Atha prathamo'dhyaayah'
Om shree paramaatmane namah'
Dhri'taraasht'ra uvaacha
Dharmakshetre kurukshetre samavetaa yuyutsavah'.
Maamakaah' paand'avaashchaiva kimakurvata sanjaya..1..
Sanjaya uvaacha
Dri'sht'vaa tu paand'avaaneekam' vyood'ham' duryodhanastadaa.
Aachaaryamupasangamya raajaa vachanamabraveet..2..
Pashyaitaam' paand'uputraanaamaachaarya mahateem' chamoom.
Vyood'haam' drupadaputrena tava shishyena dheemataa..3..
Atra shooraa maheshvaasaa bheemaarjunasamaa yudhi.
Yuyudhaano viraat'ashcha drupadashcha mahaarathah'..4..
Dhri'sht'aketushchekitaanah' kaashiraajashcha veeryavaan.
Purujit kuntibhojashcha shaibyashcha narapungavah'..5..
Yudhaamanyushcha vikraanta uttamaujaashcha veeryavaan.
Saubhadro draupadeyaashcha sarva eva mahaarathaah'..6..
Asmaakam' tu vishisht'aa ye taannibodha dvijottama.
Naayakaa mama sainyasya sanjnyaartham' taan braveemi te..7..
Bhavaan bheeshmashcha karnashcha kri'pashcha samitinjayah'.
Ashvatthaamaa vikarnashcha saumadattistathaiva cha..8..
Anye cha bahavah' shooraa madarthe tyaktajeevitaah'.
Naanaashastrapraharanaah' sarve yuddhavishaaradaah'..9..
Aparyaaptam' tadasmaakam' balam' bheeshmaabhirakshitam.
Paryaaptam' tvidameteshaam' balam' bheemaabhirakshitam..10..
Ayaneshu cha sarveshu yathaabhaagamavasthitaah'.
Bheeshmamevaabhirakshantu bhavantah' sarva eva hi..11..
Tasya sanjanayan harsham' kuruvri'ddhah' pitaamahah'.
Sim'hanaadam' vinadyochchaih' shankham' dadhmau prataapavaan..12..
Tatah' shankhaashcha bheryashcha panavaanakagomukhaah'.
Sahasaivaabhyahanyanta sa shabdastumulo'bhavat..13..
Tatah' shvetairhayairyukte mahati syandane sthitau.
Maadhavah' paand'avashchaiva divyau shankhau pradadhmatuh'..14..
Paanchajanyam' hri'sheekesho devadattam' dhananjayah'.
Paund'ram' dadhmau mahaashankham' bheemakarmaa vri'kodarah'..15..
Anantavijayam' raajaa kunteeputro yudhisht'hirah'.
Nakulah' sahadevashcha sughoshamanipushpakau..16..
Kaashyashcha parameshvaasah' shikhand'ee cha mahaarathah'.
Dhri'sht'adyumno viraat'ashcha saatyakishchaaparaajitah'..17..
Drupado draupadeyaashcha sarvashah' pri'thiveepate.
Saubhadrashcha mahaabaahuh' shankhaan dadhmuh' pri'thak pri'thak..18..
Sa ghosho dhaartaraasht'raanaam' hri'dayaani vyadaarayat.
Nabhashcha pri'thiveem' chaiva tumulo vyanunaadayan..19..
Atha vyavasthitaan dri'sht'vaa dhaartaraasht'raan kapidhvajah'.
Pravri'tte shastrasampaate dhanurudyamya paand'avah'..20..
Hri'sheekesham' tadaa vaakyamidamaaha maheepate.
Arjuna uvaacha
Senayorubhayormadhye ratham' sthaapaya me'chyuta..21..
Yaavadetaannireekshe'ham' yoddhukaamaanavasthitaan.
Kairmayaa saha yoddhavyamasmin ranasamudyame..22..
Yotsyamaanaanavekshe'ham' ya ete'tra samaagataah'.
Dhaartaraasht'rasya durbuddheryuddhe priyachikeershavah'..23..
