootvaa shishnam' praavishan .. 4 ..
Tamashanaayaapipaase abrootaamaavaabhyaamabhiprajaaneeheeti te abraveedetaasveva vaam' devataasvaabhajaamyetaasu bhaaginyau karomeeti . Tasmaadyasyai kasyai cha devataayai havirgri'hyate bhaaginyaavevaasyaamashanaayaapipaase bhavatah' .. 5 ..
Sa eekshateme nu lokaashcha lokapaalaashchaannamebhyah' sri'jaa iti .. 1 ..
So'po'bhyatapattaabhyo'bhitaptaabhyo moortirajaayata .
Yaa vai saa moortirajaayataannam' vai tat .. 2 ..
Tadenatsri'sht'am' paraangtyajighaam'sattadvaachaa'jighri'kshat tannaashaknodvaachaa graheetum .
Sa yaddhainadvaachaa'grahaishyadabhivyaahri'tya haivaannamatrapsyat .. 3 ..
Tatpraanenaajighri'kshat tannaashaknotpraanena graheetum .
Sa yaddhainatpraanenaagrahaishyadabhipraanya haivaannamatrapsyat .. 4 ..
Tachchakshushaa'jighri'kshat tannaashaknochchakshushaa graheetum .
Sa yaddhainachchakshushaa'grahaishyaddri'sht'vaa haivaanamatrapsyat .. 5 ..
Tachchhrotrenaajighri'kshat tannaashaknochchhrotrena graheetum .
Sa yaddhainachchhrotrenaagrahaishyachchhrutvaa haivaannamatrapsyat .. 6 ..
Tattvachaa'jighri'kshat tannaashaknottvachaa graheetum .
Sa yaddhainattvachaa'grahaishyat spri'sht'vaa haivaannamatrapsyat .. 7 ..
Tanmanasaa'jighri'kshat tannaashaknonmanasaa graheetum .
Sa yaddhainanmanasaa'grahaishyaddhyaatvaa haivaannamatrapsyat .. 8 ..
Tachchhishnenaajighri'kshat tannaashaknochchhishnena graheetum .
Sa yaddhainachchhishnenaagrahaishyadvitsri'jya haivaanamatrapsyat .. 9 ..
Tadapaanenaajighri'kshat tadaavayat saisho'nnasya graho yadvaayuranaayurvaa esha yadvaayuh' .. 10 ..
Sa eekshata katham' nvidam' madri'te syaaditi sa eekshata katarena prapadyaa iti .
Sa eekshata yadi vaachaa'bhivyaahri'tam' yadi praanenaabhipraanitam' yadi chakshushaa dri'sht'am' yadi shrotrena shrutam' yadi tvachaa spri'sht'am' yadi manasaa dhyaatam' yadyapaanenaabhyapaanitam' yadi shishnena visri'sht'amatha ko'hamiti .. 11 ..
Sa etameva seemaanam' vidaryaitayaa dvaaraa praapadyata .
Saishaa vidri'tirnaama dvaastadetannaa'ndanam .
Tasya traya aavasathaastrayah' svapnaa ayamaavasatho'yamaavasatho'yamaavasatha iti ..12..
Sa jaato bhootaanyabhivyaikhyat kimihaanyam' vaavadishaditi .
Sa etameva purusham' brahma tatamamapashyat . Idamadarshanamitee 3 .. 13 ..
Tasmaadidandro naamedandro ha vai naama tamidandram' santamindra ityaachakshate parokshena .
Parokshapriyaa iva hi devaah' parokshapriyaa iva hi devaah' .. 14 ..
Purushe ha vaa ayamaadito garbho bhavati yadetadretah' .
Tadetatsarvebhyo'ngebhyastejah' sambhootamaatmanyeva''tmaanam' bibharti tadyadaa striyaam' sinchatyathainajjanayati tadasya prathamam' janma .. 1 ..
Tatstriyaa aatmabhooyam' gachchhati yathaa svamangam' tathaa .
Tasmaadenaam' na hinasti .
Saa'syaitamaatmaanamatra gatam' bhaavayati .. 2 ..
Saa bhaavayitree bhaavayitavyaa bhavati .
Tam' stree garbha bibharti .
So'gra eva kumaaram' janmano'gre'dhibhaavayati .
Sa yatkumaaram' janmano'gre'dhibhaavayatyaatmaanameva tadbhaavayatyeshaam' lokaanaam' santatyaa .
Evam' santataa heeme lokaastadasya dviteeyam' janma .. 3 ..
So'syaayamaatmaa punyebhyah' karmabhyah' pratidheeyate .
Athaasyaayaamitara aatmaa kri'takri'tyo vayogatah' praiti .
Sa itah' prayanneva punarjaayate tadasya tri'teeyam' janma .. 4 ..
Taduktamri'shinaa garbhe nu sannanveshaamavedamaham' devaanaam' janimaani vishvaa shatam' maa pura aayaseerarakshannadhah' shyeno javasaa niradeeyamiti .
Garbha evaitachchhayaano vaamadeva evamuvaacha ..5..
Sa evam' vidvaanasmaachchhareerabhedaadoordhva utkramyaamushmin svarge loke sarvaan kaamaanaaptvaa'mri'tah' samabhavat samabhavat .. 6 ..
Ko'yamaatmeti vayamupaasmahe katarah' sa aatmaa .
Yena vaa pashyati yena vaa shri'noti yena vaa gandhaanaajighrati yena vaa vaacham' vyaakaroti yena vaa svaadu chaasvaadu cha vijaanaati .. 1 ..
Yadetaddhri'dayam' manashchaitat .
Sanjnyaanamaajnyaanam' vijnyaanam' prajnyaanam' medhaa dri'sht'idhri'rtimatirmaneeshaa jootih' smri'tih' sankalpah' kraturasuh' kaamo vasha iti .
Sarvaanyevaitaani prajnyaanasya naamadheyaani bhavanti .. 2 ..
Esha brahmaisha indra esha prajaapatirete sarve devaa imaani cha panchamahaabhootaani pri'thivee vaayuraakaasha aapo jyoteem'sheetyetaaneemaani cha kshudramishraaneeva .
Beejaaneetaraani chetaraani chaand'ajaani cha jaarujaani cha svedajaani chodbhijjaani chaashvaa gaavah' purushaa hastino yatkinchedam' praani jangamam' cha patatri cha yachcha sthaavaram' sarvam' tatprajnyaanetram' prajnyaane pratisht'hitam' prajnyaanetro lokah' prajnyaa pratisht'haa prajnyaanam' brahma .. 3 ..
Sa etena praajnyenaa''tmanaa'smaallokaadutkramyaamushminsvarge loke sarvaan kaamaanaaptvaa'mri'tah' samabhavat samabhavat .. 4 ..