શુક્લયજુર્વેદે માધ્યન્દિનીયે પુરુષસૂક્તમ્

અથ પુરુષસૂક્તમ્.
સહસ્ત્રશીર્ષાષોળશનારાયણ: પૌરૂષમાનુષ્ટુભં ત્રિષ્ટુબંતં.
અભિષેકે વિનિયોગ:.

હરિ: ૐ સ॒હસ્ત્ર॑શીર્ષા॒પુરુ॑ષ:સહસ્ત્રાક્ષ:સ॒હસ્ત્ર॑પાત્.
સભૂમિં॑વિ॒શ્વતો॑વૃ॒ત્વાઽત્ય॑તિષ્ઠદ્દશાંગુ॒લમ્ ..૧..
પુરુ॑ષ॒એવેદંસર્વ॒યદ્ભૂ॒તંયચ્ચ॒ભવ્ય॑મ્.
ઉ॒તામૃ॑ત॒ત્વસ્યેશા॑નો॒યદન્ને॑નાતિ॒રોહ॑તિ..૨..
એ॒તાવા॑નસ્યમહિ॒માતો॒જ્યાયાંશ્ચ॒પૂરુ॑ષ:.
પાદોસ્યવિશ્વાભૂ॒તાનિ॑ત્રિ॒પાદ॑સ્યા॒મૃતં॑દિવિ ..૩..
ત્રિ॒પાદૂ॒ર્ધ્વઉદૈ॒ત્પુરુ॑ષ॒:પાદો॑સ્યે॒હાભ॑વ॒ત્પુન॑:.
તતો॒વિષ્વ॒ઙ્વ્ય॑ક્રામત્સાશનાનશ॒નેઅ॒ભિ ..૪ ..
ત્સમા॑દ્વિ॒રાળ॑જાયતવિ॒રાજો॒અધિપૂરુ॑ષ:.
સજા॒તોઅત્ય॑રિચ્યતપ॒શ્ચાદ્ભૂમિ॒મથો॑પુર:..૫..

યત્પુરુષેણહવિષાદેવાયજ્ઞમતન્વત.
વ॒સં॒તોઅ॑સ્યાસી॒દાજ્યં॑ગ્રી॒ષ્મઇધ્મ:શ॒રદ્ધ॒વિ:..૬..
તંય॒જ્ઞંબ॒ર્હિષિ॒પ્રૌક્ષ॒ન્પુરૂ॑ષંજા॒તમ॑ગ્ર॒ત:.
તેન॑દે॒વાઅ॑યજંતસા॒ધ્યાઋષ॑યશ્ચ॒યે .. ૭..
તસ્મા॑દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુત॒:સંભૃ॑તંપૃષદા॒જ્યમ્.
પ॒શુ॒ન્તાંશ્ચ॑ક્રેવાય॒વ્યા॑નાર॒ણ્યાનગ્રા॒મ્યાશ્ચ॒યે .. ૮..
તસ્મા॑દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુત॒ઋચ॒:સા॑માનિજજ્ઞિરે.
છંદા॑સિજજ્ઞિરે॒તસ્મા॒દ્યજુ॒સ્તસ્મા॑દજાયત .. ૯..
તસ્મા॒દશ્વા॑અજાયંત॒યેકેચો॑ભ॒યાદ॑ત:.
ગાવો॑હજજ્ઞિરે॒તસ્મા॑જ્જા॒તાઅ॑જાવય॑:.. ૧૦..

યત્પુરુ॑ષં॒વ્યદ॑ધુ:કતિ॒ધાવ્ય॑કલ્પયન્.
મુખં॒કિમ॑સ્ય॒કૌબા॒હૂકાઊ॒રૂપાદા॑ઉચ્યેતે .. ૧૧..
બ્રા॒હ્મ॒ણો॑ઽસ્ય॒મુખ॑માસીદ્વા॒હુરા॑જ॒ન્ય॑:કૃ॒ત:.
ઊ॒રૂતદ॑સ્ય॒યદ્વૈશ્ય॑:પ॒દ્માંશૂ॒દ્રોઅ॑જાયત .. ૧૨..
ચં॒દ્રમા॒મન॑સોજા॒તશ્ચક્ષૌ॒:સૂર્યો॑અજાયત
મુખા॒દિંદ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑પ્રા॒ણાદ્વા॒યુર॑જાયત .. ૧૩..
નાભ્યા॑આસિદં॒તરિ॑ક્ષંશી॒ર્ષ્ણોદ્યૌ:સમ॑વર્તત.
પ॒દ્માંભૂમિ॒ર્દિશ॒:શ્રોત્રા॒ત્તથા॑લોકાઅ॑કલ્પયન્ .. ૧૪..
સ॒પ્તાસ્યા॑સન્પરિ॒ધય॒સ્ત્રિ:સ॒પ્તસ॒મિધ॑:કૃ॒તા:.
દે॒વાયજ્ઞં॒ત॑ન્વા॒નાસબ॑ન્ધ॒ન્પુરુષંપ॒શુમ્ .. ૧૫..
ય॒જ્ઞેન॑ય॒જ્ઞમ॑યજંતદે॒વાસ્તાનિ॒ધર્મા॑ણિપ્રથ॒માન્યા॑સન્.
તેહ॒નાકં॑મહિ॒માન॑:સચંત॒યત્ર॒પૂર્વે॑સા॒ધ્યા:સંતિ॑દે॒વા:.. ૧૬..

ઇતિ પુરુષસૂક્તમ્ 

..ૐ શાંતિ: શાંતિ: શાંતિ:..