.. Kri'shnayajurvedasya purushasooktam ..
Kri'shnayajurvedasya purushasooktam
Om tachchham' yoraavri'neemahe . Gaatum' yajnyaaya . Gaatum' yajnyapataye . Daivee svastirastu nah' .
Svastirmaanushebhyah' . Oordhvam' jigaatu bheshajam . Shanno astu dvipade . Sham' chatushpade .
Om shaantih' shaantih' shaantih' .
Harih' om
Om sahasrasheershaa purushah' . Sahasraakshah' sahasrapaat .
Sa bhoomim' vishvato vri'tvaa . Atyatisht'haddashaangulam . 1
Purusha evedagum sarvam . Yadbhootam' yachcha bhavyam.
Utaamri'tatvasyeshaanah' . Yadannenaatirohati . 2
Etaavaanasya mahimaa . Ato jyaayaagumshcha poorushah' .
Paado'sya vishvaa bhootaani . Tripaadasyaamri'tam' divi . 3
Tripaadoordhva udaitpurushah' . Paado'syehaa''bhavaatpunah' .
Tato vishvangvyakraamat . Saashanaanashane abhi . 4
Tasmaadviraad'ajaayata . Viraajo adhi poorushah' .
Sa jaato atyarichyata . Pashchaadbhoomimatho purah' . 5
Yatpurushena havishaa . Devaa yajnyamatanvata .
Vasanto asyaaseedaajyam . Greeshma idhmah' sharaddhavih' . 6
Saptaasyaasanparidhayah' . Trih' sapta samidhah' kri'taah' .
Devaa yadyajnyam' tanvaanaah' . Abadhnanpurusham' pashum . 7
Tam' yajnyam' barhishi praukshan . Purusham' jaatamagratah' .
Tena devaa ayajanta . Saadhyaa ri'shayashcha ye . 8
Tasmaadyajnyaatsarvahutah' . Sambhri'tam' pri'shadaajyam .
Pashoogumstaagumshchakre vaayavyaan . Aaranyaangraamyaashcha ye . 9
Tasmaadyajnyaatsarvahutah' . Ri'chah' saamaani jajnyire .
Chhandaagumsi jajnyire tasmaat . Yajustasmaadajaayata . 10
Tasmaadashvaa ajaayanta . Ye ke chobhayaadatah' .
Gaavo ha jajnyire tasmaat . Tasmaajjaataa ajaavayah' . 11
Yatpurusham' vyadadhuh' . Katidhaa vyakalpayan .
Mukham' kimasya kau baahoo . Kaavooroo paadaavuchyete . 12
Braahmano'sya mukhamaaseet . Baahoo raajanyah' kri'tah' .
Ooroo tadasya yadvaishyah' . Padbhyaagum shoodro ajaayata . 13
Chandramaa manaso jaatah' . Chakshoh' sooryo ajaayata .
Mukhaadindrashchaagnishcha . Praanaadvaayurajaayata . 14
Naabhyaa aaseedantariksham . Sheershno dyauh' samavartata .
Padbhyaam' bhoomirdishah' shrotraat . Tathaa lokaagum akalpayan . 15
Vedaahametam' purusham' mahaantam . Aadityavarnam' tamasastu paare .
Sarvaani roopaani vichitya dheerah' . Naamaani kri'tvaa'bhivadan yadaaste . 16
Dhaataa purastaadyamudaajahaara . Shakrah' pravidvaanpradishashchatasrah' .
Tamevam' vidvaanamri'ta iha bhavati . Naanyah' panthaa ayanaaya vidyate . 17
Yajnyena yajnyamayajanta devaah' . Taani dharmaani prathamaanyaasan .
Te ha naakam' mahimaanah' sachante . Yatra poorve saadhyaah' santi devaah' . 18
Adbhyah' sambhootah' pri'thivyai rasaachcha . Vishvakarmanah' samavartataadhi .
Tasya tvasht'aa vidadhadroopameti . Tatpurushasya vishvamaajaanamagre . 19
Vedaahametam' purusham' mahaantam . Aadityavarnam' tamasah' parastaat .
Tamevam' vidvaanamri'ta iha bhavati . Naanyah' panthaa vidyateyaтАЛ'naaya . 20
Prajaapatishcharati garbhe antah' . Ajaayamaano bahudhaa vijaayate .
Tasya dheeraah' parijaananti yonim . Mareecheenaam' padamichchhanti
Vedhasah' . 21
Yo devebhya aatapati . Yo devaanaam' purohitah' .
Poorvo yo devebhyo jaatah' . Namo ruchaaya braahmaye . 22
Rucham' braahmam janayantah' . Devaa agre tadabruvan .
Yastvaivam' braahmano vidyaat . Tasya devaa asan vashe . 23
Hreeshcha te lakshmeeshcha patnyau . Ahoraatre paarshve .
Nakshatraani roopam . Ashvinau vyaattam . Isht'am manishaana .
Amum' manishaana . Sarvam manishaana . 24
Om tachchham' yoraavri'neemahe . Gaatum' yajnyaaya . Gaatum' yajnyapataye . Daiveessvastirastu nah' .
Svastirmaanushebhyah' . Oordhvam' jigaatu bheshajam . Shanno astu dvipade . Sham' chatushpade .
Om shaantih' shaantih' shaantih' .
Iti kri'shnayajurvedasya purushasooktam