Sanjaya uvaacha
Evamukto hri'sheekesho gud'aakeshena bhaarata.
Senayorubhayormadhye sthaapayitvaa rathottamam..24..
Bheeshmadronapramukhatah' sarveshaam' cha maheekshitaam.
Uvaacha paartha pashyaitaan samavetaan kurooniti..25..
Tatraapashyat sthitaan paarthah' pitree'natha pitaamahaan.
Aachaaryaan maatulaan bhraatree'n putraan pautraan sakheem'stathaa..26..
Shvashuraan suhri'dashchaiva senayorubhayorapi.
Taan sameekshya sa kaunteyah' sarvaan bandhoonavasthitaan..27..
Kri'payaa parayaa''visht'o visheedannidamabraveet.
Arjuna uvaacha
Dri'sht'vemam' svajanam' kri'shna yuyutsum' samupasthitam..28..
Seedanti mama gaatraani mukham' cha parishushyati.
Vepathushcha shareere me romaharshashcha jaayate..29..
Gaand'eevam' sram'sate hastaat tvakchaiva paridahyate.
Na cha shaknomyavasthaatum' bhramateeva cha me manah'..30..
Nimittaani cha pashyaami vipareetaani keshava.
Na cha shreyo'nupashyaami hatvaa svajanamaahave..31..
Na kaankshe vijayam' kri'shna na cha raajyam' sukhaani cha.
Kim' no raajyena govinda kim' bhogairjeevitena vaa..32..
Yeshaamarthe kaankshitam' no raajyam' bhogaah' sukhaani cha.
Ta ime'vasthitaa yuddhe praanaam'styaktvaa dhanaani cha..33..
Aachaaryaah' pitarah' putraastathaiva cha pitaamahaah'.
Maatulaah' shvashuraah' pautraah' shyaalaah' sambandhinastathaa..34..
Etaanna hantumichchhaami ghnato'pi madhusoodana.
Api trailokyaraajyasya hetoh' kim' nu maheekri'te..35..
Nihatya dhaartaraasht'raannah' kaa preetih' syaajjanaardana.
Paapameva''shrayedasmaan hatvaitaanaatataayinah'..36..
Tasmaanna''rhaa vayam' hantum' dhaartaraasht'raan svabaandhavaan.
Svajanam' hi katham' hatvaa sukhinah' syaama maadhava..37..
Yadyapyete na pashyanti lobhopahatachetasah'.
Kulakshayakri'tam' dosham' mitradrohe cha paatakam..38..
Katham' na jnyeyamasmaabhih' paapaadasmaannivartitum.
Kulakshayakri'tam' dosham' prapashyadbhirjanaardana..39..
Kulakshaye pranashyanti kuladharmaah' sanaatanaah'.
Dharme nasht'e kulam' kri'tsnamadharmo'bhibhavatyuta..40..
Adharmaabhibhavaat kri'shna pradushyanti kulastriyah'.
Streeshu dusht'aasu vaarshneya jaayate varnasankarah'..41..
Sankaro narakaayaiva kulaghnaanaam' kulasya cha.
Patanti pitaro hyeshaam' luptapind'odakakriyaah'..42..
Doshairetaih' kulaghnaanaam' varnasankarakaarakaih'.
Utsaadyante jaatidharmaah' kuladharmaashcha shaashvataah'..43..
Utsannakuladharmaanaam' manushyaanaam' janaardana.
Narake niyatam' vaaso bhavateetyanushushruma..44..
Aho bata mahatpaapam' kartum' vyavasitaa vayam.
Yadraajyasukhalobhena hantum' svajanamudyataah'..45..
Yadi maamaprateekaaram ashastram' shastrapaanayah'.
Dhaartaraasht'raa rane hanyustanme kshemataram' bhavet..46..
Sanjaya uvaacha
Evamuktvaa'rjunah' sankhye rathopastha upaavishat.
Visri'jya sasharam' chaapam' shokasam'vignamaanasah'..47..
.. Om' tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam' yogashaastre shreekri'shnaarjunasam'vaade arjunavishaadayogo naama prathamo'dhyaayah'..